Luận án TS: Đặc điểm thiếu máu, EPO huyết tương ở ĐTĐ Típ 2 có bệnh thận mạn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGUYỄN NGỌC ÁNH NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM THIẾU MÁU VÀ NỒNG ĐỘ ERYTHROPOIETIN HUYẾT TƯƠNG Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 CÓ BỆNH THẬN MẠN TÍNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGUYỄN NGỌC ÁNH NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM THIẾU MÁU VÀ NỒNG ĐỘ ERYTHROPOIETIN HUYẾT TƯƠNG Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 CÓ BỆNH THẬN MẠN TÍNH Ngành: Nội khoa Mã số: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.TS Lê Việt Thắng 2.TS Cấn Văn Mão HÀ NỘI LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Ngọc Ánh LỜI CẢM ƠN Tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến Đảng ủy – Ban Giám đốc Học viện Quân Y, Đảng ủy – Ban Giám đốc Bệnh viện Quân Y 103 đã cho phép và tạo điều kiện cho tôi được thực hiện chương trình nghiên cứu sinh này. Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng sâu sắc đến PGS.

Lê Việt Thắng, là người Thầy hướng dẫn đã luôn tận tình chỉ bảo tôi trong việc truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm nghiên cứu, giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện và nghiêm khắc góp ý kiến, chỉnh lý trong suốt quá trình hoàn thành luận án. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới PGS.TS Cấn Văn Mão, đã hướng dẫn luận án và giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập số liệu nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn đến Đảng ủy– Ban lãnh đạo trường Đại học Y Dược Hải Phòng, PGS. Nguyễn Văn Khải đã tạo mọi điều kiện, quan tâm và tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án.

Tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn tới Phòng Đào tạo Sau đại học, Bộ môn – Khoa Thận và Lọc máu, Bộ môn Sinh lý bệnh- Học viện Quân y; tập thể Khoa Nội 3, Phòng kế hoạch tổng hợp, Ban giám đốc - Bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong việc hoàn thành đề tài nghiên cứu. Tôi vô cùng biết ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn đồng hành, ủng hộ, động viên giúp đỡ tôi về tinh thần, vật chất trong quá trình học tập và nghiên cứu. Hà Nội, ngày tháng năm Tác giả luận án Nguyễn Ngọc Ánh MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ ĐẶT VẤN ĐỀ. BỆNH THẬN DO ĐÁI THÁO ĐƯỜNG.

Bệnh thận do đái tháo đường và các yếu tố nguy cơ. Cơ chế bệnh sinh và tổn thương thận ở bệnh thận đái tháo đường 6 1. Lâm sàng bệnh thận đái tháo đường. Chẩn đoán bệnh thận đái tháo đường.

Phòng và điều trị bệnh thận đái tháo đường. THIẾU MÁU Ở BỆNH NHÂN BỆNH THẬN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG16 1. Đại cương về thiếu máu. Thiếu máu ở bệnh nhân đái tháo đường.

Thiếu máu ở bệnh nhân ĐTĐ có bệnh thận mạn. Vai trò của Erythropoietin trong quá trình tạo máu. NHỮNG NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC LIÊN QUAN34 1. Nghiên cứu nước ngoài.

Nghiên cứu Việt nam. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Tiêu chuẩn lựa chọn đối tượng nghiên cứu.

Tiêu chuẩn loại trừ. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Các tiêu chuẩn chẩn đoán, phân loại sử dụng trong nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Một số đặc điểm chung. Đặc điểm tổn thương thận ở nhóm bệnh nhân nghiên cứu. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM THIẾU MÁU, NỒNG ĐỘ ERYTHROPOIETIN HUYẾT TƯƠNG Ở ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

Một số đặc điểm thiếu máu ở nhóm đối tượng nghiên cứu. Nồng độ EPO huyết tương ở nhóm đối tượng nghiên cứu. LIÊN QUAN GIỮA MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM THIẾU MÁU, NỒNG ĐỘ EPO HUYẾT TƯƠNG VỚI MỘT SỐ CHỈ SỐ LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU. Liên quan giữa một số đặc điểm thiếu máu, nồng độ EPO với đặc điểm tổn thương thận.

