Luận án: Tội phạm vi phạm quy định quản lý đất đai - Thực tiễn tỉnh Bắc Ninh

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN VĂN SƠN TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ Hà Nội – 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN VĂN SƠN TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH Ngành:Luật hình sự và Tố tụng hình sự Mã số: 8380104 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. ĐINH THỊ MAI Hà Nội – 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập của riêng tôi; các số liệu, ví dụ, kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Các luận điểm kế thừa được trích dẫn rõ ràng. Kết quả nghiên cứu của Luận văn chưa từng được công bố trong công trình nào khác.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI. Khái niệm và các dấu hiệu pháp lý của tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai. Phân biệt tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai với một số tội phạm có yếu tố chức vụ, quyền hạn.

Khái quát quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai từ năm 1945 đến khi Bộ luật hình sự năm 2015 có hiệu lực pháp luật. Khái quát lý luận định tội danh và quyết định hình phạt tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai….29 Tiểu kết Chương 1. THỰC TIỄN ĐỊNH TỘI DANH VÀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI TẠI TỈNH BẮC NINH. Thực tiễn định tội danh tội vi phạm quy định về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai tại tỉnh Bắc Ninh.

Thực tiễn quyết định hình phạt đối với tội về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai tại tỉnh Bắc Ninh. 51 Tiểu kết Chương 2. YÊU CẦU VÀ CÁC GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ĐỊNH TỘI DANH VÀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT ĐÚNG TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI TẠI TỈNH BẮC NINH. Yêu cầu của việc định tội danh và quyết định hình phạt đối với tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai.

Các giải pháp bảo đảm định tội danh và quyết định hình phạt đúng đối với tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai tại tỉnh Bắc Ninh. 63 Tiểu kết Chương 3. 79 luan an TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BLHS Bộ luật hình sự BLTTHS Bộ luật tố tụng hình sự CQĐT Cơ quan điều tra CTTP Cấu thành tội phạm ĐTD Định tội danh TNHS Trách nhiệm hình sự TAND Tòa án nhân dân VKS Viện kiểm sát XHCN Xã hội chủ nghĩa QĐHP Quyết định hình phạt luan an DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Thống kê tộivi phạm các quy định về quản lý đất đai so với nhóm tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế đã được TAND hai cấp tỉnh Bắc Ninh đưa ra xét xử sơ thẩm giai đoạn 2015 – 2019.

Thống kê tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai so với nhóm tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế đã được TAND tỉnh Bắc Ninh đưa ra xét xử phúc thẩm giai đoạn 2015 – 2019. Thống kê số vụ án và số bị cáo bị xét xử theo CTTP cơ bản tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai từ năm 2015 đến năm 2019. Thống kê số vụ án và số bị cáo bị xét xử theo CTTP tăng nặng tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai từnăm 2015 đến năm 2019. Thống kê số vụ án và số bị cáo bị xét xử phạm nhiều tội trong đó có tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai từ năm 2015 đến năm 2019.

Thống kênhững hình phạt được áp dụng đối với các bị cáo phạm vi phạm các quy định về quản lý đất đai từ năm 2015 đến năm 2019. Nhân thân của các bị cáo bị xét xử về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai từ năm 2015 đến năm 2019. luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Điều 53 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý”.

Cụ thể hóa Hiến pháp, Luật Đất đai năm 2013 đã có các quy định về quyền của Nhà nước với tư cách là đại diện chủ sở hữu toàn dân đối với đất đai và thống nhất quản lý đất.Nhà nước thực hiện quyền quyết định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; quy định hạn mức giao đất nông nghiệp, hạn mức giao đất ở, hạn mức công nhận quyền sử dụng đất ở và hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp; quy định thời hạn sử dụng; trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất, thông qua các hình thức giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất; quyết định thu hồi đất để sử dụng vào các mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Nhà nước có trách nhiệm quản lý thống nhất đất đai theo pháp luật. Để thực hiện trách nhiệm này, Nhà nước phân công, phân cấp trong quản lý đất đai. Theo đó, Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về đất đai trong phạm vi cả nước; Bộ Tài nguyên và Môi trường chịu trách nhiệm trước Chính phủ trong việc thống nhất quản lý nhà nước về đất đai; Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương theo thẩm quyền.

