Giá trị bilirubin & tỉ số bilirubin/albumin máu cuống rốn tiên đoán vàng da đẻ non

ĐẠI HỌC HUẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y - DƢỢC NGUYỄN THỊ THANH BÌNH GIÁ TRỊ NỒNG ĐỘ BILIRUBIN VÀ TỈ SỐ BILIRUBIN TOÀN PHẦN/ALBUMIN MÁU CUỐNG RỐN TRONG TIÊN ĐOÁN VÀNG DA TĂNG BILIRUBIN GIÁN TIẾP CẦN CHIẾU ĐÈN Ở TRẺ ĐẺ NON LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HUẾ - 2024 ĐẠI HỌC HUẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y - DƢỢC NGUYỄN THỊ THANH BÌNH GIÁ TRỊ NỒNG ĐỘ BILIRUBIN VÀ TỈ SỐ BILIRUBIN TOÀN PHẦN/ALBUMIN MÁU CUỐNG RỐN TRONG TIÊN ĐOÁN VÀNG DA TĂNG BILIRUBIN GIÁN TIẾP CẦN CHIẾU ĐÈN Ở TRẺ ĐẺ NON LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Ngành: NHI KHOA Mã số: 97 20 106 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. PHAN HÙNG VIỆT HUẾ - 2024 Lời Cảm Ơn Qua quá trình học tập và hoàn thành luận án này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến: Ban Giám hiệu Trường Đại học Y – Dược, Đại học Huế. Ban Giám đốc Đại học Huế và Phòng Đào tạo sau Đại học của Đại học Huế. Ban Giám đốc Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế.

Ban chủ nhiệm, bác sĩ, điều dưỡng, nữ hộ sinh và các bác sĩ sau đại học làm việc tại Khoa Phụ sản và phòng Nhi sơ sinh cùng cán bộ nhân viên của Khoa xét nghiệm trung tâm, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế. Phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế. Phòng Đào tạo Sau Đại học, Thư viện Trường Đại học Y – Dược Huế. Ban biên tập Tạp chí Y D ược học Trường Đại học Y – Dược Huế và Tạp chí Y học lâm sàng Bệnh viện Trung Ương Huế.

Ban chủ nhiệm cùng quý Thầy Cô Bộ môn Nhi đã nhiệt tình giảng dạy, truyền đạt cho tôi kiến thức chuyên môn cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho tôi tham gia học nghiên cứu sinh. Các bác sĩ và đồng nghiệp tại Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Trung ương Huế đã cung cấp cho tôi thêm kiến thức và thực hành về sơ sinh cùng các chuyên ngành nhi khác trong thời gian thực hành tại Trung tâm. Tôi xin ghi nhớ và biết ơn sự đồng ý tình nguyện tham gia nghiên cứu của người nhà và những trẻ sơ sinh trong nghiên cứu của tôi. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng đến Thầy PGS.

Phan Hùng Việt, Thầy đã truyền đạt kiến thức, tận tình hướng dẫn, động viên khích lệ và dành nhiều thời gian trao đổi cũng như định hướng cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án. Cuối cùng, tôi xin dành tình cảm yêu thương và lòng biết ơn đến gia đình và nội ngoại hai bên cùng bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên và khích lệ tôi trong suốt quá trình học tập. Huế, tháng 02 năm 2024 Nguyễn Thị Thanh Bình LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Nguyễn Thị Thanh Bình, nghiên cứu sinh chuyên ngành Nhi khoa tại Trường Đại học Y – Dược, Đại học Huế. Tôi xin cam đoan đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy PGS.

Phan Hùng Việt. Công trình nghiên cứu này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu đảm bảo tính trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của bệnh viện nơi tôi nghiên cứu. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về lời cam đoan này.

Huế, ngày 29 tháng 02 năm 2024 Ngƣời cam đoan Nguyễn Thị Thanh Bình DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Tiếng Việt Bilirubin GT : Bilirubin gián tiếp Bilirubin TP : Bilirubin toàn phần cs : cộng sự SSĐT : Sơ sinh đủ tháng Tiếng Anh 95% CI : 95% Confidence Interval : 95% khoảng tin cậy AAP : American Academy of Pediatrics : Hội Nhi khoa Hoa Kỳ ABE : Acute bilirubin encephalopathy : Bệnh não cấp do bilirubin AUC : Area under the ROC curve : Diện tích dưới đường cong ROC BCG : Bromcresol green : Bromcresol xanh CBE : Chronic bilirubin encephalopathy : Bệnh não mạn tính do bilirubin CO : Carbon monoxide IVIG : Intravenous immunoglobulin : Globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch : National Institute of Health and Care Excellence NICE : Viện Y tế và Chất lượng điều trị Vương quốc Anh OR : Odds ratio : Tỉ số chênh Se : Sensitivity : Độ nhạy SE : Standard Error : Sai số chuẩn Sp : Specificity : Độ đặc hiệu UDPGT : Uridine diphosphoglucuronate glucuronosyltransferase WHO : World Health Organization : Tổ chức Y tế Thế giới MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. Đặc điểm vàng da tăng biliurbin gián tiếp ở trẻ đẻ non. Cơ sở khoa học của các nghiên cứu về nồng độ bilirubin và tỉ số bilirubin toàn phần/albumin máu cuống rốn. Tình hình nghiên cứu ở trong và ngoài nước.

Đặc điểm mô hình Sản – Nhi tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của vàng da tăng bilirubin gián tiếp ở trẻ đẻ non. Một số yếu tố liên quan đến nồng độ bilirubin và tỉ số bilirubin toàn phần/albumin máu cuống rốn ở trẻ đẻ non có vàng da tăng bilirubin gián tiếp.

Giá trị của nồng độ bilirubin và tỉ số bilirubin toàn phần/albumin máu cuống rốn trong tiên đoán vàng da tăng bilirubin gián tiếp cần chiếu đèn ở trẻ đẻ non. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của vàng da tăng bilirubin gián tiếp ở trẻ đẻ non. Một số yếu tố liên quan đến nồng độ bilirubin và tỉ số bilirubin toàn phần/albumin máu cuống rốn ở trẻ đẻ non có vàng da tăng bilirubin gián tiếp.

Giá trị của nồng độ bilirubin và tỉ số bilirubin toàn phần/albumin máu cuống rốn trong tiên đoán vàng da tăng bilirubin gián tiếp cần chiếu đèn ở trẻ đẻ non118 KẾT LUẬN .126 NHỮNG ĐIỂM MẠNH VÀ ĐIỂM HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI .129 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ ĐƢỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .130 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Tần suất vàng da nặng và thay máu điều trị vàng da tăng bilirubin gián tiếp ở trẻ sơ sinh. Các yếu tố nguy cơ của vàng da tăng bilirubin gián tiếp ở trẻ sơ sinh. Các nguyên nhân gây vàng da tăng bilirubin gián tiếp thường gặp theo ngày tuổi ở trẻ sơ sinh.

Phân vùng vàng da theo Kramer. Đánh giá lâm sàng về mức độ nặng của vàng da. Phân biệt vàng da tăng bilirubin gián tiếp – tăng bilirubin trực tiếp dựa vào lâm sàng. Phân biệt vàng da sinh lý – bệnh lý.

Nồng độ albumin huyết thanh ở trẻ sơ sinh. Các biến nghiên cứu. Mức độ suy hô hấp theo thang điểm Silverman. Giá trị của diện tích dưới đường cong ROC (AUC).

Phân bố nhóm nghiên cứu theo giới tính. Phân bố nhóm nghiên cứu theo tuổi thai. Phân bố nhóm nghiên cứu theo cân nặng lúc sinh. Phân bố nhóm nghiên cứu theo tình trạng dinh dưỡng lúc sinh.

Phương pháp sinh và hồi sức sau sinh của trẻ. Tiền sử mẹ và gia đình. Thời điểm xuất hiện vàng da. Mức độ vàng da theo qui tắc Kramer tại thời điểm phát hiện vàng da.

Trẻ có chỉ định điều trị vàng da bằng chiếu đèn. Thời gian chiếu đèn và kết quả điều trị. Một số bệnh lý kèm theo của trẻ. Nồng độ bilirubin, albumin và tỉ số bilirubin toàn phần/albumin máu cuống rốn.

Kết quả xét nghiệm máu tĩnh mạch ngày 2 sau sinh. Nồng độ hemoglobin trong công thức máu tĩnh mạch ngày 2 sau sinh 65 Bảng 3. Kết quả xét nghiệm glucose mao mạch sau sinh của trẻ đẻ non. Liên quan giữa đặc điểm của vàng da với nồng độ bilirubin toàn phần máu tĩnh mạch ngày 2 sau sinh của trẻ đẻ non.

Một số yếu tố liên quan từ phía con. Một số yếu tố liên quan từ mẹ. Một số đặc điểm lâm sàng của vàng da liên quan đến chỉ định chiếu đèn điều trị cho trẻ đẻ non. Mối liên quan giữa nồng độ bilirubin toàn phần máu cuống rốn với một số đặc điểm lâm sàng của trẻ đẻ non có vàng da.

Một số yếu tố liên quan từ mẹ và con với nồng độ bilirubin toàn phần máu cuống rốn của trẻ đẻ non có vàng da. Mối liên quan giữa nồng độ bilirubin gián tiếp máu cuống rốn với một số đặc điểm lâm sàng của trẻ đẻ non có vàng da. Mối liên quan giữa nồng độ bilirubin gián tiếp máu cuống rốn với một số yếu tố nguy cơ của vàng da. Mối liên quan giữa tỉ số bilirubin TP/albumin máu cuống rốn với một số đặc điểm lâm sàng của trẻ đẻ non có vàng da.

Mối liên quan giữa tỉ bilirubin TP/albumin máu cuống rốn với một số yếu tố nguy cơ của vàng da. Mối tương quan giữa nồng độ bilirubin toàn phần máu cuống rốn với kết quả xét nghiệm máu tĩnh mạch ngày 2 sau sinh. Mối tương quan giữa nồng độ bilirubin gián tiếp máu cuống rốn với kết quả xét nghiệm máu tĩnh mạch ngày 2 sau sinh. Mối tương quan của nồng độ albumin giữa máu cuống rốn với máu tĩnh mạch ngày 2 sau sinh.

Mối tương quan giữa tỉ số bilirubin TP/albumin máu cuống rốn với kết quả xét nghiệm máu tĩnh mạch ngày 2 sau sinh. Giá trị của nồng độ bilirubin toàn phần máu cuống rốn trong tiên đoán vàng da tăng bilirubin gián tiếp cần chiếu đèn ở trẻ đẻ non. Giá trị của nồng độ bilirubin gián tiếp máu cuống rốn trong tiên đoán vàng da tăng bilirubin gián tiếp cần chiếu đèn ở trẻ đẻ non. Giá trị của tỉ số bilirubin toàn phần/albumin máu cuống rốn trong tiên đoán vàng da tăng bilirubin gián tiếp cần chiếu đèn ở trẻ đẻ non.

So sánh giá trị của nồng độ bilirubin TP, bilirubin GT và tỉ số bilirubinTP/albumin máu cuống rốn trong tiên đoán vàng da tăng bilirubin gián tiếp cần chiếu đèn ở trẻ đẻ non. Giá trị tiên đoán vàng da cần chiếu đèn của nồng độ bilirubin TP máu cuống rốn ở nhóm tuổi thai dưới 35 tuần. Giá trị tiên đoán vàng da cần chiếu đèn của nồng độ bilirubin TP máu cuống rốn ở nhóm tuổi thai ≥ 35 tuần. Giá trị tiên đoán vàng da cần chiếu đèn của nồng độ bilirubin TP máu cuống rốn ở trẻ đẻ non có cân nặng lúc sinh dưới 2000 gram.

Giá trị tiên đoán vàng da cần chiếu đèn của nồng độ bilirubin TP máu cuống rốn ở trẻ đẻ non có cân nặng lúc sinh ≥ 2000 gram .