Nghiên cứu hiệu quả và an toàn trong triệt đốt rối loạn nhịp thất bằng năng lượng sóng có tần số radio sử dụng hệ thống lập bản đồ 3 chiều

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN LÊ UYÊN PHƯƠNG NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ VÀ AN TOÀN TRONG TRIỆT ĐỐT RỐI LOẠN NHỊP THẤT BẰNG NĂNG LƯỢNG SÓNG CÓ TẦN SỐ RADIO SỬ DỤNG HỆ THỐNG LẬP BẢN ĐỒ 3 CHIỀU TRONG BUỒNG TIM LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2025 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN LÊ UYÊN PHƯƠNG NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ VÀ AN TOÀN TRONG TRIỆT ĐỐT RỐI LOẠN NHỊP THẤT BẰNG NĂNG LƯỢNG SÓNG CÓ TẦN SỐ RADIO SỬ DỤNG HỆ THỐNG LẬP BẢN ĐỒ 3 CHIỀU TRONG BUỒNG TIM NGÀNH: NỘI KHOA MÃ SỐ: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. HOÀNG VĂN SỸ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2025 i Lời cảm ơn Tôi xin chân thành cảm ơn ba mẹ, chồng và các con yêu thương đã luôn ủng hộ cho tôi tiếp tục con đường học tập gian nan nhưng vô cùng thú vị.

Phi Wiegn, người Thầy truyền cảm hứng về muôn vàn điều hấp dẫn trong lĩnh vực điện sinh lý này. Hoàng Văn Sỹ, người Thầy, người anh đã luôn động viên và giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này. Cảm ơn tập thể anh em Khoa Điều trị Rối loạn nhịp đã luôn ủng hộ và luôn bên tôi trong những ngày và đêm dài khó khăn. Và cuối cùng, cảm ơn tất cả những bệnh nhân đã cùng tôi đi chung một đoạn đường, đã tin tưởng chia sẻ những nỗi lo lắng khi mắc bệnh và niềm vui sau khi điều trị.

Tất cả là động lực cho tôi bước tiếp con đường khó khăn phía trước! TP. Hồ Chí Minh, ngày 12 tháng 9 năm 2025 Tác giả Trần Lê Uyên Phương ii Lời cam đoan Tôi tên là Trần Lê Uyên Phương, là nghiên cứu sinh chuyên ngành Nội khoa; khóa 2020 - 2023, xin cam đoan: (1) Luận án là do chính bản thân tôi thực hiện, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Hoàng Văn Sỹ, không do người khác làm thay; (2) Các tài liệu tham khảo được tôi xem xét, chọn lọc kỹ lưỡng, trích dẫn và liệt kê tài liệu tham khảo đầy đủ; (3) Kết quả trình bày trong luận án được hoàn thành dựa trên các kết quả nghiên cứu của bản thân tôi và các kết quả của nghiên cứu này chưa được dùng cho bất cứ đề tài cùng cấp nào khác. Hồ Chí Minh, ngày 29 tháng 12 năm 2025 Người hướng dẫn Tác giả thực hiện PGS.

Hoàng Văn Sỹ Trần Lê Uyên Phương MỤC LỤC Trang Lời cảm ơn. i Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt và thuật ngữ Anh-Việt. v Danh mục bảng.

xi Danh mục hình. xiii Danh mục sơ đồ. xv Danh mục biểu đồ. xvi ĐẶT VẤN ĐỀ.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Định nghĩa và phân loại rối loạn nhịp thất. Các phương pháp điều trị nhịp nhanh thất và ngoại tâm thu thất. Hệ thống lập bản đồ giải phẫu – điện học trong buồng tim.

Lập bản đồ giải phẫu - điện học các rối loạn nhịp. Hiệu quả và tính an toàn của phương pháp triệt đốt nhịp nhanh thất sử dụng hệ thống lập bản đồ ba chiều giải phẫu - điện học trong buồng tim. Hạn chế của hệ thống lập bản đồ ba chiều giải phẫu - điện học trong buồng tim. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu.

Cỡ mẫu của nghiên cứu. Định nghĩa các biến số sử dụng trong nghiên cứu. Phương pháp và công cụ đo lường, thu thập số liệu. Quy trình nghiên cứu.

Phương pháp phân tích dữ liệu. Đạo đức trong nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng và điện sinh lý của bệnh nhân nghiên cứu. Hiệu quả của triệt đốt các rối loạn nhịp thất sử dụng hệ thống lập bản đồ ba chiều giải phẫu – điện học trong buồng tim.

