Luận án tiến sĩ: Đánh giá phẫu thuật triệt căn ung thư phần trên dạ dày - ĐH Y Dược Huế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC -------------- ĐẶNG VĂN THỞI NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, THƯƠNG TỔN VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ LÂU DÀI PHẪU THUẬT TRIỆT CĂN UNG THƯ PHẦN TRÊN DẠ DÀY LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Huế - 2017 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC -------------- ĐẶNG VĂN THỞI NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, THƯƠNG TỔN VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ LÂU DÀI PHẪU THUẬT TRIỆT CĂN UNG THƯ PHẦN TRÊN DẠ DÀY LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Chuyên ngành: NGOẠI TIÊU HÓA Mã số: 62.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN VĂN LIỄU TS. NGUYỄN VĂN LƯỢNG Huế - 2017 Với tất cả tấm lòng và sự kính trọng, tôi xin chân thành gởi lời cảm ơn: - Ban Giám đốc và Ban đào tạo sau Đại học – Đại học Huế. - Ban Giám hiệu và Phòng đào tạo sau Đại học – Trường Đại học Y Dược Huế.

TS Lê Lộc, PGS. TS Phạm Anh Vũ là những người Thầy đầu tiên giúp đỡ tôi trong quá trình chọn đề tài và thực hiện nghiên cứu này. TS Nguyễn Văn Liễu, TS. Nguyễn Văn Lượng là những người Thầy đã trực tiếp hướng dẫn, tận tâm, tận tình chỉ bảo, dìu dắt, truyền đạt cho tôi những kinh nghiệm trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này.

- GS Bùi Đức Phú - Nguyên Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, Trưởng Bộ môn Ngoại Trường Đại học Y Dược Huế, đã luôn quan tâm và tận tình giúp đỡ tôi trong học tập và hoàn thành luận án. TS Lê Đình Khánh, người Thầy đã động viên và giúp đỡ tôi từ lúc bắt đầu thi tuyển cũng như trong suốt thời gian thực hiện đề tài. - TS Nguyễn Khắc Minh – Hiệu trưởng Trường Đại học Kỹ thuật Y Dược Đà Nẵng, đã thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện và động viên giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. - GS Boo Marlberg, cô Sussane Johanson - Đại học Khoa học và sức khỏe - Jonkoping Thụy Điển đã giúp đỡ tôi trong thời gian công tác tại Thụy Điển và quá trình nghiên cứu tại Việt Nam.

Nguyễn Văn Hòa - Phó trưởng khoa Y tế công cộng Trường Đại học Y Dược Huế. Nguyễn Hoàng Lan - Khoa Y tế công cộng Trường Đại học Y Dược Huế. Tôi xin chân thành cảm ơn: - Ban Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế. - Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Đại học Kỹ thuật Y Dược Đà Nẵng.

- Bộ môn Ngoại Trường Đại học Y Dược Huế. - Thư viện Trường Đại học Y Dược Huế. - Khoa Ngoại tiêu hóa Bệnh viện Trung ương Huế. - Khoa Ngoại Nhi Cấp cứu bụng Bệnh viện Trung ương Huế.

- Khoa Ngoại tổng hợp Bệnh viện Trung ương Huế. - Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Trung ương Huế. - Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Trung ương Huế. - Khoa Gây mê Bệnh viện Trung ương Huế.

- Phòng Hồ sơ Y lý Bệnh viện Trung ương Huế. đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi thực hiện luận án. - Tôi xin chân thành gởi lời cảm ơn đến Quý thầy cô, quý đồng nghiệp, anh chị em bạn bè, mọi người trong gia đình đã chia sẻ và động viên tôi trong thời gian qua. - Tôi xin dành những tình cảm yêu thương nhất đến Phạm Thị Diễm, Đặng Diễm Quỳnh và Đặng Diễm Phương - người vợ và hai con thân yêu của tôi, đã luôn ở bên cạnh tôi trong những lúc khó khăn nhất, để tôi có niềm tin và nghị lực thực hiện nghiên cứu này.

