Quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội - Luận án TS Đoàn Thị Yến

h­íng dÉn ®äc toµn v¨n b¸o c¸o KQNC ! B¹n muèn ®äc nhanh nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt ? ! H∙y ®äc qua Môc lôc bªn tay tr¸i b¹n tr­íc khi ®äc b¸o c¸o ( víi Acrobat 4.0 trë lªn, cho trá chuét vµo mçi ®Ò môc ®Ó ®äc toµn bé dßng bÞ che khuÊt ) ! Chän ®Ò môc muèn ®äc vµ nh¸y chuét vµo ®ã ! B¹n muèn phãng to hay thu nhá trang b¸o c¸o trªn mµn h×nh ? ! Chän, nh¸y chuét vµo 1 trong 3 kÝch th th­­íc cã s½n trªn thanh Menu , hoÆc ! Më View trªn thanh Menu, Chän Zoom to ! Chän tû lÖ cã s½n trong hép kÝch th th­­íc muèn,, NhÊn OK hoÆc tù ®iÒn tû lÖ theo ý muèn Chóc b¹n hµi lßng víi nh÷ng th«ng tin ®®­­îc cung cÊp BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ––––––––––––––––––––––––– ĐOÀN THỊ YẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ PHÁT TRIỂN HÀ NỘI, 2014 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ––––––––––––––––––––––––– ĐOÀN THỊ YẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ PHÁT TRIỂN Mà SỐ: 62 31 01 05 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN THỊ MINH HIỀN 2. NGUYỄN TIỆP HÀ NỘI, 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, đây là nghiên cứu của tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án này là trung thực và chưa từng được dùng để bảo vệ một học vị nào.

Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận án đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng 9 năm 2014 Tác giả luận án Đoàn Thị Yến i LỜI CẢM ƠN Trong thời gian thực hiện đề tài “Quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội” tôi đã nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo Khoa Kinh tế và PTNN, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, một số cơ quan, ban ngành, các cán bộ, đồng nghiệp và bạn bè. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Thị Minh Hiền và PGS.

Nguyễn Tiệp, người hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ và định hướng tôi trưởng thành trong công tác nghiên cứu khoa học và hoàn thiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn tới các thầy cô giáo Bộ môn Phát triển nông thôn, các thầy cô giáo trong Khoa Kinh tế và PTNN, Ban Quản lý đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội, Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các doanh nghiệp XKLĐ trên địa bàn thành phố Hà Nội đã giúp đỡ tôi trong việc thu thập tài liệu, số liệu để nghiên cứu. Trân trọng cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã luôn sát cánh, tạo điều kiện tốt nhất để tôi học tập và hoàn thiện luận án.

Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng 9 năm 2014 Tác giả luận án Đoàn Thị Yến ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan i Lời cảm ơn ii Mục lục iii Danh mục chữ viết tắt v Danh mục bảng vi Danh mục sơ đồ ix Danh mục biểu đồ x PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Tính cấp thiết của đề tài 1 2. Mục tiêu nghiên cứu 2 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3 4.

Những đóng góp mới của luận án 3 CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP 5 1. Vai trò của quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp 8 1. Nội dung của quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại doanh nghiệp 11 1.

Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp 19 1. Cơ sở thực tiễn nghiên cứu quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 23 1. Các kinh nghiệm trong quản lý hoạt động xuất khẩu lao động của một số nước trên thế giới 23 1. Những bài học kinh nghiệm được rút ra đối với quản lý hoạt động xuất khẩu lao động ở Việt Nam 30 1.

Các quy định của pháp luật Việt Nam về quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp 34 1. Tổng quan các đề tài và công trình nghiên cứu có liên quan 37 TÓM TẮT CHƯƠNG 1 40 iii CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 41 2. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của Hà Nội 41 2.

Đặc điểm tự nhiên 41 2. Đặc điểm về dân số và nguồn lao động 42 2. Đặc điểm kinh tế - xã hội 44 2. Đặc điểm các doanh nghiệp xuất khẩu lao động trên địa bàn thành phố Hà Nội 48 2.

Lĩnh vực kinh doanh của các doanh nghiệp đa dạng và có lợi thế khác nhau 48 2. Thị trường và ngành nghề cung ứng lao động của doanh nghiệp tương đối ổn định 48 2. Tổ chức bộ máy và cơ cấu bộ máy quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp 48 2. Phương pháp nghiên cứu 49 2.

Khung phân tích 49 2. Phương pháp tiếp cận 51 2. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu và mẫu điều tra 53 2. Phương pháp thu thập thông tin 55 2.

