Nghiên cứu đặc điểm giải phẫu bệnh u tế bào mầm buồng trứng ác tính - Luận văn Thạc sĩ Y học

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƢỢC TP. HỒ CHÍ MINH --oOo-- NGUYỄN THỊ SEN NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU BỆNH CỦA U TẾ BÀO MẦM BUỒNG TRỨNG ÁC TÍNH LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2021. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƢỢC TP. HỒ CHÍ MINH --oOo-- NGUYỄN THỊ SEN NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU BỆNH CỦA U TẾ BÀO MẦM BUỒNG TRỨNG ÁC TÍNH NGÀNH: KHOA HỌC Y SINH (GIẢI PHẪU BỆNH) MÃ SỐ: 8720101 LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.

NGUYỄN SÀO TRUNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2021. LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan. Tác giả Học viên thực hiện luận văn Nguyễn Thị Sen. MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

3 CÁC KÝ HIỆU VÀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT. i DANH MỤC ĐỐI CHIẾU THUẬT NGỮ VIỆT-ANH. ii DANH MỤC BẢNG. iii DANH MỤC HÌNH.

vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ. viii ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Phôi thai học, giải phẫu học và mô học bình thường của buồng trứng.

Phôi thai học. Giải phẫu học của buồng trứng. Mô học bình thường của buồng trứng. Nguồn gốc của u tế bào mầm buồng trứng.

Phân loại u tế bào mầm buồng trứng theo Tổ Chức Thế Giới năm 2020. Đặc điểm của các u tế bào mầm buồng trứng ác tính. U quái không trưởng thành buồng trứng. U quái trưởng thành có thành phần ác tính.

Carcinôm đệm nuôi ngoài thai kỳ. U tế bào mầm ác tính hỗn hợp. Đặc điểm hóa mô miễn dịch của các u tế bào mầm buồng trứng ác tính 25 1. Một số dấu ấn hóa mô miễn dịch trong chẩn đoán u tế bào mầm.

Đặc điểm biểu hiện các dấu ấn miễn dịch trong u tế bào mầm buồng trứng ác tính. Ứng dụng hóa mô miễn dịch trong chẩn đoán phân biệt các loại u tế bào mầm buồng trứng ác tính. CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu.

Dân số mục tiêu. Dân số chọn mẫu. Tiêu chuẩn chọn lựa. Tiêu chuẩn loại trừ.

Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Quy trình tiến hành nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu.

Định nghĩa biến số. Xử lý và phân phân tích dữ liệu. Kiểm tra số liệu và nhập liệu. Phân tích số liệu.

41 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu. Phân bố bệnh nhân theo tuổi. Đặc điểm đại thể.

Đặc điểm về kích thước khối u (đường kính lớn nhất). Đặc điểm vỏ bao của khối u. Đặc điểm về diện cắt khối u. Đặc điểm mô bệnh học.

Phân bố các típ mô bệnh học của u tế bào mầm buồng trứng ác tính. Đặc điểm vi thể của u nghịch mầm buồng trứng. Đặc điểm vi thể của u túi noãn hoàng. Đặc điểm vi thể của u quái không trưởng thành.

Đặc điểm vi thể của u tế bào mầm hỗn hợp. Đặc điểm vi thể của u quái trưởng thành có thành phần ác tính. Đối chiếu kích thước u theo tuổi. Đối chiếu các đặc điểm khác với típ mô bệnh học.

Đối chiếu tuổi theo típ mô bệnh học u tế bào mầm buồng trứng ác tính. Đối chiếu vị trí u theo típ mô bệnh học của u tế bào mầm buồng trứng ác tính. Đối chiếu kích thước u theo típ mô bệnh học u tế bào mầm buồng trứng ác tính. Đối chiếu diện cắt theo típ mô bệnh học.

Đặc điểm hóa mô miễn dịch của u tế bào mầm buồng trứng ác tính. Tỉ lệ biểu hiện của SALL-4 trong u tế bào mầm buồng trứng. Tỉ lệ biểu hiện của CD117, OCT-4 trong u nghịch mầm. Tỉ lệ biểu hiện AFP, Glypican-3 trong u túi noãn hoàng.