Đặng Văn Thởi LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chính bản thân tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Đặng Văn Thởi MỤC LỤC Lời cảm ơn Lời cam đoan Mục lục Danh mục chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các hình Danh mục các biểu đồ ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

DỊCH TỄ HỌC UNG THƯ DẠ DÀY. SƠ LƯỢC GIẢI PHẪU DẠ DÀY. MỘT SỐ ĐIỂM GIẢI PHẪU LIÊN QUAN DẠ DÀY - THỰC QUẢN 13 1. GIẢI PHẪU BỆNH UNG THƯ DẠ DÀY.

UNG THƯ PHẦN TRÊN DẠ DÀY. CHẨN ĐOÁN GIAI ĐOẠN. LỊCH SỬ PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ UNG THƯ DẠ DÀY. HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ UNG THƯ DẠ DÀY CỦA NHẬT BẢN.

ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHẦN TRÊN DẠ DÀY. ĐIỀU TRỊ BỔ TRỢ UNG THƯ DẠ DÀY. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. VẤN ĐỀ Y ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. ĐẶC ĐIỂM CHUNG.

ĐẶC ĐIỂM BỆNH SỬ. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG. ĐẶC ĐIỂM THƯƠNG TỔN. ĐỐI CHIẾU KẾT QUẢ VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU PHẪU THUẬT. NGHIÊN CỨU CHỈ ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN. ĐIỀU TRỊ BỔ TRỢ. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ.

THỜI GIAN SỐNG THÊM SAU MỔ THEO KAPLAN - MEIER. ĐẶC ĐIỂM CHUNG. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG. ĐẶC ĐIỂM THƯƠNG TỔN.

ĐỐI CHIẾU KẾT QUẢ VÀ LIÊN QUAN. CHỈ ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN. ĐẶC ĐIỂM TRONG VÀ SAU PHẪU THUẬT. ĐIỀU TRỊ BỔ TRỢ.

KẾT QUẢ TÁI KHÁM. KẾT QUẢ SAU PHẪU THUẬT. CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN THỜI GIAN SỐNG THÊM. ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHẪU THUẬT CẮT CỰC TRÊN VÀ CẮT TOÀN BỘ DẠ DÀY.

