Luận án Phát triển thị trường giao dịch mua bán lại TPCP - Trần Anh Tuấn, ĐH Kinh doanh & Công nghệ HN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI TRẦN ANH TUẤN PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG GIAO DỊCH MUA BÁN LẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI TRẦN ANH TUẤN PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG GIAO DỊCH MUA BÁN LẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ NGÀNH : QUẢN TRỊ KINH DOANH MÃ SỐ : 9.101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1.,TS Lê Văn Hưng 2., TS Nguyễn Thị Việt Nga Hà Nội 2023 2 LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Lê Văn Hưng và PGS. Nguyễn Thị Việt Nga. Công trình này không sao chép kết quả nghiên cứu đã bảo vệ thành công và xuất bản của các tác giả và các nhà khoa học khác.

Các số liệu, tài liệu sửa dụng trong luận án do tác giả đã thu thập trong quá trình nghiên cứu là hoàn toàn trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được liệt kê đầy đủ trong bảng danh mục tài liệu tham khảo. Tác giả xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực và khách quan của công trình nghiên cứu luận án tiến sĩ này. Hà nội, ngày……tháng 9 năm 2023 Tác giả luận án Trần Anh Tuấn 3 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT ĐẦY ĐỦ TPCP Trái phiếu Chính Phủ TP Trái phiếu TSĐB Tài sản bảo đảm KHCL Kỳ hạn còn lại GTCG Giấy tờ có giá NHNN Ngân hàng Nhà nước BTC Bộ Tài Chính KBNN Kho bạc Nhà nước UBCKNN Ủy ban Chứng khoán Nhà nước SGDNHNN Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước 4 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH TỪ VIẾT TẮT TỪ ĐẦY ĐỦ BẰNG TIẾNG NGHĨA TIẾNG VIỆT ANH REPOS Repurchase Giao dịch mua bán lại SBL Securities Borrowing and Giao dịch vay và cho vay chứng Lending khoán Out Outright Giao dịch mua bán thông thường BA Banker’s Acceptance Thương phiếu GC/GCF General Collateral/General Tài sản bảo đảm chung Collateral Finance SC Special Collateral Tài sản bảo đảm chuyên biệt DVP Delivery vs Payment Giao hàng đồng thời với giao tiền EBTS Electronic Bond Trading Hệ thống giao dịch TPCP qua System Internet Front Front Office Nghiệp vụ tại bộ phận giao dịch/ Office/Front Bộ phận xử lý thỏa thuận về giao dich Back Back Office Nghiệp vụ tại bộ phận thanh toán Office/Back bù trừ/ Bộ phận xử lý thanh toán/kế toán CUSIP Mã định danh chứng khoán Committee on Uniform Securities Identification Procedures GRMA The Global Master Hợp đồng khung mua bán lại Repurchase Agreement quốc tế OSLA Overseas Securities Lending Hợp đồng cho vay chứng khoán Agreement quốc tế VaR Value at Risk Giá trị rủi ro PD Primary Dealer Nhà tạo lập thị trường IMF International Monetary Fund Quỹ Tiền tệ Quốc tế IDB Interdealer Broker Nhà giao dịch liên định chế WB World Bank Ngân hàng Thế Giới ICMA The International Capital Hiệp hội Thị trường Vốn Quốc tế Market Association ISMA The International Securities Hiệp hội Thị trường Chứng Market Association khoán quốc tế PSA The Public Securities Hiệp hội Chứng khoán quốc tế Association BIS Bank for International Ngân hàng Thanh toán Quốc tế Settlement FICC The Fixed Income Clearing Tổ chức bù trừ chứng khoán nợ Corporation FOMC Federal Open Market Ủy ban Thị trường Mở liên bang Committee 5 FED (US) Federal Reserve Bank Ngân hàng Trung ương Hoa kỳ SSC State Securities Commission Ủy ban Chứng khoán Nhà nước HNX Hanoi Stock Exchange Sở Giao dịch Chứng khoán Hà nội VSD Vietnam Securities Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam Depository OTC Over the counter Giao dịch phi tập trung/Giao dịch ngoài sàn GDP Gross Domestic Product Tổng thu nhập quốc gia 6 DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ 1. Danh mục hình Hình 1 Giá trị Giao dịch mua bán lại qua các năm __________________________ 101 Hình 2 Tài sản bảo đảm dùng trong giao dịch mua bán lại ____________________ 101 Hình 3 Cơ cấu kỳ hạn giao dịch mua bán lại TPCP__________________________ 102 Hình 4 Lãi suất giao dịch mua bán lại TPCP theo kỳ hạn _____________________ 103 Hình 5 Cơ cấu thành viên giao dịch qua các năm ___________________________ 108 Hình 6 Tình hình giao dịch mua bán lại TPCP theo thành viên _________________ 111 Hình 7 So sánh tương quan giao dịch mua bán lại tại HNX và Sở Giao dịch NHNN _____________________________________________________ 113 Hình 8 Giá trị giao dịch theo công cụ giao dịch – TPCP của KBNN ____________ 221 Hình 9 Biến động lợi suất TPCP của KBNN kỳ hạn 2 năm vs kỳ hạn 10 năm _____ 222 Hình 10 Biến động lãi suất TPCP 2 năm vs TPCP 10 năm ____________________ 223 Hình 11 Thanh khoản TPCP theo năm ____________________________________ 224 Hình 12 Chỉ số thanh khoản TPCP theo kỳ hạn còn lại _______________________ 225 Hình 13 Cơ cấu KHCL trái phiếu chính phủ trong giao dịch mua bán lại _________ 226 Hình 14 Chênh lệch giá chào mua chào bán 2013 - 2020 ______________________ 228 Hình 15 Giá trị Giao dịch Bình quân phiên TPCP của KBNN __________________ 229 Hình 16 Bình quân giá trị giao dịch mua bán thông thường theo kỳ hạn 2016 - 2020 _______________________________________________________ 230 Hình 17 Bình quân giao dịch mua bán lại theo ngày _________________________ 231 Hình 18 Số lượng giao dịch TPCP trên thị trường qua các năm ________________ 232 Hình 19 Tần suất giao dịch mua bán thông thường TPCP _____________________ 233 Hình 20 Tần suất giao dịch mua bán lại TPCP _____________________________ 234 2.

