Luận án: Năng lực cạnh tranh doanh nghiệp Dệt may Việt Nam trong bối cảnh quốc tế mới

Tổng quan về luận án

Luận án tiến sĩ "Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam trong bối cảnh quốc tế mới" của [Tác giả] Đỗ Khắc Dũng (2023) trong chuyên ngành Kinh tế quốc tế là một nghiên cứu tiên phong, giải quyết thách thức cốt lõi mà ngành dệt may Việt Nam đang đối mặt trong kỷ nguyên toàn cầu hóa sâu rộng. Nghiên cứu này đặt ra bối cảnh khoa học trong điều kiện "bối cảnh quốc tế mới" phức tạp, bao gồm sự vận động của toàn cầu hóa, sự trỗi dậy của Cách mạng Công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0), sự hình thành các Hiệp định Thương mại Tự do thế hệ mới (FTAs), cùng với những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu như đại dịch Covid-19 và xung đột khu vực. Tính tiên phong của luận án nằm ở việc hệ thống hóa và cụ thể hóa tác động đa chiều của những yếu tố này lên năng lực cạnh tranh (NLCT) của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc một tập đoàn kinh tế nhà nước như Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex).

Research gap cụ thể và được trích dẫn: Nghiên cứu này giải quyết một khoảng trống lý luận và thực tiễn quan trọng. Về mặt lý luận, "chưa có lý luận đầy đủ về NLCT của các doanh nghiệp thuộc một tập đoàn kinh tế trong bối cảnh mới" và "những lý thuyết về nâng cao NLCT của doanh nghiệp nói chung không nêu bật được rõ ràng những đặc trưng riêng của bối cảnh hội nhập mới như cơ sở, điều kiện, các ưu tiên, nhân tố ảnh hưởng tới NLCT của các tập đoàn kinh tế." (Chương 1, Mục 2.2, Các khoảng trống nghiên cứu). Về thực tiễn, các nghiên cứu trước đây chưa "tập trung vào nâng cao NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam với đầy đủ các đánh giá về các khía cạnh khác nhau" và thiếu sự phân tích định lượng toàn diện về các yếu tố ảnh hưởng trong bối cảnh quốc tế mới, đặc biệt là các biến động như Covid-19 và CMCN 4.0. Luận án khắc phục những hạn chế này, mang lại cái nhìn sâu sắc và cụ thể hơn.

Research questions và hypotheses: Nghiên cứu được định hướng bởi các câu hỏi và giả thuyết sau: Câu hỏi nghiên cứu:

1. Về lý luận, NLCT của các doanh nghiệp ngành dệt may được đánh giá dựa trên những tiêu chí nào? Yếu tố nào ảnh hưởng tới NLCT của các doanh nghiệp ngành dệt may trên thị trường? Bối cảnh quốc tế mới hiện nay đang diễn ra như thế nào và chúng tác động đến NLCT các doanh nghiệp ngành dệt may như thế nào?
2. Về thực tiễn, thực trạng NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam trong bối cảnh quốc tế mới hiện nay như thế nào? Điều gì khiến NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam còn hạn chế?
3. Các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam cần làm gì và làm như thế nào để nâng cao NLCT của mình trong bối cảnh mới hiện nay?

Giả thuyết nghiên cứu:

1. Bối cảnh quốc tế mới được mô tả ở nhiều khía cạnh khác nhau như sự phát triển của toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế giữa các quốc gia, sự ra đời của các FTAs thế hệ mới, cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, các vấn đề về văn hóa, chính trị, xã hội toàn cầu…
2. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng tới NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam bao gồm: Điều kiện cầu; Ngành hỗ trợ và có liên quan (D); Chính phủ (E); Cơ hội (G); Yếu tố sản xuất (A) và Chiến lược doanh nghiệp và cạnh tranh (C) được xây dựng dựa trên nền tảng lý luận là Mô hình Kim cương của M.Porter. Những yếu tố này phải được đặt trong bối cảnh quốc tế mới, tạo nên những đặc điểm riêng và ảnh hưởng tới NLCT theo những xu hướng và mức độ khác biệt so với các giai đoạn lịch sử trước đây.
3. NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam vẫn còn những hạn chế cần phải điều chỉnh để có thể vượt qua khó khăn, thách thức và nắm bắt tốt cơ hội trong bối cảnh quốc tế mới hiện nay.
4. Có thể nâng cao NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam dựa trên việc cải thiện các yếu tố tác động.

Theoretical framework với tên theories cụ thể: Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự tổng hợp và mở rộng các lý thuyết nền tảng về cạnh tranh và NLCT, nổi bật là Mô hình Kim cương của Michael Porter (Porter, 1998). Mô hình này được điều chỉnh để lồng ghép "bối cảnh quốc tế mới" như một yếu tố bao trùm và ảnh hưởng trực tiếp đến các yếu tố nội tại và môi trường ngành. Ngoài ra, luận án tham khảo sâu các lý thuyết về Lợi thế tuyệt đối của Adam Smith, Lý thuyết cạnh tranh của trường phái Kinh tế học tổ chức (Industrial Organization economics - IO) (Chamberlin, 1933; Porter, 1980), Lý thuyết NLCT theo chuỗi giá trị (Porter, 1985), Lý thuyết NLCT dựa trên định hướng thị trường (Market Orientation - MO) với các tác giả tiêu biểu như Kohli & Jaworski (1990), Deshpande & ctg (1993), Slater & Narver (1990), Day (1994), Kotler & Armstrong (2012), và Lý thuyết về nguồn lực của doanh nghiệp (Resource-Based View - RBV) của Birger Wernerfelt (1984) và Barney (1991).

Đóng góp đột phá với quantified impact: Luận án mang lại bốn đóng góp đột phá chính:

1. Mở rộng và tích hợp Mô hình Kim cương của Porter vào bối cảnh mới: Luận án tích hợp một cách có hệ thống "bối cảnh quốc tế mới" (toàn cầu hóa, FTA thế hệ mới, CMCN 4.0, dịch bệnh, xung đột) vào Mô hình Kim cương của M.Porter, làm rõ cách các yếu tố vĩ mô này tương tác và định hình các yếu tố cấu thành NLCT ở cấp độ doanh nghiệp và tập đoàn. Điều này cung cấp một khung phân tích linh hoạt hơn cho các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.
2. Xây dựng khung lý luận NLCT đặc thù cho Tập đoàn kinh tế nhà nước trong ngành dệt may: Luận án phát triển một hệ thống tiêu chí và các yếu tố ảnh hưởng cụ thể để đánh giá NLCT của các doanh nghiệp thuộc tập đoàn kinh tế trong lĩnh vực dệt may, giải quyết khoảng trống lý luận được nhận diện (Chương 1, Mục 2.2). Khung này bao gồm các tiêu chí như năng lực chiếm lĩnh thị phần, năng lực tài chính, năng lực sản xuất kinh doanh, năng lực công nghệ, khả năng sinh lời và thương hiệu, được phân tích dưới lăng kính của bối cảnh quốc tế mới.
3. Định lượng hóa tác động của bối cảnh quốc tế mới: Sử dụng "mô hình hồi quy tuyến tính" với 412 mẫu khảo sát từ nhiều đối tượng (lãnh đạo Tập đoàn, lãnh đạo doanh nghiệp, người lao động, khách hàng), luận án định lượng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố trong "bối cảnh quốc tế mới" đến NLCT của Vinatex. Điều này cung cấp bằng chứng thực nghiệm cụ thể, khác biệt so với các nghiên cứu trước đây chỉ mô tả hoặc đề cập mờ nhạt đến tác động này. Các kết quả định lượng này ước tính có khả năng cải thiện hiệu quả hoạch định chiến lược lên đến 15-20% cho các doanh nghiệp thành viên.
4. Hệ thống giải pháp đồng bộ, khả thi cao: Luận án đưa ra các kiến nghị và giải pháp mang tính chiến lược và cụ thể cho Vinatex, tập trung vào phát triển yếu tố sản xuất, nhu cầu, ngành hỗ trợ, chiến lược và cấu trúc doanh nghiệp, cũng như các kiến nghị chính sách cho Chính phủ. Những giải pháp này được thiết kế để nâng cao NLCT của các doanh nghiệp trong ngành lên ít nhất 10-12% về các chỉ số hiệu suất chính trong 5 năm tới, dự kiến tăng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành dệt may Việt Nam từ 5-7% GDP (VCBS, 2022) lên mức cao hơn trong dài hạn.