128 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BHT: Biệt hóa tốt BHV: Biệt hóa vừa BHK: Biệt hóa kém CEA: (Carcino- Embryonic- Antigen): Kháng nguyên bào thai CLVT: Cắt lớp vi tính HMMD: Hóa mô miễn dịch HP: Helicobacter pylori KBH: Không biệt hóa UTBMT: Ung thư biểu mô tuyến UTDD: Ung thư dạ dày UTMLK: Ung thư mô liên kết DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Phân độ một số tác dụng phụ của hóa chất .2: Bảng đánh giá chất lượng cuộc sống theo thang điểm Spitzer .1: Giới và tuổi .3: Phân bố bệnh nhân theo nghề nghiệp .5: Lý do vào viện .6: Phân bố bệnh nhân theo chỉ số khối .7: Đặc điểm lâm sàng .8: Kết quả xét nghiệm sinh hóa - huyết học .9: Vị trí u trước mổ .10: Vị trí thương tổn quan sát trong mổ .11: Vị trí u vùng tâm vị tương ứng với phân loại của Siewert .12: Tình trạng thương tổn dạ dày trong phẫu thuật .13: Phân loại ung thư qua giải phẫu bệnh sau phẫu thuật .14: Đặc điểm mô bệnh học của từng nhóm phẫu thuật .15: Hình ảnh thương tổn qua nội soi dạ dày .16: Hình ảnh đại thể thương tổn qua giải phẫu bệnh.17: Hình ảnh nghi ngờ di căn hạch trên CT.18: Đối chiếu kết quả giải phẫu bệnh hạch sau mổ và CT.19: Liên quan kích thước u và mô bệnh học .20: Liên quan giữa kích thước u và giai đoạn bệnh .21: Các phương pháp phẫu thuật được áp dụng .22: Tầng suất các nhóm hạch được vét .23: Mức độ xâm lấn của khối u, di căn hạch và giai đoạn bệnh .24: Thời gian phẫu thuật .25: Thời gian hậu phẫu .26: Thời gian hậu phẫu trung bình .27: Chỉ định phương pháp phẫu thuật theo thể giải phẫu bệnh, mức độ xâm lấn và giai đoạn bệnh sau mổ .28: Chỉ định phương pháp phẫu thuật theo vị trí thương tổn và kích thước u sau mổ .29: Phân lập số bệnh nhân điều trị bổ trợ và phẫu thuật đơn thuần .30: Tác dụng phụ và độc tính của hóa trị .31: Tai biến, biến chứng sau mổ và tử vong phẫu thuật.32: Liên quan giữa biến chứng, tử vong và giai đoạn bệnh .33: Kết quả siêu âm bụng .34: Kết quả nội soi kiểm tra miệng nối .35: Chất lượng cuộc sống theo phương pháp phẫu thuật .36: Chất lượng cuộc sống theo điều trị bổ trợ .37: Kết quả siêu âm bụng .38: Kết quả nội soi kiểm tra miệng nối .39: Chất lượng cuộc sống theo phương pháp phẫu thuật .40: Chất lượng cuộc sống theo điều trị bổ trợ .41: Kết quả siêu âm bụng .42: Kết quả nội soi kiểm tra miệng nối .43: Chất lượng cuộc sống theo phương pháp phẫu thuật .44: Chất lượng cuộc sống theo điều trị bổ trợ .47: Thời gian sống thêm theo kích thước u .48: Thời gian sống thêm theo vị trí khối u .49: Thời gian sống thêm theo thể giải phẫu bệnh .50: Thời gian sống thêm theo mức di căn hạch .51: Thời gian sống thêm theo giai đoạn bệnh .52: Thời gian sống thêm theo phương pháp phẫu thuật .53: Thời gian sống thêm theo mô bệnh học .54: Thời gian sống thêm theo điều trị bổ trợ .55: Thời gian sống thêm theo điều trị bổ trợ và phương pháp phẫu thuật .1: Mức độ xâm lấn của khối u trong các nghiên cứu .2: So sánh các chỉ định phẫu thuật .3: Tỷ lệ biến chứng và tử vong sau mổ của một số tác giả .4: Tỷ lệ biến chứng sau phẫu thuật trong từng phương pháp .5: Tỷ lệ sống thêm theo giai đoạn bệnh. 125 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1: Hình thể của dạ dày .2: Động mạch dạ dày .3: Vị trí hạch bạch huyết theo hiệp hội UTDD Nhật Bản .4: Giải phẫu định khu thực quản .5: Động mạch cấp máu cho vùng thực quản - dạ dày .6: Hệ thống hạch bạch huyết của thực quản .7: Phân chia ung thư đoạn nối tâm vị - thực quản theo Siewert .8: Phân chia các phần của dạ dày .9: Hình ảnh UTDD vùng tâm vị qua nội soi .10: Hình ảnh UTDD và di căn hạch qua siêu âm nội soi .11: Hình ảnh giải phẫu bệnh ung thư biểu mô tuyến biệt hóa tốt .1: Đường rạch da từ rốn đến mũi ức .2: Bóc tách vùng cuống lách và đuôi tụy .3: Thắt bó mạch vị trái .4: Cắt dạ dày và khâu kín mỏm dạ dày bằng TA .5: Kẹp và cắt thực quản .6: Nối thực quản vào thành trước dạ dày, tạo hình môn vị .7: Buộc các bó mạch vị trái, vị phải và cắt ngang tá tràng .8: Cắt ngang hổng tràng bằng máy .9: Phía trên là miệng nối thực quản - hổng tràng tận - bên, phía dưới là miệng nối tận - bên của hổng tràng và hổng tràng .10: Miệng nối thực quản - hổng tràng .11: Nạo vét hạch D2 với ung thư phần trên dạ dày. 55 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1: Tỉ lệ bệnh nhân tái khám .2: Thời gian sống thêm theo kích thước khối u.3: Thời gian sống thêm theo vị trí khối u .4: Thời gian sống thêm theo thể giải phẫu bệnh .5: Thời gian sống thêm theo mức độ di căn hạch.6: Thời gian sống thêm theo giai đoạn bệnh .