Luận án tiến sĩ tiếp nhận văn học phật giáo lý trần
Luận án TS tiếp nhận văn học Phật giáo Lý Trần: khám phá, phân tích và định vị giá trị. Đóng góp mới cho nghiên cứu văn học sử Việt Nam.
Năm xuất bản
Số trang
256
Thời gian đọc
39 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- Tiếp nhận Văn học Phật giáo Lý Trần: Góc nhìn tổng quan
- Số trang:
- 256 trang
- Trường:
- Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
- Chuyên ngành:
- Lý luận Văn học
- Tác giả:
- Phạm Thị Thu Loan
- Năm:
- 2018
Tóm tắt nội dung luận án
I.Tiếp nhận Văn học Phật giáo Lý Trần Góc nhìn tổng quan
Luận án bắt đầu bằng việc tổng quan các vấn đề lý thuyết. Khái niệm về tiếp nhận văn học được làm rõ. Trường phái Konstanz là trọng tâm, đánh dấu một bước đột phá trong lý luận văn học. Lý thuyết này cung cấp khung phân tích hiệu quả. Định nghĩa về Văn học Phật giáo Lý Trần cũng được giới thiệu chi tiết. Đây là giai đoạn vàng son, thể hiện rõ đặc điểm văn học Phật giáo Lý Trần ở Việt Nam. Nó đánh dấu sự phát triển đỉnh cao của dòng văn học này trong lịch sử trung đại.
Chương này cũng trình bày tổng quan về tình hình nghiên cứu. Sự tiếp nhận Văn học Phật giáo Lý Trần đã được các học giả quan tâm. Các công trình nghiên cứu lịch sử và văn học nổi bật được rà soát. Từ đó, bức tranh toàn cảnh về cách tiếp cận VHPG Lý Trần được phác thảo. Nghiên cứu văn học trung đại Việt Nam thường xuyên đề cập đến giai đoạn này. Tuy nhiên, việc nghiên cứu từ góc độ tiếp nhận vẫn còn nhiều cơ hội và thách thức. Những hướng đi mới được gợi mở. Quan niệm tiếp nhận văn học Phật giáo được áp dụng để đánh giá các nghiên cứu trước đây. Việc này giúp xác định những khoảng trống cần khám phá. Mục đích là tạo nền tảng vững chắc cho các chương sau.
1.1. Khái niệm và Lý thuyết tiếp nhận văn học
Phần này tập trung vào việc định nghĩa tiếp nhận văn học. Lý thuyết tiếp nhận của Trường phái Konstanz được giới thiệu. Nó bao gồm các khái niệm như chân trời đón đợi, khoảng cách thẩm mỹ. Đây là công cụ quan trọng để phân tích. Việc này giúp hiểu cách độc giả tương tác với tác phẩm. Nó cũng làm rõ vai trò của bối cảnh lịch sử, văn hóa. Các yếu tố này định hình quá trình tiếp nhận. Lý thuyết cung cấp nền tảng vững chắc cho nghiên cứu.
1.2. Văn học Phật giáo Lý Trần Đặc trưng và tầm vóc
Văn học Phật giáo Lý Trần được giới thuyết cụ thể. Giai đoạn này chứng kiến sự phát triển rực rỡ. Đây là đỉnh cao của văn học Phật giáo Việt Nam trung đại. Đặc điểm văn học Phật giáo Lý Trần được phân tích. Các tác phẩm thể hiện sâu sắc tư tưởng Phật giáo. Chúng mang đậm bản sắc dân tộc. Quá trình hình thành văn học Phật giáo Lý Trần được mô tả. Sự kết hợp giữa Phật giáo và văn hóa Việt là điểm nhấn. Di sản văn học Phật giáo thời kỳ này vô cùng phong phú.
1.3. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu tiếp nhận VHPG
Lịch sử nghiên cứu sự tiếp nhận Văn học Phật giáo Lý Trần được trình bày. Các công trình nổi bật được điểm qua. Nghiên cứu văn học trung đại Việt Nam đã có những thành tựu. Tuy nhiên, việc tiếp cận từ góc độ tiếp nhận còn hạn chế. Các cơ hội và thách thức được phân tích. Cần có thêm những nghiên cứu chuyên sâu. Điều này giúp làm sáng tỏ nhiều khía cạnh. Nó cũng mở ra hướng đi mới cho học thuật.
