Luận án đào tạo nguồn nhân lực sản xuất tại các doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ OANH ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC SẢN XUẤT TẠI CÁC DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI- 2020 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ OANH ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC SẢN XUẤT TẠI CÁC DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM Ngành : Quản trị kinh doanh Mã số : 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS Ngô Xuân Bình 2. Bùi Tôn Hiến HÀ NỘI- 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này được nghiên cứu và thực hiện bằng sự nỗ lực của bản thân dưới sự hướng dẫn của hai giáo viên. Các tài liệu được trích dẫn đầy đủ, rõ ràng. Các số liệu, thông tin đưa ra trong luận án đảm bảo tính trung thực và khách quan.

Những kết quả nghiên cứu của luận án cũng như các công trình công bố của tác giả không trùng với bất kỳ công trình nào. TÁC GIẢ Nguyễn Thị Oanh i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án, tác giả đã được sự giúp đỡ nhiệt tình và tạo điều kiện của rất nhiều người, sau đây là lời cảm ơn chân thành của tác giả tới: Trước hết, xin chân thành cảm ơn thày giáo hướng dẫn GS. Ngô Xuân Bình và thầy giáo hướng dẫn TS. Bùi Tôn Hiến về sự hướng dẫn tận tình và những ý kiến đóng góp để tác giả hoàn thành luận án.

Xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các cán bộ Học viện khoa học xã hội – Viện Hàn Lâm Khoa Học Việt Nam đã hỗ trợ tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại Học viện. Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô trong khoa Quản trị kinh doanh về những ý kiến đóng góp cho luận án. Xin chân thành cảm ơn các cán bộ quản lý trong Công ty Samsung Thái Nguyên, Công ty LG Việt Nam, Công Ty Kookje Vina, Công ty Taewang Vina, Công ty Haesung và một số nhà nghiên cứu đã dành thời gian trả lời phỏng vấn sâu để giúp tác giả có những thông tin cần thiết phục vụ cho việc phân tích trong luận án. Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn bố mẹ cùng gia đình đã giúp đỡ và động viên tôi trong suốt thời gian viết luận án.

ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT.v DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ.vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC PHỤ LỤC. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu luận án. Những đóng góp của luận án.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn luận án. Kết cấu của luận án. 12 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu các vấn đề liên quan đến luận án.

Khoảng trống nghiên cứu và hướng nghiên cứu của đề tài luận án.25 Tiểu kết chương 1.28 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP. Cơ sở lý luận về đào tạo nguồn nhân lực sản xuất. Quá trình đào tạo nguồn nhân lực sản xuất trong doanh nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đào tạo nguồn nhân lực sản xuất trong doanh nghiệp.

Thực tiễn đào tạo nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp nước ngoài ở Việt Nam và bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp hiện nay.63 Tiểu kết chương 2.69 iii Chƣơng 3: THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC SẢN XUẤT TẠI CÁC DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM. Đặc điểm chung các doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam. Giới thiệu một số công ty Hàn Quốc ở Việt Nam. Thực trạng hoạt động đào tạo nguồn nhân lực sản xuất tại các doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam.

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đào tạo nguồn nhân lực sản xuất tại các doanh nghiệp hàn Quốc ở Việt Nam. Đánh giá chung hoạt động đào tạo nguồn nhân lực sản xuất tại các doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam.116 Tiểu kết chương 3.120 Chƣơng 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC SẢN XUẤT TẠI CÁC DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC Ở VIỆT NAM. Bối cảnh, định hướng hoạt động ĐT NNL SX tại các doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam và doanh nghiệp trong nước đến năm 2030. Các giải pháp phát triển hoạt động đào tạo NNL SX tại các doanh nghiệp Hàn Quốc ở Việt Nam.

Một số kiến nghị. Một số bài học kinh nghiệm về đào tạo NNL SX đối với các doanh nghiệp Việt Nam.142 Tiểu kết chương 4. 147 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ.149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.160 iv DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBNV Cán bộ nhân viên CBQL Cán bộ quản lý CĐ Cao đẳng CNH Công nghiệp hoá CV Công việc DN Doanh nghiệp ĐT NNL SX Đào tạo nguồn nhân lực sản xuất ĐT NNL Đào tạo nguồn nhân lực ĐT&PT Đào tạo và phát triển ĐH Đại học GDP Gross Domestic Product (Tổng sản phẩm quốc nội) GDNN NLĐ Giáo dục nghề nghiệp Người lao động GDNN Giáo dục nghề nghiệp GVDN Giảng viên doanh nghiệp HDI Human Development Index (Chỉ số phát triển con người) HĐH Hiện đại hoá HLATLĐ Huấn luyện an toàn lao động IT Information Technology (Công nghệ thông tin) LGEVN LG Electronics Việt Nam MMTB Máy móc thiết bị NNL Nguồn nhân lực NLĐ Người lao động NNL SX Nguồn nhân lực sản xuất NV Nhân viên NSNN Ngân sách nhà nước PTNNL Phát triển nguồn nhân lực PR Public Relations (Quan hệ công chúng) v OECD Organization for Economic Cooperation and Development (Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế) KTXH Kinh tế xã hội R&D Research & development (Nghiên cứu và phát triển) SEV Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam SEVT Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên SMEs Small and Medium Enterprise (Doanh nghiệp nhỏ và vừa) SXKD Sản xuất kinh doanh TC Tổ chức THCS/THPT Trung học cơ sở/Trung học phổ thông THCN Trung học chuyên nghiệp vi DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1: Mô hình hóa quy trình nghiên cứu của luận án.2: Mô hình PTNNL của Jerry W.1 : Mục tiêu về kiến thức.2: Mục tiêu về kỹ năng.3: Mục tiêu về thái độ.4: Mô hình tạo động cơ học tập ARCS.5: Mô hình đánh giá CIPP.6: Mô hình đánh giá Kirkpatrick.1: Mô hình nghiên cứu yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động ĐT NNL SX trong DN.1: Mô hình Great work place.1: Chính sách phúc lợi cho NNL SX.2: Mô hình văn hóa học tập hiệu quả.135 vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Các công cụ kích thích vật chất và tinh thần trong đào tạo NNL SX.2: Mô hình Kirkpatrick đánh giá đào tạo 4 mức độ.3: Tổng hợp tóm tắt các yếu tố ảnh hưởng hoạt động đào tạo NNL.4: Tiêu chuẩn trình độ nhân viên tại TMV.1: Quy mô đầu tư của Tập đoàn Samsung tại Việt Nam.2: Tình hình SXKD, kết quả thực hiện một số chỉ tiêu chủ yếu.3: Sản lượng và doanh thu hàng năm.4: Số lượng NV đào tạo mới của Samsung.5: Số lượng NNLSX đào tạo tại Công ty Heasung.6: Kết quả khảo sát về tần suất tham gia các khóa đào tạo.7: Tình hình sử dụng kinh phí đào tạo của công ty qua các năm tại LG.8: Đánh giá khóa đào tạo.9: So sánh hoạt động đào tạo của các doanh nghiệp Hàn Quốc.10: Phân bố điểm số theo quan điểm quản lý đa dạng của doanh nghiệp Hàn Quốc.11 Đánh giá mức độ áp dụng chế độ nhân sự thân thiện đa dạng của doanh nghiệp Hàn Quốc.12: Mức độ áp dụng chế độ nhân sự và quan điểm về quản lý đa dạng.13: Đánh giá hiệu quả đào tạo.14: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Chương trình đào tạo.15: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Năng lực người lao động.16: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Văn hóa học tập của doanh nghiệp.17: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Nguồn nhân lực đầu vào.18: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Động lực học tập của NLĐ.19: Tổng hợp ý kiến về nhân tố Hoạt động đào tạo NNL SX.20: Trung bình và độ lệch chuẩn của các nhân tố ảnh hưởng.21: Ma trận xoay các nhân tố.22: Kết quả phân tích tương quan giữa các thang đo Correlations.23: Kết quả hồi quy sử dụng phương pháp Enter Coefficientsa.24: Mô hình tóm tắt sử dụng phương pháp Enter.25: Phân tích phương sai.1: Bảng nhân lực và hồ sơ phát triển nhân viên.1: Cơ cấu lĩnh vực đầu tư của Hàn Quốc vào Việt Nam.2: Kết quả kinh doanh các nhà máy lớn của Samsung ở Việt Nam.76 ix DANH MỤC PHỤ LỤC Phụ lục 1. Mẫu nghiên cứu.1: Cơ cấu chọn mẫu DN theo quy mô LĐ năm 2018.2: Thống kê mô tả nghiên cứu điều tra NLĐ.

Danh sách và nội dung phỏng vấn cán bộ doanh nghiệp.1: Danh sách cán bộ quản lý và chuyên gia tham gia phỏng vấn chuyên sâu162 Phụ lục 2.2: Nội dung phỏng vấn sâu CBQL DN.163 Phụ lục 3: Phiếu điều tra dành cho lao động sản xuất.164 Phụ lục 4: Lưu đồ đào tạo công ty Vina Kookje.171 Phụ lục 5: Quy trình đào tạo nhân viên mới công ty LG.172 Phụ lục 6: Hệ thống đào tạo nhân viên tại Samsung.173 Phụ lục 7: Quy trình đào tạo nhân viên mới tại Samsung.174 Phụ lục 8: Bảng nhân lực và hồ sơ phát triển nhân viên.175 Phụ lục 9: Thống kê mẫu nghiên cứu.1: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo giới tính.2: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo độ tuổi.3: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo trình độ.4: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo vị trí công việc.5: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo thâm niên.6: Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo thu nhập.178 Phụ lục 10: Phân tích Cronbach’s Alpha.179 Phụ lục 11: Phân tích nhân tố EFA.186 Phụ lục 12: Phân tích hồi quy.1: Mối quan hệ tương quan tuyến tính (Pearson Correlation) Correlations.2: Kết quả hồi quy sử dụng phương pháp Enter Coefficientsa 193 Phụ lục 12.3: Trung bình và độ lệch chuẩn của các nhân tố ảnh hưởng.194 Phụ lục 13: Biểu đồ tần số P-P. Tính cấp thiết của đề tài C.Mác cho rằng: “Con người là yếu tố số một của lực lượng sản xuất”, đóng vai trò quyết định trong các nguồn lực đối với hoạt động để phát triển kinh tế - xã hội. Ngày nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ, đã và đang trải qua các cuộc cách mạng công nghiệp 3.0, vai trò của nguồn lực con người vẫn không thể phủ nhận. Cùng với lực lượng lao động chất lượng cao, lực lượng lao động sản xuất đóng một vai trò then chốt trong quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước.