Luận án: Phát triển liên kết doanh nghiệp với hộ nông dân sản xuất nông nghiệp tỉnh Thái Bình

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH & CÔNG NGHỆ HÀ NỘI -----ooo----- TRẦN THỊ THANH BÌNH PHÁT TRIỂN LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VỚI HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở TỈNH THÁI BÌNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội - 2023 1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH & CÔNG NGHỆ HÀ NỘI -----ooo----- TRẦN THỊ THANH BÌNH PHÁT TRIỂN LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VỚI HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở TỈNH THÁI BÌNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 9.101 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Từ Hà Nội - 2023 2 LỜI CAM KẾT Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng Luận án này do tôi tự thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Cúc và TS.

Nguyễn Từ, không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Nghiên cứu sinh Trần Thị Thanh Bình 1 LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn và lời tri ân sâu sắc tới người hướng dẫn khoa học là PGS. Nguyễn Cúc và TS. Nguyễn Từ đã luôn nhiệt tình, đồng hành, chỉ bảo và hướng dẫn tận tình cho tác giả ngay từ bước đầu định hướng Đề tài và cụ thể hóa hướng nghiên cứu đến những chia sẻ, góp ý những ý tưởng quý báu trong nghiên cứu để tác giả hoàn thành bản Luận án này.

Tác giả xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến Quý Thầy giáo, Cô giáo Khoa Quản lý Kinh Doanh, cán bộ, nhân viên của Viện Đào Tạo Sau Đại học, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội đã luôn ủng hộ và động viên kịp thời, giúp đỡ tận tình cho tác giả. Đồng thời luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu tại Trường, Viện và Khoa thông qua những khóa học và trao đổi về phương pháp nghiên cứu, các buổi sinh hoạt bộ môn, hội thảo khoa học, những buổi chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu thực tiễn và những dịp sinh hoạt khoa học có liên quan khác. Tác giả cũng xin được bày tỏ lòng biết ơn đến các cá nhân, tập thể, các cơ quan, các cấp lãnh đạo, các doanh nghiệp và hộ nông dân đã luôn nhiệt tình cung cấp những thông tin trung thực, hữu ích, tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án này. Khi thực hiện Luận án, mặc dù đã có nhiều nỗ lực và cố gắng, song không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế nhất định.

Tác giả hy vọng sẽ nhận được ý kiến đóng góp quý báu, khách quan của các Thầy giáo, Cô giáo, các anh, chị, em đồng nghiệp và các bạn đọc quan tâm nhằm nâng cao chất lượng của Luận án này. Xin trân trọng cảm ơn! 2 MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp mới của Luận án.

Kết cấu của Luận án. TỔNG QUAN CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU, LÝ THUYẾT NỀN TẢNG VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án. Các nghiên cứu có liên quan về vấn đề liên kết kinh tế nói chung.

Các nghiên cứu về phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Các nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng tới liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Khoảng trống và vấn đề nghiên cứu của đề tài Luận án. Khoảng trống nghiên cứu.

Những vấn đề nghiên cứu của Luận án về đề tài nghiên cứu. Các lý thuyết cơ bản và mô hình nghiên cứu đề xuất. Các lý thuyết cơ bản về liên kết và phát triển liên kết trong sản xuất nông nghiệp. Tổng quan các lý thuyết nền tảng về ý định hành động.

Mô hình và giả thuyết nghiên cứu .43 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LIÊN KẾT VÀ PHÁT TRIỂN LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VỚI HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP. Các vấn đề cơ bản về liên kết và phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Khái niệm doanh nghiệp và hộ nông dân.

Khái niệm liên kết kinh tế và phát triển liên kết kinh tế. Khái niệm liên kết và phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Phân loại, nguyên tắc của liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Phân loại liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp.

Nguyên tắc cơ bản của liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Nội dung về phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Lĩnh vực liên kết. Hình thức liên kết.

Các quy tắc ràng buộc trong liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Nhân tố khách quan. Nhân tố chủ quan.

Tiêu chí đánh giá phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Nhóm chỉ tiêu đánh giá sự gia tăng số lượng liên kết. Nhóm chỉ tiêu phản ánh chất lượng liên kết.83 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VỚI HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở TỈNH THÁI BÌNH.

Khái quát về nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội. Về phát triển nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình. Thực trạng phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình.

Thực trạng về liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Thực trạng phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển (quyết định) liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Đánh giá thực trạng phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình.

Những kết quả đạt được. Những hạn chế. Nguyên nhân hạn chế. 139 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3.

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VỚI HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở TỈNH THÁI BÌNH. Định hƣớng phát triển liên kết sản xuất nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình giai đoạn 2020 - 2025 và tầm nhìn đến năm 2030. Quan điểm và định hướng phát triển nông nghiệp của Tỉnh Thái Bình. Định hướng phát triển liên kết sản xuất nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình.

Giải pháp phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình. Nhóm giải pháp chung về phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp. Nhóm các giải pháp phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp .156 - Đối với doanh nghiệp .156 - Đối với hộ nông dân. Kiến nghị với Chính phủ.

169 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 172 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA NGHIÊN CỨU SINH LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. 173 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 181 5 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT ĐẦY ĐỦ CĐL Cánh đồng lớn CNH Công nghiệp hóa CP Cổ phần DN Doanh nghiệp DV Dịch vụ ĐKTL Điều kiện thuận lợi ĐTH Đô thị hóa HĐKT Hợp đồng kinh tế HND Hộ nông dân HTX Hợp tác xã HVKS Hành vi kiểm soát KCN Khu công nghiệp KH&CN Khoa học và công nghệ LK Liên kết LKKT Liên kết kinh tế LKND - DN Liên Kết nông dân – doanh nghiệp NCS Nghiên cứu sinh ND Nông dân NL Năng lực NV Nguồn vốn PTNT Phát triển nông thôn QCCQ Quy chuẩn chủ quan QĐ Quyết định QK Quyết định liên kết SXKD Sản xuất kinh doanh SXNN Sản xuất nông nghiệp TDHV Thái độ hành vi THT Tổ hợp tác TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Ủy ban nhân dân 6 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT ĐẦY ĐỦ TIẾNG ANH NGHĨA TIẾNG VIỆT TIẾNG ANH EFA Exploratory Factor Analysis Nhân tố ảnh hƣởng GlobalGAP Global Good Agricultural Practice Thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu GRDP Gross Regional Domestic Product Tổng sản phẩm trong nƣớc của địa phƣơng OCOP One Commune One Product Mỗi làng một sản phẩm VIF Variance Inflation Factor Đa cộng tuyến VietGAP Vietnamese Good Agricultural Practices Thực hành nông nghiệp tốt Việt Nam WTO World Trade Organization Tổ chức Thƣơng mại thế giới USDA United States Department of Agriculture Bộ nông nghiệp hoa kỳ - cơ quan chứng nhận hữu cơ ACO Australian Certified Organic Cơ quan chứng nhận của Úc về sản phẩm hữu cơ và năng lƣợng sinh học OFC Chứng nhận thực phẩm Organic Food Chain hữu cơ 7 DANH MỤC BẢNG Tên Bảng Trang Bảng 1.

Tổng hợp các mô hình và nhân tố ảnh hưởng tới liên kết kinh tế 31 giữa doanh nghiệp và hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp Bảng 1. Tổng hợp các biến của mô hình nghiên cứu 49 Bảng 3. Diện tích trồng trọt của Tỉnh Thái Bình giai đoạn 2018 - 2022 93 Bảng 3. Số lượng gia súc, gia cầm ngành chăn nuôi của Tỉnh Thái Bình 96 giai đoạn 2018 – 2022 Bảng 3.

Tỷ lệ diện tích đất liên kết sản xuất nông nghiệp Tỉnh Thái Bình giai 108 đoạn 2018 – 2022 Bảng 3. Tỷ lệ các doanh nghiệp liên kết sản xuất nông nghiệp Tỉnh Thái 109 Bình giai đoạn 2018 – 2022 Bảng 3. Kết quả điều tra về các yếu tố quyết định tới liên kết của doanh 111 nghiệp Bảng 3. Đặc điểm mẫu khảo sát chủ hộ nông dân đang tham gia liên kết 113 Bảng 3.

Kết quả điều tra về thu nhập của hộ nông dân sau liên kết 115 Bảng 3. Kết quả điều tra về những khó khăn của hộ nông dân đang liên kết 116 với doanh nghiệp Bảng 3. Kết quả thống kê về lợi nhuận của doanh nghiệp đang liên kết 117 Bảng 3. Kết quả điều tra về những khó khăn của DN đang liên kết 117 Bảng 3.

Kết quả điều tra về chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với hộ 120 nông dân đang liên kết Bảng 3. Kết quả điều tra về thủ tục để thực hiện liên kết của HND với DN 120 Bảng 3.