II.Nghiên cứu Văn học Phật giáo Lý Trần Xu hướng lịch sử
Chương này đi sâu vào cách Văn học Phật giáo Lý Trần được nghiên cứu theo thời gian. Các giai đoạn nghiên cứu được phân định rõ ràng. Trước năm 1945, các công trình chủ yếu là khảo cứu, dịch thuật. Sau năm 1945, phạm vi nghiên cứu mở rộng hơn. Các xu hướng tiếp nhận VHPG Lý Trần được phân tích. Từ phương diện phân kỳ lịch sử văn học, nó cho thấy sự dịch chuyển trong cách nhìn. Nghiên cứu khảo luận văn bản ngày càng được chú trọng. Việc này đảm bảo độ chính xác cho các nguồn tư liệu. Xu hướng tiếp nhận từ phương diện nội dung tư tưởng cũng rất mạnh mẽ. Đặc biệt là việc khám phá Tư tưởng Phật giáo trong văn học Lý Trần.
Các nhà nghiên cứu còn tập trung vào thể loại và phân tích văn bản học. Điều này giúp làm rõ đặc điểm hình thức của tác phẩm. Xu hướng nghiên cứu liên ngành cũng phát triển. Nó kết hợp lịch sử, văn hóa, tôn giáo để có cái nhìn toàn diện. Phân tích tác phẩm văn học Phật giáo Lý Trần được thực hiện dưới nhiều góc độ. Những phương pháp mới được áp dụng. Điều này làm phong phú thêm kho tàng nghiên cứu. Nó cũng giúp nhận diện Giá trị văn học Phật giáo Việt Nam một cách sâu sắc hơn.
2.1. Các giai đoạn nghiên cứu VHPG Lý Trần
Các công trình nghiên cứu Văn học Phật giáo Lý Trần được chia thành hai giai đoạn chính. Giai đoạn trước năm 1945, chủ yếu là sưu tầm, dịch thuật. Các học giả đầu tiên đã đặt nền móng. Giai đoạn sau năm 1945, nghiên cứu trở nên có hệ thống hơn. Các học giả bắt đầu phân tích sâu về nội dung, tư tưởng, nghệ thuật. Sự ra đời của các bộ lịch sử văn học quốc gia cũng góp phần quan trọng. Nó khẳng định vị trí của VHPG trong nền văn học dân tộc. Nghiên cứu văn học trung đại Việt Nam luôn xem VHPG Lý Trần là một bộ phận không thể thiếu.
2.2. Xu hướng tiếp nhận từ nội dung tư tưởng và thể loại
Xu hướng tiếp nhận VHPG Lý Trần từ nội dung tư tưởng rất phổ biến. Các nghiên cứu tập trung vào việc giải mã Tư tưởng Phật giáo trong văn học Lý Trần. Đặc biệt là Thiền học Lý Trần và văn học. Ảnh hưởng Phật giáo thời Lý Trần được làm rõ. Bên cạnh đó, xu hướng nghiên cứu thể loại cũng phát triển. Các đặc điểm về thơ, phú, văn xuôi Phật giáo được phân tích. Phân tích tác phẩm văn học Phật giáo Lý Trần giúp độc giả hiểu rõ hơn về giá trị nghệ thuật.
2.3. Nghiên cứu liên ngành và khảo luận văn bản chuyên sâu
Xu hướng nghiên cứu liên ngành đang ngày càng được chú trọng. Nó kết hợp lịch sử, tôn giáo, văn hóa, xã hội. Điều này mang lại cái nhìn đa chiều về VHPG Lý Trần. Khảo luận văn bản cũng là một phương pháp quan trọng. Nó giúp xác định tính xác thực của tư liệu. Việc này đảm bảo độ tin cậy cho các phân tích. Nghiên cứu chuyên sâu về nguồn gốc, bản thảo các tác phẩm Phật giáo được thực hiện. Di sản văn học Phật giáo được bảo tồn và hiểu đúng.
III.Công chúng và quá trình tiếp nhận Văn học Phật giáo
Chương này khảo sát vai trò của công chúng trong việc tiếp nhận Văn học Phật giáo Lý Trần. Sự khác biệt về tầm đón đợi của các loại công chúng được làm rõ. Giới tu hành là lớp công chúng trực tiếp. Họ có sự hiểu biết sâu sắc về giáo lý. Quần chúng nhân dân lao động tiếp nhận văn học Phật giáo một cách giản dị hơn. Họ tìm thấy sự an ủi, niềm tin trong đó. Lớp độc giả lý tưởng bao gồm giới nghiên cứu và văn nghệ sĩ. Họ tiếp cận tác phẩm ở chiều sâu tư tưởng và nghệ thuật. Công chúng còn bao gồm giáo viên và người học trong nhà trường. Họ tiếp nhận để giáo dục và truyền đạt kiến thức. Mỗi nhóm công chúng có những cách hiểu, đánh giá riêng.
Việc này tạo nên bức tranh đa sắc về Quan niệm tiếp nhận văn học Phật giáo. Tiếp nhận thẩm mỹ của độc giả VHPG Lý Trần cũng được phân tích. Sáng tạo và tiếp nhận thẩm mỹ trong VHPG Lý Trần có những đặc thù. Khoảng cách thẩm mỹ mang tính thời đại, dân tộc được nghiên cứu. Những khoảng cách này ảnh hưởng đến cách hiểu. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của Di sản văn học Phật giáo vẫn được truyền tải. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự đa dạng của phản hồi độc giả. Nó khẳng định vai trò tích cực của người đọc trong việc kiến tạo ý nghĩa tác phẩm.
3.1. Đa dạng các lớp công chúng và kỳ vọng tiếp nhận
Văn học Phật giáo Lý Trần được tiếp nhận bởi nhiều lớp công chúng khác nhau. Giới tu hành là những người trực tiếp thụ hưởng giáo lý. Họ có kỳ vọng về sự hướng đạo, tu tập. Quần chúng nhân dân lao động tìm thấy niềm tin, an ủi. Họ tiếp nhận qua những câu chuyện, bài kệ dễ hiểu. Giới nghiên cứu và văn nghệ sĩ tìm kiếm giá trị tư tưởng, nghệ thuật. Họ là lớp độc giả lý tưởng. Giáo viên và học sinh tiếp nhận để học tập, giáo dục. Mỗi lớp công chúng có tầm đón đợi riêng. Điều này làm phong phú thêm quá trình tiếp nhận. Nó cũng thể hiện sự phổ biến của Ảnh hưởng Phật giáo thời Lý Trần.
3.2. Tiếp nhận thẩm mỹ và khoảng cách thời đại dân tộc
Tiếp nhận thẩm mỹ của độc giả VHPG Lý Trần là một khía cạnh quan trọng. Sáng tạo và tiếp nhận thẩm mỹ có mối quan hệ biện chứng. Những khoảng cách thẩm mỹ mang tính thời đại được phân tích. Văn hóa, ngôn ngữ thay đổi tạo ra những thách thức. Khoảng cách dân tộc cũng ảnh hưởng đến việc thấu hiểu. Tuy nhiên, Giá trị văn học Phật giáo Việt Nam vẫn được nhận diện. Các tác phẩm vượt qua thời gian. Chúng vẫn chạm đến trái tim người đọc hiện đại. Việc Phân tích tác phẩm văn học Phật giáo Lý Trần giúp thu hẹp khoảng cách này.
3.3. Vai trò của độc giả trong kiến tạo ý nghĩa tác phẩm
Độc giả không chỉ là người tiếp nhận thụ động. Họ là những người kiến tạo ý nghĩa. Mối quan hệ tác giả - độc giả chủ yếu là tri âm và ký thác. Sự tương tác này tạo ra chiều sâu mới cho tác phẩm. Công chúng đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ Di sản văn học Phật giáo. Các cách diễn giải, cảm thụ khác nhau làm phong phú thêm. Chúng giúp tác phẩm sống mãi trong đời sống tinh thần. Quan niệm tiếp nhận văn học Phật giáo nhấn mạnh vai trò này.
IV.Thực tiễn và lý thuyết trong tiếp nhận VHPG Lý Trần
Chương này đi sâu vào những vấn đề lý thuyết và thực tiễn trong tiếp nhận Văn học Phật giáo Lý Trần. Về chuẩn mực văn học, các tác phẩm VHPG Lý Trần có những đặc thù riêng. Tác giả VHPG Lý Trần thường là những thiền sư, vua, quan. Họ được xem là “công chúng văn học đặc biệt”. Mối quan hệ tác giả - độc giả chủ yếu là tri âm và ký thác. Điều này tạo nên một không gian giao cảm sâu sắc. Nó khác biệt so với văn học thế tục.
Bên cạnh đó, vấn đề thực tiễn về tổ chức dạy học VHPG Lý Trần trong nhà trường cũng được xem xét. Việc dạy và học Ngữ văn, đặc biệt là các tác phẩm Phật giáo, còn nhiều thách thức. Các giải pháp nghiên cứu và giảng dạy VHPG Lý Trần được đề xuất. Chúng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục. Điều này giúp học sinh tiếp cận Di sản văn học Phật giáo một cách tốt nhất. Cần có sự đổi mới trong phương pháp. Mục đích là để Giá trị văn học Phật giáo Việt Nam được lan tỏa rộng rãi hơn.
