Luận án: Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Y. Kawabata
Khám phá biểu tượng văn hóa Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata: vẻ đẹp tinh tế, sự cô đơn và chiêm nghiệm cuộc đời.
Luan An
Luận án tiến sĩ
Năm xuất bản
Số trang
211
Thời gian đọc
32 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- Khám phá Biểu tượng Văn hóa Nhật Bản trong Kawabata
- Số trang:
- 211 trang
- Trường:
- Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
- Chuyên ngành:
- Ngữ văn
- Tác giả:
- Nguyễn Thị Thanh Nga
- Năm:
- 2022
Tóm tắt nội dung luận án
I.Khám phá Biểu tượng Văn hóa Nhật Bản trong Kawabata
Yasunari Kawabata là tượng đài văn học Nhật Bản hiện đại. Ông là tác giả Nhật đầu tiên nhận giải Nobel Văn học năm 1968. Tài năng và tư tưởng Kawabata phản ánh rõ nét văn hóa Nhật Bản. Tác phẩm của ông kết hợp tinh hoa mỹ học Thiền đạo với tinh thần Phật giáo truyền thống. Chúng mang đậm cá tính riêng, thấm đẫm tinh thần thời đại. Kawabata đưa những yếu tố độc đáo từ văn học Nhật cổ xưa vào sáng tác. Ông khai thác cội nguồn văn hóa dân tộc. Tác phẩm văn học Kawabata là tấm gương soi chiếu nền văn hóa đất nước. Chúng là sản phẩm kết tinh cao nhất của văn hóa Nhật. Ngòi bút tài hoa của ông đại diện cho tư duy thẩm mỹ và tâm hồn Nhật Bản. Đó là sự duy mỹ, duy tình, nhưng giàu triết lý. Kawabata có đóng góp lớn cho văn học Phù Tang. Ông trân trọng, gìn giữ, ngợi ca vẻ đẹp văn hóa truyền thống. Luận án này nghiên cứu hệ thống các biểu tượng. Nó cung cấp một hướng tiếp cận sâu sắc tiểu thuyết Kawabata Yasunari.
1.1. Tầm vóc Kawabata Yasunari và Di sản Văn chương.
Kawabata Yasunari đã định hình văn học Nhật Bản hiện đại. Ông là tác giả đầu tiên của xứ sở mặt trời mọc được trao giải Nobel văn học. Các tác phẩm của Kawabata kết tinh trí tuệ và tầm tư tưởng lớn. Chúng phản ánh sâu sắc văn hóa Nhật Bản. Văn phong của ông tinh tế, giản dị nhưng thâm trầm. Nó kết hợp mỹ học Thiền đạo và tinh thần Phật giáo truyền thống. Tác phẩm Kawabata mang cá tính độc đáo. Chúng thấm đẫm tinh thần thời đại. Kawabata tìm thấy nguồn cảm hứng từ văn học Nhật cổ. Ông khai thác cội nguồn văn hóa dân tộc. Tác phẩm của Kawabata là tấm gương văn hóa. Nó là sản phẩm kết tinh cao nhất của một tộc người. Ngòi bút của ông tiêu biểu cho tâm hồn Nhật Bản. Đó là sự duy mỹ, duy tình, nhưng giàu triết lý. Kawabata vinh danh văn hóa truyền thống. Ông giữ gìn và ngợi ca vẻ đẹp đó qua nghệ thuật. Để hiểu sâu Kawabata, cần đặt tác phẩm trong bối cảnh văn hóa Nhật Bản.
1.2. Biểu tượng Văn hóa Chìa khóa Hiểu tác phẩm.
Biểu tượng là phương thức đặc trưng để thể hiện tư tưởng của nhà văn. Giải mã ý nghĩa biểu tượng mở cánh cửa vào thế giới nghệ thuật. Tiếp cận tác phẩm từ góc độ biểu tượng văn hóa mang nhiều ưu thế. Xuyên suốt tiểu thuyết Kawabata là những hình ảnh, hiện tượng. Chúng bắt nguồn từ văn hóa truyền thống Nhật Bản. Chúng biểu đạt hoàn hảo ý nghĩa và quan niệm về cuộc sống. Văn học Nhật, đặc biệt Kawabata, cuốn hút độc giả Việt Nam. Nó chiếm lĩnh trái tim bởi sự sâu lắng. Độc giả đồng điệu với tình yêu cái đẹp. Tình yêu thiên nhiên và cuộc sống trong cội nguồn văn hóa Phương Đông hiện rõ. Các nghiên cứu trước đây chưa hệ thống hóa biểu tượng văn hóa. Luận án này khám phá chuyên sâu. Nó gợi mở nhiều điều thú vị về Kawabata Yasunari. Ông là bậc thầy của Tiểu thuyết Nhật Bản hiện đại, lồng ghép Thẩm mỹ Wabi-sabi và Tinh thần Mono no aware một cách tài tình.
II.Thẩm mỹ Truyền thống Nhật trong Tiểu thuyết Kawabata
Kawabata là hiện thân của thẩm mỹ truyền thống Nhật Bản. Ông lồng ghép tinh tế các triết lý như Wabi-sabi, Mono no aware, và Yugen. Các khái niệm này không chỉ là phong cách. Chúng là nền tảng tư duy, cảm xúc của người Nhật. Kawabata đã đưa chúng vào văn học. Ông tạo ra chiều sâu triết lý cho tác phẩm. Ông mời gọi độc giả chiêm nghiệm vẻ đẹp ẩn giấu. Vẻ đẹp đó thường nằm trong sự phù du, không hoàn hảo. Nó cũng nằm trong sự tĩnh lặng và gợi mở. Tiểu thuyết Kawabata không chỉ kể chuyện. Chúng là cuộc hành trình khám phá tâm hồn. Đó là sự kết nối với thiên nhiên và vạn vật. Ông sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh. Ông tạo ra không gian nội tâm. Độc giả cảm nhận được sự đồng điệu. Họ nhận ra giá trị của những điều bình dị. Kawabata đã nâng tầm thẩm mỹ truyền thống. Ông biến chúng thành ngôn ngữ nghệ thuật toàn cầu. Ông cho thấy sức sống mãnh liệt của văn hóa Nhật Bản.
2.1. Thẩm mỹ Wabi sabi Vẻ đẹp Khiếm khuyết.
Wabi-sabi là một khái niệm thẩm mỹ trung tâm trong văn hóa Nhật Bản. Nó tìm thấy vẻ đẹp trong sự không hoàn hảo, vô thường và đơn giản. Tiểu thuyết Kawabata phản ánh mạnh mẽ triết lý này. Các nhân vật thường sống trong cô đơn, suy tư về sự mất mát. Cảnh vật thiên nhiên được miêu tả với sự tinh tế của thời gian. Những ngôi nhà cũ, đồ vật giản dị mang vẻ đẹp của sự cũ kỹ. Chúng gợi lên cảm giác về sự tồn tại hữu hạn. Kawabata dùng ngôn ngữ kiệm lời. Ông tập trung vào chi tiết nhỏ. Điều này tạo ra không gian cho sự chiêm nghiệm. Ông không ngại mô tả cái tàn phai. Ông nhìn thấy sự duyên dáng trong đó. Vẻ đẹp Thẩm mỹ Wabi-sabi trong tác phẩm Kawabata làm độc giả suy ngẫm. Nó gợi mở về giá trị đích thực của cuộc sống.
2.2. Mono no aware Nỗi buồn Diệu vợi.
Mono no aware là tinh thần cảm nhận sâu sắc sự phù du của vạn vật. Nó là nỗi buồn dịu nhẹ trước cái đẹp thoáng qua. Kawabata thể hiện tinh thần này qua nhiều tác phẩm. Hoa anh đào trong văn hóa Nhật là biểu tượng rõ ràng nhất. Nét đẹp chóng tàn của hoa anh đào gợi lên cảm xúc buồn man mác. Các mối quan hệ tình cảm trong tiểu thuyết thường dang dở. Chúng mang đến sự tiếc nuối. Sự biến đổi của thiên nhiên, dòng chảy thời gian là những yếu tố chính. Kawabata miêu tả sự mất mát một cách tinh tế. Ông không bi lụy. Thay vào đó, ông tôn vinh vẻ đẹp của sự vô thường. Tinh thần Mono no aware làm tăng chiều sâu cho cốt truyện. Nó chạm đến cảm xúc sâu kín của con người. Độc giả cảm nhận được sự đồng điệu.