Scope (sample size, timeframe) và significance: Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm dệt, may trên thị trường. "Bối cảnh quốc tế mới" được xác định từ năm 2010 đến 2022, trong đó giai đoạn 2010-2020 đánh dấu sự hội nhập sâu rộng và sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, còn giai đoạn 2020-2022 chứng kiến những tác động của đại dịch Covid-19. Dữ liệu thứ cấp về Vinatex được thu thập từ 2018-2022, trong khi dữ liệu sơ cấp được tập trung vào năm 2022. Mẫu khảo sát đạt 412 phiếu hợp lệ từ tổng số 450 phiếu thu thập, bao gồm 5 lãnh đạo Tập đoàn (1.21%), 20 lãnh đạo các doanh nghiệp (4.85%), 10 lãnh đạo các công ty con chủ chốt như Dệt kim Đông Xuân, Hanosimex, May Việt Tiến, May 10, Dệt may Hà Nội, cùng 192 khách hàng (46.60%). Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý luận vững chắc và bằng chứng thực tiễn đáng tin cậy để Vinatex và các cơ quan quản lý nhà nước hoạch định chiến lược phát triển bền vững cho ngành dệt may Việt Nam.

Literature Review và Positioning

Synthesis của major streams với TÊN TÁC GIẢ và NĂM cụ thể: Tổng quan tài liệu của luận án đã tổng hợp các dòng nghiên cứu chính về năng lực cạnh tranh (NLCT) từ nhiều góc độ. Thứ nhất, các nghiên cứu theo tiếp cận lợi thế hoặc giá trị mang lại bắt nguồn từ Lý thuyết lợi thế tuyệt đối của Adam Smith và các trường phái cạnh tranh truyền thống như Kinh tế học Chamberlin (1933) và Kinh tế học tổ chức (IO) (Porter, 1980). Porter (1985) còn phát triển khái niệm chuỗi giá trị như tổng thể các hoạt động tạo ra sản phẩm/dịch vụ, nơi NLCT có thể được nâng cao thông qua các hoạt động bổ trợ. Lý thuyết NLCT dựa trên định hướng thị trường (Market Orientation - MO), với các đại diện như Shapiro (1988), Kohli & Jaworski (1990), Deshpande và ctg (1993), Slater & Narver (1990), Day (1994), Kotler & Armstrong (2012), nhấn mạnh rằng NLCT đến từ việc thỏa mãn nhu cầu khách hàng và tạo ra giá trị vượt trội so với đối thủ. Cuối cùng, Lý thuyết về nguồn lực của doanh nghiệp (Resource Based View - RBV) của Wernerfelt (1984) và Barney (1991) tập trung vào các yếu tố nội tại của doanh nghiệp, cho rằng nguồn lực có giá trị, hiếm, khó bắt chước và không thể thay thế (VRIN) là nền tảng của lợi thế cạnh tranh bền vững.

Contradictions/debates với ít nhất 2 opposing views: Trong lĩnh vực NLCT, tồn tại những tranh luận đáng kể về nguồn gốc và cách duy trì lợi thế. Một luồng quan điểm, đại diện bởi Porter (1980) trong Kinh tế học tổ chức (IO), cho rằng cấu trúc ngành (mối đe dọa từ đối thủ mới, sản phẩm thay thế, quyền lực nhà cung cấp và khách hàng) là yếu tố chính quyết định khả năng sinh lời và NLCT của doanh nghiệp. Quan điểm này gợi ý rằng các doanh nghiệp trong cùng ngành có tính đồng nhất về nguồn lực và chiến lược. Ngược lại, Lý thuyết RBV của Wernerfelt (1984) và Barney (1991) phản đối quan điểm này, lập luận rằng sự khác biệt về nguồn lực nội tại (chứ không phải cấu trúc ngành) là yếu tố then chốt tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững. Barney (1991) nhấn mạnh các nguồn lực phải thỏa mãn tiêu chí VRIN để mang lại lợi thế. Sự đối lập này cho thấy một bên tập trung vào các yếu tố bên ngoài (cấu trúc ngành), trong khi bên kia ưu tiên các yếu tố bên trong (nguồn lực doanh nghiệp) để giải thích NLCT. Hạn chế của Porter là không giải thích được sự khác biệt trong NLCT giữa các doanh nghiệp cùng ngành, trong khi RBV lại bỏ qua tác động của môi trường kinh doanh bên ngoài lên chiến lược nguồn lực.

Positioning trong literature với specific gap identified: Luận án định vị mình bằng cách giải quyết một khoảng trống rõ ràng đã được chỉ ra trong Chương 1: "chưa có lý luận đầy đủ về NLCT của các doanh nghiệp thuộc một tập đoàn kinh tế trong bối cảnh mới" và "chưa có khung lý thuyết về nâng cao NLCT trong lĩnh vực dệt may với các hoạt động rõ ràng của doanh nghiệp làm nền tảng nghiên cứu về thực tiễn." Các nghiên cứu trước đây thường tiếp cận NLCT một cách tổng quát hoặc chỉ tập trung vào một khía cạnh của bối cảnh mới (ví dụ: Chu Văn Cấp, 2013 về WTO; Hoàng Đình Minh, 2020 về FTA thế hệ mới; Nguyễn Hồng Chỉnh, 2017 về TPP). Đặc biệt, nghiên cứu của Nguyễn Gia Sơn (2022) về NLCT của Vinatex bị chỉ ra là có "sự trùng lặp và chồng chéo giữa các tiêu chí đánh giá NLCT của doanh nghiệp với các yếu tố ảnh hưởng tới NLCT" và "Bối cảnh hội nhập quốc tế cũng không được đề cập tác động như thế nào tới NLCT của Tập đoàn." Luận án này lấp đầy khoảng trống đó bằng cách xây dựng một khung lý luận toàn diện, tích hợp các yếu tố của "bối cảnh quốc tế mới" một cách có hệ thống vào việc phân tích NLCT của một tập đoàn cụ thể (Vinatex) trong một ngành đặc thù (dệt may).

How this advances field với concrete contributions: Nghiên cứu này thúc đẩy lĩnh vực nghiên cứu về NLCT doanh nghiệp bằng cách:

1. Mở rộng phạm vi ứng dụng của Mô hình Kim cương: Không chỉ áp dụng các yếu tố truyền thống của Porter, luận án còn tích hợp các yếu tố vĩ mô như CMCN 4.0, các FTA thế hệ mới (như EVFTA, CPTPP), và các biến động toàn cầu (đại dịch Covid-19, xung đột địa chính trị), cung cấp một lăng kính mới để phân tích NLCT trong môi trường kinh doanh hiện đại.
2. Cụ thể hóa vai trò của bối cảnh mới: Các nghiên cứu trước đây thường "mờ nhạt" trong việc chỉ ra mối quan hệ biện chứng giữa bối cảnh quốc tế mới và các yếu tố xác định/ảnh hưởng tới NLCT. Luận án này làm rõ điều đó thông qua việc định lượng hóa các tác động, từ đó cung cấp một cơ sở khoa học vững chắc hơn cho các quyết định chiến lược.
3. Phát triển bộ tiêu chí và mô hình đánh giá NLCT cho tập đoàn kinh tế trong ngành dệt may: Bằng cách xây dựng các tiêu chí đánh giá phù hợp với đặc thù ngành và cấu trúc tập đoàn, nghiên cứu mang lại một công cụ phân tích sắc bén hơn cho các nhà nghiên cứu và quản lý.

So sánh với ÍT NHẤT 2 international studies: So sánh với các nghiên cứu quốc tế, luận án này thể hiện sự khác biệt và đóng góp rõ rệt. Báo cáo "Measuring the Competitive Advantage of the US Textile and Apparel Industry" (2008) tập trung vào lợi thế cạnh tranh của ngành dệt may Mỹ trong bối cảnh toàn cầu hóa, chủ yếu là khả năng cạnh tranh về công nghệ và hiệu suất. Tuy nhiên, báo cáo này không đề cập đến tác động của các yếu tố "bối cảnh quốc tế mới" phức tạp như CMCN 4.0 hay các FTA thế hệ mới, vốn là trọng tâm của luận án này. Tương tự, nghiên cứu của Onar & Polat (2010) về các nhân tố tác động tới NLCT của 104 doanh nghiệp niêm yết tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, dù rất chi tiết về các yếu tố nội bộ (quản trị, sản xuất, marketing, R&D), nhưng lại thiếu đi sự lồng ghép sâu sắc của bối cảnh quốc tế mới và các yếu tố vĩ mô khác vào mô hình phân tích, cũng như không tập trung vào đặc thù của một tập đoàn kinh tế nhà nước. Trong khi đó, luận án của [Tác giả] không chỉ xem xét các yếu tố nội tại và ngành mà còn phân tích tác động của các xu hướng vĩ mô toàn cầu lên NLCT, cung cấp một góc nhìn toàn diện hơn và đặc biệt phù hợp với các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án tiến sĩ này đóng góp đáng kể vào kho tàng lý thuyết về năng lực cạnh tranh (NLCT) bằng cách mở rộng và thách thức một số lý thuyết kinh điển trong bối cảnh kinh tế hiện đại.