4.1. Chuẩn mực văn học và mối quan hệ tác giả độc giả
Các tác phẩm Văn học Phật giáo Lý Trần có những chuẩn mực văn học riêng. Chúng thường mang tính giáo huấn, triết lý sâu sắc. Tác giả VHPG Lý Trần là những nhân vật đặc biệt. Họ vừa là người sáng tác, vừa là người thực hành Phật pháp. Họ chính là “công chúng văn học đặc biệt” của thời đại mình. Mối quan hệ tác giả - độc giả mang tính tri âm. Độc giả cần có sự đồng cảm, hiểu biết về Tư tưởng Phật giáo trong văn học Lý Trần. Điều này tạo nên sự khác biệt so với các loại hình văn học khác. Phân tích tác phẩm văn học Phật giáo Lý Trần cần xem xét khía cạnh này.
4.2. Vấn đề dạy học VHPG Lý Trần trong nhà trường hiện nay
Việc tổ chức dạy học Văn học Phật giáo Lý Trần trong nhà trường đối mặt nhiều khó khăn. Vấn đề dạy - học Ngữ văn và tác phẩm VHPG hiện nay chưa thực sự hiệu quả. Nội dung, phương pháp giảng dạy chưa phù hợp. Học sinh khó tiếp cận các khái niệm triết lý sâu sắc. Cần có những đổi mới căn bản. Mục tiêu là giúp thế hệ trẻ hiểu rõ Di sản văn học Phật giáo. Nghiên cứu văn học trung đại Việt Nam cần cung cấp thêm tài liệu. Giáo viên cần được đào tạo chuyên sâu.
4.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả nghiên cứu và giảng dạy
Luận án đề xuất các giải pháp cụ thể. Cần đẩy mạnh nghiên cứu chuyên sâu về VHPG Lý Trần. Đặc biệt là từ góc độ tiếp nhận. Phát triển tài liệu giảng dạy phù hợp với từng cấp học. Tăng cường đào tạo giáo viên về Đặc điểm văn học Phật giáo Lý Trần. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm. Điều này giúp học sinh tiếp cận văn học một cách sinh động. Mục đích là để Giá trị văn học Phật giáo Việt Nam được truyền tải hiệu quả hơn. Các giải pháp này nhằm khuyến khích sự quan tâm. Nó cũng giúp gìn giữ và phát huy di sản văn hóa.
V.Ảnh hưởng Phật giáo Lý Trần và di sản văn học bền vững
Giai đoạn Lý Trần chứng kiến sự phát triển rực rỡ của Phật giáo. Điều này để lại Ảnh hưởng Phật giáo thời Lý Trần sâu sắc trong văn học. Phật giáo trở thành quốc giáo. Tư tưởng của nó thẩm thấu vào mọi mặt đời sống xã hội. Các tác phẩm văn học thời kỳ này phản ánh rõ điều đó. Chúng không chỉ mang giá trị nghệ thuật cao. Chúng còn chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc. Tư tưởng Phật giáo trong văn học Lý Trần thể hiện sự dung hòa. Nó kết hợp với các yếu tố văn hóa bản địa. Điều này tạo nên một bản sắc riêng biệt.
Giá trị văn học Phật giáo Việt Nam thời Lý Trần là vô cùng lớn. Nó góp phần hình thành nên tâm hồn, đạo đức dân tộc. Di sản văn học Phật giáo này không chỉ dừng lại ở mặt chữ nghĩa. Nó còn là mạch nguồn tư tưởng quý giá. Các thế hệ sau tiếp tục kế thừa và phát huy. Thiền học Lý Trần và văn học có mối quan hệ mật thiết. Nó định hình nên nhiều tác phẩm kinh điển. Luận án khẳng định sự trường tồn của Di sản văn học Phật giáo. Nó vẫn có sức sống mãnh liệt trong dòng chảy văn hóa Việt.
5.1. Tư tưởng Phật giáo sâu sắc trong văn học Lý Trần
Tư tưởng Phật giáo trong văn học Lý Trần là một yếu tố then chốt. Các tác phẩm thể hiện tinh thần nhập thế. Chúng đề cao lòng từ bi, trí tuệ và sự giác ngộ. Thiền học Lý Trần và văn học có sự gắn bó chặt chẽ. Nhiều thiền sư trực tiếp sáng tác. Họ truyền tải triết lý qua thơ, kệ. Ảnh hưởng Phật giáo thời Lý Trần đã làm phong phú thêm nội dung văn học. Nó cung cấp một chiều sâu tâm linh. Các giá trị nhân văn được đề cao. Điều này tạo nên đặc điểm nổi bật cho giai đoạn này. Phân tích tác phẩm văn học Phật giáo Lý Trần luôn nhấn mạnh khía cạnh tư tưởng.