2.3. Yugen Chiều sâu Huyền diệu trong văn học.
Yugen là một khái niệm khó định nghĩa. Nó chỉ vẻ đẹp của sự huyền bí, sâu sắc, ẩn giấu. Vẻ đẹp này không được bộc lộ trực tiếp. Nó cần được cảm nhận qua gợi ý. Trong tiểu thuyết Kawabata, Yugen trong văn học thường xuất hiện qua những cảnh vật. Đó là sương mù giăng lối, ánh trăng mờ ảo, tiếng chim hót xa xăm. Ông sử dụng những khoảng trắng trong văn chương. Ông tạo ra sự tĩnh lặng. Nó cho phép độc giả tự suy tưởng. Yugen không phải là cái đẹp cụ thể. Nó là cảm giác về cái đẹp không thể diễn tả bằng lời. Kawabata truyền tải một thế giới nội tâm phong phú. Ông gợi mở những suy tư triết học. Các tác phẩm của ông chứa đựng những ẩn ý sâu xa. Điều này làm tăng tính nghệ thuật. Nó giữ chân độc giả khám phá nhiều lần.
III.Biểu tượng Tôn giáo Tín ngưỡng trong Văn Kawabata
Kawabata lồng ghép các biểu tượng tôn giáo và tín ngưỡng sâu sắc vào tác phẩm. Ông khai thác Thần đạo và Thiền tông. Những yếu tố này hình thành nên tinh thần Nhật Bản. Biểu tượng như Hoa anh đào, tuyết, gương, hạc, suối nước nóng đều mang ý nghĩa linh thiêng. Chúng không chỉ là hình ảnh. Chúng là sợi dây kết nối con người với vũ trụ. Kawabata sử dụng chúng để thể hiện sự mong manh của cuộc sống. Ông cũng thể hiện khao khát về sự thuần khiết. Các nghi lễ như Trà đạo cũng được mô tả. Nó không chỉ là hoạt động. Nó là con đường tìm đến sự giác ngộ. Tinh thần lữ khách cũng được nhấn mạnh. Nó thể hiện cuộc hành trình tìm kiếm bản ngã. Kawabata đưa những triết lý này vào văn học. Ông tạo ra một thế giới giàu ý nghĩa. Nó mời gọi độc giả suy tư về thân phận con người. Nó là sự hòa quyện giữa vật chất và tinh thần.
3.1. Hoa anh đào và các Biểu tượng Thần đạo.
Văn hóa Nhật Bản gắn liền với Thần đạo (Shinto). Thần đạo tôn thờ thiên nhiên và linh hồn tổ tiên. Biểu tượng Hoa anh đào trong văn hóa Nhật là trung tâm. Nó đại diện cho vẻ đẹp mong manh, cuộc sống ngắn ngủi. Kawabata thường dùng hoa anh đào để biểu đạt sự phù du. Nó tượng trưng cho tinh thần võ sĩ đạo. Tuyết trắng cũng là một biểu tượng quan trọng. Tuyết mang vẻ đẹp tinh khiết, thanh khiết. Đồng thời, nó có thể gợi lên sự cô đơn, lạnh lẽo. Gương là biểu tượng thần thánh trong Thần đạo. Nó phản chiếu bản chất thật, kết nối với linh thiêng. Hình ảnh cánh hạc mang ý nghĩa trường thọ, may mắn, thủy chung. Suối nước nóng (onsen) không chỉ là nơi thư giãn. Nó còn là không gian thanh tẩy, kết nối con người với thiên nhiên. Kawabata lồng ghép những biểu tượng này. Ông tạo nên bức tranh văn hóa sâu sắc. Chúng phản ánh niềm tin và triết lý sống của người Nhật.
