Nghiên cứu kết quả điều trị ung thư biểu mô bàng quang chưa xâm lấn cơ bằng dao lưỡng cực

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y HUỲNH THÁI SƠN NGHIÊN CỨU KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ BIỂU MÔ BÀNG QUANG CHƯA XÂM LẤN CƠ BẰNG PHẪU THUẬT CẮT NỘI SOI LƯỠNG CỰC QUA NIỆU ĐẠO LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2023 i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y HUỲNH THÁI SƠN NGHIÊN CỨU KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ BIỂU MÔ BÀNG QUANG CHƯA XÂM LẤN CƠ BẰNG PHẪU THUẬT CẮT NỘI SOI LƯỠNG CỰC QUA NIỆU ĐẠO Chuyên ngành: Ngoại khoa Mã số: 9720104 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1.TS Trần Văn Hinh 2.TS Lê Anh Tuấn HÀ NỘI – 2023 i Lời Cảm Ơn Để hoàn thành luận án này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: Đảng ủy, Ban giám đốc Học viện Quân y, Phòng Sau đại học Học viện Quân y, Bộ môn – Khoa Phẫu thuật tiết niệu Học viện Quân y. Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 5, Cục Hậu Cần Quân khu 5, Bệnh viện Quân y 17 đã tạo mọi điều kiện rất tốt cho tôi trong suốt thời gian học tập nghiên cứu. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin bày tỏ tới: PGS. Trần Văn Hinh – Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật tiết niệu Bệnh viện Quân y 103, người thầy hướng dẫn đã hết lòng giảng dạy, chỉ bảo tận tình và truyền đạt kinh nghiệm quý báu cho tôi trong học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này.

Lê Anh Tuấn, người thầy hướng dẫn đã quan tâm, động viên và đóng góp những ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận án này. Trần Ngọc Dũng Chủ nhiệm bộ môn Giải phẫu bệnh Bệnh viện Quân y 103, PGS.TS Phùng Anh Tuấn phó giám đốc trung tâm chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Quân y 103 đã hết lòng giúp đỡ, hỗ trợ trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Tôi xin gởi lời cảm ơn đến quý Thầy Cô, tập thể bác sỹ và nhân viên bộ môn khoa phẫu thuật tiết niệu bệnh viện 103 đã quan tâm giúp đỡ tạo mọi điều kiện cho tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và tình cảm yêu quý nhất tới Ba, Mẹ hai bên gia đình.

Các anh chị em, bạn bè và đồng nghiệp, Vợ và các con những người đã luôn ở bên tôi động viên, chia sẽ và giúp đỡ tôi trong những lúc khó khăn nhất. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, tháng 4 năm 2023 Huỳnh Thái Sơn i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi với sự hướng dẫn khoa học của tập thể cán bộ hướng dẫn. Các kết quả nêu trong luận án là trung thực và được công bố một phần trong các bài báo khoa học. Luận án chưa từng được công bố.

Nếu có điều gì sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Tác giả Huỳnh Thái Sơn i MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ 1 CHƯƠNG I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4 1.1 Giải phẫu bàng quang. Liên quan bàng quang và thần kinh.

Các yếu tố nguy cơ gây ung thư bàng quang. Tuổi và giới tính. Yếu tố di truyền và chủng tộc. Các xét nghiệm cận lâm sàng cơ bản.

Các phương pháp mới để tìm u. Điều trị phẫu thuật mở. Điều trị nội soi cắt đốt ung thư bàng quang chưa xâm lấn cơ. Điều trị nội soi bốc hơi ung thư biểu mô BQ chưa xâm lấn cơ.

Điều trị nội soi cắt đốt ung thư bàng quang chưa xâm lấn cơ bằng dao điện lưỡng cực. Các nghiên cứu ứng dụng tê TK bịt trong vô cảm mổ nội soi qua niệu đạo cắt u bàng quang. Điều trị bổ trợ sau phẫu thuật nội soi. Vai trò mô bệnh học và hóa mô miễn dịch trong tiên lượng ung thư bàng quang chưa xâm lấn cơ.