5.2. Giá trị văn học Phật giáo Việt Nam Bản sắc và tinh hoa
Văn học Phật giáo Lý Trần mang giá trị văn học Phật giáo Việt Nam đặc sắc. Nó không chỉ là sự tiếp thu từ bên ngoài. Nó còn là sự sáng tạo độc đáo của người Việt. Các tác phẩm thể hiện tinh thần yêu nước, hòa bình. Chúng đóng góp lớn vào sự phát triển của tiếng Việt. Nó làm giàu thêm các thể loại văn học. Nghiên cứu văn học trung đại Việt Nam luôn coi VHPG Lý Trần là một trong những tinh hoa. Di sản văn học Phật giáo này là niềm tự hào của dân tộc. Quan niệm tiếp nhận văn học Phật giáo giúp khám phá sâu hơn những giá trị này.
5.3. Di sản văn học Phật giáo cho các thế hệ hiện tại
Di sản văn học Phật giáo Lý Trần tiếp tục ảnh hưởng đến các thế hệ hiện tại. Nó không chỉ là đối tượng nghiên cứu. Nó còn là nguồn cảm hứng cho sáng tạo nghệ thuật. Những bài học về đạo đức, lối sống vẫn còn nguyên giá trị. Chúng giúp định hướng con người trong xã hội hiện đại. Quá trình hình thành văn học Phật giáo Lý Trần đã tạo nên một kho tàng vô giá. Việc bảo tồn và phát huy Di sản văn học Phật giáo là nhiệm vụ quan trọng. Nó góp phần duy trì bản sắc văn hóa dân tộc.
VI.Đặc điểm Giá trị và Ý nghĩa Văn học Phật giáo Lý Trần
Luận án tổng kết các đặc điểm, giá trị và ý nghĩa cốt lõi của Văn học Phật giáo Lý Trần. Đặc điểm văn học Phật giáo Lý Trần là sự kết hợp hài hòa. Nó dung hợp giữa yếu tố thiền lý sâu sắc và chất trữ tình lãng mạn. Tác phẩm thường mang âm hưởng triết lý nhân sinh. Chúng thể hiện khát vọng hòa bình, an lạc. Sự gắn bó với thiên nhiên và đời sống giản dị là nét nổi bật. Văn học Phật giáo thời kỳ này không chỉ là công cụ truyền bá giáo lý. Nó còn là phương tiện biểu đạt cảm xúc, tư tưởng của con người.
Giá trị văn học Phật giáo Việt Nam được khẳng định mạnh mẽ. Nó là một phần không thể tách rời của văn hóa dân tộc. Tư tưởng Phật giáo trong văn học Lý Trần đã định hình nên nhiều giá trị đạo đức. Những bài học về lòng từ bi, vị tha, trí tuệ vẫn còn ý nghĩa. Ý nghĩa của VHPG Lý Trần không chỉ giới hạn trong phạm vi lịch sử. Nó còn có sức sống mãnh liệt trong bối cảnh hiện đại. Nghiên cứu tiếp nhận giúp khám phá những khía cạnh mới. Nó khẳng định tầm quan trọng của Di sản văn học Phật giáo này.
6.1. Đặc điểm nổi bật của văn học Phật giáo Lý Trần
Đặc điểm văn học Phật giáo Lý Trần rất đa dạng. Nó thể hiện sự kết hợp giữa thiền lý và thi ca. Văn học mang tính nhập thế, hướng đến đời sống. Tinh thần giác ngộ và giải thoát được thể hiện rõ. Các tác phẩm thường có cấu trúc đơn giản, ngôn ngữ tinh tế. Chúng giàu chất trữ tình, giàu hình ảnh biểu tượng. Ảnh hưởng Phật giáo thời Lý Trần đã tạo nên một phong cách riêng. Nó mang đậm dấu ấn của Thiền học Lý Trần và văn học. Điều này làm cho VHPG Lý Trần trở nên độc đáo. Nó khác biệt so với văn học Phật giáo ở các quốc gia khác.
