Luận án tiến sĩ văn học thân phận con người trong tác phẩm của abe kobo và oe ke

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUONG DAI HOC KHOA HOC XA HOI VA NHAN VAN Tran Thi Thuc THAN PHAN CON NGUOI TRONG TAC PHAM CUA ABE KOBO VA OE KENZABURO: MOT SU SO SANH LUAN AN TIEN SI VAN HOC Hà Nội - 2018 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUONG DAI HOC KHOA HOC XA HOI VA NHAN VAN Tran Thi Thuc THAN PHAN CON NGUOI TRONG TAC PHAM CUA ABE KOBO VA OE KENZABURO: MOT SU SO SANH Chuyên ngành: Văn học nước ngoài Mã số: 62 22 02 45 LUẬN ÁN TIÊN SĨ VĂN HỌC NGƯỜI HƯỚNG DÂN KHOA HỌC: GS. Nguyễn Đức Ninh XAC NHAN NCS DA CHINH SUA THEO QUYET NGHI CUA HOI DONG DANH GIA LUAN AN Người hướng dẫn khoa hoc Chủ tịch hội đồng đánh giá Luận án Tiên sĩ GS. Nguyễn Đức Ninh PGS. Phạm Gia Lâm Hà Nội - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là kêt quả nghiên cứu của cá nhân tôi.

Khi sử dụng các thông tin, tài liệu tham khảo của các nhà khoa học khác, tôi đêu thực hiện trích dân một cách đây đủ, trung thực. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về luận án của mình. Tác giả luận án Trần Thị Thục LỜI CẢM ƠN Đề hoàn thiện luận án này, trước hết tôi vô cùng biết ơn GS. Nguyễn Đức Ninh - người thây đáng kính đã luôn chỉ bảo tận tình, cung cấp những định hướng chuyên môn và cho tôi những gợi ý hết sức hữu ích đề phát triển nội dung luận án.

Nhờ sự sự hỗ trợ và khích lệ thường xuyên của thây, tôi mới có thê thực hiện được luận án này, với hướng tiếp cận so sánh về hai tác gia nỗi tiếng của văn học Nhật Bản. Tôi cũng xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đối với PGS. Phạm Gia Lâm vì những góp ý quý báu của thây về phương pháp nghiên cứu và việc dịch, cung cấp nguôn tư liệu tiếng Nga để tôi thực hiện luận án này. Tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đôi với các thầy cô Khoa Văn học, các chuyên gia thuộc Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội và các thây cô, các nhà nghiên cứu trân quý thuộc các trường Đại học, Viện nghiên cứu,.

đã cho tôi những góp ý đây giá trị, chia sẻ cho tôi những thông tin quý báu đối với luận án của tôi. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Quỹ học bông quốc tế Sato của Nhật đã hỗ trợ cho tôi đến Nhật năm 2016 đề thu thập và nghiên cứu tư liệu về văn học Nhật Bản, phục vụ thiết thực cho việc thực hiện nghiên cứu này. Sự cô vũ thường xuyên của gia đình là một động lực quan trọng đối với tôi. Tôi xin cảm ơn gia đình đã luôn chia sẻ, tạo điêu kiện tôi ưu cho tôi trong thời g1an thực hiện luận án.

Với một đê tài mà các nguôn tư liệu, các khả năng diễn giải dường như không có điểm kết, tôi rất mong tiếp tục nhận được sự phê bình, góp ý và các thông tin chia sẻ từ các thây cô, các quý vị học giả, các đồng nghiệp,. để tôi có thể tiếp tục phát triển và hoàn thiện nghiên cứu của mình. Xin tran trong cam on! Ha Noi, thang nam 2018 Tac gia luan an Tran Thi Thuc MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LOI CAM ON MỞ ĐÀ U. Lý do chọn để tài.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của để tài.---- - - xxx ck cv cvvrreereea 6 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiÊn CỨU. Đôi tượng và phạm vi nghién CUU. Phuong phap nghién Cu.

Cau trtic cla LUA AN. TONG QUAN VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU. Cơ sở lý luận của đề tài và những nghiên cứu về lý thuyết. Một sô vân dé cơ bản vé triét hoc hién sinh.

Sự ra đời của chủ nghĩa hẲiỆH SIHÌH:. Quan niém vé than phan con nguoi trong triết học hiện sinh. Chu nghia hién sinh trong van hoc Nhật Bản. Các nghiên cứu về tác phẩm của Abe Kobo và Oe Kenzaburo.

