Luận án: Hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp tại thành phố Hải Phòng - Lưu Hoài Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI LƯU HOÀI NAM HOÀN THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CHO DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI LƯU HOÀI NAM HOÀN THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CHO DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: TS. Đoàn Hữu Xuân PGS. Từ Quang Phương HÀ NỘI 2023 LỜI CAM ĐOAN NCS xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân NCS, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào. Các số liệu, nội dung được trình bày trong luận án này là hoàn toàn trung thực và đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

NCS xin chịu trách nhiệm về đề tài luận án của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Nghiên cứu sinh i LỜI CẢM ƠN Trước hết, NCS cảm ơn TS. Đoàn Hữu Xuân; cảm ơn PGS. Từ Quang Phương, các thầy đã toàn tâm, toàn ý hướng dẫn NCS về mặt khoa học để hoàn thành bản luận án này.

NCS cũng xin trân trọng cảm ơn Viện Đào tạo sau đại học, Ban Chủ nhiệm, các cán bộ, giảng viên Khoa Quản trị kinh doanh - Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội về những ý kiến đóng góp thẳng thắn, sâu sắc và giúp đỡ nhiệt tình để NCS hoàn thành nhiệm vụ học tập cũng như nghiên cứu của mình. NCS xin tỏ lòng biết ơn gia đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp nơi đã động viên NCS những lúc khó khăn nhất để NCS vượt qua và hoàn thành luận án. Nhân đây, NCS xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới lãnh đạo Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội đã quan tâm và chỉ đạo; xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, những người đã sát cánh và ủng hộ, động viên NCS để hoàn thành bản luận án này. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Nghiên cứu sinh Lưu Hoài Nam ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT.viii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH.ix DANH MỤC CÁC BẢNG.

x DANH MỤC CÁC HÌNH. xii MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án. Phương pháp nghiên cứu và quy trình nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu. Kết cấu của luận án. 13 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ. 13 MÔI TRƯỜNG KINH DOANH.

Tổng quan các công trình nghiên cứu về môi trường kinh doanh. Những nghiên cứu về các yếu tố của môi trường kinh doanh. Những báo cáo thường niên về môi trường kinh doanh. Những nghiên cứu thực tiễn về môi trường kinh doanh tại Việt Nam…………………………………………………………………………….

Khoảng trống rút ra từ các nghiên cứu.28 Kết luận chương 1. 31 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CHO DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH. Cơ sở lý luận về môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Khái niệm, đặc điểm môi trường kinh doanh, môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Vai trò của môi trường kinh doanh đối với sự phát triển của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Các mô hình lý thuyết nghiên cứu về môi trường kinh doanh. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu. Các yếu tố cấu thành môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Yếu tố chính trị, pháp luật. Yếu tố kinh tế. Yếu tố văn hóa xã hội. Yếu tố tự nhiên, cơ sở hạ tầng, công nghệ.

Yếu tố quốc tế và hội nhập. Kinh nghiệm hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn một số tỉnh/thành phố và bài học cho thành phố Hải Phòng ……………………………………………………………………………73 2. Thành phố Đà Nẵng. Tỉnh Quảng Ninh.

Bài học kinh nghiệm cho thành phố Hải Phòng.76 Kết luận chương 2. 79 THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CHO DOANH NGHIỆPTRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG …………………. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng …………………………………………………………………………. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng ……………………………………………………………….

Đặc điểm doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Thực trạng môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Môi trường chính trị pháp luật. Môi trường kinh tế.

Môi trường văn hóa xã hội. Môi trường hạ tầng, công nghệ. Môi trường quốc tế và hội nhập. Phân tích thực trạng các yếu tố của môi trường kinh doanh qua số liệu điều tra các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Thống kê mô tả về các doanh nghiệp khảo sát. Thống kê mô tả về điểm trung bình của các nhóm yếu tố của môi trường kinh doanh. Kiểm định sự tin cậy thang đo. Phân tích nhân tố.

Phân tích tương quan. Phân tích hồi quy. Phân tích sự khác biệt giữa các nhóm doanh nghiệp về sự hài lòng ………………………………………………………………. Đánh giá chung về môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Những thành công trong hoàn thiện môi trường kinh doanh của thành phố Hải Phòng. Những tồn tại trong hoàn thiện môi trường kinh doanh của thành phố Hải Phòng 137 4. Nguyên nhân của những tồn tại trong hoàn thiện môi trường kinh doanh của thành phố Hải Phòng. 140 Kết luận chương 3.

144 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CHO DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hải Phòng đến năm 2030 …………………………………………………………………………. Bối cảnh phát triển kinh tế quốc tế, trong nước, cơ hội, thách thức phát triển kinh tế xã hội thành phố Hải Phòng. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng đến năm 2030 149 4.

