Luận văn: Tăng huyết áp không kiểm soát ẩn giấu ở bệnh nhân thận mạn - ĐH Y Dược TP.HCM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƢỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ---------------- ĐỖ MINH THỨC TĂNG HUYẾT ÁP KHÔNG KIỂM SOÁT ẨN GIẤU Ở NGƢỜI BỆNH THẬN MẠN LUẬN VĂN CHUYÊN KHOA CẤP II THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2020. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐỖ MINH THỨC TĂNG HUYẾT ÁP KHÔNG KIỂM SOÁT ẨN GIẤU Ở NGƢỜI BỆNH THẬN MẠN CHUYÊN NGÀNH: NỘI TIM MẠCH MÃ SỐ: CK 62 72 20 25 LUẬN VĂN CHUYÊN KHOA CẤP II NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRẦN KIM TRANG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2020. LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng được công bố ở bất kỳ nơi nào.

Tác giả luận văn Đỗ Minh Thức. MỤC LỤC Danh mục chữ viết tắt Danh mục bảng Danh mục biểu đồ Danh mục sơ đồ Trang MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Tăng huyết áp ẩn giấu.

Định nghĩa tăng huyết áp ẩn giấu. Chẩn đoán tăng huyết áp ẩn giấu. Diễn tiến của tăng huyết áp ẩn giấu. Điều trị tăng huyết áp ẩn giấu.

Bệnh thận mạn. Định nghĩa bệnh thận mạn. Chẩn đoán bệnh thận mạn. Phân giai đoạn bệnh thận mạn.

Tăng huyết áp ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn. Tổn thương cơ quan đích và dự hậu lâm sàng do tăng huyết áp ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn. Các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. 23 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tƣợng nghiên cứu. Đối tượng chọn mẫu. Tiêu chuẩn chọn mẫu. Tiêu chuẩn loại trừ.

Phƣơng pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu. Định nghĩa các biến số nghiên cứu.

Các loại biến số sử dụng trong nghiên cứu. Phƣơng pháp thu thập dữ liệu. Đặc điểm bệnh nhân. Khám lâm sàng.

Cận lâm sàng. Kiểm soát sai lệch. Xử lý số liệu. 45 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Tỷ lệ tăng huyết áp không kiểm soát ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn. Đặc điểm lâm sàng. Đặc điểm cận lâm sàng. Đặc điểm thuốc điều trị.

Tỷ lệ tổn thƣơng cơ quan đích của THA trên bệnh nhân THA không kiểm soát ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn. Tỷ lệ tổn thương cơ quan đích của THA trên bệnh nhân THA không kiểm soát ẩn giấu theo HA lưu động ban ngày. Tỷ lệ tổn thương cơ quan đích của THA trên bệnh nhân THA không kiểm soát ẩn giấu theo HA lưu động ban đêm. Tỷ lệ tổn thương cơ quan đích của THA trên bệnh nhân THA không kiểm soát ẩn giấu theo HA lưu động 24 giờ.

Mối liên quan giữa tổn thƣơng cơ quan đích của THA và THA không kiểm soát ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn. 60 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN. Tỷ lệ tăng huyết áp không kiểm soát ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn. Đặc điểm lâm sàng.

Đặc điểm cận lâm sàng .3 Đặc điểm thuốc điều trị. Tổn thƣơng cơ quan đích của THA và THA không kiểm soát ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn. Dày lớp nội trung mạc động mạch cảnh và THA không kiểm soát ẩn giấu. Giai đoạn bệnh thận mạn và THA không kiểm soát ẩn giấu.

Phì đại thất trái và THA không kiểm soát ẩn giấu. Điểm mạnh và hạn chế của đề tài. 91 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 1. Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường theo ADA 2018 2.

Sơ đồ chẩn đoán suy tim theo ESC 2018 3. Mẫu hồ sơ thu thập dữ liệu nghiên cứu 4. Bản thông tin dành cho đối tượng nghiên cứu và chấp thuận tham gia nghiên cứu. Giấy chứng nhận tham gia chương trình ngoại kiểm tra chất lượng xét nghiệm của Bệnh viện Nhân dân Gia Định 6.

Danh sách bệnh nhân tham gia nghiên cứu. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT BTM Bệnh Thận Mạn CTMVQD Can Thiệp Mạch Vành Qua Da CTTA Chẹn Thụ Thể Angiotensin II ĐLCT Độ Lọc Cầu Thận ĐM Động Mạch ĐMV Động Mạch Vành ĐTĐ Đái Tháo Đường ĐTL Độ Thanh Lọc HA Huyết Áp HATTh Huyết Áp Tâm Thu HATTr Huyết Áp Tâm Trương KKS Không Kiểm Soát KTC Khoảng Tin Cậy THA Tăng Huyết Áp ƯCMC Ức Chế Men Chuyển TIẾNG ANH AASKD African American Study of Kidney Disease (Nghiên cứu về Bệnh thận ở người Mỹ gốc Phi) ACC/AHA American College of Cardiology/American Heart Association (Trường môn Tim Hoa Kỳ/Hội tim Hoa Kỳ) ADA American Diabetes Association (Hội Đái tháo đường Hoa Kỳ). AprODiTe The Assessment of Blood Pressure Control and Target Organ Damage in Patients with Chronic Kidney Disease and Hypertension study (Nghiên cứu đánh giá kiểm soát huyết áp và tổn thương cơ quan đích ở bệnh nhân bệnh thận mạn và tăng huyết áp) BMI Body Mass Index (Chỉ số khối cơ thể) CKD-EPI Chronic Kidney Disease EPIdermiology Collaboration (Hội Dịch tễ học Bệnh thận mạn) CRIC The Chronic Renal Insufficiency Cohort Study (Nghiên cứu đoàn hệ về bệnh thận mạn) eGFR estimated Glomerular Filtration Rate (Độ lọc cầu thận ước tính) ESC European Society of Cardiology (Hội Tim Châu Âu) ESH European Society of Hypertention (Hội Tăng huyết áp Châu Âu) ESRD End Stage Renal Disease (Bệnh thận giai đoạn cuối) IDACO International Database on Ambulatory Blood Pressure in Relation to Cardiovascular Outcomes (Cơ sở dữ liệu quốc tế về huyết áp lưu động liên quan đến kết cục tim mạch) JNC 7 The seventh Report of the Joint National Committee (Báo cáo lần thứ VII của Ủy ban liên quốc gia) KDIGO Kidney Disease Improving Global Outcomes (Hội đồng cải thiện kết quả bệnh thận toàn cầu) MDRD Modification of Diet in Renal Disease Study (Nghiên cứu về thay đổi khẩu phần ở bệnh thận). NCEP ATP National Cholesterol Education Program Expert Panel III on Detection, Evaluation and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III) (Hội đồng chuyên gia về chương trình giáo dục Cholesterol quốc gia trong phát hiện, đánh giá và điều trị Cholesterol máu cao ở người lớn) NHANES National Health And Nutrition Examination Survey (Khảo sát về kiểm tra Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia) NKF National Kidney Foundation (Hội đồng Thận học Quốc gia) WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế Thế giới).

DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Định nghĩa các thể HA khác nhau dựa trên sự kết hợp của HA phòng khám và HA ngoài phòng khám ở đối tượng không được điều trị (A) và ở bệnh nhân THA được điều trị (B). Chẩn đoán tăng huyết áp ẩn giấu theo huyết áp phòng khám, huyết áp lưu động và huyết áp tại nhà. Khuyến cáo xử trí tăng huyết áp ẩn giấu theo ESC/ESH 2018.

Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh thận mạn theo KDIGO 2012. Phân giai đoạn bệnh thận mạn dựa vào độ lọc cầu thận. Phân loại chỉ số khối cơ thể theo tiêu chuẩn Châu Á - Thái Bình Dương. Các thể trũng huyết áp.