Vẫn đề con người cô đơn trước thực {ạ1. Vấn đề con người tha hóa và mất căn cước bản ngã. Các nghiên cứu về bút pháp nghệ thuật miêu tả thân phận con người của hai nhà Văắn. - ---- - +22 EE 161111611131 111830 1111 1118 111v cv cv rà 35 1.

Các nghiên cứu so sánh về hai nhà văn Abe Kobo và Oe Kenzaburo. -G- << SE SE E4 4 E3 SE. SH ngu ngu 50 Chuong 2. CON NGUOI CO DON VA HOANG MANG TRUOC THUC TAI PHI LÝ TRONG XÃ HỘI.

Bồi cảnh văn hóa - xã hội Nhật Bản sau chiến tranh. Con người với sự phi lý của tÔn tại.-- - 6 5s k£Sk£EE£EvEEEEEEEEEEEEErkerkerkrrerrers 63 2. Con người với nỗi cô đơn, sợ hãi và lo âu đeo bám. Con người trôn chạy khỏi thực tại phi lý - những cuộc trồn chạy không thành.

5-5-5 S< + Set SEEEkEESESEEEEEEEEEEEEEEEETEEESE-ETETEEEEETTETEEEETTeTkrkTerkrkresrsre 9] Chương 3. CON NGƯỜI THA HÓA, MÁT CĂN CƯỚC BẢN NGÃ VÀ SU VUOT THOAT, DAN THAN TRONG BOI CANH KHUNG HOANG I);(908:7. Con người tha hóa - một kiêu thức của hiện sinh. Sự tha hóa vê nhân hình.

Sur tha hoa vé nan tinh oo. Con ngudi dau kh6 vi bi mat can cuGc ban NA voc eeeseseeseeeseseeseveceeseeeeeees 109 3. Abe Kobo và sự kiêm tìm căn cước đã mật. Oe Kenzaburo và sự xác lập căn cước trong cộng đồng bản xứ.

Con người nỗ lực vượt thoát hoàn cảnh băng sự lựa chọn, dẫn thân. 125 TiGU Ket esessessessessssseessessensessessessensensensensessensensensenseusenseuccuceueeuscuscuscuccuecuseneeneenenneeses 132 Chuong 4. CAC THU PHAP NGHE THUAT MO TA THAN PHAN 090890907777. Thời gian cô đọng, dôn nén.

+ - + 6t EE#E+EEEE+E+EEEEvEeE+EEvEEEEEEErkskreree, 136 4. Thời ø1an vật Ìý. Thời gian tâm trang Giang XE. Không g1an tù túng, ngỘf nØạt(.

Không gølan vật Ìý. Không gian mang tính biểu tượng. Đặc trưng nghịch dị trong bút pháp của Oe Kenzaburo và motif biên hình trong but phap cua Abe Kobo Ă::dỒỒỖŨỒỶ. 178 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .- << << 5 s9 9E 9 S3 ưu s56 182 TÀI LIỆU THAM KH ÁOO.

ÔÔÔÔÔÔỒ 195 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nên văn học Nhật Bản có lịch sử phát triển khá lâu dài và đạt được nhiêu thành tựu. Nói tới văn học Nhật Bản người ta không thê bỏ qua Truyén Genji (%⁄/Z7)` của nữ sĩ cung đình thời Heian (22, 794-1185), Murasaki Shikibu (Šš zÈ#, 9782-10162), thơ Haiku - #27 (thế kỉ XVII) mà đỉnh cao la tho cua thi si thién su Matsuo Basho (#82, f2f8, 1644 - 1694)“ và các sáng tác văn học thời kì cận đại và hiện đại. Làn gió văn hóa phương Tây ao ạt tràn vào quốc đảo sau mấy thê kỉ “bế quan tỏa cảng” ở Nhật Bản đã đem đên cho nên văn học hiện đại của đất nước này một luông sinh khí thật mới lạ.

Tât cả đã ươm mâm cho mảnh đất văn chương Nhật Bản phát triển nở rộ với nhiêu đê tài phong phú, đặc sắc và nhiêu cây bút tài hoa. Văn học cận - hiện đại Nhật Bản xuât hiện các nhà văn kiệt xuât mà tác phâm của họ được dich ra nhiéu thu tiéng trén thé gidi nhu: Natsume Soseki (2 H jk, 1867- 1916), Mori Ogai (#8 EB, 1862-1922), Tanizaki Junichiro (li Ìl]—-Rlš, 1886-1965), Shimazaki Toson ( lim 6 RE AS, 1872-1943), Akutagawa Ryunosuke (7 )!| #E2Z7P, 1892-1927), Kawabata Yasunari (J!| SiG BEAM, ——_ 1899-1972), Dazai Osamu (K2 7, 1909-1948), Abe Kobo (i Z\J. 1924-1993), Mishima Yukio (= mF, 1925-1970), Oe Kenzaburo (XK — iL. Õ: 4st, 1949-), Yoshimoto Banana (AS l‡7+2, 1964-).