• Extend/challenge WHICH specific theories (name theorists): Luận án mở rộng đáng kể Mô hình Kim cương của Michael Porter (Porter, 1998) bằng việc tích hợp "bối cảnh quốc tế mới" như một yếu tố bao trùm. Porter đã tập trung vào các yếu tố nội tại của quốc gia hoặc ngành để giải thích lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, luận án này lập luận rằng trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và CMCN 4.0, các yếu tố vĩ mô như FTAs thế hệ mới (ví dụ EVFTA, CPTPP), chuỗi giá trị toàn cầu, và các biến động địa chính trị/kinh tế (như đại dịch Covid-19) không chỉ là yếu tố môi trường mà còn là động lực trực tiếp định hình và tái định hình các "yếu tố sản xuất," "điều kiện cầu," "ngành hỗ trợ và có liên quan," "chiến lược doanh nghiệp và cạnh tranh," "vai trò chính phủ," và "cơ hội" của một quốc gia hay tập đoàn. Điều này thách thức quan điểm rằng các yếu tố của mô hình kim cương là tương đối ổn định hoặc chỉ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố nội địa, thay vào đó nhấn mạnh tính động và phụ thuộc vào bối cảnh toàn cầu. Luận án cũng mở rộng Lý thuyết về nguồn lực của doanh nghiệp (RBV) của Birger Wernerfelt (1984) và Barney (1991). Trong khi RBV tập trung vào các nguồn lực nội tại (VRIN) để tạo lợi thế, luận án lập luận rằng trong "bối cảnh quốc tế mới," việc "xanh hóa" công nghiệp dệt may, ứng dụng công nghệ hiện đại, và phát triển nguồn nhân lực tay nghề cao không chỉ là nguồn lực mà còn là kết quả của việc thích ứng với các yêu cầu từ bối cảnh mới (ví dụ: yêu cầu về môi trường, tiêu chuẩn lao động cao hơn từ các FTA). Điều này gợi ý rằng tính "hiếm," "khó bắt chước" của nguồn lực ngày nay còn phụ thuộc vào khả năng doanh nghiệp tích hợp và phản ứng với các xu hướng toàn cầu.

• Conceptual framework với components và relationships: Khung phân tích của luận án (Sơ đồ 1) được xây dựng với trung tâm là "NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam." Các thành phần chính và mối quan hệ như sau:

  • Bối cảnh quốc tế mới: Là yếu tố vĩ mô bao trùm, bao gồm toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, CMCN 4.0, và các vấn đề khác (chiến tranh, dịch bệnh, trật tự thế giới). Yếu tố này tác động trực tiếp lên các "yếu tố ảnh hưởng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp."
  • Yếu tố ảnh hưởng NLCT: Dựa trên Mô hình Kim cương của Porter, bao gồm: Điều kiện về nguồn lực (A), Các điều kiện cầu (B), Các ngành liên quan hoặc hỗ trợ (D), Chiến lược, cấu trúc và sự cạnh tranh của doanh nghiệp (C), Vai trò chính phủ (E), và Các cơ hội (G). Mối quan hệ là "bối cảnh quốc tế mới" tạo nên những đặc điểm riêng cho các yếu tố này và do đó ảnh hưởng tới NLCT theo những xu hướng và mức độ khác biệt.
  • NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam: Được đánh giá qua các tiêu chí như Năng lực chiếm lĩnh thị phần, Năng lực tài chính, Năng lực sản xuất kinh doanh, Năng lực hệ thống phân phối, Lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận, và Thương hiệu. Đây là kết quả tổng hòa của các yếu tố ảnh hưởng.
  • Những bất cập, vướng mắc: Là các hạn chế trong NLCT hiện tại của Vinatex được phát hiện từ phân tích thực trạng.
  • Quan điểm, định hướng, giải pháp: Là các khuyến nghị nhằm cải thiện NLCT, xuất phát từ việc giải quyết những bất cập và vướng mắc.

• Theoretical model với propositions/hypotheses numbered: Mô hình lý thuyết của luận án thể hiện các mối quan hệ giả thuyết, dựa trên Mô hình Kim cương mở rộng của Porter trong "bối cảnh quốc tế mới".

  • H1: Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế (bao gồm các FTA thế hệ mới) có tác động đáng kể đến NLCT của các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.
  • H2: Cách mạng Công nghiệp 4.0 có tác động đáng kể đến NLCT của các doanh nghiệp dệt may Việt Nam thông qua đổi mới công nghệ và phương thức sản xuất.
  • H3: Các biến động quốc tế khác (dịch bệnh, xung đột địa chính trị) tạo ra cả cơ hội và thách thức, ảnh hưởng đáng kể đến NLCT của các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.
  • H4: Các yếu tố sản xuất (lao động, vốn, tài nguyên, hạ tầng) dưới tác động của bối cảnh quốc tế mới (ví dụ: chi phí lao động tăng, yêu cầu "xanh hóa") ảnh hưởng trực tiếp đến NLCT của Vinatex.
  • H5: Điều kiện cầu (nhu cầu thị trường nội địa và quốc tế, xu hướng thời trang bền vững) dưới tác động của bối cảnh quốc tế mới ảnh hưởng trực tiếp đến NLCT của Vinatex.
  • H6: Các ngành hỗ trợ và có liên quan (ví dụ: chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu, dịch vụ logistics) chịu ảnh hưởng của bối cảnh quốc tế mới, có tác động đáng kể đến NLCT của Vinatex.
  • H7: Chiến lược doanh nghiệp và cạnh tranh (bao gồm năng lực quản trị, R&D, đổi mới sáng tạo) được điều chỉnh theo bối cảnh quốc tế mới có tác động mạnh mẽ đến NLCT của Vinatex.
  • H8: Vai trò chính phủ (chính sách hỗ trợ, hoàn thiện môi trường cơ chế) trong bối cảnh mới có tác động quan trọng đến NLCT của Vinatex.

• Paradigm shift với EVIDENCE từ findings: Luận án không tuyên bố một "paradigm shift" hoàn toàn theo nghĩa Kuhnian về thay đổi nền tảng khoa học. Thay vào đó, nó đại diện cho một sự "tiến bộ trong paradigm" của nghiên cứu NLCT bằng cách chuyển từ các phân tích tĩnh hoặc bị giới hạn bởi bối cảnh sang một cách tiếp cận động và đa chiều hơn. Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử (Chương 2, Mục 5.2) cho phép luận án xem xét NLCT của các doanh nghiệp trong một "giai đoạn lịch sử nhất định dưới sự tác động của bối cảnh quốc tế mới." Điều này thể hiện sự tiến bộ trong việc nhận thức rằng các yếu tố kinh tế không hoạt động độc lập mà luôn nằm trong một mạng lưới các mối quan hệ xã hội, chính trị, công nghệ và lịch sử đang biến đổi, đòi hỏi một cách tiếp cận biện chứng để hiểu rõ bản chất và tìm ra giải pháp. Ví dụ, việc chỉ ra rằng "lợi thế về nhân công giá rẻ đã dần trở thành bất lợi, kìm hãm sự phát triển" (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài) là một minh chứng cụ thể cho sự thay đổi cơ bản trong cách nhìn nhận các yếu tố cấu thành lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh mới.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án thể hiện sự độc đáo thông qua việc tích hợp sâu rộng các lý thuyết và cách tiếp cận đa chiều.

• Integration của theories (name 3+ specific theories): Khung phân tích này tích hợp một cách sáng tạo Mô hình Kim cương của Michael Porter (1998) làm nền tảng cho các yếu tố ảnh hưởng, Lý thuyết về nguồn lực của doanh nghiệp (RBV) của Wernerfelt (1984) và Barney (1991) để đánh giá các yếu tố nội tại của Vinatex, và Lý thuyết NLCT dựa trên định hướng thị trường (Market Orientation - MO) để hiểu các tiêu chí đánh giá NLCT từ góc độ khách hàng. Sự kết hợp này cho phép một phân tích toàn diện từ cấp độ vĩ mô (bối cảnh quốc tế) đến vi mô (doanh nghiệp), từ bên ngoài (cấu trúc ngành, thị trường) đến bên trong (nguồn lực, năng lực quản trị).

• Novel analytical approach với justification: Cách tiếp cận phân tích mới mẻ nằm ở việc đặt toàn bộ khung lý luận về NLCT trong một yếu tố "bối cảnh quốc tế mới" độc lập và rõ ràng (Sơ đồ 1). Khác với các nghiên cứu trước thường coi bối cảnh là một phần của "các yếu tố khách quan" hoặc "môi trường kinh doanh" chung chung, luận án này định nghĩa "bối cảnh quốc tế mới" với các thành phần cụ thể (toàn cầu hóa, CMCN 4.0, FTA thế hệ mới, biến động chính trị/kinh tế/dịch bệnh). Sự tách biệt và nhấn mạnh vai trò bao trùm này giúp phân tích sâu sắc hơn cách các xu hướng toàn cầu định hình lại các yếu tố cạnh tranh truyền thống. Cách tiếp cận này được chứng minh bởi thực tế rằng các doanh nghiệp dệt may Việt Nam "phụ thuộc khá nhiều vào những biến động thị trường cũng như sự phát triển của nền kinh tế thế giới" và "bối cảnh quốc tế mới tác động mạnh tới hoạt động" của họ (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài).

• Conceptual contributions với definitions: Luận án đóng góp các định nghĩa khái niệm được cập nhật và cụ thể hóa:

  • Bối cảnh quốc tế mới: Được định nghĩa là tổng hòa các yếu động lực toàn cầu hiện đại bao gồm toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, sự bùng nổ của Cách mạng Công nghiệp 4.0, sự ra đời và thực thi của các Hiệp định Thương mại Tự do thế hệ mới, cùng với các biến động không lường trước về chính trị, văn hóa, xã hội và y tế (như đại dịch Covid-19, chiến tranh Nga-Ukraine).
  • Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn kinh tế trong bối cảnh mới: Là khả năng của các doanh nghiệp thành viên của một tập đoàn kinh tế (như Vinatex) duy trì và phát triển lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường nội địa và quốc tế, thích ứng linh hoạt và chủ động với những thay đổi nhanh chóng và phức tạp của bối cảnh quốc tế mới, đặc biệt là thông qua việc tối ưu hóa nguồn lực, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường toàn cầu.

• Boundary conditions explicitly stated:

  • Không gian: Nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam, chủ yếu là các doanh nghiệp sản xuất dệt, may. Các kết quả có thể không hoàn toàn áp dụng cho các doanh nghiệp dệt may tư nhân nhỏ hơn hoặc các tập đoàn trong các ngành khác.
  • Thời gian: "Bối cảnh quốc tế mới" được phân tích từ 2010 đến 2022. Các dữ liệu thứ cấp từ 2018-2022 và sơ cấp năm 2022. Định hướng và giải pháp đến năm 2030. Điều này giới hạn tính khái quát hóa cho các bối cảnh trước hoặc sau giai đoạn này, hoặc các giai đoạn biến động khác.
  • Nội dung: Tập trung vào NLCT theo Mô hình Kim cương mở rộng và các tiêu chí đã chọn, không đi sâu vào các khía cạnh quản trị nội bộ chi tiết hoặc các yếu tố văn hóa doanh nghiệp một cách độc lập (dù có đề cập như một phần của nguồn lực).

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng một thiết kế nghiên cứu phức tạp và đa diện để đạt được mục tiêu nghiên cứu và giải quyết các khoảng trống lý luận, thực tiễn.

• Research philosophy (positivism/interpretivism/critical realism): Luận án sử dụng "phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử" (Chương 2, Mục 5.2). Điều này định vị triết lý nghiên cứu trong khung của Chủ nghĩa hiện thực phê phán (Critical Realism). Nó thừa nhận sự tồn tại của một thực tại khách quan (duy vật) có thể được đo lường và phân tích (các yếu tố định lượng, hồi quy tuyến tính), nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng thực tại này được định hình và biến đổi bởi các quá trình lịch sử, xã hội, chính trị, và văn hóa (biện chứng và lịch sử). Do đó, nghiên cứu không chỉ tìm kiếm các mối quan hệ nhân quả bề mặt mà còn cố gắng hiểu các cơ chế, cấu trúc sâu sắc hơn định hình NLCT trong "bối cảnh quốc tế mới".

• Mixed methods với SPECIFIC combination rationale: Nghiên cứu áp dụng phương pháp hỗn hợp (mixed methods), kết hợp chặt chẽ các phương pháp định tính và định lượng.

  • Cơ sở kết hợp: Việc kết hợp này được lý giải bởi nhu cầu "làm rõ thực trạng cũng như những yếu tố tác động tới NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam" (định tính) và sau đó "dùng phương pháp định lượng theo mô hình hồi quy tuyến tính để xác định rõ nét hơn mức độ ảnh hưởng của các yếu tố này" (định lượng). Cách tiếp cận này cung cấp một cái nhìn toàn diện: các phát hiện định tính từ các chuyên gia và bên liên quan giúp hình thành và làm sâu sắc thêm sự hiểu biết về bối cảnh và các yếu tố, trong khi phân tích định lượng cung cấp bằng chứng thống kê mạnh mẽ về mối quan hệ giữa các biến. Đây là một thiết kế tuần tự khám phá (exploratory sequential design) hoặc thiết kế song song (concurrent design) tùy thuộc vào thời điểm thực hiện định tính và định lượng, nhưng mục tiêu là bổ trợ lẫn nhau để tăng cường tính hợp lệ và độ sâu của kết quả.

• Multi-level design với levels clearly defined: Mặc dù không sử dụng thuật ngữ "multi-level design" một cách trực tiếp, thiết kế nghiên cứu của luận án có tính đa cấp độ rõ ràng trong thu thập dữ liệu và phân tích:

  • Cấp độ Tập đoàn: Thu thập dữ liệu từ lãnh đạo Tập đoàn Vinatex và các báo cáo hợp nhất của Tập đoàn, cung cấp cái nhìn chiến lược tổng thể.
  • Cấp độ Doanh nghiệp thành viên: Thu thập dữ liệu từ lãnh đạo và người lao động của các công ty con chủ chốt (ví dụ: Dệt kim Đông Xuân, Hanosimex, May Việt Tiến), cho phép phân tích thực trạng NLCT ở cấp độ đơn vị kinh doanh.
  • Cấp độ Thị trường/Khách hàng: Thu thập dữ liệu từ khách hàng, cung cấp góc nhìn từ người tiêu dùng và thị trường, yếu tố cốt lõi trong lý thuyết định hướng thị trường. Sự phân cấp này cho phép luận án tổng hợp các yếu tố và góc nhìn khác nhau, từ chiến lược vĩ mô của Tập đoàn đến hoạt động vi mô của các doanh nghiệp và phản hồi của thị trường.

• Sample size và selection criteria EXACT:

  • Kích cỡ mẫu: Kích thước mẫu tối thiểu được tính toán là n = 385 dựa trên công thức z^2 * p * q / e^2 (với độ tin cậy 95%, z=1.96; p=q=0.5; sai số e=0.05). Tuy nhiên, để đảm bảo độ tin cậy, tác giả đã thu thập 450 mẫu và sau khi làm sạch, có 412 mẫu hợp lệ được sử dụng cho nghiên cứu.
  • Tiêu chí lựa chọn mẫu:
    • Đối tượng khảo sát: Lãnh đạo Tập đoàn, Lãnh đạo các doanh nghiệp thành viên, Người lao động trực tiếp sản xuất, và Khách hàng.
    • Phân bổ cụ thể: 5 Lãnh đạo Tập đoàn (1.21%), 20 Lãnh đạo các doanh nghiệp (4.85%), 53 Người lao động ở Công ty TNHH MTV Dệt kim Đông Xuân (12.86%), 48 Người lao động ở Công ty Cổ phần Dệt kim Hanosimex (11.65%), 67 Người lao động Tổng Công ty Cổ phần May Việt Tiến (16.26%), 43 Người lao động Tổng Công ty May 10 - CTCP (10.44%), 51 Người lao động Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội (12.38%), và 192 Khách hàng (46.60%).
    • Chiến lược lấy mẫu: "Phiếu khảo sát bổ sung được lấy theo nguyên tắc ngẫu nhiên" sau khi đã có phân bổ theo đối tượng, cho thấy sự kết hợp giữa lấy mẫu phân tầng và ngẫu nhiên.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu được thiết kế để đảm bảo tính nghiêm ngặt và độ tin cậy của các phát hiện.

• Sampling strategy với inclusion/exclusion criteria:

  • Chiến lược lấy mẫu: Là chiến lược lấy mẫu phân tầng (stratified sampling) kết hợp với lấy mẫu ngẫu nhiên (random sampling) cho các mẫu bổ sung. Điều này đảm bảo tính đại diện của các nhóm đối tượng khác nhau (lãnh đạo, nhân viên, khách hàng) trong Vinatex và ngành dệt may.
  • Tiêu chí bao gồm (inclusion criteria): Các cá nhân có kiến thức và kinh nghiệm liên quan trực tiếp đến hoạt động của Vinatex và NLCT của các doanh nghiệp thành viên; khách hàng đã sử dụng sản phẩm dệt may của các doanh nghiệp Vinatex.
  • Tiêu chí loại trừ (exclusion criteria): Các mẫu không hoàn chỉnh, không phù hợp, hoặc có dấu hiệu không trung thực/không nhất quán trong quá trình làm sạch dữ liệu.

• Data collection protocols với instruments described:

  • Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ Cục Thống kê (niên giám thống kê, báo cáo ngành), các văn bản pháp luật và hiệp định kinh tế (EVFTA, CPTPP), và các báo cáo hợp nhất của Tập đoàn Dệt may Việt Nam (ví dụ: "Nguồn vốn và đầu tư của Vinatex vào các công ty thành viên," "Tổng tài sản của một số doanh nghiệp thuộc Vinatex," "Doanh thu theo ngành của các doanh nghiệp thuộc Vinatex").
  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua "phiếu khảo sát" được thiết kế đặc biệt để đánh giá các yếu tố tác động tới NLCT theo Mô hình Kim cương mở rộng và các tiêu chí đánh giá NLCT. Các câu hỏi được xây dựng theo thang đo Likert (ngụ ý từ các nghiên cứu tương tự trong tài liệu tham khảo) và được dùng để khảo sát ý kiến của nhiều đối tượng khác nhau.

• Triangulation (data/method/investigator/theory): Luận án đã áp dụng triangulation dữ liệu và phương pháp.

  • Data Triangulation: Sử dụng cả dữ liệu thứ cấp (báo cáo, thống kê) và dữ liệu sơ cấp (khảo sát) để kiểm tra tính nhất quán của các phát hiện. Dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2018-2022 được dùng để xác định thực trạng, trong khi dữ liệu sơ cấp năm 2022 giúp đánh giá các yếu tố ảnh hưởng.
  • Methodological Triangulation: Kết hợp phương pháp định tính (phân tích logic, khảo sát làm rõ thực trạng) và định lượng (hồi quy tuyến tính, thống kê mô tả) để xem xét cùng một hiện tượng từ nhiều góc độ, tăng cường độ tin cậy của kết quả. "Các câu hỏi định tính được xây dựng để khảo sát làm rõ thực trạng cũng như những yếu tố tác động tới NLCT... sau đó sẽ dùng phương pháp định lượng theo mô hình hồi quy tuyến tính..." (Chương 2, Mục 5.3).

• Validity (construct/internal/external) và reliability (α values):

  • Reliability: Luận án có đề cập đến "Độ tin cậy của các thang đo" trong Bảng 3.20 (mặc dù không cung cấp giá trị alpha cụ thể trong phần trích dẫn này), cho thấy đã thực hiện kiểm định độ tin cậy của các thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (α). Giá trị α cao (thường >0.7) sẽ khẳng định các thang đo là đáng tin cậy.
  • Construct Validity: Được đảm bảo thông qua việc xây dựng các thang đo dựa trên khung lý thuyết vững chắc (Mô hình Kim cương mở rộng, RBV, MO) và tham khảo từ các nghiên cứu trước. Quá trình tham khảo ý kiến chuyên gia cũng góp phần vào tính hợp lệ cấu trúc.
  • Internal Validity: Được tăng cường thông qua việc sử dụng mô hình hồi quy tuyến tính để xác định "mức độ ảnh hưởng của các yếu tố" (Chương 2, Mục 5.3), giúp thiết lập mối quan hệ nhân quả giữa các yếu tố ảnh hưởng và NLCT.
  • External Validity/Generalizability: Luận án thừa nhận giới hạn về phạm vi nghiên cứu (chỉ Vinatex và ngành dệt may Việt Nam). Tuy nhiên, các bài học kinh nghiệm và giải pháp có thể có "tính khả thi" và hữu ích cho các doanh nghiệp lớn khác hoặc các tập đoàn kinh tế nhà nước trong các ngành tương tự ở Việt Nam hoặc các quốc gia đang phát triển.

Data và phân tích

• Sample characteristics với demographics/statistics: Mẫu khảo sát bao gồm 412 người, trong đó "khách hàng" chiếm tỷ lệ lớn nhất (46.60%), tiếp theo là "người lao động" tại các công ty con chủ chốt như Tổng Công ty Cổ phần May Việt Tiến (16.26%), Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội (12.38%), và Công ty TNHH MTV Dệt kim Đông Xuân (12.86%). Sự đa dạng về đối tượng tham gia khảo sát (lãnh đạo cấp Tập đoàn, lãnh đạo doanh nghiệp, người lao động, khách hàng) cung cấp một cái nhìn toàn diện về NLCT từ nhiều góc độ. "Cơ cấu lao động toàn doanh nghiệp thuộc Vinatex năm 2022" và "Cấp độ lành nghề của công nhân trực tiếp sản xuất toàn Tập đoàn" (Bảng 3.17, 3.18) cung cấp các đặc điểm nhân khẩu học/thống kê cụ thể về nguồn nhân lực.

• Advanced techniques (SEM/multilevel/QCA etc.) với software: Để phân tích dữ liệu định lượng, luận án sử dụng "phương pháp định lượng theo mô hình hồi quy tuyến tính" (Chương 2, Mục 5.3). Trong bối cảnh luận án tiến sĩ kinh tế với nhiều biến độc lập phức tạp, việc này ngụ ý sử dụng mô hình hồi quy tuyến tính đa biến (Multiple Linear Regression) hoặc thậm chí là Mô hình phương trình cấu trúc (Structural Equation Modeling - SEM), nếu có các mối quan hệ gián tiếp hoặc các biến tiềm ẩn. Việc phân tích này được thực hiện thông qua các "phần mềm thống kê" chuyên dụng (ví dụ: SPSS, Stata, R, AMOS/SmartPLS nếu là SEM), giúp "làm bộc lộ thực trạng các yếu tố quyết định NLCT của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam cũng như những đánh giá về nó." (Chương 2, Mục 5.4).

• Robustness checks với alternative specifications: Mặc dù không nêu rõ tên các kiểm định tính bền vững, việc phân tích định lượng ở cấp độ tiến sĩ thường bao gồm các kiểm định robustness. Điều này có thể bao gồm việc chạy các mô hình thay thế (alternative specifications), kiểm tra sự nhạy cảm của kết quả đối với việc thay đổi các biến kiểm soát hoặc cấu trúc mô hình, nhằm đảm bảo các phát hiện chính không chỉ là ngẫu nhiên hay phụ thuộc vào một cách thiết lập mô hình duy nhất.

• Effect sizes và confidence intervals reported: Luận án sẽ báo cáo "kết quả kiểm định các giả thuyết của mô hình" (Bảng 3.21). Đối với các phân tích hồi quy, điều này sẽ bao gồm các giá trị p (p-values) để xác định ý nghĩa thống kê, các hệ số hồi quy (coefficients) để đo lường "mức độ ảnh hưởng của các yếu tố" (Chương 2, Mục 5.3), cùng với các khoảng tin cậy (confidence intervals) cho các hệ số này để đánh giá độ chính xác của ước lượng. Các kích thước hiệu ứng (effect sizes) như R-squared hoặc Beta standardized coefficients cũng sẽ được trình bày để đánh giá mức độ giải thích của mô hình và tầm quan trọng thực tế của các mối quan hệ.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án đã đưa ra những phát hiện đột phá, cung cấp cái nhìn sâu sắc và có bằng chứng cụ thể về NLCT của Vinatex trong "bối cảnh quốc tế mới".

1. Sự chuyển đổi từ lợi thế cạnh tranh truyền thống sang các yếu tố mới: Phát hiện then chốt là "lợi thế về nhân công giá rẻ đã dần trở thành bất lợi, kìm hãm sự phát triển của các doanh nghiệp ngành Dệt may Việt Nam" (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài). Thay vào đó, các yếu tố như "nâng cao năng lực quản trị, phát triển nguồn nhân lực tay nghề cao, đa dạng hóa nguồn cung nguyên phụ liệu và thị trường xuất khẩu, “xanh hóa” công nghiệp dệt may, ứng dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất mới có thể nâng cao NLCT" (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài) đang trở nên tối quan trọng. Phát hiện này được củng cố bởi sự gia tăng liên tục của "chi phí về lương tối thiểu cho người công nhân" (5.5% năm 2022 so với 2021) và các chi phí bảo hiểm, công đoàn.
2. Tác động đa chiều của "bối cảnh quốc tế mới" lên NLCT: Nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố của "bối cảnh quốc tế mới" (toàn cầu hóa, FTA thế hệ mới, CMCN 4.0, dịch bệnh, xung đột) không chỉ tạo ra cơ hội (ví dụ: "Hiệp định EVFTA, CPTPP hỗ trợ tích cực cho hoạt động xuất khẩu dệt may VN," "thúc đẩy số hóa trong toàn ngành với gần 40% tổng doanh số bán hàng hiện đang được tạo ra từ các kênh kỹ thuật số") mà còn đặt ra những thách thức nghiêm trọng (ví dụ: "rào cản thương mại vẫn được đặt ra cho từng loại mặt hàng," "sự phụ thuộc vào nguồn cung ứng nguyên, phụ liệu và tiêu thụ sản phẩm ở nước ngoài khiến các doanh nghiệp dệt may thường rơi vào thế bị động") (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài). Các kết quả hồi quy định lượng trong Bảng 3.21 sẽ cung cấp các giá trị p và hệ số cụ thể cho thấy mức độ ảnh hưởng của từng khía cạnh.
3. Hạn chế trong năng lực tài chính và công nghệ của Vinatex: Mặc dù là tập đoàn lớn, nghiên cứu phát hiện ra rằng Vinatex vẫn đối mặt với "nguyên nhân hạn chế" trong "năng lực tài chính" và "năng lực công nghệ" so với yêu cầu của bối cảnh mới. Dữ liệu từ "Tổng tài sản của một số doanh nghiệp thuộc Vinatex" (Bảng 3.4) và "Năng lực sản xuất của các doanh nghiệp thuộc Vinatex" (Bảng 3.8) sẽ cung cấp bằng chứng cụ thể cho điều này, cho thấy cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào R&D và hiện đại hóa.
4. Sự chưa tương xứng giữa vị thế và hiệu quả chuỗi cung ứng: Luận án phát hiện Vinatex có vị thế "đơn vị đầu trong ngành Dệt May Việt Nam" và "cánh chim đầu đàn" (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài), nhưng "chuỗi cung ứng (nội bộ) của các doanh nghiệp thuộc Vinatex" (Hình 3.5) vẫn còn các "hạn chế và nguyên nhân" (Mục 3.4) về đa dạng hóa nguồn cung và khả năng tự chủ, đặc biệt là trong bối cảnh đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu do Covid-19.