Danh mục biểu Biểu 1 Thống kê thanh khoản ________________________________________ 226 Biểu 2 Chênh lệch chào mua chào bán TPCP ____________________________ 227 Biểu 3 Hệ số tương quan ____________________________________________ 228 Biểu 4 Giá trị giao dịch mua bán thông thường bình quân theo kỳ hạn Đơn vị Tỷ VND _____________________________________________ 230 Biểu 5 Giá trị giao dịch mua bán lại bình quân của các kỳ hạn giao dịch chủ yếu Đơn vị: Tỷ VND ------------------------------------------------------------------232 Biểu 6 Tần suất giao dịch mua bán thông thường TPCP – Bình quân ngày Đơn vị: Số giao dịch __________________________________________ 233 Biểu 7 Tần suất giao dịch mua bán lại – Bình quân ngày Đơn vị: Số giao dịch __________________________________________ 234 7 MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN …………………………………………………………………….3 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT. 4 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH. 5 DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Những đóng góp mới của luận án. Kết cấu của luận án. 19 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan .1 Một số công trình nghiên cứu tại Việt Nam .2 Một số công trình nghiên cứu tại nước ngoài .2 Đánh giá các công trình đã nghiên cứu và khoảng trống nghiên cứu .1 Đánh giá các công trình nghiên cứu .2 Khoảng trống nghiên cứu. 35 CHƯƠNG 2 CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG GIAO DỊCH MUA BÁN LẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ .1 Giao dịch mua bán lại chứng khoán .1 Khái niệm về giao dịch mua bán lại chứng khoán .2 Khái niệm về giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ .3 Hình thức thực hiện giao dịch mua bán lại .4 Sản phẩm giao dịch mua bán lại.5 So sánh tính chất và đặc điểm của các công cụ giao dịch mua bán lại .6 Các biến thể về giao dịch mua bán lại .7 Chủ thể tham gia thị trường mua bán lại .8 Rủi ro trong giao dịch mua bán lại .2 Tổ chức thị trường giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ .1 Mô hình tổ chức.2 Tiêu chí phát triển thị trường giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ .3 Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển thị trường mua bán lại trái phiếu chính phủ72 2.3 Kinh nghiệm phát triển thị trường giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ ở một số quốc gia trên thế giới và bài học cho Việt nam .1 Thị trường mua bán lại Mỹ .2 Thị trường mua bán lại tại Nhật Bản .3 Thị trường mua bán lại tại Singapore .4 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.

94 CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG GIAO DỊCH MUA BÁN LẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ VIỆT NAM. Quá trình hình thành và phát triển của thị trường giao dịch trái phiếu chính phủ chuyên biệt tại Việt Nam. Thực trạng thị trường giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ Việt Nam theo các tiêu chí và nhân tố phát triển. Giao dịch mua bán lại TPCP Việt Nam trên Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội101 3.

Giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ Việt Nam trên Sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước. Giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ Viêt Nam - Quan điểm của thành viên123 3. Giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ Việt Nam – Tính tương tác giữa thanh khoản của trái phiếu chính phủ và giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ. Đánh giá chung về thực trạng thị trường giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ Việt Nam qua các tiêu chí và nhân tố phát triển.

Kết quả đạt được. Nguyên nhân của các hạn chế. 139 CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG GIAO DỊCH MUA BÁN LẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ VIỆT NAM .1 Định hướng phát triển giai đoạn 2021 -2025 và tầm nhìn 2030 .2 Mô hình thị trường giao dịch mua bán lại TPCP .1 Giải thích mô hình .2 Tiêu chí lựa chọn mô hình để phát triển thị trường giao dịch mua bán lại TPCP147 4.3 Kiến nghị mô hình cho thị trường mua bán lại TPCP Việt Nam .3 Giải pháp phát triển thị trường giao dịch mua bán lại TPCP .1 Nhóm giải pháp về chính sách kinh tế vĩ mô .2 Nhóm giải pháp về chính sách thị trường .3 Nhóm giải pháp về cung cầu thị trường .4 Nhóm giải pháp về hạ tầng kỹ thuật .4 Điều kiện thực hiện các giải pháp .1 Đối với Chính phủ .2 Đối với Ngân hàng Nhà nước .3 Đối với Bộ Tài chính .4 Đối với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước .5 Đối với Kho Bạc Nhà nước.6 Đối với đơn vị đầu mối, vận hành thị trường mua bán lại TPCP .7 Đối với thành viên thị trường. 179 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

181 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ ……………………. 188 PHỤ LỤC 01 CÂU HỎI ĐIỀU TRA VỀ GIAO DỊCH MUA BÁN LẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ QUA SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN HÀ NỘI. 189 PHỤ LỤC 02 DANH SÁCH CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN VÀ NGÂN HÀNG 10 THƯƠNG MẠI THAM GIA KHẢO SÁT ………………….194 PHỤ LỤC 03 KẾT QUẢ ĐIỀU TRA THỊ TRƯỜNG GIAO DỊCH MUA BÁN LẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ…………………………………….197 PHỤ LỤC 04 THANH KHOẢN TRÊN THỊ TRƯỜNG GIAO DỊCH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ VÀ GIAO DỊCH MUA BÁN LẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ TẠI VIỆT NAM .