Đánh giá kết quả hóa xạ trị đồng thời phác đồ Paclitaxel-Carboplatin trong ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn IIIB

MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN. ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ UNG THƯ PHỔI. Tỷ lệ mắc.

Tỷ lệ tử vong. Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ. CÁC PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN UNG THƯ PHỔI. Các phương pháp cận lâm sàng.

Chẩn đoán phân biệt. Chẩn đoán giai đoạn bệnh. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI KHÔNG PHẢI TẾ BÀO NHỎ. Giai đoạn II.

Giai đoạn III. Giai đoạn IV. KẾT QUẢ MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI KHÔNG PHẢI TẾ BÀO NHỎ GIAI ĐOẠN IIIB. Vai trò của phẫu thuật.

Vai trò của hoá xạ trị. Điều trị củng cố sau hóa xạ trị đồng thời. Vai trò của xạ trị não dự phòng sau khi kết thúc hóa xạ trị đồng thời. Cơ sở của chọn lựa phác đồ hóa trị paclitaxel-carboplatin.

Các tiến bộ của xạ trị trong việc phối hợp hoá xạ trị đồng thời. Các thuốc hoá trị và xạ trị sử dụng trong nghiên cứu. 34 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân. Tiêu chuẩn loại trừ. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu.

Cỡ mẫu nghiên cứu. Các bước triển khai nghiên cứu. Theo dõi bệnh nhân sau điều trị. Thu thập, phân tích và xử lý số liệu.

Các tiêu chuẩn đánh giá. CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ CHO CÁC MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. CÁC TIÊU CHUẨN ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU. 49 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

ĐẶC ĐIỂM BỆNH NHÂN. Đặc điểm lâm sàng. Đặc điểm cận lâm sàng. KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ.

Đặc điểm về liều xạ trị. Đặc điểm chu kỳ hoá trị. Kết quả điều trị. Đánh giá đáp ứng theo các yếu tố.

Kết quả sống thêm toàn bộ. Kết quả sống thêm không tiến triển. PHÂN TÍCH SỐNG THÊM LIÊN QUAN TỚI CÁC YẾU TỐ. Phân tích sống thêm toàn bộ liên quan tới các yếu tố.

Phân tích sống thêm không tiến triển liên quan tới các yếu tố. ĐỘC TÍNH ĐIỀU TRỊ. Độc tính trên hệ tạo huyết. Độc tính ngoài hệ tạo huyết.

Các độc tính khác. 78 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG. Kết quả nghiên cứu.

Nhận định một số yếu tố ảnh hưởng tới thời gian sống thêm. BÀN LUẬN VỀ ĐỘC TÍNH CỦA PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ. Độc tính trên hệ huyết học; gan và thận. Độc tính ngoài hệ huyết học.

112 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Xếp giai đoạn ung thư phổi AJCC theo phiên bản 7 .2: Kết quả sống thêm của hóa xạ trị đồng thời và hóa xạ trị tuần tự .1: Đặc điểm lâm sàng .2: Đặc điểm cận lâm sàng .3: Đánh giá đáp ứng theo các yếu tố .4: Kết quả sống thêm toàn bộ .5: Kết quả sống thêm không tiến triển .6: Kết quả sống thêm toàn bộ theo giới .7: Kết quả sống thêm toàn bộ theo tuổi .8: Kết quả sống thêm toàn bộ theo tình trạng sút cân .9: Sống thêm toàn bộ theo thể mô bệnh học .10: Sống thêm toàn bộ theo kích thước của khối u .11: Sống thêm toàn bộ theo liều xạ.12: Sống thêm toàn bộ theo số đợt hoá trị .13: Kết quả sống thêm không tiến triển theo giới .14: Kết quả sống thêm không tiến triển theo tuổi .15: Kết quả sống thêm không tiến triển theo tình trạng sút cân .16: Sống thêm không tiến triển theo thể mô bệnh học .17: Sống thêm không tiến triển theo kích thước khối u.18: Sống thêm không tiến triển theo liều xạ .19: Sống thêm không tiến triển theo số đợt hoá trị .20: Phân tích mối liên quan giữa sống thêm với phương pháp điều trị .21: Phân tích mối liên quan giữa sống thêm trong nhóm điều trị không đủ liệu trình .22: Độc tính trên hệ tạo huyết .23: Độc tính trên gan, thận .24: Các độc tính khác .1: Tỷ lệ đáp ứng của các nghiên cứu .2: Độc tính trên hệ tạo huyết độ 3, 4 trong các nghiên cứu hóa xạ trị đồng thời.3: Độc tính độ 3, 4 trong các nghiên cứu hóa xạ trị đồng thời. 104 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1. Thời gian sống thêm toàn bộ của nhóm I. Thời gian sống thêm toàn bộ của nhóm II.

