Luận án tiến sĩ: Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ việc - Hà Thị Phương Minh, Đại học Công nghiệp TP.HCM

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP. HỒ CHÍ MINH HÀ THỊ PHƯƠNG MINH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH NGHỈ VIỆC VỚI VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT CỦA ĐẶC ĐIỂM TÍNH CÁCH: MỘT NGHIÊN CỨU TẠI VIỆT NAM Ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã ngành: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2025 BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP. HỒ CHÍ MINH HÀ THỊ PHƯƠNG MINH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH NGHỈ VIỆC VỚI VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT CỦA ĐẶC ĐIỂM TÍNH CÁCH: MỘT NGHIÊN CỨU TẠI VIỆT NAM Ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã ngành: 9340101 Chủ tịch: PGS. Nguyễn Ngọc Hiền Phản biện 1: PGS.

Hồ Thị Thu Hòa Phản biện 2: PGS. Nguyễn Quyết Thắng Phản biện 3: PGS. Nguyễn Thanh Lâm Ủy viên 1: PGS. Hồ Tiến Dũng Ủy viên 2: PGS.

Nguyễn Ngọc Duy Phương Thư ký: TS. Nguyễn Ngọc Thức NGƯỜI HƯỚNG DẪN: 1. Nguyễn Ngọc Long 2. Đoàn Ngọc Duy Linh BỘ CÔNG THƯƠNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THÀNH PHÓ HỒ CHÍ MINH NHIỆM VỤ LUẬN ÁN TIẾN SĨ Họ tên nghiên cứu sinh: Hà Thị Phương Minh - MSHV: 19630021 Ngày, tháng, năm sinh: 01/05/1967 - Nơi sinh: Lâm Đồng Ngành: Quản trị kinh doanh - Mã ngành: 9340101 TÀI: Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghi việc với vai trò điều tiết I.

TÊN ĐỀ của đặc điểm tính cách: Một nghiên cứu tại Việt Nam. NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG: Nhiệm vụ: Thực hiện nghiên cứu về ý định nghỉ việc của người lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh – Việt Nam do ảnh hưởng khủng hoảng trong một thế giới VUCА. Nội dung: Khám phá và đo lường các yếu tố đặc trưng đến ý định nghi việc trong bối cảnh khủng hoảng. NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 06/05/2021 III.

NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 15/01/2025 IV. NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. PGS TS NGUYỄN NGỌC LONG 2. TS ĐOÀN NGỌC DUY LINH tháng năm 2025 Tp.

Hồ Chí Minh, ngày NGƯỜI HƯỚNG DẪN ĐƠN VỊ ĐÀP TẠO PGS.TS Nguyễn Ngọc Long 18.Nguyên khành Long TS Đoàn Ngọc Duy Linh LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam đoan rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm quy định liêm chính học thuật trong nghiên cứu khoa học của Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả luận án Hà Thị Phương Minh i TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ Luận án thực hiện nhằm khám phá và đo lường các yếu tố phát sinh ý định nghỉ việc của người lao động trong bối cảnh khủng hoảng trong một thế giới VUCA đã gây nhiều khó khăn và thách thức cho các doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung trong quá trình hồi phục và giữ chân người lao động do khủng hoảng. Tiếp cận phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, một cuộc thảo luận nhóm đã khám phá ra các yếu tố gồm lãnh đạo chuyển đổi, hồi phục tâm lý, hồi phục nhân viên, hồi phục thích nghi tổ chức, cam kết tình cảm và tính cách chủ động có liên quan đến ý định nghỉ việc để thiết lập một khung lý thuyết cho nghiên cứu.

