Luận án: Phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp tại Thị xã Quảng Yên, Quảng Ninh

Tính cấp thiết của đề tài Phúc lợi trong doanh nghiệp là tất cả các quyền lợi mà người lao động được hưởng (trừ tiền lương, tiền thưởng), bao gồm tiền mặt, các dịch vụ được hưởng giá rẻ hoặc không phải trả tiền. Việc quan tâm và chăm lo phúc lợi cho ngời lao động có ý nghĩa rất lớn không chỉ đối với người lao động mà còn cả cho doanh nghiệp. Trước hết, nó thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Một khi doanh nghiệp chăm lo và thực hiện tốt các chương trình phúc lợi cho người lao động sẽ có tác dụng kích thích lao động, tạo và gia tăng động lực lao động và do đó sẽ thúc đẩy tăng năng suất, chất lượng và hiệu quả thực hiện công việc.

Về phía người lao động, khi các quyền lợi được đảm bảo họ sẽ yên tâm công tác, nỗ lực, tự giác trong lao động, gắn bó, trung thành cống hiến cho doanh nghiệp. Hiện nay, phúc lợi đã được rất nhiều các doanh nghiệp trên thế giới quan tâm xây dựng và thực hiện phúc lợi cho người lao động, sử dụng nó như một công cụ trong điều tiết quan hệ lao động và quản trị nguồn nhân lực. Trên thực tế, ngoài những phúc lợi bắt buộc mà doanh nghiệp phải thực hiện với người lao động, tùy theo điều kiện, hoàn cảnh cụ thể các doanh nghiệp xây dựng các hình thức phúc lợi tự nguyện nhằm đạt được sự đồng thuận, ủng hộ tích cực từ phía người lao động và mang lại hiệu quả tốt cho cả hai bên (người lao động và doanh nghiệp). Tại Việt Nam, dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và bối cảnh hội nhập hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các doanh nghiệp phát triển với tốc độ mạnh mẽ trong đó có r ất nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Mục tiêu của các doanh nghiệp chính là tối đa hoá lợi nhuận, vấn đề đặt ra là doanh nghiệp cần làm gì để thực hiện được điều đó? Một trong những yếu tố quan trọng đó lá các doanh nghiệp phải thực hiện tốt phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp. Công tác phúc lơ ̣i cho người lao đô ̣ng mà tố t thì ngư ời lao động có động lực làm việc, họ hăng say, nhiệt tình, ham mê với công việc, điều đó sẽ tạo ra năng suất lao động cao góp phần vào 2 việc đạt được mục tiêu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Sản xuất ngày càng phát triển, đời sống của người lao động ngày càng được nâng cao, cái mà người lao động quan tâm giờ đây không chỉ đơn thuần là những nhu cầu vật chất mà còn bao gồm cả những nhu cầu về tinh thần. Thị xã Quảng Yên là một đơn vị hành chính nằm ven biển, có vị trí chiến lược là cửa ngõ của tỉnh Quảng Ninh về phía Tây Nam.

Thị xã có diện tích tự nhiên 314,2 km2, được giới hạn từ 20045’06’’ đến 21002’09’’ vĩ Bắc, từ 106045’30’’ đến 10600’59’’ kinh Đông, phía Bắc giáp thành phố Uông Bí và huyện Hoành Bồ, phía Nam giáp đảo Cát Hải và cửa Nam Triệu (thành phố Hải Phòng), phía Đông giáp thành phố Hạ Long và vịnh Hạ Long, phía Tây giáp huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng). Thị xã Quảng Yên nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, trên tuyến Vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ và nằm ở giữa hai thành phố lớn là Hạ Long và Hải Phòng. Địa bàn thị xã có nhiều tuyến giao thông quan trọng đi qua như: trục đường Quốc lộ 18, đường Tỉnh lộ 331 (tuyến Biểu Nghi – Bến Rừng), Tỉnh lộ 338 (tuyến Cầu Chanh – Uông Bí), tuyến đường biển hàng hải ven biển đi Bắc – Nam, gần các cảng hàng hải quốc tế của Hải Phòng và Quảng Ninh. Vì vậy, Quảng Yên có những điều kiện thuận lợi trong giao lưu thương mại giữa các địa phương trong nước và mở rộng quan hệ quốc tế.

So với bình quân chung của cả nước, tốc độ tăng trưởng của thị xã gấp 1,75 lần nhưng chỉ chiếm khoảng 99,8% so với tỉnh Quảng Ninh. Tại thị xã Quảng Yên, việc thực hiện phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp đã được các cơ quan ban ngành, các tổ chức chính trị xã hội cũng như các doanh nghiệp thực hiện với nhiều hoạt động, đã góp phần tích cực trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc và thực hiện tốt vấn đề an sinh xã hội nói chung và phúc lợi cho người lao động nói riêng. Bên cạnh đó nhiều doanh nghiệp cho đến nay vẫn chưa thật sự quan tâm đến chính sách, chế độ, quyền lợi cho người lao động, trong đó có các khoản phúc lợi tự nguyện. Mặt khác, chưa có nghiên cứu nào đề cập một cách toàn diện chính sách phúc lợi cho ngươi lao động trong các doanh nghiệp cả từ góc độ lý thuyết và thực tiễn.

Vì vậy, việc thiết kế các kế hoạch, chương trình hay đề án Phúc lợi cho người lao động trong các doanh nghiệp chưa mang tính chuyên 3 nghiệp của việc quản lý cung như thực hiện chính sách. Điều này dễ dẫn tới việc tổ chức thực hiện các hoạt động thực hiện phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp bị động, kém hiệu quả. Vì vậy, việc lựa chọn đề tài luận án “Phúc lợi cho ngƣời lao động trong các doanh nghiệp trên địa bàn thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh” là cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn ở Việt Nam nói chung và trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh nói riêng hiện nay. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1 Mục đích nghiên cứu Phân tích thực trạng phúc lợi cho người lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thị xã Quảng Yên tỉnh Quảng Ninh.

Trên cơ sở đó phân tích những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế để đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hệ thống phúc lợi cho người lao động trên địa bàn nghiên cứu.2 Nhiệm vụ nghiên cứu - Phát triển, bổ sung và hệ thống hóa cơ sở lý luận về phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp; - Phân tích thực trạng phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp trên địa bàn thị xã Phúc Yên, tỉnh Quảng Ninh; Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp trên địa bàn thị xã Phúc Yên, tỉnh Quảng Ninh; - Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hệ thống phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp trên địa bàn thị xã Phúc Yên, tỉnh Quảng Ninh. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.1 Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của Luận án: Phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp.2 Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi không gian và thời gian: Luận án được thực hiện trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và doanh nghiệp cổ phần trên địa bàn thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh. Số liệu nghiên cứu từ năm 4 2013 – 2019, tập trung vào 3 năm 2017-2019; đề xuất giải pháp đến năm 2025, tầm nhìn 2035. - Phạm vi nội dung: Luận án tập trung phân tích các loại hình phúc lợi cho NLĐ, các nhân tố ảnh hưởng và trách nhiệm của các chủ thể trong việc thực hiện phúc lợi cho người lao động trong các doanh nghiệp trên địa bàn một quận, huyện, thị xã.

Phƣơng pháp nghiên cứu 4. Câu hỏi nghiên cứu Để nghiên cứu các vấn đề về “Phúc lợi cho ngƣời lao động trong các doanh nghiệp” tác giả cho rằng cần phải trả lời một số câu hỏi sau: - Phúc lợi cho người lao động là gì? Làm thế nào để tạo phúc lợi cho người lao động trong các doanh nghiệp hiệu quả? - Các doanh nghiệp sử dụng mô hình nào để tối ưu hóa Phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp? - Các nhân tố tác động tới Phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp như thế nào? - Thực trạng Phúc lợi cho người lao động trong các doanh nghiệp hiện nay như thế nào? - Trách nhiệm của các chủ thể trong việc thực hiện phúc lợi cho người lao động trong doanh nghiệp? Quy trình nghiên cứu: Câu hỏi nghiên cứu và tổng quan tài liệu là cơ sở để xây dựng mô hình nghiên cứu. Theo đó mô hình nghiên cứu được đưa ra như sau: 5 Phúc lợi cho ngƣời lao động trong các doanh nghiệp trên đia bàn thị xã Quảng Yên tỉnh Quảng Ninh. Cơ sở lý luận về Phân tích thực trạng Đề xuất giải pháp phúc lợi cho ngƣời phúc lợi cho ngƣời lao để nâng cao phúc lao động trong DN động trong các DN trên lợi cho NLĐ tại DN địa bàn thị xã Quảng Yên trên địa bàn - Những vấn đề cơ - Khái quát về các DN trên bản về phúc lợi cho địa bàn thị xã Quảng Yên - Phân tích mức độ NLĐ tại doanh - Phân tích thực trạng phúc quan trọng của các nghiệp.

lợi cho NLĐ phúc lợi đối với - Thực trạng trách nhiệm NLĐ thông qua kết - Trách nhiệm của của các chủ thể trong việc quả khảo sát. các chủ thể trong việc thực hiện phúc thực hiện phúc lợi cho - Đề xuất các giải lợi cho NLĐ tại DN người lao động pháp để nâng cao - Phân tích các nhân tố ảnh phúc lợi cho NLĐ - Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác phúc (Giải pháp cho hưởng đến phúc lợi lợi cho NLĐ tại DN trên NLĐ, DN, công cho NLĐ tại DN địa bàn đoàn và các cơ quan - Bài học kinh - Những kết luận rút ra từ chính sách) nghiệm việc phân tích, đánh giá phúc lợi cho người lao động trong các DN trên địa bàn thị xã Quảng Yên. - Phân tích và tổng - Phân tić h và tổ ng hơ ̣p - Phân tích và tổ ng hợp - Thố ng kê so sánh hơ ̣p - Phương pháp đồ thị và bảng - Phương pháp Logic thống kế để so sánh, tổng hợp - Tham khảo ý kiến - Đánh giá độ tin cậy của của các chuyên gia. thang đo - Phân tích nhân tố khám phá 4.

Phương pháp nghiên cứu (EFA) - Kiểm định sự khác biệt Phương pháp nghiên cứu 6 4. Cơ sở phương pháp luận cho nghiên cứu luận án Luận án lấy phương pháp luận duy vật biện chứng làm cơ sở phương pháp luận cho nghiên cứu của luận án. Phương pháp luận là một hệ thống các quan điểm, nguyên tắc xuất phát, những cách thức chung để thực hiện các hoạt động nhận thức và thực tiễn. Luận án lấy chủ nghĩa duy vật biện chứng làm cơ sở phương pháp luận vì đó là khoa học về các quy luật chung nhất của tự nhiên, của xã hội loài người và của tư duy con người.