Thời gian sống thêm toàn bộ của nhóm III .1: Liều xạ trị khối u.2: Số chu kỳ hoá trị điều trị.3: Kết quả điều trị .4: Kết quả sống thêm toàn bộ .5: Kết quả sống thêm không tiến triển .6: Kết quả sống thêm toàn bộ theo giới .7: Kết quả sống thêm toàn bộ theo tuổi .8: Kết quả sống thêm toàn bộ theo tình trạng sút cân.9: Sống thêm toàn bộ theo thể mô bệnh học.10: Sống thêm toàn bộ theo kích thước của khối u .11: Sống thêm toàn bộ theo liều xạ .12: Sống thêm toàn bộ theo số đợt hoá trị .13: Kết quả sống thêm không tiến triển theo giới .14: Kết quả sống thêm không tiến triển theo tuổi.15: Kết quả sống thêm không tiến triển theo tình trạng sút cân.16: Sống thêm không tiến triển theo thể mô bệnh học .17: Sống thêm không tiến triển theo kích thước khối u .18: Sống thêm không tiến triển theo liều xạ .19: Sống thêm không tiến triển theo số đợt hoá trị. 73 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1: Bảng thống kê tỷ lệ mắc, tử vong một số ung thư hay gặp trên thế giới .2: Khối u phổi phải trên phim chụp ngực thẳng .3: Khối tổn thương phổi phải trên phim CT lồng ngực .4: Hình ảnh khối tổn thương phổi phải trên phim chụp PET/CT .5: Hình ảnh tổn thương u phế quản trên nội soi .6: Hình ảnh mô bệnh học của ung thư phổi. Các thể tích xạ trị theo ICRU. Phác đồ hóa xạ trị đồng thời.

38 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Ung thư phổi (UTP) là bệnh ác tính phổ biến, là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh ung thư ở nam trên toàn thế giới. Tỷ lệ mắc UTP chiếm tỷ lệ 11,6% trong tổng số các loại ung thư nhưng gây tử vong đến 18,4% [1]. Theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới, UTP được chia làm hai nhóm chính dựa vào đặc điểm mô bệnh học, gồm ung thư phổi không phải tế bào nhỏ (UTPKTBN) chiếm tỷ lệ 80-85% và ung thư phổi tế bào nhỏ chiếm khoảng 10-15%, mỗi nhóm có những đặc điểm lâm sàng, phương pháp điều trị và tiên lượng bệnh khác nhau [2]. Bệnh UTPKTBN giai đoạn III gặp khoảng 22% tại thời điểm chẩn đoán ban đầu và tỷ lệ sống thêm 5 năm dao động từ 5 đến 20%, kết quả này phụ thuộc vào phương pháp điều trị [3].

Phẫu thuật đóng vai trò hạn chế vì đa số các trường hợp không thể cắt bỏ triệt để. Di căn xa là thất bại thường gặp nhất đối với các nghiên cứu về xạ trị đơn thuần. Đây chính là cơ sở để tiến hành các nghiên cứu phối hợp hóa và xạ trị [4]. Hiện nay hoá xạ trị đồng thời (HXTĐT) được xem là điều trị chuẩn cho bệnh nhân UTPKTBN giai đoạn IIIA hoặc IIIB không phẫu thuật triệt để.

