Luận án Tiến sĩ: Vàng da sơ sinh - KAP của bà mẹ và NVYT tại TP.HCM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH PHẠM DIỆP THÙY DƯƠNG KIEÁN THÖÙC, THAÙI ÑỘ, THÖÏC HAØNH VEÀ VAØNG DA SÔ SINH CUÛA BAØ MEÏ VAØ NHAÂN VIEÂN Y TEÁ SAÛN NHI TẠI THAØNH PHOÁ HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC TP. Hồ Chí Minh - Năm 2014 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH PHẠM DIỆP THÙY DƯƠNG KIEÁN THÖÙC, THAÙI ÑỘ, THÖÏC HAØNH VEÀ VAØNG DA SÔ SINH CUÛA BAØ MEÏ VAØ NHAÂN VIEÂN Y TEÁ SAÛN NHI TẠI THAØNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: NHI – SƠ SINH Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. LÂM THỊ MỸ 2. PHẠM LÊ AN TP Hồ Chí Minh - Năm 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.

Các dữ liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Phạm Diệp Thùy Dương MỤC LỤC Trang phụ bìa Trang Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các hình, biểu đồ, sơ đồ Bảng đối chiếu các từ tiếng Anh sử dụng trong luận án Danh mục các phụ lục MỞ ĐẦU CHƯƠNG 1 – TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về công cụ đo lường kiến thức, thái độ, thực hành về vàng da sơ sinh ………………. Tổng quan về vàng da sơ sinh.

Kiến thức, thái độ, thực hành về vàng da sơ sinh. Những vấn đề tồn tại trong thế kỷ XXI. 28 CHƯƠNG 2 - ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. Thiết kế nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Liệt kê và định nghĩa biến số. Xây dựng và đánh giá công cụ đo lường - Thu thập - Xử lý - Phân tích dữ liệu. 49 CHƯƠNG 3 - KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.

Mục tiêu 1- Xây dựng và đánh giá công cụ đo lường kiến thức, thái độ, thực hành về vàng da sơ sinh. Mục tiêu 2 - Tỉ lệ đối tượng có kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành và thực hành đúng về vàng da sơ sinh. Mục tiêu 3 - Mối liên quan giữa kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành về vàng da sơ sinh với nhau và với các yếu tố dịch tễ. Tóm tắt kết quả về kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành và thực hành về vàng da sơ sinh của 3 nhóm.

77 CHƯƠNG 4 - BÀN LUẬN 4. Mục tiêu 1 - Xây dựng và đánh giá công cụ đo lường kiến thức, thái độ, thực hành về vàng da sơ sinh. Mục tiêu 2 - Tỉ lệ đối tượng có kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành và thực hành đúng về vàng da sơ sinh. Mục tiêu 3 - Mối liên quan giữa kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành về vàng da sơ sinh với nhau và với các yếu tố dịch tễ.

Bàn luận chung. 102 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BS Bác sĩ BV Bệnh viện ĐD Điều dưỡng G6PD Glucose 6-phosphat deshydrogenase NHS Nữ hộ sinh NVYT Nhân viên y tế SS Sơ sinh TPHCM Thành phố Hồ Chí Minh VD Vàng da DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Ước lượng bilirubin máu theo vùng da. Khuyến cáo giờ tuổi cần tái khám theo thời điểm xuất viện.

Tổng kết số liệu về các trường hợp thay máu do tăng bilirubin gián tiếp tại 2 bệnh viện Nhi Đồng 1 và Nhi Đồng 2 trong 5 năm 2007 – 2011. Cách chọn cơ sở y tế và kết quả. Cách chọn đối tượng nghiên cứu tại cơ sở y tế. Định nghĩa kiến thức đúng về vàng da sơ sinh của mỗi nhóm.

Định nghĩa thái độ đúng về vàng da sơ sinh của mỗi nhóm. Định nghĩa kiến thức thực hành đúng về vàng da sơ sinh của mỗi nhóm. Tổng điểm và số điểm tối thiểu cần đạt cho mỗi biến tổng hợp kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành và thực hành. Kết quả 7 cuộc thảo luận nhóm có trọng tâm của các bà mẹ.

Kết quả cuộc thảo luận nhóm có trọng tâm của nhân viên y tế sản khoa. Mô hình Niềm tin sức khỏe áp dụng trong vấn đề vàng da sơ sinh. Kết quả đánh giá giá trị nội dung của bộ câu hỏi nháp I của các chuyên gia sơ sinh. Kết quả sử dụng kỹ thuật Delphi.

Tổng thống kê các câu hỏi cho 3 nhóm và Cronbach's alpha deleted - Hệ số Cronbach’s alpha của bộ câu hỏi khảo sát. Xác định tên, đối tượng, mục tiêu, các đề mục thực hành cần đánh giá và thứ tự đánh giá của bảng kiểm thực hành. Xác định tiêu chí hoàn thành các đề mục trong bảng kiểm thực hành. Bảng kiểm thực hành về vàng da sơ sinh cho 3 nhóm đối tượng.

Kết quả đánh giá giá trị nội dung của bảng kiểm thực hành của các chuyên gia sơ sinh. Phân bố các đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm dịch tễ học của nhóm bà mẹ. Đặc điểm dịch tễ học của nhóm nhân viên y tế sản nhi.

Đặc điểm dịch tễ học của nhóm bác sĩ nhi. Kết quả về kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành đúng của nhóm bà mẹ. Kết quả về thực hành đúng của nhóm bà mẹ. Tỉ lệ đối tượng có kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành và thực hành đúng trong nhóm bà mẹ.