6.2. Khẳng định giá trị văn hóa và tư tưởng cốt lõi
Giá trị văn học Phật giáo Việt Nam thời Lý Trần là một cột mốc quan trọng. Nó khẳng định giá trị văn hóa và tư tưởng cốt lõi. Tư tưởng Phật giáo trong văn học Lý Trần đã góp phần xây dựng nền tảng đạo đức xã hội. Nó bồi đắp tâm hồn dân tộc. Các tác phẩm mang thông điệp về sự hòa hợp, từ bi. Chúng giáo dục con người hướng thiện. Di sản văn học Phật giáo này là một tài sản vô giá. Nó cần được bảo tồn và phát huy. Phân tích tác phẩm văn học Phật giáo Lý Trần giúp làm nổi bật những giá trị này.
6.3. Đóng góp của nghiên cứu tiếp nhận trong bối cảnh hiện đại
Nghiên cứu tiếp nhận văn học Phật giáo Lý Trần có đóng góp quan trọng. Nó giúp hiểu rõ hơn về tác phẩm trong các bối cảnh khác nhau. Nghiên cứu văn học trung đại Việt Nam được làm giàu. Nó mở ra những góc nhìn mới về sự tương tác giữa tác phẩm và độc giả. Quan niệm tiếp nhận văn học Phật giáo cung cấp công cụ phân tích hiệu quả. Điều này giúp VHPG Lý Trần tiếp tục có ý nghĩa trong xã hội hiện đại. Nó khẳng định sức sống của Di sản văn học Phật giáo. Luận án đóng góp vào việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa này.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (256 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN PHẠM THỊ THU LOAN TIẾP NHẬN VĂN HỌC PHẬT GIÁO LÝ – TRẦN LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC HàNội – 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN PHẠM THỊ THU LOAN TIẾP NHẬN VĂN HỌC PHẬT GIÁO LÝ – TRẦN Chuyên ngành: Lý luận văn học Mã số: 62 22 01 20 LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS Nguyễn Hữu Sơn HàNội – 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Phạm Thị Thu Loan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Luận án Tiếp nhận văn học Phật giáo Lý - Trần là nén tâm hương thương kính tưởng niệm lương y Nguyễn Khánh (1939 - 2017) - nguyên cố tỳ kheo Thích Tâm Khai, hiệu Viên Chiếu, tổ đình Quốc Ân, thành phố Huế.
Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành về sự giúp đỡ, tạo điều kiện của cơ quan công tác, tập thể các nhà khoa học, các thầy cô giáo Khoa Văn học, trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành sự giúp đỡ quí báu của các vị tu sĩ Phật giáo, PGS.TS Nguyễn Hữu Sơn, PGS.TS Đoàn Đức Phương, PGS.TS Phạm Thành Hưng, nhà nghiên cứu Nguyễn Dương Côn, nhà giáo Nguyễn Ngọc Xuyên đã hướng dẫn trực tiếp tôi thực hiện đề tài nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới cha mẹ, gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận án. Phạm Thị Thu Loan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com KÍ HIỆU CÁC TỪ VIẾT TẮT ĐHQG : Đại học Quốc gia ĐHSP : Đại học Sư phạm HN : Hà Nội KHXH & NV : Khoa học Xã hội và Nhân văn KHXH : Khoa học Xã hội NXB : Nhà xuất bản PTTH : Phổ thông trung học SG : Sài Gòn TCVH : Tạp chí Văn học TC NCPH : Tạp chí Nghiên cứu Phật học TP.
HCM : Thành phố Hồ Chí Minh tr : trang VHPG : Văn học Phật giáo LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Đóng góp của Luận án. Bố cục của Luận án .6 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU .1 Những vấn đề lý thuyết chung về tiếp nhận văn học .1 Quan niệm chung về tiếp nhận văn học .2 Lý thuyết tiếp nhận của Trường phái Konstanz - bước đột phá mới mẻ của khoa học lý luận về tác phẩm văn học .2 Giới thuyết về VHPG Lý - Trần .1 Khái lược về VHPG.2 VHPG Lý - Trần đánh dấu giai đoạn phát triển đỉnh cao của VHPG Việt Nam trung đại .3 Tổng quan về lịch sử nghiên cứu sự tiếp nhận VHPG Lý - Trần .1 VHPG Lý - Trần trong các công trình nghiên cứu lịch sử và công trình nghiên cứu văn học nổi bật .2 Nghiên cứu VHPG Lý - Trần từ góc độ tiếp nhận văn học, những cơ hội và thách thức .42 Tiểu kết chương 1.44 CHƢƠNG 2: TIẾP NHẬN VHPG LÝ - TRẦN TỪ GÓC ĐỘ NGHIÊN CỨU LỊCH SỬ VĂN HỌC. Các giai đoạn nghiên cứu VHPG Lý - Trần từ góc độ văn học sử .1 Các công trình nghiên cứu VHPG Lý - Trần trước năm 1945 .2 Các công trình nghiên cứu VHPG Lý - Trần từ sau năm 1945 đến nay.
Các xu hƣớng nghiên cứu VHPG Lý – Trần từ góc độ văn học sử .1 Xu hướng tiếp nhận VHPG Lý - Trần từ phương diện phân kỳ lịch sử văn học .56 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Xu hướng tiếp nhận từ phương diện khảo luận văn bản .3 Xu hướng tiếp nhận từ phương diện nội dung tư tưởng .4 Xu hướng nghiên cứu thể loại và phân tích văn bản học.5 Xu hướng nghiên cứu liên ngành .75 Tiểu kết chương 2: .79 CHƢƠNG 3: VẤN ĐỀ CÔNG CHÚNG TRONG VIỆC TIẾP NHẬN VHPG LÝ - TRẦN.1 Sự khác biệt về tầm đón đợi của các loại công chúng VHPG .1 Giới tu hành - lớp công chúng trực tiếp của VHPG Lý - Trần .2 Tiếp nhận của quần chúng nhân dân lao động .3 Tiếp nhận của lớp độc giả lý tưởng - giới nghiên cứu và văn nghệ sĩ. Tiếp nhận của giáo viên và người học trong nhà trường .2 Tiếp nhận thẩm mĩ của độc giả VHPG Lý - Trần.1 Sáng tạo và tiếp nhận thẩm mĩ trong VHPG Lý - Trần .2 Những khoảng cách thẩm mĩ mang tính thời đại, dân tộc .106 Tiểu kết chương 3: .115 CHƢƠNG 4: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN TRONG TIẾP NHẬN VHPG LÝ - TRẦN .1 Về chuẩn mực văn học của tác phẩm VHPG Lý - Trần. Tác giả VHPG Lý - Trần là “công chúng văn học đặc biệt” .3 Mối quan hệ tác giả - độc giả chủ yếu là tri âm và kí thác .2 Vấn đề thực tiễn về tổ chức dạy học VHPG Lý - Trần trong nhà trường .1 Vấn đề dạy - học Ngữ văn và tác phẩm VHPG trong nhà trường hiện nay .2 Các giải pháp nghiên cứu và giảng dạy VHPG Lý - Trần .141 Tiểu kết chương 4: .147 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .148 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .151 TÀI LIỆU THAM KHẢO .152 PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Bình minh của lịch sử dân tộc gắn liền với ảnh hưởng du nhập của Phật giáo vào đất Việt.
“Phật giáo là ngọn đuốc văn minh ở xứ ta” (Trần Văn Giàu). Trong hàng ngàn năm lịch sử, mái chùa nghiêng xuống hồn dân tộc che chở đau thương, bão táp ẩn muôn mặt đời sống tinh thần của người dân đất nước. Chất liệu hồn hậu tinh túy nhất của văn hóa Việt là sự hòa hợp siêu việt của điều kiện sống tự nhiên với sự bản địa hóa những yếu tố văn hóa ngoại lai, đặc biệt là Phật giáo. Có thể khẳng định đạo Phật là tôn giáo du nhập sớm nhất đã đến với người Việt, góp phần làm nên bản sắc người Việt, hoàn nguyên tinh thần người Việt qua mọi pha tạp của lịch sử và cũng chính Phật giáo có thể trở thành chiếc đòn bẩy tư tưởng vĩ đại đưa tinh thần của người Việt và tinh thần của sự sống đi xa hơn.
Trong sự hồi sinh khá mạnh mẽ của Phật giáo hiện nay, công chúng đặc biệt chú ý đến một trong những di sản quan trọng của nó là mảng Văn học Phật giáo (VHPG) dân tộc khá độc đáo và nhiều thành tựu. VHPG trung đại Việt Nam vừa mang đặc trưng của VHPG khu vực tiếp biến từ Đông Á, vừa là một bộ phận đặc biệt của văn học dân tộc trung đại, đã kết tinh thật rực rỡ và tài hoa trong thời đại Lý - Trần. Chính bởi vị thế và giá trị đặc biệt của VHPG Lý - Trần mà nó đã trở thành đối tượng nghiên cứu của rất nhiều thế hệ học giả và hành giả qua hàng trăm công trình chuyên khảo khoa học có tầm vóc. Tuy nhiên chúng tôi nhận thấy: nghiên cứu VHPG thời Lý - Trần từ góc độ tiếp nhận văn học là một đề tài mới mẻ, thiết thực, hứa hẹn lật mở những khám phá có giá trị.
Ngoài ra đề tài còn có ý nghĩa thời sự, khẳng định tiềm năng, ảnh hưởng và hiệu quả thiết thực của lí thuyết Tiếp nhận với nghiên cứu văn học ở Việt Nam. Từ sự lựa chọn đề tài này, chúng tôi hy vọng đóng góp thêm giải pháp để giải quyết những vấn đề còn bỏ ngỏ của công tác nghiên cứu, giảng dạy VHPG trong thực tế hiện nay. Mặt khác, việc nghiên cứu VHPG Lý - Trần đã trải qua một thời gian khá dài với công lao sưu tập, dịch thuật, giới thiệu, giảng giải… của nhiều nhà khoa học và giới tu hành. Từ những gợi ý của các công trình nghiên cứu đi trước, chúng tôi đã 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chọn đề tài này với hy vọng đây là hướng tiếp cận ít nhiều gần gũi và hữu ích cho việc nghiên cứu, tiếp nhận và giảng dạy ở bậc đại học và bậc phổ thông hướng tới đối tượng độc giả là các bạn trẻ.
Phật giáo là một tôn giáo tu chứng qua con đường trải nghiệm trên tinh thần vô ngã, lợi ích cho nhân sinh. Con đường tu tập đi từ thực tế đến chứng ngộ giáo lí và trở lại thực tiễn trong sự diệt ngã và định tâm đạt tới cứu cánh giải thoát khổ đau (con đường của khoa học là con đường ngược lại: từ lý thuyết - thực tiễn - trở lại sự hoàn thiện lý thuyết). Tuy vậy, trong thực tế xã hội, đã có rất nhiều tu sĩ và Phật tử thuộc làu kinh kệ nhưng trong hành xử của họ dường như Đức Phật vẫn hoàn toàn xa lạ. Lại cũng có rất nhiều các học giả uyên thâm triết thuyết với nhiều công trình nghiên cứu đồ sộ, nhưng tinh thần phá chấp, vô ngã, lợi tha dường như không hiện hữu trong tâm… Nghĩa là, vẫn có một khoảng cách lớn và rất thực tế trong sự tồn tại và ảnh hưởng của Phật giáo và VHPG tới hiện đời.
Tiếp thu thành quả của nhiều thế hệ nhà khoa học qua các đề tài, luận văn, luận án nghiên cứu, bình chú, giới thuyết VHPG, nhưng lựa chọn điểm tiếp cận từ lý thuyết tiếp nhận văn học là nỗ lực của chúng tôi nhắm tới việc tìm kiếm một phương thức tồn tại thiết thực cho VHPG trong lòng công chúng và lịch sử, thích hợp với mục đích tuyên dương các giá trị của VHPG bằng cách thực sự đưa nó đi vào đời sống khoa học và nhân sinh. Từ đó mà mỗi người sẽ thức nhận được giá trị của Phật giáo và VHPG như một giải pháp thiết thực nuôi dưỡng sự bình an cho tâm hồn ngay trong hiện thực đời sống. Với những lí do trên, chúng tôi quyết định lựa chọn vấn đề Tiếp nhận văn học Phật giáo Lý - Trần làm đề tài cho luận án.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Phạm Thị Thu Loan (2018). Luận án tiến sĩ tiếp nhận văn học phật giáo lý trần [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội]. LuanAn.net. https://luanan.net/van-hoc/luan-an-tien-si-tiep-nhan-van-hoc-phat-giao-ly-tran
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Luận án tiến sĩ tiếp nhận văn học phật giáo lý trần" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận án TS tiếp nhận văn học Phật giáo Lý Trần: khám phá, phân tích và định vị giá trị. Đóng góp mới cho nghiên cứu văn học sử Việt Nam.
Luận án "Luận án tiến sĩ tiếp nhận văn học phật giáo lý trần" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm bảo vệ: 2018.
Luận án "Luận án tiến sĩ tiếp nhận văn học phật giáo lý trần" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Luận án tiến sĩ tiếp nhận văn học phật giáo lý trần" thuộc chuyên ngành Lý luận văn học. Danh mục: Văn Học.
Luận án "Luận án tiến sĩ tiếp nhận văn học phật giáo lý trần" có bao nhiêu trang?
Luận án "Luận án tiến sĩ tiếp nhận văn học phật giáo lý trần" có 256 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ tiếp nhận văn học phật giáo lý trần" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.