3.2. Thiền và Trà đạo Tinh thần Lữ khách.
Thiền tông có ảnh hưởng sâu rộng đến văn hóa Nhật Bản. Tinh thần Thiền thấm đẫm trong tiểu thuyết Kawabata. Ông thể hiện sự tĩnh lặng, nội quán. Trà đạo (Chanoyu) là một nghi lễ Thiền. Nó tập trung vào sự thanh tịnh, hài hòa, tôn kính và tĩnh lặng. Kawabata mô tả không gian trà thất. Ông gợi lên sự giản dị, tinh tế. Nó là nơi con người tìm thấy sự bình yên. Biểu tượng lữ khách cũng gắn liền với tinh thần Thiền. Lữ khách mang ý nghĩa cuộc hành trình khám phá bản thân. Nó là sự tìm kiếm chân lý. Cuộc đời là một chuyến đi. Các nhân vật của Kawabata thường lang thang. Họ tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống. Họ đối diện với nội tâm. Núi Phú Sĩ trong văn chương cũng có thể được coi là biểu tượng của sự vĩnh cửu. Nó là một điểm đến linh thiêng. Kawabata kết hợp những yếu tố này. Ông tạo nên một thế giới văn chương độc đáo. Nó mời gọi độc giả suy tư về sự tồn tại.
IV.Nghệ thuật Truyền thống Nhật qua Biểu tượng Kawabata
Kawabata không chỉ kể chuyện. Ông dựng lên một bảo tàng nghệ thuật truyền thống. Kimono, Geisha, đàn Shamisen, mặt nạ kịch Noh. Chúng đều là những biểu tượng văn hóa sống động. Kawabata sử dụng chúng để làm nổi bật nhân vật. Ông khám phá nội tâm và số phận của họ. Nghệ thuật dệt may như Kimono thể hiện sự tinh tế. Nó là biểu tượng của cái đẹp và truyền thống. Geisha là hình ảnh phức tạp. Họ vừa là nghệ sĩ, vừa là nạn nhân của xã hội. Sân khấu truyền thống như kịch Noh mang ý nghĩa sâu xa. Mặt nạ che giấu, nhưng cũng bộc lộ cảm xúc. Kawabata đưa những nghệ thuật này vào văn chương. Ông không chỉ miêu tả vẻ ngoài. Ông thổi hồn vào chúng. Chúng trở thành những biểu tượng đa nghĩa. Chúng giúp độc giả hiểu sâu hơn về xã hội Nhật Bản. Chúng cũng là phương tiện để Kawabata bày tỏ quan điểm về cái đẹp. Ông thể hiện sự giao thoa giữa nghệ thuật và đời sống.
4.1. Kimono và Nghệ thuật Dệt may.
Nghệ thuật dệt may truyền thống Nhật Bản rất phong phú. Kimono là biểu tượng nổi bật. Nó không chỉ là trang phục. Kimono thể hiện vẻ đẹp, sự tinh tế của người phụ nữ Nhật. Mỗi họa tiết trên kimono mang ý nghĩa riêng. Nó phản ánh tâm trạng, mùa, hoặc địa vị xã hội. Trong tiểu thuyết Kawabata, kimono thường được miêu tả tỉ mỉ. Nó làm nổi bật vẻ đẹp của nhân vật nữ. Chất liệu vải dệt Chijimi cũng xuất hiện. Đây là loại vải quý. Nó được làm thủ công tinh xảo. Kawabata dùng trang phục để lột tả nội tâm. Kimono trở thành một phần của tính cách. Nó là biểu tượng của truyền thống. Nó đối lập với sự thay đổi của thời hiện đại. Nghệ thuật Ikebana, dù không phải dệt may, cũng là một nghệ thuật tinh tế. Nó cũng thể hiện sự sắp đặt, vẻ đẹp tự nhiên. Kawabata không chỉ miêu tả. Ông thổi hồn vào những vật phẩm nghệ thuật này. Chúng trở thành những biểu tượng sống động.
4.2. Geisha và Sân khấu Biểu diễn.
Nghệ thuật biểu diễn truyền thống Nhật Bản rất độc đáo. Geisha là một biểu tượng văn hóa quan trọng. Họ là những nghệ sĩ được đào tạo bài bản. Geisha thành thạo nhiều bộ môn nghệ thuật. Họ giỏi ca hát, múa, chơi nhạc cụ. Geisha trong tiểu thuyết Kawabata thường là những nhân vật phức tạp. Họ mang vẻ đẹp vừa quyến rũ vừa bi thương. Họ là hiện thân của cái đẹp nghệ thuật. Họ cũng phải đối mặt với nhiều định kiến. Đàn Shamisen là nhạc cụ truyền thống. Nó thường đi cùng với Geisha. Âm thanh Shamisen gợi lên sự u hoài, sâu lắng. Nó làm tăng thêm không khí cổ điển. Mặt nạ kịch Noh cũng là một biểu tượng mạnh mẽ. Kịch Noh là loại hình sân khấu truyền thống. Nó sử dụng mặt nạ để thể hiện cảm xúc, nhân vật. Kawabata sử dụng những yếu tố này. Ông tạo ra chiều sâu cho câu chuyện. Ông khám phá thế giới nội tâm nhân vật. Các biểu tượng nghệ thuật này làm phong phú thêm tác phẩm. Chúng giúp độc giả hiểu rõ hơn về văn hóa Nhật Bản.
