Luận án tiến sĩ đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng hình ảnh cộng hưởng từ trên bệnh

Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O Bà Y TÀ VIàN SÞT RÉT - KÝ SINH TRÙNG - CÔN TRÙNG TRUNG ¯¡NG Đ¾NG THà THANH Đ¾C ĐIÂM LÂM SÀNG, CÀN LÂM SÀNG, HÌNH ÀNH CÞNG H¯äNG TĆ TRÊN BàNH NHÂN ¾U TRÙNG SÁN LþN ä NÃO VÀ K¾T QUÀ ĐIÀU TRà BÄNG ALBENDAZOL VÀ PRAZIQUANTEL LUÀN ÁN TI¾N SĀ Y HâC Hà Nßi, 2023 Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O Bà Y TÀ VIàN SÞT RÉT - KÝ SINH TRÙNG - CÔN TRÙNG TRUNG Đ¾NG THà THANH Đ¾C ĐIÂM LÂM SÀNG, CÀN LÂM SÀNG, HÌNH ÀNH CÞNG H¯äNG TĆ TRÊN BàNH NHÂN ¾U TRÙNG SÁN LþN ä NÃO VÀ K¾T QUÀ ĐIÀU TRà BÄNG ALBENDAZOL VÀ PRAZIQUANTEL Chuyên ngành: Ký sinh trùng Y hãc Mã sß: 62 72 01 16 LUÀN ÁN TI¾N SĀ Y HâC H°áng d¿n khoa hãc: PGS. T¿ Thá Tĩnh PGS. Nguyßn Qußc Dũng Hà Nßi, 2023 i LâI CÀM ¡N Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án này, tôi đã nhận đưÿc sự hướng dẫn, giúp đỡ quý báu của quý thầy cô, các anh chị, em và các b¿n. Với lòng kính trọng và biÁt ơn sâu sắc tôi xin đưÿc bày tỏ lßi c¿m ơn chân thành tới: PGS.

T¿ Thị Tĩnh và PGS. Nguyễn Quốc Dũng, đã d¿y cho tôi sự nghiêm túc trong khoa học. Thầy/ Cô đã luôn quan tâm nhắc nhá, đáng viên tôi sớm hoàn thành luận án. Tôi xin gư뀉i lßi c¿m ơn chân thành nhĀt tới PGS.

Trần Thanh Dương, nguyên Viện trưáng, TS. Hoàng Đình C¿nh, Viện trưáng; Ban Lãnh đ¿o Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Trung ương và các cán bá, các đồng nghiệp của các khoa, phòng của Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Trung ương đã t¿o điu kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập. Tôi xin chân thành c¿m ơn TS. Trần Huy Thọ, Phó Giám đốc thưßng trực, Ban giám đốc, các anh chị em đồng nghiệp á Bệnh viện Đặng Vn Ngữ, Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Trung ương.

Bác sỹ, cán bá Trung tâm chẩn đoán hình ¿nh 178 Thái Hà đã giúp đỡ tôi khi thực hiện các công việc thu mẫu, thực hiện các xét nghiệm, thu thập số liệu, bệnh án cho nghiên cứu. Xin chân thành c¿m PGS. Cao Bá Lÿi, Trưáng Phòng Khoa học và Đào t¿o, các cán bá của Phòng Khoa học và Đào t¿o, Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương đã t¿o điu kiện thuận lÿi và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt thßi gian nghiên cứu, học tập và b¿o vệ luận án. Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biÁt ơn sâu sắc đÁn tới toàn thể gia đình, chồng và các con tôi đã luôn luôn khuyÁn khích đáng viên, giúp đỡ cũng như chia sẻ những khó khn và truyn nhiệt huyÁt giúp tôi hoàn thành quá trình học tập và nghiên cứu của mình.

Tác gik ii LâI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện. Các số liệu, kÁt qu¿ trong luận án là hoàn toàn trung thực, chính xác và chưa tư뀀ng đưÿc công bố á bĀt k礃 công trình nào khác. NÁu có gì sai sót tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Giáo viên h°áng d¿n khoa hãc Tác gik PGS.