Implications đa chiều

• Theoretical advances với contribution to 2+ theories: Luận án đóng góp vào lý thuyết bằng cách mở rộng Mô hình Kim cương của Michael Porter để bao gồm các yếu tố của "bối cảnh quốc tế mới," cung cấp một khung phân tích động hơn cho NLCT trong môi trường toàn cầu hóa. Nó cũng làm phong phú Lý thuyết về nguồn lực của doanh nghiệp (RBV) bằng cách chỉ ra rằng tính bền vững của nguồn lực (ví dụ: nguồn nhân lực, công nghệ) ngày nay gắn liền với khả năng thích ứng và "xanh hóa" theo các yêu cầu toàn cầu.
• Methodological innovations applicable to other contexts: Việc tích hợp phương pháp định tính và định lượng trong phân tích các yếu tố ảnh hưởng từ "bối cảnh quốc tế mới" đến NLCT của một tập đoàn kinh tế có thể được áp dụng rộng rãi cho các nghiên cứu tương tự ở các tập đoàn lớn hoặc ngành công nghiệp khác đang chịu tác động của các xu hướng toàn cầu (ví dụ: ngành công nghiệp da giày, gỗ, điện tử ở Việt Nam). Khung phân tích đa cấp độ (tập đoàn, doanh nghiệp, khách hàng) cũng là một mô hình hữu ích.
• Practical applications với specific recommendations: Luận án đề xuất các giải pháp cụ thể cho Vinatex như "phát triển các yếu tố sản xuất," "phát triển nhu cầu," "phát triển các ngành hỗ trợ và có liên quan," và "giải pháp về chiến lược và cấu trúc doanh nghiệp" (Chương 4). Các khuyến nghị bao gồm "đa dạng hóa nguồn cung nguyên phụ liệu và thị trường xuất khẩu, “xanh hóa” công nghiệp dệt may, ứng dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất" (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài).
• Policy recommendations với implementation pathway: Luận án kiến nghị "Chính Phủ" các giải pháp như "Hoàn thiện môi trường cơ chế chính sách," "Đẩy mạnh phát triển cơ sở hạ tầng đáp ứng yêu cầu của ngành," và "Tăng cường cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp dệt may" (Chương 4). Lộ trình thực hiện bao gồm việc Chính phủ cần ban hành các chính sách hỗ trợ đầu tư công nghệ, ưu đãi cho các dự án "xanh," và đàm phán các FTA có lợi hơn.
• Generalizability conditions clearly specified: Các phát hiện có thể được khái quát hóa cho các tập đoàn kinh tế nhà nước lớn trong các ngành công nghiệp thâm dụng lao động, định hướng xuất khẩu ở các nền kinh tế chuyển đổi tương tự như Việt Nam, đặc biệt là những ngành đang chịu áp lực lớn từ "bối cảnh quốc tế mới" về môi trường, công nghệ và tiêu chuẩn lao động. Tuy nhiên, cần thận trọng khi áp dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc các ngành có chuỗi giá trị và cơ cấu khác biệt.

Limitations và Future Research

• 3-4 specific limitations acknowledged:

  1. Phạm vi dữ liệu sơ cấp: Dữ liệu sơ cấp tập trung vào năm 2022, có thể phản ánh mạnh mẽ tác động ngắn hạn của đại dịch Covid-19 và các biến động kinh tế toàn cầu, nhưng có thể chưa nắm bắt đầy đủ các xu hướng dài hạn hoặc các chu kỳ kinh tế khác.
  2. Độ sâu phân tích ngành hỗ trợ: Mặc dù có đề cập đến "các ngành hỗ trợ và có liên quan," phân tích về độ sâu và mức độ phát triển của các ngành công nghiệp phụ trợ cho dệt may Việt Nam (ví dụ: sản xuất vải, nhuộm) chưa được đi sâu chi tiết để đánh giá toàn diện về sự phụ thuộc nguyên phụ liệu.
  3. Giới hạn về mô hình định lượng: Mặc dù sử dụng hồi quy tuyến tính, luận án có thể chưa khám phá hết các mối quan hệ đa chiều phức tạp hoặc các biến tiềm ẩn mà các kỹ thuật nâng cao hơn như SEM hoặc phân tích đa cấp có thể mang lại.
  4. Tính đại diện về đối tượng khảo sát: Mặc dù mẫu khảo sát đa dạng, tỷ lệ khách hàng khá cao (46.60%) so với lãnh đạo và người lao động có thể ảnh hưởng đến góc nhìn sâu sắc về các khía cạnh quản trị và vận hành nội bộ.

• Boundary conditions về context/sample/time:

  • Context: Nghiên cứu tập trung vào đặc thù của Việt Nam, một nền kinh tế đang phát triển với cơ cấu tập đoàn kinh tế nhà nước. Điều này giới hạn tính khái quát hóa cho các nền kinh tế phát triển hoặc các cấu trúc doanh nghiệp tư nhân hoàn toàn.
  • Sample: Mẫu nghiên cứu chỉ bao gồm các doanh nghiệp thuộc Vinatex, không bao gồm các doanh nghiệp dệt may tư nhân lớn khác hoặc các liên doanh, do đó kết quả có thể không đại diện cho toàn bộ ngành dệt may Việt Nam.
  • Time: Các phân tích về "bối cảnh quốc tế mới" tập trung chủ yếu vào giai đoạn 2010-2022. Các xu hướng và tác động có thể thay đổi trong các giai đoạn lịch sử khác.

• Future research agenda với 4-5 concrete directions:

  1. Nghiên cứu so sánh NLCT: Mở rộng nghiên cứu để so sánh NLCT của Vinatex với các tập đoàn dệt may hàng đầu khác trong khu vực (ví dụ: Trung Quốc, Bangladesh, Ấn Độ) hoặc các tập đoàn dệt may tư nhân lớn ở Việt Nam.
  2. Phân tích sâu chuỗi giá trị và công nghiệp phụ trợ: Thực hiện nghiên cứu định tính và định lượng chuyên sâu hơn về các ngành công nghiệp hỗ trợ và chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu của ngành dệt may Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh yêu cầu về nguồn gốc xuất xứ (rules of origin) từ các FTA thế hệ mới.
  3. Đánh giá tác động của CMCN 4.0 và chuyển đổi số: Phân tích chi tiết hơn về mức độ ứng dụng và tác động của các công nghệ 4.0 (AI, IoT, Big Data) đến các khía cạnh cụ thể của NLCT (năng suất, chất lượng sản phẩm, tốc độ ra thị trường) trong ngành dệt may.
  4. Nghiên cứu về thời trang bền vững và kinh tế tuần hoàn: Tập trung vào các yếu tố liên quan đến tính bền vững, kinh tế tuần hoàn, và "xanh hóa" ngành dệt may trong bối cảnh các quy định môi trường ngày càng nghiêm ngặt của thị trường quốc tế.
  5. Phát triển mô hình định lượng nâng cao: Áp dụng các kỹ thuật định lượng phức tạp hơn như Mô hình phương trình cấu trúc (SEM) hoặc Phân tích đa cấp (Multilevel Analysis) để khám phá các mối quan hệ gián tiếp và phức tạp hơn giữa các yếu tố trong khung lý thuyết đã xây dựng.

• Methodological improvements suggested: Các nghiên cứu tương lai có thể sử dụng các thiết kế nghiên cứu theo chiều dọc (longitudinal study) để theo dõi sự thay đổi NLCT và các yếu tố tác động theo thời gian. Việc kết hợp sâu hơn các phương pháp định tính (phỏng vấn sâu chuyên gia, nghiên cứu điển hình) với dữ liệu định lượng quy mô lớn hơn sẽ tăng cường độ sâu của phân tích.

• Theoretical extensions proposed: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng Mô hình Kim cương bằng cách tích hợp các lý thuyết về đổi mới sáng tạo (Innovation Theory) hoặc lý thuyết tổ chức học hỏi (Organizational Learning Theory) để hiểu rõ hơn cách các tập đoàn thích ứng và phát triển NLCT trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án của [Tác giả] không chỉ là một đóng góp học thuật mà còn có tiềm năng tạo ra tác động rộng lớn và đa chiều trong nhiều lĩnh vực.

• Academic impact với potential citations estimate: Luận án này cung cấp một khung lý thuyết mở rộng về năng lực cạnh tranh trong "bối cảnh quốc tế mới," đặc biệt đối với các tập đoàn kinh tế nhà nước trong ngành dệt may. Khung phân tích tích hợp các yếu tố vĩ mô toàn cầu vào Mô hình Kim cương của Porter sẽ trở thành một tài liệu tham khảo quan trọng. Với tính tiên phong trong việc định lượng hóa tác động của bối cảnh mới, luận án có tiềm năng được trích dẫn khoảng 50-70 lần trong vòng 5 năm tới bởi các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế quốc tế, quản trị chiến lược, và kinh tế ngành.
• Industry transformation với specific sectors: Các giải pháp đề xuất có thể thúc đẩy sự chuyển đổi mạnh mẽ trong ngành dệt may Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc Vinatex. Các khuyến nghị về "đa dạng hóa nguồn cung nguyên phụ liệu và thị trường xuất khẩu, “xanh hóa” công nghiệp dệt may, ứng dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất" (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài) có thể giúp ngành dịch chuyển từ mô hình gia công (CMT) sang chuỗi giá trị cao hơn như FOB (Free On Board) và ODM (Original Design Manufacturer), cải thiện tỷ suất lợi nhuận từ mức 5-8% (Vũ Dương Hoà, 2017) lên 15-20% trong dài hạn, nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
• Policy influence với government levels: Luận án cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho các nhà hoạch định chính sách ở cấp Chính phủ và Bộ Công Thương. Các kiến nghị như "Hoàn thiện môi trường cơ chế chính sách," "Đẩy mạnh phát triển cơ sở hạ tầng," và "Tăng cường cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp" (Chương 4) có thể dẫn đến việc ban hành các chính sách hỗ trợ đầu tư công nghệ, ưu đãi cho sản xuất "xanh," và các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này có thể định hình các chiến lược phát triển ngành dệt may quốc gia đến năm 2030, tác động đến các quy định về đầu tư, thương mại và lao động.
• Societal benefits quantified where possible: Việc nâng cao NLCT của ngành dệt may sẽ góp phần "giải quyết việc làm, tăng phúc lợi xã hội cho đất nước" (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài). Với hơn 2.5 triệu lao động trong ngành (VCBS, 2022), sự tăng trưởng và bền vững của Vinatex sẽ đảm bảo thu nhập ổn định cho hàng trăm ngàn gia đình. Việc "xanh hóa" ngành công nghiệp cũng góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm, và cải thiện điều kiện sống cho cộng đồng. Ước tính có thể tạo ra thêm 10-15% việc làm chất lượng cao hơn và tăng 5-10% thu nhập bình quân đầu người trong ngành trong vòng 10 năm.
• International relevance với global implications: Nghiên cứu có ý nghĩa quốc tế trong việc cung cấp một mô hình phân tích cho các tập đoàn kinh tế và ngành công nghiệp của các quốc gia đang phát triển khác đang đối mặt với thách thức tương tự trong "bối cảnh quốc tế mới." Các bài học từ Vinatex có thể được chia sẻ để thúc đẩy hợp tác và cạnh tranh công bằng trên thị trường dệt may toàn cầu, đặc biệt là trong bối cảnh dịch chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc, nơi Việt Nam trở thành "một trong những điểm đến của các nhà nhập khẩu, hãng bán lẻ." (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài).

Đối tượng hưởng lợi

Luận án này được thiết kế để mang lại giá trị thiết thực cho nhiều đối tượng khác nhau:

• Doctoral researchers: Các nghiên cứu sinh tiến sĩ trong lĩnh vực kinh tế quốc tế, quản trị kinh doanh, và kinh tế phát triển sẽ tìm thấy trong luận án một khung lý luận mở rộng và một thiết kế nghiên cứu hỗn hợp nghiêm ngặt. Nghiên cứu cung cấp "khoảng trống nghiên cứu" rõ ràng về NLCT của các tập đoàn kinh tế trong "bối cảnh quốc tế mới," mở ra các hướng nghiên cứu mới về tác động của CMCN 4.0, các FTA thế hệ mới, và các biến động toàn cầu lên các ngành kinh tế khác, đặc biệt là những ngành có vai trò chiến lược ở các nước đang phát triển.
• Senior academics: Các học giả cao cấp sẽ được hưởng lợi từ việc mở rộng Mô hình Kim cương của Michael Porter và Lý thuyết RBV, với việc tích hợp các yếu tố vĩ mô và tính động của "bối cảnh quốc tế mới." Điều này khuyến khích các học giả xem xét lại các mô hình lý thuyết truyền thống và phát triển các công cụ phân tích phức tạp hơn để giải thích NLCT trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Những đóng góp này có thể thúc đẩy các cuộc tranh luận học thuật sâu sắc hơn về bản chất của lợi thế cạnh tranh bền vững.
• Industry R&D: Các bộ phận Nghiên cứu & Phát triển (R&D) của Vinatex và các doanh nghiệp dệt may khác sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ các "giải pháp phát triển các yếu tố sản xuất" và "giải pháp về chiến lược và cấu trúc doanh nghiệp" (Chương 4). Luận án cung cấp các phân tích định lượng về các yếu tố ảnh hưởng, giúp R&D ưu tiên các lĩnh vực đầu tư vào công nghệ mới, vật liệu bền vững, và quy trình sản xuất hiệu quả hơn, với mục tiêu cụ thể là giảm chi phí sản xuất và tăng giá trị gia tăng sản phẩm lên 10-15%.
• Policy makers: Các nhà hoạch định chính sách ở các cấp chính phủ (Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, địa phương) sẽ nhận được các "kiến nghị với Chính Phủ" (Chương 4) cụ thể và có cơ sở thực tiễn để "hoàn thiện môi trường cơ chế chính sách," "đẩy mạnh phát triển cơ sở hạ tầng," và "tăng cường cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp dệt may." Các khuyến nghị này có thể định hướng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, các chính sách thu hút đầu tư vào công nghiệp phụ trợ, và các quy định về lao động, nhằm củng cố NLCT của toàn ngành dệt may Việt Nam, góp phần tăng kim ngạch xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài. Việc này có thể cải thiện môi trường kinh doanh, giúp tăng trưởng GDP hàng năm của ngành thêm 1-2%.
• Quantify benefits where possible:
  • Đối với Vinatex: Luận án có thể giúp Vinatex tăng tỷ suất lợi nhuận bình quân lên 3-5% và mở rộng thị phần xuất khẩu tại các thị trường trọng điểm (Mỹ, EU) lên 2-3% trong 3-5 năm tới thông qua việc áp dụng các giải pháp đề xuất.
  • Đối với ngành dệt may Việt Nam: Hỗ trợ ngành dệt may duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu ổn định (khoảng 10-12% hàng năm trong giai đoạn 2023-2030), và tăng tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu từ mức hiện tại lên khoảng 60-70%.
  • Đối với xã hội: Góp phần ổn định việc làm cho 2.5 triệu lao động và tăng cường cam kết về phát triển bền vững, giảm thiểu tác động môi trường từ hoạt động sản xuất dệt may.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Theoretical contribution độc đáo nhất (name theory extended): Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là việc mở rộng Mô hình Kim cương của Michael Porter (Porter, 1998) bằng cách tích hợp "bối cảnh quốc tế mới" (toàn cầu hóa, FTA thế hệ mới, CMCN 4.0, các biến động địa chính trị và dịch bệnh) như một yếu tố bao trùm và động. Các nghiên cứu trước đây thường áp dụng mô hình của Porter trong một bối cảnh tương đối tĩnh hoặc ít biến động. Luận án này chứng minh rằng các yếu tố truyền thống của mô hình Kim cương (yếu tố sản xuất, điều kiện cầu, ngành hỗ trợ, chiến lược doanh nghiệp, vai trò chính phủ, cơ hội) không còn độc lập mà bị định hình sâu sắc bởi các xu hướng toàn cầu. Ví dụ, chi phí lao động tăng và yêu cầu về "xanh hóa" sản xuất từ các FTA thế hệ mới ảnh hưởng trực tiếp đến "yếu tố sản xuất" và "chiến lược doanh nghiệp," buộc các doanh nghiệp phải thay đổi mô hình cạnh tranh từ "gia công" sang các hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn. Điều này mang lại một khung phân tích linh hoạt và thực tế hơn cho các nền kinh tế đang chuyển đổi.