Kết quả về kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành đúng của nhóm nhân viên y tế sản nhi. Kết quả về thực hành đúng của nhóm nhân viên y tế sản nhi. Tỉ lệ đối tượng có kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành và thực hành đúng trong nhóm nhân viên y tế sản nhi. Kết quả về kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành đúng của nhóm bác sĩ nhi.

Kết quả về thực hành đúng của nhóm bác sĩ nhi. Tỉ lệ đối tượng có kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành và thực hành đúng trong nhóm bác sĩ nhi. Mối liên quan giữa kiến thức với thái độ trong nhóm bà mẹ. Mối liên quan giữa kiến thức với kiến thức thực hành trong nhóm bà mẹ.

Mối liên quan giữa thái độ với kiến thức thực hành trong nhóm bà mẹ71 Bảng 3. Mối liên quan giữa kiến thức, thái độ và kiến thức thực hành với các yếu tố dịch tễ trong nhóm bà mẹ. Mối liên quan giữa kiến thức với thái độ trong nhóm nhân viên y tế sản nhi. Mối liên quan giữa kiến thức với kiến thức thực hành trong nhóm nhân viên y tế sản nhi.

Mối liên quan giữa thái độ với kiến thức thực hành trong nhóm nhân viên y tế sản nhi. Mối liên quan giữa kiến thức, thái độ và kiến thức thực hành với các yếu tố dịch tễ trong nhóm nhân viên y tế sản nhi. Mối liên quan giữa kiến thức với thái độ trong nhóm bác sĩ nhi. Mối liên quan giữa kiến thức với kiến thức thực hành trong nhóm bác sĩ nhi.

Mối liên quan giữa thái độ với kiến thức thực hành trong nhóm bác sĩ nhi. Mối liên quan giữa kiến thức, thái độ và kiến thức thực hành với các yếu tố dịch tễ trong nhóm bác sĩ nhi. Tóm tắt tỉ lệ đối tượng có kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành và thực hành đúng về vàng da sơ sinh trong 3 nhóm và các mối liên quan. Các nghiên cứu về kiến thức, thái độ, thực hành trong và ngoài nước về vàng da sơ sinh.

80 DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ Hình 1. Phân độ vàng da theo thang điểm Kramer. Toán đồ bilirubin máu dựa trên bách phân vị đặc hiệu theo giờ tuổi trước và sau xuất viện. Tỉ lệ đối tượng có kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành và thực hành đúng trong 3 nhóm.

Mô hình Niềm tin sức khoẻ. Lưu đồ các bước tiến hành nghiên cứu. Lưu đồ kết quả nghiên cứu. 50 BẢNG ĐỐI CHIẾU CÁC TỪ TIẾNG ANH SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN Tiếng Việt Tiếng Anh Ánh sáng liệu pháp Phototherapy Bảng kiểm Checklist Bất đồng Incompactibility Bệnh lý não do bilirubin Hyperbilirubinemia encephalopathy Bộ câu hỏi phỏng vấn Questionnaires Chiếu đèn Phototherapy Chuyên gia Expert Độ nhất quán nội bộ Internal consistency Động cơ thúc đẩy Cues to action Hiệu ứng bầy đàn Herd effect Khoa học sức khỏe Health science Kiến thức Knowledge Kiến thức thực hành Practical knowledge Kỹ thuật Delphi Delphi technique Lý thuyết hành vi dự kiến Theory of planned behavior Mô hình Niềm tin sức khỏe Health belief model Mô hình Các giai đoạn thay đổi Stages of change model Mô hình Quá trình chấp nhận dự phòng Precaution adoption process model Nhân viên y tế Health workers Nhận thức về khả năng dễ mắc bệnh Perceived susceptibility Nhận thức về lợi ích Perceived benefits Nhận thức về mức độ trầm trọng của bệnh Perceived severity Nhận thức về rào cản Perceived barriers Nhiễm độc thức ăn Foodborne disease Thái độ Attitude Thảo luận nhóm có trọng tâm Focus group discussion Thay máu Exchange transfusion Thực hành Practice Toán đồ Nomogram Trẻ non tháng ít Late preterm Ủy ban Lâm thời nhằm Cải thiện Chất Provisional Committee for Quality lượng và Tiểu ban về Tăng bilirubin máu Improvement and Subcommittee on Hyperbilirubinemia Vàng da do bú mẹ thất bại Breastfeeding failure jaundice (# Vàng da do bú mẹ) (# Breastfeeding jaundice) Vàng da nhân Kernicterus Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ American Academy of Pediatrics DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC 1.

Phụ lục 1: Bộ câu hỏi nháp II 2. Phụ lục 2: Bộ câu hỏi khảo sát và kết quả mô tả 3. Phụ lục 3: Bảng kiểm thực hành về vàng da sơ sinh 4. Phụ lục 4: Cẩm nang của người điều tra - Cẩm nang của người đánh giá 5.

Phụ lục 5: Danh sách người điều tra - Danh sách người đánh giá 6. Phụ lục 6: Danh sách chuyên gia sơ sinh tham gia đánh giá công cụ đo lường 7. Phụ lục 7: Danh sách các cơ sở y tế tham gia nghiên cứu 8. Phụ lục 8: Tờ đồng thuận 1 MỞ ĐẦU Vàng da do tăng bilirubin gián tiếp là vấn đề sức khỏe thường gặp nhất ở trẻ sơ sinh và là sinh lý trong phần lớn trường hợp.

Tuy nhiên, đôi khi nồng độ bilirubin trong máu tăng cao khó tiên lượng, và vượt quá ngưỡng não của trẻ, gây bệnh lý não do bilirubin vàng da nhân. ây là một bệnh lý gây di chứng thần kinh trầm tr ng, làm tăng chi ph điều tr và là n i đau lớn lao cho gia đ nh và b n thân trẻ [35].