Các đặc điểm giải phẫu bệnh có ý nghĩa tiên lượng. Các hóa mô miễn dịch có ý nghĩa tiên lượng. 31 i CHƯƠNG II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34 2.

Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn. Tiêu chuẩn loại trừ. Phương pháp nghiên cứu.

Các bước tiến hành nghiên cứu. Chẩn đoán ung thư bàng quang. Chẩn đoán ung thư bàng quang chưa xâm lấn cơ. Chỉ định và quy trình kỹ thuật cắt ung thư biểu mô bàng quang chưa xâm lấn cơ bằng dao điện lưỡng cực qua nội soi niệu đạo.

Thu thập các biến số và chỉ số nghiên cứu. Sơ lược một số đặc điểm bệnh nhân nghiên cứu. Kết quả phẫu thuật điều trị UTBQ CXLC 48 2. Một số yếu tố liên quan kết quả điều trị và nguy cơ tái phát sau PT.

Phương pháp thống kê và xử lý số liệu. Đạo đức nghiên cứu. 57 CHƯƠNG III. Sơ lược một số đặc điểm bệnh nhân nghiên cứu.

Đặc điểm chung. Kết quả phẫu thuật điều trị ung thư bàng quang chưa xâm lấn cơ 67 3. Một số tiêu chí phẫu thuật. Kết quả sớm sau phẫu thuật.

Đánh giá tái phát sau phẫu thuật. Một số yếu tố liên quan kết quả điều trị và nguy cơ tái phát sau phẫu thuật 73 3. Các yếu tố liên quan đến kết quả điều trị 73 3. Các yếu tố liên quan đến nguy cơ tái phát sau phẫu thuật.

81 CHƯƠNG IV. Đặc điểm nhóm nghiên cứu. Các đặc điểm chung. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng.

Đánh giá kết quả phẫu thuật cắt nội soi lưỡng cực điều trị ung thư biểu mô bàng quang chưa xâm lấn cơ. Một số tiêu chí phẫu thuật. Kết quả phẫu thuật sớm. Đánh giá tái phát sau phẫu thuật 105 4.

Phân tích một số yếu tố liên quan kết quả điều trị và nguy cơ tái phát sau phẫu thuật. Đặc điểm đại thể của u bàng quang liên quan kết quả điều trị và nguy cơ tái phát sau phẫu thuật. Xuất độ tái phát liên quan kết quả điều trị và tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật ung thư biểu mô bàng quang chưa xâm lấn cơ. Đặc điểm mô bệnh học vi thể liên quan nguy cơ tái phát sau phẫu thuật ung thư biểu mô bàng quang chưa xâm lấn cơ.

Các nhóm nguy cơ sau phẫu thuật liên quan tỷ lệ tái phát. Các nhóm dự đoán tái phát liên quan tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật ung thư biểu mô bàng quang chưa xâm lấn cơ. Điều trị bổ trợ sau mổ liên quan tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật. Quy trình kỹ thuật cắt lưỡng cực liên quan kết quả điều trị UTBQ chưa xâm lấn cơ.