Tính an toàn của thủ thuật triệt đốt rối loạn nhịp thất sử dụng hệ thống lập bản đồ ba chiều trong buồng tim. Đặc điểm lâm sàng và đặc điểm rối loạn nhịp thất của bệnh nhân. Hiệu quả của triệt đốt rối loạn nhịp thất sử dụng bản đồ ba chiều trong buồng tim. Tính an toàn của thủ thuật triệt đốt rối loạn nhịp thất sử dụng hệ thống lập bản đồ ba chiều giải phẫu - điện học trong buồng tim.

128 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 138 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 140 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC v Danh mục chữ viết tắt và thuật ngữ Anh - Việt Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ aOR Adjusted Odds Ratio BMI Body Mass Index NT-proBNP N-terminal-pro hormone B-type natriuretic peptide BTTMCB Bệnh tim thiếu máu cục bộ BTTP Buồng tống thất phải BTTT Buồng tống thất trái BUN Blood Urea Nitrogen CRT Cardiac resynchronization therapy cs Cộng sự CT Computerized Tomography đlc Độ lệch chuẩn ECG Electrocardiograph EF Ejection Fraction Hb Hemoglobin Hct Hematocrit HR Hazard Ratio ICD Implantable cardioverter-defibrillator KTC Khoảng tin cậy LVEF Phân suất tống máu thất trái LVDd Left Ventricular Dimension in Diastole LVDs Left Ventricular Dimension in Systole MRI Magnetic Resonance Imaging mL Mili lít ms Mili giây n Number of patients vi NYHA New York Heart Association OR Odds Ratio RF Sóng tần số radio RLNT Rối loạn nhịp thất VF Ventricular Fibrillation VT Ventricular Tachycardia vii Bảng đối chiếu thuật ngữ Anh - Việt Tiếng Anh Tiếng Việt Activation map Bản đồ hoạt hóa Aortomitral continuity Vùng tiếp nối van động mạch chủ - van hai lá American College of Cardiology Trường môn Tim Mạch Hoa Kỳ American Heart Association Hội Tim Hoa Kỳ Body Mass Index Chỉ số khối cơ thể Bystander Yếu tố bên cạnh (không trực tiếp tham gia vòng vào lại) Cardiac resynchronization therapy Liệu pháp tái đồng bộ tim Catecholamine-induced delayed after Hậu khử cực muộn do catecholamine depolarizations thúc đẩy Catheter ablation Triệt đốt qua catheter Clinical phenotypes Thể lâm sàng Concealed entrainment Kích thích dẫn nhập ẩn Concealed fusion Nhát hỗn hợp ẩn Confidence Interval Khoảng tin cậy Critical diastolic isthmus Eo tâm trương then chốt Critical isthmus Eo then chốt Delayed after repolarisation Hậu khử cực muộn Deterministic effect Hiệu ứng tất định Diastolic isthmus Eo tâm trương Digital substraction angiography Máy chụp mạch số hóa xóa nền Early after repolarisation Hậu khử cực sớm viii Tiếng Anh Tiếng Việt Electrocardiography Điện tâm đồ Ejection Fraction Phân suất tống máu Electroanatomic map Bản đồ giải phẫu – điện học Entrainment map Bản đồ dẫn nhập Entrainment pacing Kích thích dẫn nhập Entrainment with concealed fusion Kích thích dẫn nhập với nhát hỗn hợp ẩn Entrance Lối vào (eo then chốt của vòng vào lại) European Society of Cardiology Hội Tim Châu Âu Exit Lối thoát (eo then chốt của vòng vào lại) Focal arrhythmia Rối loạn nhịp xuất phát từ một ổ Fibrous skeleton of the heart Khung xơ của tim Fibrous trigone Tam giác xơ Hazard Ratio Tỷ lệ nguy cơ Idiopathic ventricular tachycardia Nhịp nhanh thất vô căn Implantable Cardioverter Defibrillator Máy chuyển nhịp – khử rung cấy vào cơ thể Inner loop Vòng trong Inappropriate Treatment Điều trị không phù hợp Intervalvular fibrosa Lớp xơ giữa các van Ischemic Heart Disease Bệnh tim thiếu máu cục bộ Isthmus Eo ix Tiếng Anh Tiếng Việt Left Ventricular Dimension in Diastole Kích thước thất trái trong thời kỳ tâm trương Left Ventricular Dimension in Systole Kích thước thất trái trong thời kỳ tâm thu Left ventricular summit Đỉnh thất trái Location pad Bản định vị Local activation time Thời gian hoạt hóa tại chỗ Manifest entrainment Kích thích dẫn nhập biểu hiện Mapping catheter Catheter lập bản đồ Mean Trung bình Median Trung vị Millisecond Mili giây Moderator band Dải cơ điều hoà Near-field potential Điện thế chỗ gần New York Heart Association Hội Tim New York N-terminal-pro hormone BNP N-terminal của hormone BNP Odds Ratio Tỷ số chênh Outer loop Vòng ngoài Overdrive pacing Tạo nhịp vượt tần số Post pacing interval Khoảng dẫn truyền sau kích thích dẫn nhập Propagation map Bản đồ lan truyền hoạt hóa PVC - induced cardiomyopathy Bệnh cơ tim do ngoại tâm thu thất x Tiếng Anh Tiếng Việt PVC - aggravated cardiomyopathy Bệnh cơ tim nặng hơn do ngoại tâm thu thất Quartile Tứ phân vị Re-entry Vòng vào lại Repetitive monomorphic premature Ngoại tâm thu thất đơn dạng lặp đi ventricular complexes lặp lại Scar-related ischemic ventricular Nhịp nhanh thất liên quan đến sẹo tachycardia nhồi máu cơ tim Scar-related ventricular tachycardia Nhịp nhanh thất liên quan đến sẹo Sodium-glucose co-transporter-2 Ức chế kênh đồng vận chuyển natri- inhibitor glucose loại 2 Standard deviation Độ lệch chuẩn Stochastic effect Hiệu ứng ngẫu nhiên Substrate map Bản đồ cơ chất Supraventricular crest Mào trên thất Supraventricular tachycardia Nhịp nhanh trên thất Systolic blood pressure Huyết áp tâm thu Tachycardia cycle length Chu kì nhịp nhanh Triggered activity Hoạt động điện lẫy cò Ventricular Fibrillation Rung thất Ventricular Tachycardia Nhịp nhanh thất Ventricular tachycardia cycle length Chu kì nhịp nhanh thất Voltage map Bản đồ điện thế Window of interest Cửa sổ khảo sát xi Danh mục bảng Bảng 1. Khuyến cáo triệt đốt rối loạn nhịp thất qua catheter.

Khuyến cáo sử dụng hệ thống lập bản đồ ba chiều giải phẫu - điện học. So sánh hiệu quả và tính an toàn của triệt đốt rối loạn nhịp thất sử dụng hệ thống lập bản đồ ba chiều qua các nghiên cứu trong và ngoài nước. Đặc điểm triệu chứng. Đặc điểm các bệnh phối hợp.

Biểu hiện lâm sàng của rối loạn nhịp thất của bệnh nhân nghiên cứu. Các thuốc điều trị rối loạn nhịp thất. Đặc điểm điện sinh lý tim cơ bản. Vị trí các rối loạn nhịp thất trong nghiên cứu.

Đặc điểm điện tâm đồ nhịp nhanh thất từ buồng tống thất. Đặc điểm bản đồ nhanh thất từ buồng tống thất. Đặc điểm bản đồ nhanh thất từ buồng thất. Đặc điểm thủ thuật triệt đốt rối loạn nhịp thất sử dụng hệ thống lập bản đồ ba chiều trong buồng tim.

Kết quả triệt đốt rối loạn nhịp thất sử dụng hệ thống lập bản đồ ba chiều trong buồng tim. Gánh nặng RLNT trên Holter ECG trước và sau triệt đốt. Gánh nặng RLNT sau đốt ở nhóm nhịp nhanh thất dai dẳng. Đặc điểm triệt đốt nhịp nhanh thất từ buồng tống thất.

Đặc điểm đốt nhịp nhanh thất từ buồng thất. Đặc điểm triệt đốt nhịp nhanh thất phân nhánh trái sau. Siêu âm tim trước đốt và sau đốt 3 tháng .18: Các yếu tố có liên quan rối loạn chức năng thất trái do RLNT. Mức độ phơi nhiễm tia X.

Biến chứng của thủ thuật. So sánh kết quả triệt đốt nhịp nhanh thất từ buồng tống thất. Đặc điểm triệt đốt nhịp nhanh thất phân nhánh trái. So sánh thời gian chiếu tia và liều chiếu tia giữa các nghiên cứu .