Luận án TS: Yếu tố nguy cơ, tác hại nghề nghiệp công nhân may phía Nam - Trịnh Hồng Lân

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRỊNH HỒNG LÂN MỘT SỐ YẾU TỐ NGUY CƠ VÀ TÁC HẠI NGHỀ NGHIỆP Ở CÔNG NHÂN NGÀNH MAY CÔNG NGHIỆP TẠI MỘT SỐ TỈNH PHÍA NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2011 2 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRỊNH HỒNG LÂN MỘT SỐ YẾU TỐ NGUY CƠ VÀ TÁC HẠI NGHỀ NGHIỆP Ở CÔNG NHÂN NGÀNH MAY CÔNG NGHIỆP TẠI MỘT SỐ TỈNH PHÍA NAM Chuyên ngành : Dịch tễ học Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn : PGS. LÊ HOÀNG NINH 3 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả nghiên cứu Trịnh Hồng Lân 4 MỤC LỤC Trang ĐẶT VẤN ĐỀ…………………………………………………………….…1 CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN TÀI LIỆU …………………. Ứng dụng các nguyên tắc trong đánh giá các yếu tố nguy cơ trong ĐKLĐ của công nhân …………………………………………. Khái niệm về Écgônômi ………………. Một số vấn đề sức khỏe thường gặp có liên quan tới những bất hợp lý về Écgônômi tại các vị trí lao động…………….

Căng thẳng thần kinh tâm lý - Stress nghề nghiệp …………………6 1. Rối loạn cơ xương nghề nghiệp …………. Mệt mỏi trong lao động …………………. Một số nghiên cứu trong và ngoài nước về các yếu tố nguy cơ trong các điều kiện lao động.23 CHƯƠNG 2 - ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.

Đối tượng nghiên cứu …………………………………………. Địa điểm và thời gian nghiên cứu …………………………. Thiết kế nghiên cứu …………………………………………. Cỡ mẫu và cách chọn mẫu……………………………………….

Các biến số nghiên cứu……. Nội dung tiến hành nghiên cứu …………………. Phương tiện và tiêu chuẩn đánh giá :………………………………. Phương pháp thu thập số liệu …………………………………….

Các biện pháp hạn chế sai số ……………………………………. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu …………………………. Giới thiệu đôi nét về 3 công ty may …………………………. Qui trình sản xuất may công nghiệp ……………… .54 CHƯƠNG 3 - KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.

Kết quả điều tra đánh giá về điều kiện lao động…………. Ðặc điểm mẫu điều tra, nghiên cứu ……………………. Kết quả đánh giá Écgônômi vị trí lao động :………………………. Kết quả đánh giá ảnh hưởng của ĐKLĐ tới sức khỏe công nhân …….

Kết quả đánh giá ảnh hưởng của ĐKLĐ tới tâm sinh lý lao động ……. Kết quả đánh giá ảnh hưởng của ĐKLĐ tới sức khỏe của công nhân …. Kết quả đánh giá mối liên quan của ĐKLĐ với sức khỏe công nhân …. Kết quả đánh giá mối liên quan của ĐKLĐ với stress nghề nghiệp ….

Kết quả đánh giá mối liên quan của ĐKLĐ với RLCX nghề nghiệp …81 3. Kết quả đánh giá mối liên quan của ĐKLĐ với tình trạng mệt mỏi …. Các giải pháp can thiệp cải thiện ĐKLĐ ………………………. Các giải pháp can thiệp ……………….

Kết quả can thiệp thử nghiệm ban đầu …………………………….90 CHƯƠNG 4 – BÀN LUẬN 4. Về điều kiện lao động của công nhân ngành may. Ðặc điểm mẫu điều tra, nghiên cứu. Về các đánh giá Écgônômi vị trí lao động.

Về những ảnh hưởng của ĐKLĐ tới sức khỏe công nhân. Về ảnh hưởng của ĐKLĐ tới tâm sinh lý lao động của công nhân. Về ảnh hưởng của điều kiện lao động tới sức khỏe của công nhân. Về hiệu quả của can thiệp thử nghiệm ……………………………….