Liên quan giữa thiếu máu, nồng độ EPO với đặc điểm bệnh nhân74 3. Liên quan giữa thiếu máu, nồng độ EPO với tính chất thiếu máu 77 3. Liên quan giữa thiếu máu, nồng độ EPO với tình trạng kiểm soát glucose máu. Phân tích hồi quy đa biến yếu tố liên quan thiếu máu.

Phân tích hồi quy đa biến yếu tố liên quan giảm EPO. ĐẶC ĐIỂM CHUNG ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Một số đặc điểm chung. Đặc điểm tổn thương thận ở nhóm bệnh nhân nghiên cứu.

MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM THIẾU MÁU, NỒNG ĐỘ ERYTHROPOIETIN HUYẾT TƯƠNG Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 CÓ BỆNH THẬN MẠN. Một số đặc điểm thiếu máu ở nhóm đối tượng nghiên cứu. Nồng độ EPO huyết tương ở nhóm đối tượng nghiên cứu. LIÊN QUAN THIẾU MÁU, NỒNG ĐỘ EPO HUYẾT TƯƠNG VỚI MỘT SỐ CHỈ SỐ LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU.

Liên quan giữa thiếu máu, nồng độ EPO với đặc điểm tổn thương thận. Liên quan giữa thiếu máu, nồng độ EPO với một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng bệnh nhân nghiên cứu. Liên quan giữa thiếu máu, nồng độ EPO với tính chất thiếu máu. Liên quan giữa thiếu máu, nồng độ EPO với tình trạng kiểm soát glucose máu.

Phân tích hồi quy đa biến yếu tố liên quan thiếu máu. Phân tích hồi quy đa biến yếu tố liên quan giảm EPO. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI. 125 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Phần viết Phần viết đầy đủ Phần viết đầy đủ tắt tiếng Anh tiếng Việt 1.

ACE I Angiotensin-converting Ức chế men chuyển enzyme Inhibitors angiotensin 2. ADA Association Diabetes Hội đái tháo đường America Hoa kỳ 3. AGEs Glycosyl hóa nâng cao 4. ARB Angiotensin II receptor Thuốc chẹn thụ thể blockers Angiotensin 5.

ART Afferent Arterioles Tiểu động mạch hướng tâm 6. BFU-E Burst forrming unit Tế bào gốc dòng hồng erythroid cầu 8. BTĐTĐ Bệnh thận do đái tháo đường 9. BTGĐC Bệnh thận giai đoạn cuối 10.

BTMT Bệnh thận mạn tính 11. BTMT Bệnh thận mạn tính 12. C-TAD C-terminal transactivation Acid amin tận cùng domain 13. CFU-E Colony forming unit Tế bào nguồn dòng hồng erythroid cầu TT Phần viết Phần viết đầy đủ Phần viết đầy đủ tắt tiếng Anh tiếng Việt 14.

DCCT The Diabetes Control and Chương trình/ dự án thử Complications Trial nghiệm kiểm soát đái tháo đường và các biến chứng 15. ECM Extracellular matrix Protein chất nền ngoại bào 18. EDICT Epidemiology of Diabetes Interventions and Complications 19. eGFR Estimated Glomerular Mức lọc cầu thận ước Filtration Rate tính.

ELISA Enzyme – linked immunosorbent assay 21. EPO Erythropoietin Erythropoietin 22. EPOr Receptor tiếp nhận kích thích EPO 23. GBM Glomerular base membrane Màng đáy cầu thận 24.

GRB Growth factor receptor Protein gắn thụ thể yếu binding protein tố tăng trưởng 25. GWAS Genome-Wide Association Nghiên cứu liên kết toàn Studies bộ bộ gen 26. Hb Hemoglobin Huyết sắc tố 27. HC Hồng cầu TT Phần viết Phần viết đầy đủ Phần viết đầy đủ tắt tiếng Anh tiếng Việt 28.

HCP Hemopoietic cell Tế bào tạo hồng cầu phosphatase 29. HCTH Hội chứng thận hư 30. HIF-1 Hypoxia-inducible factor 1 Yếu tố gây thiếu oxy 1 31. HRE Hypoxia response element Nhân tố phản ứng với tình trạng thiếu oxy 32.

HST huyết sắc tố 33. JAK2 Janus kinase 36. KDIGO Kidney Disease Improving Tổ chức cải thiện chất Global Outcomes lượng điều trị bệnh thận toàn cầu 37. KDOQI Kidney Disease Outcomes Tổ chức sáng kiến nâng Quality Initiatives cao chất lượng điều trị bệnh thận 38.

KTC Khoảng tin cậy 39. LDL-C Low Denstity Lipoprotein Lipoprotein tỷ trọng thấp Cholesterol 40. MAPK Mitogen Activated Protein Con đường tín hiệu Kinase protein kinase hoạt hóa phân bào 42. MAU MicroAlbumin TT Phần viết Phần viết đầy đủ Phần viết đầy đủ tắt tiếng Anh tiếng Việt 43.

MCH Mean Corpuscular Lượng huyết sắc tố trung Hemoglobin bình hồng cầu 44. MCHC Mean corpuscular Nồng độ huyết sắt tố Hemoglobin Concentration trung bình của hồng cầu 45. MCV Mean Corpuscular Volume Thể tích trung bình khối hồng cầu 46. MDRD Modification of Diet in Renal Disease 47.

MLCT Mức lọc cầu thận 48. NOS Nitric oxide 49. OR Odd Ratio 50. RAAS Renin-angiotensin- Renin-angiotensin- aldosterone aldosterone 51.

RDW Red Cell Distribution With Dải phân bố kích thước hồng cầu 52. rHu-EPO Recombinant Human Erythropoietin người tái Erythropoietin tổ hợp 53. SGLT2 Sodium-Glucose co- Chất ức chế đồng vận Transporter-2 chuyển natri glucose loại 2 54. SHC SrC-homology và collagen 55.

SOS Gen mã hóa “son of senverless” 56. TB Tế bào TT Phần viết Phần viết đầy đủ Phần viết đầy đủ tắt tiếng Anh tiếng Việt 57. TBM Tubular base membrane Dày màng đáy ống thận 58. TG Triglycerid Triglycerid 59.

TNF-α Tumor Necrosis Factors-α Yếu tố hoại tử khối u 60. WHO World Health Organization Tổ chức y tế thế giới DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 1. Tiến triển bệnh thận mạn dựa trên mức lọc cầu thận và albumin niệu 13 1. Phân chia mức độ thiếu máu.

Các thuốc sử dụng trong điều trị. Phân chia giai đoạn bệnh thận mạn tính theo KDOQI 2002. Phân loại thiếu máu theo kích thước hồng cầu. Phân loại thiếu máu theo tính chất thiếu máu.

Chẩn đoán rối loạn lipid máu. Phân loại quốc tế BMI trên người trưởng thành. Đánh giá bất thường các chỉ số sinh hoá. Phân bố bệnh nhân theo tuổi và giới.

Phân bố bệnh nhân theo BMI. Phân bố bệnh nhân theo thời gian phát hiện ĐTĐ. So sánh tỷ lệ THA, biến chứng mắt và tim ở 2 nhóm bệnh và. So sánh một số chỉ số sinh hoá máu nhóm bệnh và chứng bệnh.

So sánh nồng độ glucose và HbA1C máu ở 2 nhóm bệnh. Phân bố bệnh nhân theo bệnh thận mạn tính. So sánh một số chỉ số hồng cầu giữa nhóm bệnh và chứng bệnh. Phân bố bệnh nhân theo mức độ thiếu máu ở nhóm bệnh và nhóm chứng bệnh.

Phân bố bệnh nhân theo thể tích HC và tính chất thiếu máu ở nhóm bệnh và nhóm chứng bệnh. So sánh giá trị trung bình nồng độ EPO huyết tương ở các đối tượng nghiên cứu. So sánh tỷ lệ tăng/giảm nồng độ EPO giữa nhóm bệnh. So sánh giá trị trung bình của một số chỉ số hồng cầu và nồng độ EPO huyết tương với các nhóm tuổi khác nhau.

68 Bảng Tên bảng Trang 3.