119 KẾT LUẬN 126 KIẾN NGHỊ 128 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 129 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU Phần viết tắt Phần viết đầy đủ BN Bệnh nhân BQ Bàng quang BCG Bacille calmette – Guerin BV Bệnh viện CT scanner Chụp cắt lớp vi tính CIS Carcinoma in situ (Ung thư tại chỗ) cs Cộng sự COPD Chronic Obstructive Pulmonary Disease (Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính). EORTC European Organization for the Research and Treatment of Cancer - Tổ chức chống ung thư của cộng đồng châu Âu EAU European Association of Urology (Hội niệu khoa Châu Âu) GPB Giải phẫu bệnh G Grade (Độ mô học) HA Huyết áp HG High grade (Độ mô học cao) h Hours (giờ) HR Hazard Ratio (Tỷ số rủi ro) KT Kỹ thuật LG Low grade (Độ mô học thấp) NC Nghiên cứu MMC Mitomycin C MIBC Muscle invasive bladder cancer Ung thư bàng quang xâm lấn cơ MRI Magnetic resonance imaging (Chụp cộng hưởng từ) NMIBC Non muscle invasive bladder cancer Ung thư bàng quang chưa xâm lấn cơ i Phần viết tắt Phần viết đầy đủ NBI Narrow band imaging (Ánh sáng dải hẹp) NKN Nhiễm khuẩn niệu NKQ Nội khí quản ONB Obturator Nerve Block (Tê thần kinh bịt) OR Odds Ratio (Tỷ số của 2 xác suất) PT Phẫu thuật PDD Photodynamic dignosis (Chẩn đoán quang động học) PUNLMP Papillary urothelial neoplasm of low malignant potential Khối u biểu mô dạng nhú tiềm năng ác tính thấp PTV Phẫu thuật viên RR Relative Risk (Tỷ số của: 2 tỷ lệ hoặc 2 nguy cơ) T Stage (Độ xâm lấn – Giai đoạn xâm lấn) TK Thần kinh TLT Tiền liệt tuyến TUR Transurethral resection (Cắt nội soi qua niệu đạo) TURBT Transurethral resection bladder tumor Nội soi cắt u bàng quang qua niệu đạo TNM Tumour, node, metastasis (U, hạch, di căn) TB Tai biến UIV Urographie intraveineuse (Chụp niệu đồ tĩnh mạch) UICC Union for international control cancer Tổ chức chống ung thư thế giới UTBQ Ung thư bàng quang UTBQ CXLC Ung thư bàng quang chưa xâm lấn cơ UTBQ XLC Ung thư bàng quang xâm lấn cơ XN Xét nghiệm VI-RADS Vesical Imaging-Reporting and Data System Hệ thống dữ liệu và báo cáo hình ảnh bàng quang i Phần viết tắt Phần viết đầy đủ WHO World Health Organization (Tổ chức y tế thế giới) WLI White light imaging (Ánh sáng trắng) i DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang 2. Phân loại u theo nhóm nguy cơ. Bảng điểm tái phát và xâm lấn của u.

Tiền sử hút thuốc. Số lượng điếu thuốc/ngày. Thời gian mắc bệnh. Lý do vào viện.

Kết quả siêu âm. Siêu âm kích thước u. Kết quả CT scanner. Số lượng u qua nội soi bàng quang trước mổ.

Độ mô học mẫu u qua nội soi bàng quang trước mổ. Các thay đổi chỉ số máu trước và sau mổ. Thời gian phẫu thuật. Thời gian rửa bàng quang sau mổ.

Thời gian nằm viện sau mổ. Kết quả tái khám soi BQ nhóm < 6 tháng đầu sau mổ. Kết quả tái khám soi BQ nhóm từ 6-12 tháng sau mổ. Đánh giá độ xâm lấn của u sau tái phát.

Số lượng u qua nội soi bàng quang trong mổ. Liên quan thời gian phẫu thuật với nhóm số lượng u trong mổ 73 3. So sánh giá trị của số lượng u bàng quang giữa soi bàng quang trước mổ và đánh giá trong phẫu thuật. Kích thước u bàng quang soi trong mổ.

75 TT Tên bảng Trang 3. Liên quan kích thước u với thời gian phẫu thuật. Liên quan kích thước u trong mổ với kết quả siêu âm. Vị trí u trong mổ theo khối u lớn nhất và phân bố vị trí theo tần suất khối u.

Bề mặt u bàng quang trong mổ 78 3. Liên quan tình trạng u trước mổ với độ xâm lấn (T). Phương pháp vô cảm. Vô cảm có phối hợp tê thần kinh bịt.

Liên quan kích thích thần kinh bịt với kỹ thuật tê TK bịt. Kỹ thuật cắt u bàng quang. Tái phát bệnh liên quan với số lượng u. Tái phát bệnh liên quan kích thước u.

Liên quan tái phát bệnh với vị trí u (tính theo khối u lớn nhất) 82 3. Tiền sử điều trị u bàng quang. Liên quan của tái phát bệnh với tình trạng u trước mổ. Độ xâm lấn (T) của u bàng quang sau mổ.

Liên quan của tỷ lệ tái phát sau mổ với độ xâm lấn (T).