61 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm tuổi của khối u. Đặc điểm về vị trí khối u.

Đặc điểm về đại thể. Đặc điểm về kích thước khối u. Đặc điểm vỏ bao của khối u. Đặc điểm về diện cắt khối u.

Đặc điểm mô bệnh học của u tế bào mầm buồng trứng ác tính. Phân bố các típ mô bệnh học theo phân loại Tổ Chức Y Tế Thế Giới năm 2020. Đặc điểm vi thể của u nghịch mầm. Đặc điểm vi thể của u túi noãn hoàng.

Đặc điểm vi thể của u quái không trưởng thành. Đặc điểm vi thể của u tế bào mầm hỗn hợp. Đặc điểm vi thể của u quái trưởng thành có thành phần ác tính. Đối chiếu đặc điểm tuổi và kích thước u.

Đối chiếu típ mô bệnh học và các đặc điểm khác của khối u. Đối chiếu tuổi bệnh nhân và típ mô bệnh học. Đối chiếu vị trí u và típ mô bệnh học. Đối chiếu kích thước u và típ mô bệnh học.

Đối chiếu giữa diện cắt u và típ mô bệnh học. Biểu hiện các dấu ấn miễn dịch của u tế bào mầm buồng trứng ác tính 79 KẾT LUẬN. i CÁC KÝ HIỆU VÀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT TỪ VIẾT TẮT TỪ NGUYÊN GỐC CS Cộng sự QT Quang trường QTL Quang trường lớn AFP Alpha-fetoprotein CD Cluster of Differentiation β-HCG Βeta Human chorionic gonadotropin GISTs Gastrointestinal stromal tumors H&E Hematoxylin and eosin PLAP Placental alkaline phosphatase OCT-4 Octamer-binding transcription factor 4 Sox-2 Sex determining region Y-box 2 SALL-4 Sal-like protein 4 WHO World Health Orginization. ii DANH MỤC ĐỐI CHIẾU THUẬT NGỮ VIỆT-ANH THUẬT NGỮ VIỆT THUẬT NGỮ ANH Carcinôm phôi Embryonal tumor Carcinôm đệm nuôi ngoài thai kỳ Nongestational Choriocarcinoma Cấy ghép mô đệm thần kinh Gliomatosis Dạng nội bì Endodermal pattern Dạng tuyến Glandular pattern Dạng gan Hepatoid pattern Dạng nhầy Myxomatous pattern Dạng nang lớn Macrocytic pattern Dạng vi nang Microcytic pattern Dạng nhú Papillary pattern Dạng đặc Solid pattern Độ cao High grade Độ thấp Low grade Quang trường lớn High power field Quang trường nhỏ Low power field U Carcinoid ác tính Malignant Carcinoid Tumor U nghịch mầm Dysgeminoma U túi noãn hoàng Yolk sac tumor U quái không trưởng thành Immature teratoma U quái trưởng thành với thành Mature Teratoma with Malignant phần ác tính Transformation U quái giáp buồng trứng ác tính Malignant Struma Ovarii.

iii DANH MỤC BẢNG STT Tên bảng Trang Bảng 1.1: Bảng phân loại các u tế bào mầm buồng trứng theo Tổ Chức Thế Giới 2020 .2: Phân độ u quái không trưởng thành theo Tổ Chức Y Tế Thế Giới 2020 .3: Các dấu ấn miễn dịch thường dùng trong chẩn đoán u nghịch mầm .4: Các dấu ấn miễn dịch thường dùng trong chẩn đoán u túi noãn hoàng .5: Các dấu ấn miễn dịch thường dùng trong chẩn đoán carcinôm phôi .6: Các dấu ấn miễn dịch thường dùng trong chẩn đoán carcinôm đệm nuôi .7: Các dấu ấn miễn dịch thường dùng trong chẩn đoán phân biệt u tế bào mầm buồng trứng ác tính .1: Một số đặc điểm của kháng thể sử dụng trong nghiên cứu .2: Cách đánh giá kết quả hóa mô miễn dịch.3: Các biến số trong quá trình thu thập dữ liệu .1: Phân bố kích thước khối u .2: Tính chất vỏ bao của u tế bào mầm buồng trứng ác tính .3: Tính nguyên vẹn vỏ bao của u tế bào mầm buồng trứng ác tính .4: Một số đặc điểm đại thể khác của u tế bào mầm buồng trứng .5: Phân bố các típ mô bệnh học của u tế bào mầm buồng trứng ác tính .6: Đặc điểm mô bệnh học của u nghịch mầm .7: Đặc điểm mô bệnh học của u túi noãn hoàng .8: Đặc điểm mô bệnh học của u quái không trưởng thành .9: Phân độ mô học của u quái không trưởng thành .10: Một số đặc điểm của các trường hợp có cấy ghép mô thần kinh đệm ở mạc nối lớn .11: Phân bố típ mô bệnh học của u tế bào mầm hỗn hợp.12: Đặc điểm mô bệnh học của u quái trưởng thành có thành phần ác tính. 53Error! Bookmark not defined.13: Phân bố kích thước u theo nhóm tuổi .14: Phân bố tuổi theo típ mô bệnh học của u tế bào mầm buồng trứng ác tính .15: Phân bố vị trí u theo típ mô bệnh học của u tế bào mầm buồng trứng ác tính .16: Phân bố kích thước u theo típ mô bệnh học của u tế bào mầm buồng trứng ác tính .17: Phân bố diện cắt u theo típ mô bệnh học của u tế bào mầm .18: Mức độ biểu hiện dấu ấn miễn dịch SALL-4 trên các típ mô bệnh học .19: Mức độ biểu hiện CD117 và OCT-4 trên u nghịch mầm .20: Mức độ biểu hiện AFP và Glypican-3 trên u túi noãn hoàng .1: So sánh độ tuổi mắc bệnh qua các nghiên cứu. v DANH MỤC HÌNH STT Tên hình Trang Hình 1.1 Giải phẫu học của buồng trứng .2 Cấu trúc mô học bình thường của buồng trứng .4 Vi thể u nghịch mầm .5: Đại thể u túi noãn hoàng .6 Các dạng phân bố của u túi noãn hoàng .7: U quái không trưởng thành .8: Vi thể u quái không trưởng thành .9: U quái trưởng thành với thành phần gai ác tính .10: Vi thể u quái trưởng thành với thành phần ác tính .11: Vi thể carcinôm đệm nuôi ngoài thai kỳ .12: Vi thể carcinôm phôi .13: U tế bào mầm hỗn hợp gồm u nghịch mầm và u túi noãn hoàng 24 Hình 3.1: Tính nguyên vẹn trên đại thể của khối u.2: Diện cắt của khối u .3: Đặc điểm kiểu sắp xếp của các tế bào trong u nghịch mầm .4: Một vài đặc điểm của u túi noãn hoàng.5: Một số thành phần không trưởng thành của u quái không trưởng thành.6: Cấy ghép mô thần kinh đệm ở mạc nối lớn trong u quái không trưởng thành .7: SALL-4 dương tính ở các típ mô bệnh học của u nghịch mầm .8: Glypican-3 dương tính ở các kiểu sắp xếp của u túi noãn hoàng. vii DANH MỤC SƠ ĐỒ STT Tên sơ đồ Trang Sơ đồ 1.1: Sự phát triển của u tế bào mầm theo nguồn gốc.2: Các dấu ấn hoá mô miễn dịch trong u tế bào mầm .1 Quy trình tiến hành nghiên cứu.2 Sơ đồ nhuộm hóa mô miễn dịch.

viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ STT Tên biểu đồ Trang Biểu đồ 1.1: Phân bố u tế bào mầm ác tính theo độ tuổi .2: Tỉ lệ u tế bào mầm buồng trứng ác tính phân bố theo vị trí .3: Tỉ lệ đặc điểm diện cắt của u tế bào mầm buồng trứng ác tính 47 Biểu đồ 4.1: Phân bố típ mô bệnh học trong các nghiên cứu .