Những điểm mạnh và hạn chế của công trình nghiên cứu :. Điểm mạnh, điểm mới của đề tài. Điểm hạn chế của đề tài .117 Dự kiến hướng nghiên cứu tiếp theo Danh mục các công trình nghiên cứu Phụ lục 6 DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.1 Cách tính điểm và đánh giá mức độ stress nghề nghiệp 41 Bảng 2.2 Vùng thao tác của công nhân 43 Bảng 2.3 Chiều cao mặt phẳng làm việc của công nhân 43 Bảng 2.4 Tiêu chuẩn khoảng cách nhìn từ mắt tới vật của công nhân 43 Bảng 2.5 Tư thế làm việc của công nhân 44 Bảng 2.6 Đánh giá và phân loại gánh nặng thể lực qua chỉ số mạch 44 tăng và tần số nhịp tim trong lao động Bảng 2.7 Đánh giá và phân loại gánh nặng thể lực qua chỉ số HA 45 Bảng 2.8 Đánh giá và phân loại gánh nặng thể lực qua thử nghiệm chú 45 ý PLATONOP Bảng 3.1 Độ tuổi của công nhân.2 Thâm niên công tác.3 Giới tính của công nhân may.4 Trình độ học vấn của công nhân may.5 Số lượng các nhóm đối tượng nghiên cứu.6 Kích thước các thành phần vị trí lao động.7 Khoảng trống cho chân và khoảng cách mắt – vật cần quan 60 sát của công nhân may.8 Vùng thao tác của công nhân may.9 Các thao tác chính và thời gian lặp lại của công nhân may áo 61 Bảng 3.10 Mức độ cử động của công nhân may.11 Cường độ lao động, độ tập trung quan sát của công nhân may 62 7 Bảng 3.12 Trị số góc giữa các đoạn cơ thể ở tư thế ngồi may 62 Bảng 3.13 Trị số nhân trắc một số đoạn cơ thể nữ công nhân may 63 ở tư thế ngồi.14 Kết quả đo nhiệt độ của các công ty giữa 2 mùa 63 Bảng 3.15 Kết quả đo nhiệt độ của các công ty may giữa 2 thời điểm 65 sáng và chiều vào mùa khô Bảng 3.16 Kết quả đo ẩm độ và tốc độ gió của các công ty 66 Bảng 3.17 Cường độ tiếng ồn và cường độ chiếu sáng của các công ty 67 Bảng 3.18 Cường độ điện từ trường tại các công ty may 68 Bảng 3.19 Nồng độ hơi khí độc và bụi trong không khí các công ty 68 Bảng 3.20 Điều tra cảm giác chủ quan của công nhân về MTLĐ 69 Bảng 3.21 Điều tra cảm giác chủ quan của công nhân về các điều kiện 69 khác.22 Biến đổi tần số nhịp tim của các đối tượng nghiên cứu TLĐ 70 và SLĐ.23 Biến đổi HA của các đối tượng nghiên cứu TLĐ và SLĐ, 70 Bảng 3.24 Biến đổi cơ lực bàn tay tối đa của các đối tượng nghiên cứu 71 trước và sau lao động.25 Biến đổi thời gian thực hiện thử nghiệm chú ý Platonop 71 Bảng 3.26 Tỉ lệ stress ở từng mức độ của các đối tượng nghiên cứu 72 Bảng 3.27 STRNN của các đối tượng nghiên cứu.28 Một số yếu tố về quan hệ cá nhân có liên quan stress nghề 73 nghiệp của các đối tượng nghiên cứu.29 Một số yếu tố quan trọng về hứng thú nghề nghiệp có liên 73 quan STRNN của các đối tượng nghiên cứu.30 Một số yếu tố về ĐKLĐ và sức khỏe có liên quan stress nghề 74 nghiệp của các đối tượng nghiên cứu.31 RLCX nghề nghiệp của các đối