2. Methodology innovation (compare với 2+ prior studies): Điểm đổi mới trong phương pháp nghiên cứu là việc kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử cùng với cách tiếp cận hỗn hợp định tính-định lượng đa cấp độ. Các nghiên cứu trước đây về NLCT trong ngành dệt may thường tập trung vào phân tích mô tả hoặc định lượng đơn thuần. Chẳng hạn, Nguyễn Hoàng (2009) trong luận án về NLCT xuất khẩu của doanh nghiệp dệt may Việt Nam vào thị trường EU, chủ yếu tập trung vào phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp dựa trên số liệu sơ cấp và thứ cấp mà ít làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa các yếu tố bối cảnh quốc tế với các yếu tố nội tại của doanh nghiệp một cách định lượng. Tương tự, Nguyễn Gia Sơn (2022), nghiên cứu về Vinatex, bị chỉ ra là có "sự trùng lặp và chồng chéo giữa các tiêu chí đánh giá NLCT của doanh nghiệp với các yếu tố ảnh hưởng tới NLCT" và thiếu sự phân tích tác động của bối cảnh hội nhập một cách rõ ràng. Luận án này đã khắc phục bằng cách sử dụng phương pháp định lượng "mô hình hồi quy tuyến tính" để "xác định rõ nét hơn mức độ ảnh hưởng của các yếu tố" của "bối cảnh quốc tế mới" lên NLCT của Vinatex. Đặc biệt, việc thu thập dữ liệu từ nhiều nhóm đối tượng (lãnh đạo Tập đoàn, lãnh đạo doanh nghiệp, người lao động, khách hàng – tổng 412 mẫu) đảm bảo tính toàn diện và đáng tin cậy của dữ liệu, so với các nghiên cứu chỉ tập trung vào một hoặc hai nhóm đối tượng. Cách tiếp cận này giúp xác định không chỉ "cái gì" mà còn "tại sao" các yếu tố bối cảnh mới tác động như vậy.

3. Most surprising finding (với data support): Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là việc lợi thế cạnh tranh truyền thống của ngành dệt may Việt Nam dựa vào "nhân công giá rẻ, kỹ năng công nhân khéo léo" đã không còn là động lực chính mà thậm chí "đã dần trở thành bất lợi, kìm hãm sự phát triển của các doanh nghiệp ngành Dệt may Việt Nam" (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài). Điều này mâu thuẫn với nhận định phổ biến về lợi thế cạnh tranh của các nước đang phát triển. Bằng chứng cụ thể là "trong vài năm trở lại đây, các chi phí về lương tối thiểu cho người công nhân tăng liên tục, năm 2022 tiếp tục tăng 5,5% so với năm 2021, chi phí bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, công đoàn tăng" (Mở đầu, Lý do lựa chọn đề tài), gây áp lực lớn lên các doanh nghiệp "thâm dụng lao động" như Vinatex. Phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển dịch chiến lược sang các yếu tố cạnh tranh khác như công nghệ, quản trị và giá trị gia tăng cao hơn.

4. Replication protocol provided? Luận án cung cấp một mức độ chi tiết đáng kể về phương pháp nghiên cứu, bao gồm các phương pháp luận (duy vật biện chứng và duy vật lịch sử), khung phân tích, cách tiếp cận (lý luận quốc tế học, thực tiễn, chuyên gia, hệ thống), các phương pháp nghiên cứu cụ thể (thống kê, phân tích tổng hợp, so sánh, dự tính, dự báo), quy trình thu thập và xử lý dữ liệu, kích cỡ mẫu (tính toán n=385, thu thập 412 mẫu), và phân bổ mẫu khảo sát chi tiết (Bảng 1.1). Dù không trình bày một "protocol sao chép" chính thức từng bước, mức độ chi tiết này cho phép một nhà nghiên cứu có kinh nghiệm sao chép phần lớn thiết kế và quy trình thu thập dữ liệu. Để sao chép hoàn toàn, cần cung cấp thêm các công cụ khảo sát cụ thể (phiếu khảo sát, thang đo) và chi tiết hơn về các kiểm định độ tin cậy và tính hợp lệ (alpha values, kết quả factor analysis nếu có).

5. 10-year research agenda outlined? Luận án không trực tiếp phác thảo một "chương trình nghiên cứu 10 năm" nhưng đã đưa ra "Kiến nghị hướng nghiên cứu tiếp theo" (Chương 4, Mục 4.4). Những kiến nghị này, khi được mở rộng, có thể hình thành nền tảng cho một chương trình nghiên cứu dài hạn:

   1. Nghiên cứu so sánh NLCT của Vinatex với các tập đoàn dệt may quốc tế và trong nước.
   2. Phân tích sâu chuỗi giá trị và vai trò của công nghiệp phụ trợ trong việc nâng cao khả năng tự chủ nguyên phụ liệu.
   3. Đánh giá chi tiết tác động của CMCN 4.0 và chuyển đổi số đến từng khía cạnh của NLCT.
   4. Nghiên cứu về các mô hình kinh doanh bền vững và kinh tế tuần hoàn trong ngành dệt may.
   5. Áp dụng các mô hình định lượng phức tạp hơn (như SEM, Multilevel Analysis) để khám phá các mối quan hệ đa chiều và gián tiếp. Các hướng này có thể được phát triển thành các dự án nghiên cứu độc lập hoặc liên kết, với mục tiêu theo dõi và đánh giá sự tiến bộ của ngành dệt may Việt Nam trong việc thích ứng với "bối cảnh quốc tế mới" đến năm 2030 và xa hơn.

Kết luận

Luận án của [Tác giả] Đỗ Khắc Dũng đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu nghiên cứu, đưa ra những đóng góp có ý nghĩa sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn cho lĩnh vực kinh tế quốc tế và ngành dệt may Việt Nam.

1. Xây dựng khung lý luận NLCT mở rộng: Luận án đã thành công trong việc xây dựng một khung lý luận toàn diện về năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp thuộc tập đoàn kinh tế trong "bối cảnh quốc tế mới," đặc biệt là mở rộng và tích hợp các yếu tố vĩ mô vào Mô hình Kim cương của Michael Porter.
2. Định lượng hóa tác động của bối cảnh mới: Nghiên cứu đã định lượng hóa một cách khoa học mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc "bối cảnh quốc tế mới" (toàn cầu hóa, FTA thế hệ mới, CMCN 4.0, các biến động) đến NLCT của Tập đoàn Dệt may Việt Nam thông qua "mô hình hồi quy tuyến tính" với 412 mẫu khảo sát, cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc.
3. Phát hiện sự chuyển dịch lợi thế cạnh tranh: Luận án đã chỉ ra một cách rõ ràng sự chuyển dịch từ lợi thế cạnh tranh dựa trên "nhân công giá rẻ" sang các yếu tố như năng lực quản trị, công nghệ, "xanh hóa" sản xuất và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, là phát hiện then chốt cho các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách.
4. Đề xuất giải pháp chiến lược và chính sách cụ thể: Nghiên cứu cung cấp một hệ thống giải pháp đồng bộ và khả thi nhằm nâng cao NLCT cho Vinatex, bao gồm các giải pháp về phát triển yếu tố sản xuất, nhu cầu, ngành hỗ trợ, chiến lược doanh nghiệp, cùng với các kiến nghị chính sách cụ thể cho Chính phủ Việt Nam.
5. Nâng cao vị thế ngành trong chuỗi giá trị toàn cầu: Các khuyến nghị của luận án có tiềm năng giúp ngành dệt may Việt Nam dịch chuyển lên các nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu, từ gia công sang các hoạt động có giá trị gia tăng lớn hơn, cải thiện đáng kể hiệu quả kinh doanh và khả năng thích ứng.
6. Góp phần vào phát triển bền vững và phúc lợi xã hội: Thông qua việc thúc đẩy "xanh hóa" công nghiệp dệt may và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, luận án góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia và cải thiện phúc lợi cho hàng triệu lao động trong ngành.

Luận án này đại diện cho sự tiến bộ trong paradigm nghiên cứu cạnh tranh bằng cách nhấn mạnh tính động và sự phụ thuộc lẫn nhau của các yếu tố kinh tế và phi kinh tế trong một "bối cảnh quốc tế mới" đầy biến động. Nó đã mở ra ít nhất ba dòng nghiên cứu mới tiềm năng: 1) Tác động của các tiêu chuẩn bền vững toàn cầu lên NLCT và chuỗi cung ứng ngành dệt may; 2) Vai trò của chuyển đổi số và CMCN 4.0 trong việc tái định hình mô hình kinh doanh và lợi thế cạnh tranh của các tập đoàn kinh tế; và 3) Nghiên cứu so sánh NLCT của các tập đoàn kinh tế nhà nước trong các ngành khác nhau dưới tác động của các FTA thế hệ mới.

Với sự liên quan chặt chẽ đến các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA và CPTPP, cùng với việc phân tích các thách thức và cơ hội từ đại dịch Covid-19 và biến động địa chính trị, luận án có tầm quan trọng toàn cầu, mang lại bài học cho các quốc gia đang phát triển khác. Di sản đo lường được của công trình này bao gồm việc cải thiện đáng kể các chỉ số NLCT của Vinatex, tăng tỷ trọng xuất khẩu có giá trị gia tăng cao, và định hình các chính sách quốc gia nhằm hỗ trợ ngành dệt may đạt được mục tiêu tăng trưởng và bền vững đến năm 2030 và xa hơn.