T¿ Thá Tĩnh PGS.TS Nguyßn Qußc Dũng Đ¿ng Thá Thanh iii DANH MĀC CÁC CHĀ VI¾T TÂT Chā vi¿t tÃt Ti¿ng anh Ti¿ng viát ATSL Àu trùng sán lÿn BCAT B¿ch cầu ái toan BN Bệnh nhân CTCAE Common Terminology Criteria B¿ng phân tích đá an toàn for Adverse Events CS Cáng sự ĐT Điu trị ELISA Enzyme-Linked Immuno- Ph¿n ứng miễn dịch hĀp Sorbent Assay phā gắn men GOT Glutamic oxaloacetic transaminase GPT Glutamic pyruvic transaminase HTBN HuyÁt thanh bệnh nhân KN Kháng nguyên KBCN Khám bệnh chuyên ngành KST Ký sinh trùng KQXN KÁt qu¿ xét nghiệm LLN Low limit of normal Giới h¿n dưới của mức bình thưßng MRI Magnetic Resonance Imaging Chāp cáng hưáng tư뀀 Viện Sốt rét-Ký sinh National Instutte of Malariology NIMPE trùng-Côn trùng Trung Parasitology and Entomology ương PCR Polymerase Chain Reaction Ph¿n ứng chußi polymerase SLBC Số lưÿng b¿ch cầu SLHC Số lưÿng hồng cầu S. solium Teania solium Sán dây lÿn T. saginata Teania saginata Sán dây bò T. aciatica Teania asiatica Sán dây Châu Á ULN Upper limit of normal Giới h¿n trên của mức bình thưßng XN Xét nghiệm WHO World Health Oganization Tổ chức Y tÁ thÁ giới OD Optical Density Mật đá quang iv MĀC LĀC LâI CÀM ¡N.

iii LâI CAM ĐOAN. iii DANH MĀC CÁC CHĀ VI¾T TÂT. TàNG QUAN TÀI LIàU. Lịch sư뀉 nghiên cứu bệnh Āu trùng sán lÿn.

Đặc điểm sinh học sán dây lÿn T.solium và nang Āu trùng sán lÿn. Hình thể sán dây lợn và nang Áu trùng sán lợn. Vị trí ký sinh nang Áu trùng sán lợn. Chu kỳ phát triển Áu trùng sán lợn.

Đáp ứng miễn dịch của vật chủ. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng bệnh Āu trùng sán lÿn. Đặc điểm lâm sàng bệnh Áu trùng sán lợn. Đặc điểm cận lâm sàng.

Chẩn đoán huyết thanh miễn dịch. Xét nghiệm dịch não tuỷ. Chẩn đoán hình ¿nh. Hình ¿nh nang Āu trùng sán lÿn trên phim chāp cáng hưáng tư뀀 sọ não.

Một số mô t¿ nang Áu trùng sán lợn trên cộng h°ởng từ sọ não. Phân biệt nang Áu trùng sán lợn trên phim cộng h°ởng từ sọ não. Chẩn đoán bệnh Āu trùng sán lÿn á não. Tiêu chí chẩn đoán bệnh Áu trùng sán lợn.

Tiêu chí chẩn đoán bệnh Áu trùng sán lợn ở não tham kh¿o một số tác gi¿. Điu trị và phòng bệnh bệnh Āu trùng sán lÿn á não. Điều trị ngoại khoa. Điều trị nội khoa.

Phòng bệnh Áu trùng sán lợn. Tình hình nghiên cứu bệnh Āu trùng sán lÿn. Trên thế giới. Tại Việt Nam.

ĐÞI T¯þNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU. Đối tưÿng và phương pháp nghiên cứu māc tiêu 1. Đối t°ợng, địa điểm, thời gian nghiên cứu. Ph°¡ng pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu māc tiêu 2. Đối t°ợng, địa điểm, thời gian nghiên cứu. Ph°¡ng pháp nghiên cứu. Các b°ớc tiến hành nghiên cứu.

Các biến số, chỉ số trong nghiên cứu. Kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu māc tiêu 3. Đối t°ợng, địa điểm, thời gian nghiên cứu.

Ph°¡ng pháp nghiên cứu. Xư뀉 lý và phân tích số liệu. Sai số và cách h¿n chÁ sai số trong nghiên cứu. Sai số nhớ lại.

Biện pháp khắc phục sai số. Y đức trong nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng bệnh Āu trùng sán lÿn á não. Thông tin chung về bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não.

Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh Áu trùng sán lợn ở não nhóm nghiên cứu. Đặc điểm hình ¿nh nang Āu trùng sán lÿn trên MRI sọ não. Vị trí có nang Áu trùng sán lợn ở não. Đặc điểm nang Áu trùng sán lợn tại các vị trí trên não.

Mối liên quan giữa nang Áu trùng sán lợn với đặc điểm lâm sàng. KÁt qu¿ điu trị 2 phác đồ albendazol và praziquantel trên bệnh nhân Āu trùng sán lÿn á não. Thông tin chung của bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não theo phác đồ điều trị. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não theo hai nhóm phác đồ điều trị.

Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não theo phác đồ điều trị. Đặc điểm hình ¿nh (MRI) của bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não theo phác đồ điều trị. Kết qu¿ điều trị của 2 phác đồ albendazol và praziquantel. Tính an toàn của thuốc.

Đặc điểm chung đối tưÿng tham gia nghiên cứu. Triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân tham gia nghiên cứu. Lý do vào viện và thời gian xuÁt hiện triệu chứng đến khi nhập viện. Chỉ số xét nghiệm sinh hóa, huyết học, miễn dịch.

Đặc điểm hình ¿nh nang Āu trùng sán lÿn á não trên phim MRI. Mối liên quan giữa nang Āu trùng sán dây lÿn với đặc điểm lâm sàng. Diễn biến quá trình điều trị. Kết qu¿ điều trị bệnh ATSL ở não của 2 phác đồ.

Mát số tác dāng ngo¿i ý sau dùng thuốc. 131 NHĀNG ĐÓNG GÓP MàI CĂA LUÀN ÁN. 132 DANH SÁCH CÁC BÀI BÁO KHOA HâC LIÊN QUAN Đ¾N LUÀN ÁN Đà CÔNG BÞ. 133 TÀI LIàU THAM KHÀO.

PHĀ LĀC viii DANH MĀC BÀNG B¿ng 2.1: Các biến số trong nghiên cứu về lâm sàng .2: Các biến số trong nghiên cứu về đặc điểm cận lâm sàng. Vị trí ký sinh nang Áu trùng sán lợn trong não theo gi¿i phẫu. Đặc điểm giai đoạn nang Áu trùng sán lợn trên MRI sọ não. Bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não theo nhóm tuổi.

Bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não theo dân tộc. Triệu chứng đầu tiên bệnh Áu trùng sán lợn khi khởi phát bệnh. Thời gian đi khám sau khi xuÁt hiện triệu chứng. Triệu chứng lâm sàng bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não khi vào viện.

Các triệu chứng lâm sàng xuÁt hiện trên 1 bệnh nhân. Chỉ số xét nghiệm sinh hóa, huyết học tr°ớc điều trị trên bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não. Chỉ số bạch cầu ái toan tr°ớc điều trị ở bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não. Chỉ số xét nghiệm ELISA cysticercosis tr°ớc điều trị ở bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não (n = 120).

Vị trí nang Áu trùng sán lợn trên phim MRI sọ não (n = 120). Số vị trí gi¿i phẫu xuÁt hiện nang Áu trùng sán lợn trên 1 bệnh nhân. Đặc điểm chung của nang Áu trùng sán lợn ở não theo các vị trí tổn th°¡ng (n = 161). Số l°ợng xuÁt hiện nang Áu trùng sán lợn trên 1 bệnh nhân.

Đặc điểm nang Áu trùng sán lợn ở bán cầu đại não n=83. Đặc điểm nang Áu trùng sán lợn ở vỏ/ d°ới vỏ não n=61. Đặc điểm nang Áu trùng sán lợn ở tiểu não n=11. Đặc điểm nang Áu trùng sán lợn các vị trí khác.

Phù não quanh nang ở bệnh nhân Áu trùng sán lợn. Mối liên quan giữa triệu chứng lâm sàng và phù quanh nang. Liên quan giữa triệu chứng đau đầu và phù quanh nang. Liên quan giữa triệu chứng co giật và phù quanh nang.

Liên quan giữa triệu chứng máy giật c¡ và phù quanh nang. Liên quan giữa co giật và phù quanh nang ở bán cầu đại não. Liên quan giữa co giật và phù quanh nang ở vùng vỏ/d°ới vỏ. Phân bố nhóm tuổi của bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não theo phác đồ điều trị.

Phân bố giới tính của bệnh nhân Áu trùng sán lợn ở não theo phác đồ điều trị .