Đặc điểm tăng huyết áp không kiểm soát ẩn giấu. Đặc điểm dân số bệnh thận mạn có tăng huyết áp đang điều trị. Đặc điểm dân số bệnh thận mạn có tăng huyết áp đang điều trị (tiếp theo). Đặc điểm theo dõi huyết áp ở bệnh nhân bệnh thận mạn có tăng huyết áp đang điều trị.

Đặc điểm trũng huyết áp ở bệnh nhân bệnh thận mạn có tăng huyết áp đang điều trị. Đặc điểm cận lâm sàng ở bệnh thận mạn có tăng huyết áp đang điều trị. Đặc điểm nhóm thuốc điều trị ở bệnh nhân bệnh thận mạn có tăng huyết áp đang điều trị. Tỷ lệ tổn thương cơ quan đích của THA trên bệnh nhân THA không kiểm soát ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn.

Tỷ lệ tổn thương cơ quan đích của THA trên bệnh nhân THA không kiểm soát ẩn giấu theo HA lưu động ban ngày. Tỷ lệ tổn thương cơ quan đích của THA trên bệnh nhân THA không kiểm soát ẩn giấu theo HA lưu động ban đêm. Tỷ lệ tổn thương cơ quan đích của THA trên bệnh nhân THA không kiểm soát ẩn giấu theo HA lưu động 24 giờ. Mối liên quan giữa tổn thương cơ quan đích của THA và THA không kiểm soát ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn.

Các yếu tố có liên quan với phì đại thất trái trong phân tích đơn biến và đa biến. Tỷ lệ tăng huyết áp không kiểm soát ẩn giấu ở bệnh nhân bệnh thận mạn. Độ dày lớp nội trung mạc động mạch cảnh ở bệnh nhân bệnh thận mạn. 82 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.

Mối liên quan giữa tăng huyết áp không kiểm soát ẩn giấu và phì đại thất trái ở các phân nhóm. Chẩn đoán tăng huyết áp theo các phương pháp đo huyết áp. Quy trình tiến hành nghiên cứu. 1 MỞ ĐẦU Bệnh thận mạn có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe toàn cầu, vừa có tỷ lệ mắc bệnh và tử vong cao, vừa là một yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch.

Theo thống kê năm 2017, bệnh thận mạn dẫn đến 1,2 triệu ca tử vong trên toàn thế giới với tỷ lệ mắc 9,1% (697,5 triệu trường hợp). Đồng thời, 1,4 triệu người tử vong do bệnh tim mạch được cho là do chức năng thận bị suy giảm [22]. Tại Hoa Kỳ, 15% người trưởng thành tương đương 37 triệu người có bệnh thận mạn năm 2019 [26]. Một điều tra cắt ngang ở Trung Quốc vào năm 2012 cho thấy tỷ lệ mắc bệnh thận mạn là 10,8% tương đương 119,5 triệu người [106].

Ngoài ra, tất cả các giai đoạn của bệnh thận mạn đều liên quan đến sự gia tăng nguy cơ tử vong sớm cũng như nguy cơ bệnh tim, đột quỵ và chi phí chăm sóc sức khỏe nhiều hơn so với những người không mắc bệnh thận mạn [26]. Tăng huyết áp chiếm từ 66% đến 98% ở bệnh nhân bệnh thận mạn và gia tăng theo sự suy giảm chức năng thận, cùng với kiểm soát huyết áp trở nên khó khăn hơn [25], [68], [102], [103]. Nhiều nghiên cứu chứng minh rằng tăng huyết áp không kiểm soát là yếu tố nguy cơ chủ yếu đối với sự tiến triển đến bệnh thận mạn giai đoạn cuối và ảnh hưởng đến tim mạch nghiêm trọng bao gồm bệnh tim và đột quỵ [46], [49], [52]. Do đó, điều trị tăng huyết áp ở bệnh nhân bệnh thận mạn, ngay cả tăng huyết áp mức độ nhẹ cũng là một biện pháp quan trọng để chống lại sự mất chức năng thận tiến triển, giảm bệnh tim mạch và tử vong.

Cho nên mục tiêu của điều trị tăng huyết áp hiện nay là làm sao kiểm soát được tăng huyết áp.