Quan điểm, định hướng về hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng đến năm 2030. Quan điểm về hoàn thiện môi trường kinh doanh. Định hướng nhiệm vụ hoàn thiện môi trường kinh doanh. Những căn cứ đề ra giải pháp hoàn thiện môi trường kinh doanh từ khuyến nghị của doanh nghiệp.

Giải pháp hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng đến năm 2030. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế chính sách cho doanh nghiệp ………………………………………………………………. Hỗ trợ doanh nghiệp đầy đủ, kịp thời về nguồn lực và thị trường ………………………………………………………………. Đầu tư phát triển và sử dụng có hiệu quả cơ sở hạ tầng; tạo điều kiện thuận lợi cho các mô hình, phương thức kinh doanh mới.

Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng có hiệu quả các thành tựu KHCN tại địa phương. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Tăng cường các chính sách hội nhập và liên kết. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Kiến nghị với các cơ quan quản lý lý nhà nước ở Trung Ương ………………………………………………………………. Kiến nghị với các cấp chính quyền thành phố Hải Phòng. Kiến nghị với VCCI Hải Phòng và Hiệp hội Doanh nghiệp của thành phố Hải Phòng. 177 Kết luận chương 4.

180 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ. 181 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 190 Phụ lục 1: Bảng mô tả về các doanh nghiệp tham gia khảo sát. 191 vi Phụ lục 2: Bảng câu hỏi cho mô hình nghiên cứu.193 Phụ lục 3: Thống kê mô tả đánh giá trung bình các yếu tố của môi trường kinh doanh.

195 Phụ lục 4: Kết quả phân tích sự tin cậy cho nhân tố biến độc lập.197 Phụ lục 5: Nội dung phỏng vấn doanh nghiệp. 198 Phụ lục 6: Phiếu khảo sát doanh nghiệp về môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng. 200 vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT STT Từ viết tắt Từ viết đầy đủ 1 CCHC Cải cách hành chính 2 CCN Cụm công nghiệp 3 CP Chính phủ 4 CNTT Công nghệ thông tin 5 CTPL Chính trị, pháp luật 6 DN Doanh nghiệp 7 DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa 8 DNTN Doanh nghiệp tư nhân 9 DNNN Doanh nghiệp nhà nước 10 KHCN Khoa học công nghệ 11 KTXH Kinh tế xã hội 12 KCN Khu công nghiệp 13 KKT Khu kinh tế 14 HTCN Hạ tầng công nghệ 15 HNQT Hội nhập quốc tế 16 HL Hài lòng 17 MTKD Môi trường kinh doanh 18 MTKT Môi trường kinh tế 19 NCS Nghiên cứu sinh 20 NQ Nghị quyết 21 TTHC Thủ tục hành chính 22 TW Trung ương 23 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 24 UBND Ủy ban nhân dân 25 VHXH Văn hóa xã hội viii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH STT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt 1 ASEAN Association of Southeast Asian Hiệp hội các quốc gia Nations Đông Nam Á 2 DB Doing Business Báo cáo Môi trường kinh doanh 3 EU European Union Liên minh Châu Âu 4 FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài 5 EVFTA Free Trade Agreement Hiệp định thương mại tự do 6 IEF Index of Economic Freedom Chỉ số tự do kinh tế 7 GCI Global Competitiveness Index Chỉ số cạnh tranh toàn cầu GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm trong nước GRDP Gross Regional Domestic Tổng sản phẩm trên địa Product bàn 8 OECD Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát Cooperation and Development triển Kinh tế 9 PCI Provincial Competitiveness Năng lực cạnh tranh cấp Index tỉnh 10 SPSS Statistical Package for the Các sản phẩm Thống kê Social Sciences cho các dịch vụ xã hội 11 TTP Trans-Pacific Partnership Hiệp định đối tác xuyên Agreement Thái Bình Dương 12 USD United States dollar Đồng tiền Mỹ 13 USAID U. Agency for International Cơ quan phát triển quốc tế Development Mỹ 14 VCCI Vietnam Chamber of Liên đoàn thương mại và Commerce and Industry công nghiệp Việt Nam 15 VNCI Vietnam Competitiveness Sáng kiến năng lực cạnh Initiative tranh Việt Nam 16 WB World Bank Ngân hàng Thế giới 17 WEF World Economic Forum Diễn đàn kinh tế thế giới 18 WTO World Trade Organization Tổ chức thương mại Thế giới ix DANH MỤC CÁC BẢNG Tên bảng Nội dung Trang Bảng 1.1 Các biến đo lường thể chế chính thức 15 Bảng 1.2 Các biến đo lường mạng lưới theo ba cấp độ 16 Bảng 2.1 Tóm tắt các biến trong mô hình 55 Đơn vị hành chính thành phố Hải Phòng phân theo quận Bảng 3.1 huyện 80 Diện tích và mật độ dân số các quận, huyện thành phố Hải Bảng 3.2 Phòng 82 Lao động từ 15 tuổi trở lên làm việc hàng năm trên địa bàn Bảng 3.