tượng nghiên cứu.32 Tỉ lệ từng vị trí có cảm giác đau mỏi cơ xương nhiều của các 75 đối tượng nghiên cứu ở đầu ca - cuối ca lao động.33 Tiền sử RLCX của các đối tượng nghiên cứu.34 Tình trạng mệt mỏi của các đối tượng nghiên cứu.35 Tỷ lệ các cảm giác mệt mỏi của các đối tượng ở thời điểm 77 đầu ca và cuối ca lao động.36 Mối liên quan giữa stress nghề nghiệp với đặc tính mẫu.37 Mối liên quan giữa stress nghề nghiệp với tình trạng hôn 79 nhân gia đình của các đối tượng nghiên cứu.38 Stress nghề nghiệp hiệu chỉnh theo nhóm tuổi đời, thâm niên 79 công tác và tình trạng hôn nhân của công nhân.39 Mối liên quan giữa stress nghề nghiệp với các khâu công việc 80 Bảng 3.40 Mối liên quan giữa stress nghề nghiệp với tính chất công việc 81 của các đối tượng nghiên cứu.41 Mối liên quan giữa rối loạn cơ xương với đặc tính mẫu.42 Mối liên quan giữa RLCX nghề nghiệp với các khâu công 82 việc mà đối tượng nghiên cứu tham gia.43 Mối liên quan giữa RLCX nghề nghiệp với tư thế lao động 83 của các đối tượng nghiên cứu.44 Mối liên quan giữa RLCX với tính chất công việc.45 RLCX hiệu chỉnh theo các yếu tố thâm niên làm việc, công 84 việc, tư thế lao động và tính chất công việc của công nhân.46 Mối liên quan giữa mệt mỏi nghề nghiệp của các đối tượng 84 nghiên cứu với đặc tính mẫu.47 Mối liên quan giữa mệt mỏi nghề nghiệp với tình trạng hôn 85 nhân gia đình của các đối tượng nghiên cứu.48 Mối liên quan giữa mệt mỏi nghề nghiệp với các khâu công 86 việc của các đối tượng nghiên cứu.49 Mối liên quan giữa mệt mỏi với tư thế lao động của các đối 86 tượng tham gia nghiên cứu.50 Mối liên quan giữa mệt mỏi của các đối tượng nghiên cứu 87 với tính chất công việc.51 Mối liên quan giữa mệt mỏi nghề nghiệp của các đối tượng 87 nghiên cứu với phương tiện đi lại.52 Mệt mỏi nghề nghiệp hiệu chỉnh theo các yếu tố công việc, 88 tính chất công việc.53 Kết quả can thiệp cải thiện điều kiện chiếu sáng cho Xưởng 91 May Công ty PP. 10 DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ Trang Hình 1.1 Thao tác với ra sau và xoay vặn cánh tay có nguy cơ gây 16 RLCX Hình 1.2 Lực gắng sức ở nhiều vị trí của bàn tay gây nguy cơ RLCX 17 Hình 1.3 Dây chằng và bao hoạt dịch khớp vai bị tổn thương 18 Hình 1.4 Sơ đồ Qui trình sản xuất may công nghiệp 52 Hình 2.1 Sơ đồ nghiên cứu 55 Hình 3.1 Tỉ lệ % độ tuổi của công nhân của 3 công ty 55 Hình 3.2 Tỉ lệ % thâm niên công tác của công nhân may 56 Hình 3.3 Tỉ lệ % giới tính của công nhân của 3 công ty 57 Hình 3.4 Tỉ lệ % trình độ học vấn của công nhân 3 công ty 57 Hình 3.5 Tỉ lệ % các nhóm đối tượng nghiên cứu của 3 công ty 58 Hình 3.6 Vị trí lao động may công nghiệp 59 Hình 3.7 Sự thay đổi của nhiệt độ cao nhất giữa hai mùa tại các công 60 ty may Hình 3.