Luận án nghiên cứu biến đổi nồng độ interleukin 6 interleukin 10 huyết tương và mối liên quan với thời điểm phẫu thuật kết hợp xương ở bệnh nhân đa chấn thương có gãy xương lớn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y MAI VĂN BẢY NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỔI NỒNG ĐỘ INTERLEUKIN 6, INTERLEUKIN 10 HUYẾT TƯƠNG VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI THỜI ĐIỂM PHẪU THUẬT KẾT HỢP XƯƠNG Ở BỆNH NHÂN ĐA CHẤN THƯƠNG CÓ GÃY XƯƠNG LỚN LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y MAI VĂN BẢY NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỔI NỒNG ĐỘ INTERLEUKIN 6, INTERLEUKIN 10 HUYẾT TƯƠNG VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI THỜI ĐIỂM PHẪU THUẬT KẾT HỢP XƯƠNG Ở BỆNH NHÂN ĐA CHẤN THƯƠNG CÓ GÃY XƯƠNG LỚN Chuyên ngành: NGOẠI KHOA Mã số: 9720104 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Phạm Đăng Ninh 2. Vũ Xuân Nghĩa HÀ NỘI - 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trình bày trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả MAI VĂN BẢY MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ DANH MỤC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN. Tổng quan về đa chấn thương. Khái niệm về đa chấn thương.

Các bảng điểm phân loại và tiên lượng bệnh nhân đa chấn thương. Bảng điểm chấn thương sửa đổi (RTS). Thang điểm tổn thương rút gọn. Bảng điểm độ nặng tổn thương.

Vai trò của các bảng điểm RTS, ISS trong phân loại bệnh nhân chấn thương. Bảng điểm SOFA. Điều trị gãy các xương lớn ở bệnh nhân đa chấn thương. Điều trị toàn diện sớm.

Phẫu thuật kiểm soát tổn thương. Phẫu thuật kỳ 2. Phương pháp cố định ngoài. Kết hợp xương bằng nẹp vít.

Kết hợp xương bằng đinh nội tủy. Đáp ứng viêm trong đa chấn thương. Cơ chế bệnh sinh của đáp ứng viêm ở bệnh nhân đa chấn thương. Thuyết vi môi trường.

Thuyết hai cú tác động. Các cytokine trong đa chấn thương. Mối liên quan IL-6, IL-10 với độ nặng của tổn thương. Vai trò của IL-6, IL-10 và giá trị tiên lượng.

Vai trò của IL-6, IL-10 và thời điểm phẫu thuật. Tình hình nghiên cứu về cytokine ở bệnh nhân đa chấn thương. Trên thế giới. Tại Việt Nam.35 CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Các biến số về đặc điểm chung của BN nghiên cứu. Đánh giá chức năng các cơ quan ở bệnh nhân đa chấn thương.

Đánh giá độ nặng tổn thương bằng bảng điểm RTS, AIS và ISS. Nghiên cứu sự thay đổi nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 với mối liên quan với độ nặng tổn thương. Nghiên cứu mối liên quan giữa sự thay đổi nồng độ IL-6, IL-10 và thời điểm phẫu thuật kết hợp xương. Quá trình điều trị.

Xét nghiệm định lượng nồng độ IL-6, IL-10 huyết thanh. Xét nghiệm khí máu động mạch. Xét nghiệm sinh hóa máu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu.

Xử lý số liệu. Đạo đức nghiên cứu.54 CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm nhóm nghiên cứu. Tuổi, giới tính.

Nguyên nhân chấn thương. Đặc điểm tổn thương. Thời điểm nhập viện. Sự biến đổi nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 ở bệnh nhân đa chấn thương.

Sự biến đổi nồng độ IL-6 ở bệnh nhân đa chấn thương. Sự biến đổi nồng độ IL-10 ở bệnh nhân đa chấn thương. Tỷ lệ IL-6/IL-10. Độ nặng tổn thương.

Đánh giá độ nặng theo lâm sàng. Đánh giá độ nặng tổn thương theo thang điểm AIS. Đánh giá độ nặng tổn thương theo thang điểm RTS. Đánh giá độ nặng tổn thương theo điểm ISS.

Sự biến đổi của nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 liên quan độ nặng tổn thương. Nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 ở bệnh nhân tử vong. Nồng độ IL-6 ở bệnh nhân tử vong. Nồng độ IL-10 ở bệnh nhân tử vong.

Tỷ lệ IL-6/IL10 ở bệnh nhân tử vong. Giá trị tiên lượng tử vong của IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL10. Mối tương quan giữa IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 với điểm RTS và ISS. Phẫu thuật kết hợp xương kỳ 2.

Thời điểm và phương pháp kết hợp xương. Thời điểm kết hợp xương kỳ 2. Phương pháp kết hợp xương kỳ 2. Liên quan giữa nồng độ IL-6, IL-10, tỷ lệ IL-6/IL-10 với thời điểm phẫu thuật và biến chứng sau phẫu thuật kết hợp xương.

Liên quan giữa nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 với các biến chứng sau phẫu thuật. Liên quan giữa thời điểm phẫu thuật kết hợp xương với nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 sau phẫu thuật.87 CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN. Đặc điểm nhóm nghiên cứu. Đặc điểm tuổi, giới tính.

Nguyên nhân chấn thương. Đặc điểm tổn thương. Thời điểm nhập viện. Biến đổi nồng độ cytokine ở bệnh nhân đa chấn thương.

Biến đổi nồng độ Interleukin 6. Biến đổi nồng độ Interleukin 10. Tỷ lệ IL-6/IL-10. Độ nặng tổn thương.

Độ nặng tổn thương theo lâm sàng. Độ nặng tổn thương theo thang điểm AIS. Độ nặng tổn thương theo thang điểm RTS. Độ nặng tổn thương theo thang điểm ISS.

Mối liên quan giữa độ nặng tổn thương với nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10. Nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 ở bệnh nhân tử vong. Mối tương quan giữa nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 với điểm RTS và ISS. Phẫu thuật kết hợp xương kỳ 2.

Thời điểm và phương pháp kết hợp xương. Liên quan giữa nồng độ IL-6, IL-10, tỷ lệ IL-6/IL-10 với thời điểm phẫu thuật và tiên lượng biến chứng toàn thân sau phẫu thuật kết hợp xương.125 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI.126 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 1. ACTH Adrenocorticotropic hormone Hormone kích vỏ thượng thận 2. AIS Abbreviated Injury Scale Thang điểm tổn thương rút gọn 3.

ALNS Áp lực nội sọ 4. ARDS Acute Respiratory Distress Syndrome Hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển 5. APTT Activated Partial Thromboplastin Time Thời gian thromboplastin hoạt hóa từng phần 6. BN Bệnh nhân 7.

CARS Compensatory anti-inflammation response syndrome Phản ứng viêm bù trừ 8. CIVD Coagulation Intravasculaire Disseminee Đông máu rải rác trong lòng mạch 9. CRP C reactive protein Protein phản ứng C 10. CTSN Chấn thương sọ não 11.

DCO Damage control orthopedic surgery 12. ĐCT Đa chấn thương TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 15. HAĐM Huyết áp động mạch 17. HSF Hepatocyte Stimulating Factor Yếu tố kích thích tế bào gan 18.

ICU Intensive Care Unit Chăm sóc tích cực 19. ISS Injury Severity Score Bảng điểm độ nặng tổn thương 20. KHX Kết hợp xương 23. MAP Mean Arterial Pressure Huyết áp động mạch trung bình 24.

MODS Multible organs dysfunction syndrome Hội chứng rối loạn chức năng đa tạng 25. MOF Multible organs failure Suy đa tạng 26. NISS New Injury Severity Score Bảng điểm độ nặng tổn thương mới 27. NKH Nhiễm khuẩn huyết 28.

ROC Receiver operator characteristic TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 31. RTS Revised Trauma Score Bảng điểm chấn thương sửa đổi 32. SI Shock Index Chỉ số sốc 33. SIRS Systemic inflammatory response syndrome Đáp ứng viêm hệ thống 34.

SpO2 Độ bão hòa oxy ngoại vi 35. TNF-α Tumor necrosis factor Yếu tố hoại tử u α 36. TS Trauma Score Bảng điểm chấn thương 37. WHO World Health Organization Tổ chức y tế thế giới DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang Bảng 1.1: Một số hệ thống bảng điểm chấn thương và tác giả.2: Bảng điểm chấn thương theo Champion H.3: Bảng điểm chấn thương sửa đổi.4: Thang điểm tổn thương rút gọn.5: Ví dụ cách tính điểm ISS theo Baker và cộng sự.6: Đánh giá chức năng tim mạch theo điểm SOFA.7: Đánh giá chức năng thần kinh theo điểm SOFA.8: Đánh giá chức năng hô hấp theo điểm SOFA.9: Đánh giá chức năng gan theo điểm SOFA.10: Đánh giá chức năng thận theo điểm SOFA.11: Đánh giá chức năng đông máu theo điểm SOFA.12: Bảng điểm Quick SOFA.1: Bảng điểm chấn thương sửa đổi RTS [32].2: Xét nghiệm khí máu động mạch bình thường.3: Xét nghiệm sinh hóa máu bình thường.1: Đặc điểm về tuổi trong nghiên cứu.2: Tỷ lệ theo số vùng tổn thương trên bệnh nhân đa chấn thương.3: Liên quan giữa tỷ lệ tử vong và sống sót theo số vùng tổn thương 60 Bảng 3.4: Cơ cấu tổn thương kết hợp (n=59).5: Số lượng xương gãy (n=59).6: Tỷ lệ gãy các loại xương lớn.7: Nồng độ IL-6 tại các thời điểm nghiên cứu.8: Nồng độ IL-10 tại các thời điểm nghiên cứu.9: Tỷ lệ IL-6/ IL-10 tại các thời điểm nghiên cứu.

Tỷ lệ tử vong, sốc chấn thương và suy hô hấp cấp (n=59).11: Liên quan giữa tỷ lệ tử vong, sốc và suy hô hấp.12: Liên quan giữa điểm AIS và vị trí xương gãy (n=59).66 Bảng Tên bảng Trang Bảng 3.13: Phân bố điểm RTS.14: Phân loại độ nặng tổn thương theo điểm RTS (n=59).15: Điểm RTS ở bệnh nhân tử vong và sống sót.16: Kết quả khảo sát độ nặng của BN theo điểm ISS.17: Điểm ISS trung bình của nhóm tử vong và sống sót ( n=59).18: Giá trị tiên lượng tử vong của điểm ISS.19: Nồng độ IL-6 ở nhóm tử vong và nhóm sống sót.20: Nồng độ IL-10 ở nhóm tử vong và nhóm sống sót.21: Tỷ lệ IL-6/IL10 ở nhóm tử vong và nhóm sống sót.22: Giá trị tiên lượng tử vong của IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL10.23: Giá trị tiên lượng tử vong của IL-6 tại thời điểm nhập viện.24: Giá trị tiên lượng tử vong của IL-10 tại thời điểm ngày đầu sau phẫu thuật.25: Giá trị tiên lượng tử vong của tỷ lệ IL-6/IL-10.26: Liên quan giữa nồng độ IL-6 với bảng điểm RTS.27: Liên quan giữa nồng độ IL-10 với bảng điểm RTS.28: Liên quan giữa tỷ lệ IL-6/IL-10 với bảng điểm RTS.29: Liên quan giữa nồng độ IL-6 với bảng điểm ISS.30: Liên quan giữa nồng độ IL-10 với bảng điểm ISS.31: Liên quan giữa tỷ lệ IL-6/IL-10 với bảng điểm ISS.32: Hệ số tương quan giữa IL-6 và RTS, ISS.33: Hệ số tương quan giữa IL-10 và RTS, ISS.34: Hệ số tương quan giữa tỷ lệ IL-6/IL-10 với RTS, ISS.35: Thời điểm kết hợp xương kỳ 2 (n=59).36: Phương tiện kết hợp xương (n=59).37: Nồng độ các IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 ngay trước và sau phẫu thuật (n=59).38: Liên quan giữa nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 huyết tương và biến chứng sau phẫu thuật kết hợp xương.81 Bảng Tên bảng Trang Bảng 3.39: Giá trị tiên lượng biến chứng sau phẫu thuật kết hợp xương của nồng độ IL-6, IL-10 và tỷ lệ IL-6/IL-10 (n=59).40: Giá trị tiên lượng biến chứng sớm sau phẫu thuật KHX của nồng độ IL-6 tại thời điểm ngay trước phẫu thuật.41: Giá trị tiên lượng biến chứng sớm sau phẫu thuật KHX của tỷ lệ IL-6/IL-10 tại thời điểm ngay trước phẫu thuật.42: Giá trị tiên lượng biến chứng sớm sau phẫu thuật KHX của IL-6 tại thời điểm ngày đầu sau phẫu thuật.