Luận án tiến sĩ: Tạo động lực làm việc cho người lao động trong doanh nghiệp FDI tại Hà Nội - Bùi Tuấn Mịch

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI ---------------- TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, NĂM 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI ---------------- TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành : Quản trị kinh doanh Mã số : 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: HÀ NỘI, NĂM 2022 LỜI CAM ĐOAN Tác giả cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng Tác giả với sự giúp đỡ của Giáo viên hướng dẫn khoa học. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận án có nguồn gốc rõ ràng, đã được công bố công khai, trích dẫn theo đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu trong Luận án do Tác giả tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan phù hợp với đối tượng và mục tiêu nghiên cứu và chưa từng công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Tác giả MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của Đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của Luận án. Câu hỏi nghiên cứu.

Những đóng góp khoa học và thực tiễn dự kiến. Phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp mới của Luận án. Kết cấu của luận án.8 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU.1 Tổng hợp các nghiên cứu quốc tế.2 Tổng hợp các nghiên cứu trong nước.2 TỔNG HỢP KẾT QUẢ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN.1 Đánh giá khái quát các công trình nghiên cứu.2 Những khoảng trống nghiên cứu.3 Định hướng nghiên cứu của Luận án.24 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1.25 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP VÀ DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI.1 DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI.2 Căn cứ pháp lý thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.2 NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI. Điều kiện cần có chủ thể đối với người lao động. Quyền và nghĩa vụ của người lao động. Nguyên tắc bảo vệ và đảm bảo quyền lợi của người lao động.5 Quan hệ lao động.3 ĐỘNG LỰC VÀ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP.1 Các quan niệm về động lực và tạo động lực làm việc.2 Sự cần thiết phải tạo động lực làm việc cho người lao động trong doanh nghiệp.3 Nội dung tạo động lực làm việc cho người lao động trong doanh nghiệp.4 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả tạo động lực làm việc cho người lao động trong doanh nghiệp.5 Vai trò tạo động lực làm việc cho người lao động trong doanh nghiệp.4 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP.1 Nhân tố bên trong doanh nghiệp.2 Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp.5 KINH NGHIỆM TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI Ở TRONG NƯỚC VÀ BÀI HỌC ĐỐI VỚI THÀNH PHỐ HÀ NỘI.1 Kinh nghiệm của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài một số tỉnh, thành phố về tạo động lực làm việc cho người lao động.2 Một số bài học kinh nghiệm đối với thành phố Hà Nội về tạo động lực làm việc cho người lao động trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.89 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.93 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI.1 KHÁI QUÁT CHUNG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI.

Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của thành phố Hà Nội.2 Quá trình hình thành và phát triển các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn thành phố Hà Nội.3 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp FDI. THỰC TRẠNG TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2016-2020.1 Xác định nhu cầu của người lao động.2 Tạo động lực thông qua công cụ tài chính và phi tài chính đối với người lao động.3 ĐÁNH GIÁ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG QUA KẾT QUẢ KHẢO SÁT.1 Đối tượng và phạm vi khảo sát. Kết quả khảo sát.4 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI.1 Những kết quả đạt được.2 Những tồn tại, hạn chế.3 Những nguyên nhân của tồn tại, hạn chế.135 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.140 CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI.1 ĐỊNH HƯỚNG TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG VÀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH TẾ-XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2025, TẦM NHÌN 2030.1 Chiến lược phát triển kinh tế xã hội của thành phố Hà Nội.2 Định hướng tạo tạo động lực làm việc cho người lao động trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.2 NHỮNG CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOÀN THIỆN TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI.2 Những thách thức.3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI.1 Nhóm giải pháp vĩ mô liên quan đến tạo động lực làm việc cho người lao động. Phát triển bền vững các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Hoàn thiện công tác tạo động lực làm việc thông qua hệ thống tiền lương, tiền thưởng và chính sách phúc lợi đối với người lao động. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.5 Hoàn thiện công tác tạo động lực làm việc thông qua cải thiện môi trường và điều kiện làm việc. Một số khuyến nghị.172 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4.176 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO VÀ TRÍCH DẪN.177 PHỤ LỤC BẢNG KÊ TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT STT TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT ĐẦY ĐỦ 1 ASXH An sinh xã hội 2 ANTT An toàn trật tự 3 BHXH Bảo hiểm xã hội 4 BHYT Bảo hiểm y tế 5 CMCN Cách mạng công nghệ 6 CNH Công nghiệp hoá 7 DN Doanh nghiệp 8 DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa 9 DNTN Doanh nghiệp tư nhân 10 ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long 11 ĐHCN Đại học công nghiệp 12 ĐLLV Động lực làm việc 13 GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn 14 GQTCLĐ Giải quyết tranh chấp lao động 15 HĐLĐ Hợp đồng lao động 16 HĐH Hệ điều hành 17 KCN Khu công nghiệp 18 KCX Khu chế xuất 19 KHCN Khoa học-Công nghệ 20 KHKT Khoa học kỹ thuật 21 KTTT Kinh tế thị trường 22 NCS Nghiên cứu sinh 23 NLĐ Người lao động 24 NNL Nguồn nhân lực 25 NSDLĐ Người sử dụng lao động 26 NXB Nhà xuất bản 27 PLLĐ Pháp luật lao động 28 QHLĐ Quan hệ lao động 29 THCS Trung học cơ sở 30 THPT Trung học phổ thông 31 TNDN Thu nhập doanh nghiệp 32 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 33 TPHCM Thành phố Hồ Chí Minh 34 TSCĐ Tài sản cố định 35 TSLN Tỷ suất lợi nhuận 36 VCCI Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam BẢNG KÊ TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH TỪ VIẾT STT TẮT TIẾNG ANH NGHĨA TIẾNG VIỆT 37 ASEAN Association of South East Hiệp hội các quốc gia Đông Asian Nations Nam Á 38 CPTPP Comprehensive and Hiệp định đối tác toàn diện và Progressive Agreement for tiến bộ xuyên Thái bình Trans-Pacific Partnership dương 39 ILO International Labour Tổ chức lao động quốc tế Organization 40 FDI Foreign direct investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài 41 OCOP One Commune One Mỗi địa phương một sản Product phẩm 42 PCI Provincial Chỉ số năng lực cạnh tranh Competitiveness Index cấp tỉnh, thành phố 43 TFP Total Factor Productivity Nhân tố tổng hợp 44 UNESCO United Nations Tổ chức giáo dục, khoa học Educational Scientific and và văn hoá Liên hiệp quốc Cultural Organization 45 WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại thế giới DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH Bảng 1.1: Học thuyết cổ điển X và Y.1 Thu ngân sách nhà nước từ doanh nghiệp FDI trên địa bàn.2 Các dự án FDI trong giai đoạn 2016-2020.3 Kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp FDI.4 Tỷ suất lợi nhuận của các khu vực doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội.5 Kết quả kinh doanh xuất nhập khẩu của khu vực doanh nghiệp FDI.6 Tổng thu nhập của người lao động trong doanh nghiệp FDI.7 Thu nhập bình quân tháng của người lao động trong doanh nghiệp.8 Số lượng người lao động trong doanh nghiệp.124 Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về động lực làm việc của người lao động trong 3 năm 2016-2018.1 Thu ngân sách nhà nước từ doanh nghiệp FDI.2 Tỷ suất lợi nhuận của doanh nghiệp FDI.4 Thu nhập bình quân của doanh nghiệp FDI trong giai đoạn 2016- 2020114 Biểu đồ 3.5 Tỷ lệ tăng trưởng người lao động trong doanh nghiệp FDI. Tháp nhu cầu của Maslow.

Tính cấp thiết của Đề tài Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa, môi trường đầu tư kinh doanh không ngừng được cải thiện, hệ thống pháp luật từng bước được hoàn thiện và tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế. Qua đó, Việt Nam đã và đang thu hút các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài vào làm ăn lâu dài trong nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế quan trọng. Nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài hàng chục năm nay liên tục tăng và có tỷ trọng đáng kể, chiếm khoảng 25% tổng đầu tư xã hội, trong bối cảnh đất nước đang rất thiếu nguồn lực để tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng nhanh, góp phần tăng kim ngạch xuất khẩu, giải quyết việc làm cho người lao động và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước.

Với những thuận lợi cơ bản về kết cấu hạ tầng của Thủ đô, nhiều khu công nghiệp đã được quan tâm đầu tư những năm gần đây, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn thành phố Hà Nội được thành lập và phát triển một cách mạnh mẽ.