Đã có hai nhà —=HŠ, 1935-); cùng các nhà văn đương đại như Murakami Haruki (‡Ÿ văn Nhật Bản vinh dự đoạt giải Nobel của Viện hàn lâm Thụy Điển là Kawabata Yasunari, năm 1968 và Oe Kenzaburo, năm 1994. Trong lễ nhận ' Truyện Genji (Genji monogatari - ỲƑK32ä#) do nữ sĩ cung đình Nhật Bản Murasaki Shikibu (GSzVifñ), (978°?- 1016?) sang tác vào khoảng những năm 1010 dưới thời Heian (4ˆ, 794- 1185). Tác phẩm là cuôỗn tiêu thuyết trường thiên gồm 54 chương, được đánh giả là tiêu thuyết theo nghĩa hiện đại đầu tiên của nhân loại. ˆ À#fl (1644-1694), một thi sĩ nỗi tiếng nhất của thời Edo ( a -Ƒ', 1603-1868), Nhật Bản.

Ông được cho là người khai sinh ra Haiku, một thể thơ ngắn nhất thế giới, mỗi bài haiku thường chỉ vỏn vẹn 17 âm tiết, trong 3 cau 5-7-5. giải Nobel, Oe Kenzaburo đã đọc diễn từ với nhan đề: Sinh ra từ tính đa nghĩa của Nhật Bản” (mà một số dịch gia da dịch là Nhát Bản, sự nháp nhang, va ban thân tôi), như một cuộc đôi thoại với diễn từ Nobel cua Kawabata Yasunari trước đó, với tựa đề Sinh ra từ vẻ đẹp của Nhật Bản” (hay Nhat Ban, ve dep, va ban than toi). Cac nhà văn Nhật Bản hién dai, trong do cé hai nha van Abe Kobo va Oe Kenzaburo, đã đề cập sâu sắc đến vấn để con người thời hậu chiến, với nguy cơ tha hóa về nhân hình và nhân tính, với sự cô đơn vay bua và những nỗi niêm không thé sẻ chia cùng người khác; với những nỗ lực kiêm tìm lại căn cước bản ngã và ý nghĩa sinh tồn của chính mình. Abe Kobo và Oe Kenzaburo là hai nhà văn xuất sắc của văn đàn Nhật Bản hiện đại, trưởng thành trong Chiến tranh thế giới thứ hai, từng trải nghiệm và chứng kiến những mất mát và đau thương lớn lao của người dân nước Nhật bại chiến.

Cùng với những nỗi đau mà cuộc sông cá nhân phải chịu đựng, hai nhà văn đêu thấm thía nỗi niềm về thân phận con người thời hậu chiến và đã viết nên những trang văn vô cùng xúc động lòng người. Tác phẩm của hai nhà văn đã trở nên nôi tiếng không chỉ ở trong nước mà trên toàn thê giới vì tạo được sự đồng cảm và chạm đến đáy sâu trong tâm hôn mỗi con người. Oe đã lựa chọn cho thê 2101 nghé thuat cua minh chu đề: “sự tha hóa của con người trong xã hội Nhật Bản hiện đại” [4ó, tr. Oe dành nhiêu mỗi quan tâm đến van dé con người Nhật Bản thời hậu chiến với những đồ vỡ, đau thương và mất mát.

Nhiều trang văn của ông lây cảm hứng từ nỗi ám anh chiến tranh, từ việc chứng kiên tận mat hai cot nam không lô bốc lên cao vút khi Mỹ thả bom nguyên tử xuống hai thành phố của Nhật là Hiroshima và Nagasaki năm 1945, và đặc biệt là từ “một nỗi đau riêng” về đứa con trai bị tật nguyên bâm sinh, như là di chứng của bom nguyên tử. * (BER ZR A ASOAL, Japan, the Ambiguous, and Myself 32 LVYA ADF, Japan, the Beautiful, and Myself 4 Cùng với Oe Kenzaburo, Abe Kobo ctng la mot tac gia duoc gidi nghiên cứu đánh giá cao.