V.Ý nghĩa sâu sắc Biểu tượng Văn hóa Kawabata Yasunari
Kawabata Yasunari đã tạo ra một thế giới văn chương phong phú. Ông sử dụng biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản một cách bậc thầy. Các biểu tượng không chỉ là yếu tố trang trí. Chúng là cốt lõi trong tư tưởng của ông. Chúng giúp ông truyền tải triết lý sống. Kawabata phản ánh tâm hồn Nhật Bản qua những biểu tượng. Đó là sự nhạy cảm với thiên nhiên. Đó là sự trân trọng cái đẹp phù du. Ông khám phá những chiều sâu cảm xúc. Ông đào sâu vào cô đơn, tình yêu, cái chết. Tác phẩm của Kawabata vượt qua ranh giới địa lý. Chúng mang tính toàn cầu. Bởi vì chúng chạm đến những trải nghiệm nhân loại phổ quát. Ông là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Ông gìn giữ và làm mới văn hóa truyền thống. Di sản của ông là một kho tàng biểu tượng. Nó tiếp tục mời gọi độc giả khám phá. Nó làm giàu thêm nền văn học Nhật Bản hiện đại.
5.1. Phản chiếu Tâm hồn và Triết lý Nhật Bản.
Các biểu tượng văn hóa truyền thống trong tiểu thuyết Kawabata Yasunari không chỉ là hình ảnh. Chúng là tấm gương phản chiếu tâm hồn người Nhật. Chúng thể hiện triết lý sâu sắc về cuộc sống, cái đẹp, và cái chết. Kawabata truyền tải sự nhạy cảm của người Nhật trước thiên nhiên. Ông đề cao vẻ đẹp tinh tế, sự phù du của vạn vật. Ông dùng biểu tượng để khám phá sự cô đơn, tình yêu, và nỗi buồn. Tác phẩm của ông chứa đựng tinh thần Thiền. Nó gợi mở về sự tĩnh lặng nội tâm. Nó đưa độc giả vào hành trình tìm kiếm ý nghĩa. Kawabata không chỉ là nhà văn. Ông là người gìn giữ và truyền bá văn hóa Nhật. Ông làm cho Tiểu thuyết Nhật Bản hiện đại trở nên độc đáo. Các biểu tượng trở thành ngôn ngữ chung. Chúng kết nối độc giả toàn cầu với tinh hoa văn hóa phương Đông.
5.2. Di sản của Kawabata Kết nối Quá khứ Hiện tại.
Sử dụng biểu tượng văn hóa truyền thống là di sản lớn của Kawabata Yasunari. Ông đã kết nối quá khứ huy hoàng với hiện tại đổi thay. Ông cho thấy giá trị trường tồn của văn hóa dân tộc. Tác phẩm của Kawabata không chỉ mang tính địa phương. Chúng có sức lay động toàn cầu. Bởi vì chúng chạm đến những cảm xúc chung của con người. Kawabata đã tạo ra một thế giới nghệ thuật riêng biệt. Nó giàu tính biểu tượng. Thế giới đó mời gọi độc giả khám phá nhiều lần. Nó mang lại những trải nghiệm mới mẻ. Việc giải mã các biểu tượng giúp hiểu sâu hơn tư tưởng ông. Nó góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Nhật Bản. Luận án này khẳng định vai trò Kawabata. Ông là bậc thầy về biểu tượng. Ông là cầu nối giữa các thế hệ.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (211 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI NGUYỄN THỊ THANH NGA BIỂU TƯỢNG VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG NHẬT BẢN TRONG TIỂU THUYẾT Y. KAWABATA LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN HÀ NỘI, 2022 iii MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii MỞ ĐẦU.