Nghiên cứu định lượng thu thập dữ liệu thông qua bảng câu hỏi bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện nhằm đánh kiểm định các mối quan hệ giữa các yếu tố được khám phá. Luận án là một trong những nghiên cứu hiếm hoi khẳng định sự tác động giữa các cấp độ hồi phục tâm lý, hồi phục nhân viên và hồi phục thích nghi tổ chức do một cuộc khủng hoảng; và phong cách lãnh đạo chuyển đổi có khả năng kích hoạt đồng thời các cấp độ hồi phục, trước khi tác động đến ý định nghỉ việc thông qua cam kết tình cảm của người lao động với tổ chức. Kết quả nghiên cứu của luận án không chỉ góp phần củng cố các lý thuyết hồi phục, lý thuyết lãnh đạo chuyển đổi và lý thuyết ý định và hành vi nghỉ việc, mà còn cung cấp những bài học có giá trị cho các nhà quản lý trong quá trình lãnh đạo tổ chức chống chọi, ứng phó và thích nghi với các tình huống khủng hoảng trong một thế giới VUCA. Trang bị kiến thức và kỹ năng lãnh đạo chuyển đổi và nuôi dưỡng tình cảm giữa người lao động với tổ chức có thể được xem là quyền lực mềm mà các nhà quản lý cần quan tâm để làm cho tổ chức hồi phục nhằm giảm thiểu ý định nghỉ việc và giữ được chân người lao động trong mọi tình huống khó khăn.

ii ABSTRACT The thesis aims to explore and measure the factors that generate employees' intention to quit in the context of crisis in the VUCA world - which has brought many difficulties and challenges to businesses in Ho Chi Minh City in particular and Vietnam in general in the process of recovering and retaining employees due to the crisis. Using a mixed method approach, a focus group discussion explored the factors including transformational leadership, psychological resilience, employee resilience, organizational resilience, affective commitment, and proactive personality that are related to turnover intention to establish a theoretical framework for the study. The quantitative study collected data through a questionnaire using a convenience sampling method to test the relationships between the explored factors. The thesis is one of the rare studies that confirms the impact between levels of psychological resilience, employee resilience and organizational adaptive resilience due to a crisis; and transformational leadership style has the ability to simultaneously activate these resilience levels, before influencing turnover intention through employees' affective commitment to the organization.

The research results of the thesis not only contribute to strengthening resilience theories, transformational leadership theories and theories of intention and turnover behavior, but also provide valuable lessons for managers in the process of leading organizations to fight, respond and adapt to negative situations in a VUCA world. Equipping transformational leadership knowledge and skills and nurturing emotions between employees and the organization can be considered soft power that managers need to pay attention to in order to make the organization recover and retain workers in all difficult situations. iii LỜI CẢM ƠN Tôi xin cảm ơn Trường Đại Học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh và Viện đào tạo quốc tế và Sau đại học đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi học tập và nghiên cứu trong quá trình học tập tại trường. Tôi xin chân thành cám ơn Thầy/Cô Ban Chủ Nhiệm khoa và Thầy/Cô tổ Trưởng các Bộ môn thuộc Khoa Quản trị Kinh doanh đã tư vấn và hỗ trợ tôi trong học thuật.

Tôi xin cám ơn PGS TS Nguyễn Ngọc Long và TS Đoàn Ngọc Duy Linh đã tận tình hướng dẫn và đồng hành cùng tôi trong quá trình thực hiện luận án. Tôi xin cám ơn tập thể quý Thầy/Cô Khoa Quản trị kinh doanh - Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Công nghệ Sài Gòn đã hỗ trợ và giúp đỡ tôi trong học tập và nghiên cứu. Tôi xin cám ơn đồng nghiệp, bạn bè và các thành viên gia đình tôi đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. iv MỤC LỤC MỤC LỤC.

v DANH MỤC HÌNH ẢNH. x DANH MỤC BẢNG BIỂU .xi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. xii CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do thực hiện luận án .1 Bối cảnh thực tiễn .2 Bối cảnh lý thuyết .3 Nhận dạng khe hỏng trong nghiên cứu về ý định nghỉ việc .2 Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tượng khảo sát .5 Phạm vi nghiên cứu .1 Phạm vi thời gian .2 Phạm vi không gian .3 Phạm vi lý thuyết .6 Phương pháp nghiên cứu .1 Nghiên cứu định tính .2 Nghiên cứu định lượng .7 Tính mới của luận án .8 Ý nghĩa của luận án .1 Ý nghĩa thực tiễn .2 Ý nghĩa khoa học .9 Kết cấu luận án. 24 TÓM TẮT CHƯƠNG 1.

26 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Lãnh đạo chuyển đổi (Transformation leadeship) .2 Sự phục hồi (Resilience) .3 Sự cam kết với tổ chức (Organizational commitment) .4 Tính cách chủ động (Proactive personality) .5 Nghỉ việc và ý định nghỉ việc.1 Khung lý thuyết lãnh đạo chuyển đổi (Transformational Leadership Theory Themes) .2 Lý thuyết thích nghi tổ chức (Theory of adaptive organization) .3 Mô hình phục hồi tổ chức tích hợp (An integrated model of organizational resilience) .4 Mô hình yêu cầu công việc – nguồn lực (Job Demands - Resources Model - JD-R) .5 Lý thuyết bảo tồn nguồn lực (Conservation of Resources Theory - COR) .3 Tổng quan các nghiên cứu liên quan .1 Các nghiên cứu liên quan đến phong cách lãnh đạo ảnh hưởng đến sự hồi phục tâm lý, hồi phục công việc và hồi phục tổ chức .2 Các nghiên cứu liên quan đến lãnh đạo chuyển đổi tác động đến nguồn lực cá nhân với các cấp độ hồi phục làm trung gian .3 Các nghiên cứu liên quan đến sự tác động giữa các cấp độ hồi phục .4 Các mối quan hệ giữa hồi phục, cam kết tình cảm và ý định nghỉ việc .5 Các nghiên cứu về lãnh đạo chuyển đổi ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến ý định nghỉ việc thông qua việc với cam kết tình cảm .6 Các nghiên cứu liên quan sự điều tiết của đặc điểm tính cách .7 Tổng hợp một số mô hình làm căn cứ phát triển mô hình nghiên cứu .2 Mô hình khung, giả thuyết và mô hình nghiên cứu chính thức .1 Phát triển mô hình khung nghiên cứu về ý định nghỉ việc trong thế giới VUCA .2 Thiết lập các giả thuyết trong mô hình nghiên cứu .1 Sự tác động của phong cách lãnh đạo đến các cấp độ hồi phục .2 Mối quan hệ giữa lãnh đạo chuyển đổi với cam kết với tổ chức thông qua các cấp độ hồi phục .3 Mối quan hệ lãnh đạo chuyển đổi với ý định nghỉ việc thông qua các cấp độ hồi phục và cam kết tình cảm .4 Mối quan hệ giữa hồi phục tâm lý, hồi phục công việc và hồi phục tổ chức.5 Các mối quan hệ giữa các các cấp độ hồi phục, cam kết tình cảm và ý định nghỉ việc .6 Tính cách chủ động điều tiết mối quan hệ giữa cam kết tình cảm với ý định nghỉ việc .3 Mô hình nghiên cứu chính thức. 78 TÓM TẮT CHƯƠNG 2. 81 CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Quy trình nghiên cứu .1 Tiếp cận nghiên cứu .2 Xác định vấn đề nghiên cứu .3 Thiết kế nghiên cứu .4 Thu thập dữ liệu định lượng .5 Phân tích dữ liệu .2 Nghiên cứu định tính .1 Mục tiêu của nghiên cứu định tính .2 Phương pháp nghiên cứu định tính .1 Thảo luận nhóm .2 Lựa chọn mẫu, thời gian và nội dung thảo luận nhóm .3 Triển khai thảo luận nhóm .3 Kết quả nghiên cứu định tính .1 Kết quả nhận dạng các khái niệm nghiên cứu .