HXTĐT có ưu thế về việc kiểm soát bệnh tại chỗ và di căn xa nhờ sự tương tác cùng lúc giữa hóa và xạ trị. Với nỗ lực tối ưu hóa kết quả điều trị, nghiên cứu của Kelly (2001), Schiller (2002) đã xác định sự phối hợp paclitaxel - carboplatin đồng thời với xạ trị cho kết quả sống thêm tương tự nhưng với độc tính thấp hơn phác đồ hóa chất có chứa cisplatin [5], [6]. Tiếp đến là các nghiên cứu của Belani (2005), của Vokes (2007) và của Lau (2001) cũng chứng minh điều này. Đặc biệt với kết quả thuyết phục trong nghiên cứu pha III của Yamamoto cho thấy phác đồ này được xem là một phối hợp tham khảo cho các nghiên cứu HXTĐT về sau [7], [8], [9], [10].

2 Tại Việt Nam, UTP có tỷ lệ mắc và chết hàng năm nhiều thứ hai, chỉ sau ung thư gan và dự đoán ngày càng tăng [11], [12]. Việc tầm soát UTP chưa được triển khai rộng rãi, đa số các bệnh nhân UTP khi đến khám đều ở giai đoạn tiến triển, ảnh hưởng tới kết quả điều trị. Các nghiên cứu điều trị HXTĐT cho UTPKTBN giai đoạn IIIB còn ít, trong đó nghiên cứu HXTĐT UTPKTBN bằng phác đồ etoposide-cisplatin cho tỷ lệ đáp ứng 55,3% [13], đặc biệt cũng ở giai đoạn III, với phương pháp điều trị HXTĐT áp dụng kỹ thuật PET/CT mô phỏng với phác đồ paclitaxel-carboplatin cho tỷ lệ sống thêm toàn bộ 1 năm, 2 năm, 3 năm tương ứng là 78,6%, 51,3% và 39,6% rất khả quan [14]. Tuy nhiên không phải tất cả các bệnh nhân đều có thể tiếp cận được với kỹ thuật PET/CT mô phỏng trước khi tiến hành điều trị.

Do vậy, với mong muốn tìm kiếm phác đồ điều trị vừa đem lại hiệu quả cao, hạn chế được tác dụng phụ đồng thời cải thiện được chất lượng sống cho những bệnh nhân UTPKTBN ở giai đoạn tiến triển, và có thể áp dụng trên số đông bệnh nhân, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá kết quả hoá xạ trị đồng thời phác đồ paclitaxel- carboplatin trong ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn IIIB tại Bệnh viện K” trong thời gian từ 2014-2017 với hai mục tiêu: 1. Đánh giá kết quả hóa xạ trị đồng thời phác đồ paclitaxel- carboplatin trên bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn IIIB. Đánh giá một số độc tính của phác đồ này. 3 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 1.

ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ UNG THƯ PHỔI 1. Tỷ lệ mắc Trong những năm gần đây, trên toàn thế giới, tỷ lệ mắc bệnh ung thư đã vượt qua bệnh tim mạch để trở thành căn nguyên gây tử vong hàng đầu với tỷ lệ mắc bệnh cao và độ tuổi mắc bệnh ngày càng trẻ [15]. Với tốc độ phát triển dân số và sự gia tăng tuổi thọ như hiện nay thì ước tính đến năm 2030, thế giới sẽ có thêm khoảng 26 triệu trường hợp ung thư mới mắc và khoảng 17 triệu bệnh nhân tử vong mỗi năm; trong đó UTP có tỷ lệ mắc và tử vong hàng đầu trong các loại bệnh ung thư [16]. Theo thống kê của Globocan năm 2018 về UTP, thế giới có khoảng 2.094 triệu người mới mắc, xếp thứ 1 về tỷ lệ mới mắc trong số các bệnh ung thư.

Đây là một trong những nhóm bệnh ung thư phổ biến nhất, ác tính nhất và để lại hậu quả nặng nề nhất về sức khỏe, kinh tế và xã hội [1].