Lí do chọn đề tài. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
Nghiên cứu tiểu thuyết Y. Kawabata và biểu tượng văn hóa truyền thống trong tiểu thuyết Y. Kawabata trên thế giới. Nghiên cứu tiểu thuyết Y.
Kawabata và biểu tượng văn hóa truyền thống trong tiểu thuyết Y. Kawabata ở Việt Nam. BIỂU TƢỢNG VÀ BIỂU TƢỢNG VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG TRONG TIỂU THUYẾT Y. Khái niệm biểu tượng.
Phân biệt biểu tượng với một số khái niệm khác. Biểu tượng văn hóa và biểu tượng văn hóa truyền thống. Biểu tượng văn hóa truyền thống. Mối quan hệ giữa văn hóa và biểu tượng trong sáng tác văn học.
Biểu tượng trong đời sống văn hóa. Biểu tượng trong tác phẩm văn học. Cơ sở hình thành của biểu tượng văn hóa truyền thống trong tiểu thuyết Y. Văn hóa truyền thống Nhật Bản.
Văn hóa phương Tây. Sự chi phối của quan điểm thẩm mĩ đến ý nghĩa biểu tượng trong tiểu thuyết Y. Khảo sát và phân loại biểu tượng văn hóa truyền thống trong tiểu thuyết Y. Tiêu chí phân loại.
Bảng thống kê phân loại các biểu tượng văn hóa truyền thống trong tiểu thuyết Y. BIỂU TƢỢNG TÔN GIÁO, TÍN NGƢỠNG. Mối quan hệ giữa biểu tượng với tôn giáo, tín ngưỡng trong tiểu thuyết Y. Biểu tượng của Thần đạo.
Biểu tượng Hoa anh đào. Biểu tượng tuyết. Biểu tượng Gương. Biểu tượng Cánh hạc.
Biểu tượng Suối nước nóng. Biểu tượng của Thiền. Biểu tượng trà đạo. Biểu tượng lữ khách.
BIỂU TƢỢNG NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG. Mối quan hệ giữa biểu tượng với nghệ thuật truyền thống trong tiểu thuyết Y. Biểu tượng nghệ thuật dệt may. Biểu tượng Kimono.
Biểu tượng vải dệt Chijimi. Biểu tượng nghệ thuật biểu diễn. Biểu tượng Geisha. Biểu tượng đàn Shamisen.
Biểu tượng mặt nạ kịch Noh. 151 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ. 154 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 155 PHỤ LỤC 1 MỞ ĐẦU 1.
Lí do chọn đề tài 1. Yasunary Kawabata (1899-1972) được xem là cây đại thụ của văn học hiện đại Nhật Bản, là tác giả đầu tiên của xứ sở hoa anh đào vinh dự được nhận giải thưởng Nobel văn học năm 1968. Tài năng, trí tuệ cũng như tầm tư tưởng của Kawabata đã được kết tinh và phản chiếu qua những tác phẩm đậm màu sắc văn hóa Nhật Bản của ông. Tác phẩm của Kawabata, với những trang văn mượt mà tinh tế, giản dị mà thâm trầm là sự kết hợp tài tình giữa tinh hoa mĩ học Thiền đạo với tinh thần Phật giáo truyền thống, vừa thể hiện được cá tính độc đáo, vừa thấm đẫm tinh thần thời đại.
“Tất cả những phát hiện nghệ thuật có được trong các tác phẩm của ông như những yếu tố mang tính cá nhân độc đáo, bất ngờ đều xuất phát từ những ngọn nguồn xa xưa của văn học Nhật, từ cội nguồn văn hóa dân tộc” [1,1048]. Tác phẩm văn học là “tấm gương” soi chiếu nền văn hóa của một đất nước, “như là một trong những sản phẩm kết tinh cao nhất của văn hóa một tộc người, một đất nước” [2,11]. Ngòi bút tài hoa kì lạ của Kawabata tiêu biểu cho cái tinh túy của tư duy thẩm mĩ và tâm hồn Nhật Bản: duy mĩ, duy tình nhưng vẫn đậm tính triết lí. Biểu tượng được coi là phương thức đặc trưng nhất để biểu đạt tư tưởng, cảm xúc và quan điểm của nhà văn.
Việc giải mã ý nghĩa biểu tượng là một cách tiếp cận tác phẩm hữu hiệu trên hành trình khám phá thế giới nghệ thuật của nhà văn. Trân trọng, giữ gìn và ngợi ca vẻ đẹp văn hóa truyền thống thông qua sáng tạo nghệ thuật độc đáo là đóng góp mà Kawabata đã dành tri ân nền văn học nghệ thuật Phù Tang. Muốn hiểu thấu đáo tác phẩm của nhà văn, nhất thiết phải đặt nó trong bối cảnh và chiều dài của văn hóa Nhật Bản. Tuy không mới, nhưng tiếp cận tìm hiểu tác phẩm từ góc độ biểu tượng văn hóa là một hướng đi chiếm nhiều ưu thế trong thời gian vừa qua.
Chúng tôi nhận thấy, xuyên suốt các tác phẩm của Kawabata là những hình ảnh, hiện tượng được khơi nguồn từ văn hóa truyền thống Nhật Bản, có khả năng biểu đạt hoàn hảo những ý nghĩa và quan niệm của con 2 người về cuộc sống. Vì vậy, thông qua đề tài này, chúng tôi mong muốn sẽ góp thêm một hướng tiếp cận và nghiên cứu các tác phẩm của Kawabata. Ở Việt Nam, so với các nền văn học lớn khác trên thế giới thì văn học Nhật Bản đến với bạn đọc có phần chậm muộn hơn. Nhưng bù lại văn học Nhật, đặc biệt là Kawabata, lại nhanh chóng cuốn hút độc giả, chiếm lĩnh trái tim bạn đọc bởi những tác phẩm sâu lắng, đồng điệu bởi tình yêu với cái đẹp, tình yêu thiên nhiên và cuộc sống trong cội nguồn văn hóa Phương Đông.
Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa thực sự thỏa đáng với những đóng góp và tài năng của Kawabata. Đã có các nghiên cứu về tác tác phẩm Kawabata dưới nhiều góc độ, nhưng chưa có công trình nghiên cứu hệ thống, chuyên sâu về biểu tượng văn hóa truyền thống trong các tiểu thuyết của nhà văn. Điều đó càng thôi thúc chúng tôi đi sâu khám phá, mong muốn gợi mở được nhiều điều thú vị cho những độc giả yêu mến văn học Nhật Bản và Kawabata. Tất cả những lí do trên là căn cứ khoa học cho phép chúng tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu: Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết của Y.
Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích Luận án hướng đến ba mục đích cơ bản sau: Một là, tổng hợp và lí giải nguồn gốc của những giá trị văn hóa truyền thống trong tiểu thuyết Kawabata, chỉ ra mối liên hệ giữa văn hóa truyền thống Nhật Bản và văn hóa hiện đại phương Tây trong tác phẩm của nhà văn; Tiếp cận tiểu thuyết của Kawabata dưới góc nhìn văn hóa, để lí giải những nhân tố: văn hoá, xã hội, tư tưởng, cảm xúc, thẩm mĩ… chi phối đến quá trình sáng tạo của nhà văn. Hai là, lựa chọn và giải mã những biểu tượng tiêu biểu nhất, có tần số hiện cao trong tiểu thuyết Kawabata, chúng tôi mong muốn có được một cái nhìn sâu sắc, toàn diện và hệ thống về giá trị văn hóa dân tộc, cũng như những quan niệm thẩm mĩ về cái đẹp trong truyền thống văn hóa con người xứ sở hoa anh đào này. Ba là, luận án khám phá và khẳng định những nét đặc sắc trong thế giới biểu tượng của Kawabata, tìm ra cái hay, cái đẹp và cái độc đáo, mới lạ - kết quả của quá 3 trình vừa hấp thụ những tinh hoa của văn học phương Tây, vừa có sự kế thừa và cách tân truyền thống văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc Nhật.
Nhiệm vụ Luận án tập trung vào ba nhiệm vụ chính: Thứ nhất, khảo cứu hệ thống lí thuyết về biểu tượng, biểu tượng văn hóa, biểu tượng văn hóa truyền thống; lí giải cơ sở hình thành của hệ thống biểu tượng văn hóa truyền thống trong tiểu thuyết Kawabata. Thứ hai, thống kê hệ thống biểu tượng văn hóa truyền thống trong tiểu thuyết của Kawabata; phân loại biểu tượng theo các lớp nghĩa; giải mã những biểu tượng có tần số xuất hiện cao; làm rõ vai trò và ý nghĩa của biểu tượng văn hóa - văn học trong tác phẩm Kawabata với việc bảo lưu truyền thống tốt đẹp của văn hóa Nhật Bản. Thứ ba, trên cơ sở khảo sát các tiểu thuyết lớn của Kawabata dưới góc độ biểu tượng văn hóa truyền thống, chúng tôi tiến hành đánh giá và khẳng định đây là một phương diện nghệ thuật quan trọng đem đến thành công cho nhà văn, đóng góp to lớn cho nền văn học hiện đại Nhật Bản. Đối tƣợng nghiên cứu Luận án tập trung tìm hiểu biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Y.
Kawabata dựa trên hai phương diện tiêu biểu: Biểu tượng tôn giáo, tín ngưỡng và biểu tượng nghệ thuật truyền thống 4. Phạm vi nghiên cứu 4. Phạm vi văn bản khảo sát Luận án nghiên cứu, khảo sát các tiểu thuyết lớn của nhà văn được dịch và xuất bản tại Việt Nam: Yasunary Kawabata Tuyển tập tác phẩm (2005), nhà xuất bản Lao động (Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây). Tiểu thuyết Hồ (1954), nhà xuất bản Văn học Thành phố Hồ Chí Minh.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài Luận án tập trung nghiên cứu biểu tượng trong tiểu thuyết Kawabata ở các góc độ sau: - Tìm hiểu ý nghĩa văn hóa từ góc độ biểu tượng, đây là một trong những 4 phương diện thể hiện rõ nhất đặc trưng văn hóa truyền thống Nhật Bản. - Lí giải và phân tích ý nghĩa các biểu tượng tiêu biểu trong tiểu thuyết của nhà văn, luận án hướng đến khẳng định giá trị kết nối văn hóa truyền thống - hiện đại và vai trò của biểu tượng văn hóa - văn học trong tác phẩm Kawabata với việc bảo lưu truyền thống tốt đẹp của văn hóa Nhật Bản. Phƣơng pháp nghiên cứu Để thực hiện đề tài, chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận sau: Tiếp cận Kí hiệu học: Biểu tượng là một dạng kí hiệu. Nghĩa của biểu tượng bao gồm nhiều tầng lớp và mang giá trị văn hóa cao.
Từ cách tiếp cận này, chúng tôi sẽ khai thác các lớp nghĩa và cắt nghĩa giá trị của chúng trong việc chuyển tải thông điệp của nhà văn. Tiếp cận Văn hóa học: Trên cơ sở khảo sát, chúng tôi soi chiếu biểu tượng từ các phương diện văn hóa như: tôn giáo, tín ngưỡng, nghệ thuật, thông qua các mã văn hóa tồn tại bên trong và bên ngoài tác phẩm, để lí giải và khám phá các giá trị nội dung tư tưởng và nghệ thuật của tác phẩm. Qua đó, đánh giá và khẳng định phong cách sáng tác và quan niệm thẩm mĩ của tác giả Kawabata. Các phương pháp nghiên cứu sử dụng trong luận án: 5.
Phương pháp liên ngành: dùng để tiếp cận mang tính hệ thống nền văn hóa Nhật Bản từ địa lí, ngôn ngữ, lịch sử, kinh tế, chính trị… Đây chính là phương pháp hữu hiệu để giải mã tiểu thuyết Kawabata, cũng như chỉ ra được mối liên hệ giữa văn học với các ngành khoa học khác.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Nguyễn Thị Thanh Nga (2022). Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội]. LuanAn.net. https://luanan.net/van-hoc/bieu-tuong-van-hoa-truyen-thong-nhat-ban-tieu-thuyet-kawabata
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata" nghiên cứu về vấn đề gì?
Khám phá biểu tượng văn hóa Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata: vẻ đẹp tinh tế, sự cô đơn và chiêm nghiệm cuộc đời.
Luận án "Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Năm bảo vệ: 2022.
Luận án "Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata" thuộc chuyên ngành Ngữ văn. Danh mục: Văn Học.
Luận án "Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata" có bao nhiêu trang?
Luận án "Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata" có 211 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Biểu tượng văn hóa truyền thống Nhật Bản trong tiểu thuyết Kawabata" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.