Có thể nói, với những chính sách và quy định của pháp luật về chế độ quản lý đất đai cho thấy tầm quan trọng của vấn đề này đối với sự phát triển của kinh tế, xã hội của đất nước ta nói chung và trong phạm vi tỉnh Bắc Ninh nói riêng. Với việc BLHS 2015 được ban hành mới, có hiệu lực toàn bộ kể từ ngày 01/01/2018, đã đáp ứng cơ bản với tình hình thực tiễn đấu tranh, phòng chống tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai, đặc biệt là việc BLHS năm 2015 đã cụ thể hóa những tình tiết có tính định tịnh như “đất có diện tích lớn hoặc có giá trị lớn” và “gây hậu quả nghiêm trọng”, năng lực, trình độ chuyên môn của cán bộ, công chức của tỉnh Bắc Ninh đã được nâng cao hơn.góp phần nâng cao hiệu quả định tội danh và quyết định hình phạt tội này trong thực tiễn. Tuy nhiên, thực tiễn giải quyết các tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai trên địa bàn cả nước và trong địa 1 luan an bàn tỉnh Bắc Ninh cho thấy những vi phạm, tội phạm trong lĩnh vực này có xu hướng phức tạp, có vụ án gây thiệt hại lớn cho kinh tế, trật tự quản lý của Nhà nước như vụ án “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai” xảy ra tại Đà Nẵng năm 2019, với các bị cáo đa phần là những người đứng đầu, giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt của thành phố Ðà Nẵng, gây hậu quả thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho Nhà nước, gây thất thoát ngân sách hơn 22.000 tỷ đồng, hay vụ án với 29 bị can bị truy tố về tội “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai” xảy ra tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.Theo thống kế của TAND tỉnh Bắc Ninh cho thấy trong khoảng thời gian từ năm 2015 đến năm 2019 trên địa bàn tỉnh xảy ra không nhiều vụ án về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai nhưng có những vụ án Tòa án phải trả hồ sơ điều tra 02 lần mới giải quyết dứt điểm vụ án; năng lực, trình độ của cán bộ công chức cơ quan tư pháp trong tỉnh mặc dù đã cải thiện hơn nhưng vẫn còn không đồng đều, còn hạn chế về nhận thức, cơ sở vật chất, chế độ đãi ngộ còn hạn chế, trong khi đó về mặt lý luận và quy định pháp lý về tội này vẫn còn những điểm chưa phù hợp. Những điều này cho thấy sự khó khăn, phức tạp và tầm quan trọng của hoạt động định tội danh và quyết định hình phạt đối với tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai trong bối cảnh hiện nay.

Do vây, việc nghiên cứu tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng công cuộc đấu tranh phòng chống tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai ở tỉnh Bắc Ninh. Xuất phát từ thực tế nêu trên, tác giả đã chọn đề tài: “Tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh” để làm để tài nghiên cứu cho luận văn Thạc sĩ của mình. Tình hình nghiên cứu đề tài Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài trên có thể kể đến như: (i) Tài liệu là giáo trình, sách chuyên khảo, tham khảo: Trường đại học Luật Hà Nội (2018), Giáo trình luật hình sự Việt Nam (phần các tội phạm), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội; GS.TS Nguyễn Ngọc Hoà (Chủ biên) (2018), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 (Phần các tội phạm) - Quyển 2, Nxb Tư pháp, Hà Nội; TS Nguyễn Đức Mai (2018), Bình luận khoa học – Bộ luật hình sự (hiện hành) (sửa đổi, bổ sung năm 2 luan an 2017, Nxb Chính trị Quốc gia - Sự thật Tp. Hồ Chí Minh, Tp.

Hồ Chí; Ths. Đinh Văn Quế (2002), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự Phần các tội phạm, tập VI – Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, Nxb. Thành phố Hồ Chí Minh; Nguyễn Ngọc Anh, Đỗ Khắc Hưởng (2010), Bình luận Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự năm 1999, Hà Nội. Nhận xét: Các công trình nghiên cứu trên có đề cập đến tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai.