Luận án TS: Phát triển Nguồn Nhân Lực Quản Trị tại Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa ở Phú Thọ

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ HỒNG THÚY PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC QUẢN TRỊ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI, 2019 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ HỒNG THÚY PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC QUẢN TRỊ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 9 34 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH Người hướng dẫn khoa học: 1.TS BÙI VĂN HUYỀN 2.TS NGUYỄN AN HÀ HÀ NỘI, 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi với sự giúp đỡ của hai giáo viên hướng dẫn. Các tài liệu và kết quả của luận án là trung thực đảm bảo không trùng lặp với các luận án khác. Số liệu trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, có tính khách quan. Luận án được xây dựng và phát triển từ quan điểm của cá nhân tôi.

năm 2019 Tác giả luận án Nguyễn Thị Hồng Thúy MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tổng quan nghiên cứu nước ngoài liên quan đến phát triển nguồn nhân lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tổng quan các nghiên cứu liên quan phát triển nguồn nhân lực quản trị tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam.

Nhận xét từ tổng quan nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của luận án. Câu hỏi và quy trình nghiên cứu của luận án. 23 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC QUẢN TRỊ TẠI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA. Một số vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nội dung phát triển nguồn lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

59 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC QUẢN TRỊ TẠI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ. Thực trạng doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Hoạt động phát triển nguồn nhân lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực quản trị tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Phú Thọ.

Đánh giá chung về phát triển nguồn nhân lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Phú Thọ. 108 Chương 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC QUẢN TRỊ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ. Định hướng và quan điểm phát triển nguồn nhân lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những giải pháp phát triển nguồn nhân lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

142 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 144 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 159 DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT CNH: Công nghiệp hóa CTCP: Công ty cổ phần CN-XD: Công nghiệp - xây dựng CMCN Cách mạng công nghiệp DN: Doanh nghiệp DNNVV: Doanh nghiệp nhỏ và vừa DNTN: Doanh nghiệp tư nhân DNNN: Doanh nghiệp Nhà nước GDP Tổng sản phẩm quốc nội HĐH: Hiện đại hóa LATS: Luận án tiến sỹ NNL: Nguồn nhân lực NL-TS: Nông lâm – thủy sản NXB: Nhà xuất bản SXKD: Sản xuất kinh doanh TNHH: Trách nhiệm hữu hạn TM-DV: Thương mại – dịch vụ DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Điều kiện xác định các doanh nghiệp nhỏ và vừa theo nghị định 39/2018/NĐ-CP ngày 11/3/2018. Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp sau khi Việt Nam gia nhập WTO .3: Đặc điểm nguồn nhân lực quản trị trong doanh nghiệp nhỏ và vừa.1: Quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Phú Thọ .2: Số lượng doanh nghiệp điều tra theo quy mô và địa bàn .3: Cơ cấu các loại hình doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Phú Thọ .4: Cơ cấu ngành nghề doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Phú Thọ .5: Số lượng nguồn nhân lực quản trị trong doanh nghiệp vừa .6: Trình độ của các chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ .7: Kết quả đánh giá năng lực quản lý chung của nguồn nhân lực quản trị.8: Kết quả đánh giá về kiến thức, kỹ năng và thái độ/phẩm chất của nhà quản trị cấp cao .9: Kết quả đánh giá về kiến thức, kỹ năng và thái độ/phẩm chất của nhà quản trị cấp trung .10: Kết quả đánh giá về kiến thức, kỹ năng và thái độ/phẩm chất của nhà quản trị cấp cấp cơ sở .11: Tình hình thực hiện các hình thức đào tạo nguồn nhân lực quản trị tại doanh nghiệp nhỏ và vừa .12: Đánh giá hoạt động phát triển cá nhân nguồn nhân lực quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa .13: Đánh giá các công tác đề bạt nguồn nhân lực quản trị của doanh nghiệp nhỏ và vừa .14: Cảm nhận của nguồn nhân lực quản trị về kết quả đào tạo .15: Nguyên nhân doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Phú Thọ không tổ chức hoạt động đào tạo và phát triển .16: Đánh giá của nguồn nhân lực quản trị về mức độ nâng cao năng lực sau đào tạo và phát triển .17: Nguyên nhân hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực quản trị thấp .18: Nguồn tuyển dụng nguồn nhân lực quản trị .19: Đánh giá về yếu tố vĩ mô .20: Đánh giá về yếu tố tiến bộ của khoa học công nghệ .21: Đánh giá về yếu tố cơ sở giáo dục và đào tạo .22: Đánh giá về yếu tố nhận thức của lãnh đạo về phát triển nguồn nhân lực quản trị .23: Đánh giá về yếu tố các chính sách phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp.24: Đánh giá về yếu tố nội tại cá nhân nguồn nhân lực quản trị .25: Đánh giá về yếu tố khả năng tài chính của doanh nghiệp .26: Hiệu quả của phát triển nguồn nhân lực quản trị.27: Kết quả hồi quy sử dụng phương pháp Enter .28: Giá trị beta chuyển hóa của các biến .29: Mô hình SWOT.

109 DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, HỘP Hình 3.1: Số lượng nguồn nhân lực quản trị trong doanh nghiệp vừa .2: Sử dụng kết quả đánh giá thực hiện công việc để xác định nhu cầu đào tạo.1: Quy trình nghiên cứu của luận án .1: Những yêu cầu đối với NNL quản trị DNNVV tỉnh Phú Thọ .2: Công tác xác định nhu cầu đào tạo của DNNVV hạn chế .3: Hiệp hội DNNVV hỗ trợ các DN hoạt động. Tính cấp thiết của đề tài Nền kinh tế suy thoái hay phát triển phụ thuộc vào sự hưng thịnh của các doanh nghiệp trong nền kinh tế đó. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay thì vai trò của doanh nghiệp trong đó có doanh nghiệp nhỏ và vừa ngày càng được khẳng định. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế của các nước đang phát triển và các nước phát triển.

Trên toàn thế giới, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa được coi là xương sống của nền kinh tế, cung cấp cơ hội việc làm và thu nhập. Các quyết định chiến lược của doanh nghiệp nhỏ và vừa được thực hiện bởi người quản trị. Vì vậy, ở Việt Nam vấn đề phát triển, nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp cũng bắt đầu nhận được sự quan tâm và được sử dụng trong những nỗ lực phát triển nguồn nhân lực trong xu thế mở cửa hội nhập đất nước. Hội nhập kinh tế và sự phát triển nhanh chóng của khoa học công đã và đang đặt ra yêu cầu, thách thức đối với nguồn nhân lực nói chung, nguồn nhân lực quản trị doanh nghiệp nói riêng.

Nằm trong bối cảnh chung đó, việc nâng cao năng lực quản lý đối với nhà quản trị doanh nghiệp là vấn đề cấp thiết. Phú Thọ với vị trí địa lý vô cùng thuận lợi, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, giao thương với các vùng trong nước và quốc tế. Trong những năm gần đây, nền kinh tế của Tỉnh có tốc độ tăng trưởng tương đối cao và số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa khá phát triển khi môi trường đầu tư được cải thiện. Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Phú Thọ chiếm khoảng hơn 96% tổng số doanh nghiệp của Tỉnh, là thành phần chủ lực đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, đầu tư và thu ngân sách của Tỉnh, trong đó đóng góp 55% GRDP, trên 50% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và trên 70% tổng thu ngân sách, góp phần quan trọng tạo việc làm cho lao động địa phương, phát triển an sinh xã hội [70].

Tuy nhiên, thị trường nhiều biến động, hoạt động của doanh nghiệp liên tục phải đối mặt với nhiều thách thức, số lượng doanh nghiệp gặp khó khăn phải giải thể, chấm dứt hoạt động kinh doanh, đăng ký tạm ngừng hoạt động gia tăng. Cuối năm 2017 có 152 doanh nghiệp ngừng hoạt động, tăng 29,9% cùng kỳ. Loại hình 1 đăng ký doanh nghiệp giải thể, phá sản phổ biến nhất là công ty trách nhiệm hữu hạn chiếm 63,1%, công ty cổ phần chiếm 27%, doanh nghiệp tư nhân chiếm 9,9% [13]. Cộng đồng doanh nghiệp gặp phải khó khăn trên do doanh nghiệp trên địa tỉnh phần lớn có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, nội lực yếu, đặc biệt vốn và trình độ khoa học công nghệ lạc hậu, thiếu đầu tư cho nghiên cứu, mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh chậm đổi mới, năng suất, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh thấp.

Doanh nghiệp phát triển manh mún, thiếu liên kết với nhau và các thành phần kinh tế khác; khả năng tiếp cận nguồn vốn thấp, kinh nghiệm, điều kiện tham gia hội nhập ít [153]. Tình trạng ô nhiễm môi trường, mất vệ sinh an toàn thực phẩm, gian lận thương mại, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, nợ tín dụng quá hạn và nợ thuế kéo dài, nợ bảo hiểm xã hội. xảy ra nhiều ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Với đặc thù nhỏ gọn, doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ bị tổn thương khi môi trường kinh doanh bất lợi dẫn đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp còn yếu.

Một trong những nguyên nhân là do đội ngũ chủ doanh nghiệp, cán bộ quản lý hạn chế về kiến thức, kỹ năng quản lý, hoạt động thị trường chưa được doanh nghiệp tổ chức một cách khoa học, chủ yếu vẫn dựa vào kinh nghiệm.