Phương pháp phân tích 57 2. Các chỉ tiêu phân tích 57 TÓM TẮT CHƯƠNG 2 59 CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 61 3. Khái quát về xuất khẩu lao động Việt Nam 61 3.

Quá trình hình thành và phát triển của xuất khẩu lao động Việt Nam 61 3. Thị trường chủ yếu của xuất khẩu lao động Việt Nam 66 3. Sự hình thành và phát triển doanh nghiệp xuất khẩu lao động Việt Nam 60 3. Sự hình thành và phát triển doanh nghiệp xuất khẩu lao động ở Hà Nội 71 3.

Thực trạng quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 72 3. Thực trạng lập kế hoạch xuất khẩu lao động 73 3. Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động xuất khẩu lao động 76 3. Thực trạng kiểm tra - giám sát 102 iv 3.

Thực trạng công tác đánh giá - điều chỉnh 107 3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 109 3. Các nhân tố thuộc về doanh nghiệp xuất khẩu lao động 109 3. Các nhân tố thuộc về người lao động tham gia xuất khẩu lao động 116 3.

Các nhân tố thuộc về nước nhập khẩu lao động 119 3. Các nhân tố thuộc về cơ chế chính sách của Nhà nước Việt Nam 123 TÓM TẮT CHƯƠNG 3 126 CHƯƠNG 4. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 127 4. Quan điểm và định hướng nhằm tăng cường quản lý hoạt động xuất khẩu lao động 127 4.

Căn cứ đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 129 4. Một số giải pháp tăng cường quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội 129 4. Nhóm giải pháp về lập kế hoạch 129 4. Nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện 131 4.

Nhóm giải pháp về kiểm tra - giám sát 140 4. Nhóm giải pháp về đánh giá - điều chỉnh 141 4. Nhóm giải pháp về đội ngũ cán bộ quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp 142 4. Giải pháp tăng cường quản lý Nhà nước đối với các doanh nghiệp xuất khẩu lao động 143 TÓM TẮT CHƯƠNG 4 147 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 148 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO 152 PHỤ LỤC 157 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT CMKT : Chuyên môn kỹ thuật CNH : Công nghiệp hóa DNNN : Doanh nghiệp Nhà nước DNNNN : Doanh nghiệp ngoài Nhà nước HĐH : Hiện đại hóa KHH : Kế hoạch hóa LĐ : Lao động LĐTBXH : Lao động - Thương binh và Xã hội LĐXK : Lao động xuất khẩu PTTH : Phổ thông trung học QLNN : Quản lý Nhà nước TĐCM : Trình độ chuyên môn XKLĐ : Xuất khẩu lao động XHCN : Xã hội chủ nghĩa vi DANH MỤC BẢNG STT Tên bảng Trang 2.1 Danh sách các đơn vị hành chính cấp huyện của Hà Nội 42 2.2 Tỷ số việc làm trên dân số quý 3 năm 2013 43 3.1 Số lao động đi làm việc ở các nước Xã hội Chủ nghĩa từ 1980 - 1990 61 3.2 Số lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài từ 1991 -1995 62 3.3 Số lượng lao động đưa đi làm việc ở nước ngoài từ 1996 - 2013 63 3.4 Lao động xuất khẩu qua các năm từ năm 1992 - 2012 66 3.5 Số lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài từ 2005- 2012 chia theo giới tính và quốc gia đến làm việc 68 3.6 Tỷ lệ lao động xuất khẩu phân theo giới tính và quốc gia đến làm việc, giai đoạn 2005 - 2012 69 3.7 Số doanh nghiệp được cấp Giấy phép hoạt động xuất khẩu lao động giai đoạn 2005 - 2012 phân theo quy mô xuất khẩu 70 3.8 Số doanh nghiệp được cấp Giấy phép hoạt động xuất khẩu lao động ở Hà Nội 71 3.9 Tổng hợp ý kiến đánh giá vai trò và chất lượng lập kế hoạch xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp 76 3.10 Quy trình tuyển chọn - đào tạo - hoàn tất thủ tục đi xuất khẩu lao động tại Đài Loan 81 3.11 Ý kiến đánh giá về công tác tuyển chọn lao động của cán bộ quản lý hoạt động xuất khẩu lao động 85 3.12 Số lượng và tỷ lệ lao động xuất khẩu phân theo kênh thông tin đi xuất khẩu lao động 86 3.13 Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian giáo dục định hướng 90 3.14 Nguyên nhân lao động về nước trước thời hạn 93 3.15 Tự đánh giá về kiến thức và kỹ năng sau đào tạo - giáo dục định hướng của lao động xuất khẩu 93 3.16 Thời gian giáo dục định hướng cho lao động xuất khẩu 94 3.