Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng tại Bệnh viện Nhi Trung ương

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ VIỆN SỐT RÉT - KÝ SINH TRÙNG - CÔN TRÙNG TRUNG ƯƠNG NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ NHIỄM KHUẨN HUYẾT SƠ SINH ĐỦ THÁNG TẠI BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG (2019-2021) LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Hà Nội - 2022 BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ VIỆN SỐT RÉT - KÝ SINH TRÙNG - CÔN TRÙNG TRUNG ƯƠNG NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ NHIỄM KHUẨN HUYẾT SƠ SINH ĐỦ THÁNG TẠI BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG (2019 -2021) Chuyên ngành : Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới Mã số : 9720109 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Trương Thị Mai Hồng 2. Lê Ngọc Duy Hà Nội - 2022 i LỜI CAM ĐOAN Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam.

Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày 22 tháng 2 năm 2022 Người viết cam đoan Nguyễn Thị Ngọc Tú ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới cố GS.TS Nguyễn Thanh Hải, người Thầy đã luôn tận tình hướng dẫn, động viên tôi trong quá trình nghiên cứu, tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi thực hiện đề tài. Tôi xin trân trọng và biết ơn PGS.TS Trương Thị Mai Hồng và TS.

Lê Ngọc Duy, hai người Thầy đã hướng dẫn tôi những bước đi đầu tiên trong quá trình nghiên cứu khoa học, chia sẻ và hỗ trợ tôi giúp tôi vượt qua nhiều khó khăn trong suốt quá trình học tập. Tôi xin trân trọng cảm ơn các Thầy, Cô trong các hội đồng từ khi thực hiện nghiên cứu cho đến nay đã cho tôi các kiến thức quý báu để tôi hoàn thành luận án. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến toàn thể Ban Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, Ban lãnh đạo, Bác sỹ, Điều dưỡng, Kỹ thuật viên, Nhân viên Trung tâm Sơ sinh, Khoa Xét nghiệm Huyết học, khoa Vi Sinh, khoa Sinh hóa, Khoa Sinh học phân tử, Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Trung tâm Quốc tế của Bệnh viện Nhi Trung ương đã giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện và hoàn thành đề tài. Tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới: - Các Thầy Cô Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương, tập thể cán bộ phòng Khoa học - Đào tạo đã tổ chức và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ và hướng dẫn tôi trong thời gian học tập.

- Bệnh nhân tại Trung tâm sơ sinh – Bệnh viện Nhi Trung ương và người nhà bệnh nhân đã hợp tác, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu, cung cấp cho tôi số liệu vô cùng quý giá để tôi hoàn thành nghiên cứu. iii Cuối cùng, tôi xin cảm ơn Cha Mẹ đã sinh thành và nuôi dưỡng tôi, dạy bảo tôi nên người. Tôi xin cảm ơn Chồng và Các con đã luôn đồng hành cùng tôi, tạo điều kiện vật chất, tinh thần, động viên để tôi luôn cố gắng, nỗ lực học tập và nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè đã luôn đồng hành, sát cánh bên tôi chia sẻ, hỗ trợ tôi vượt qua mọi khó khăn, vất vả để hoàn thành luận án.

Hà Nội, ngày 22 tháng 2 năm 2022 Tác giả luận án Nguyễn Thị Ngọc Tú iv CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt AIDS Acquired Immuno Deficiency Hội chứng suy giảm miễn dịch Syndrom mắc phải APTT Activated Partial Thời gian Thromboplastin Thromboplastin Time từng phần hoạt hóa AUC Area Under the Curve Diện tich dưới đường cong BC Bạch cầu BN Bệnh nhân CD Cluster Differentiation Dấu ấn bề mặt tế bào CRP C – Reactive Protein Protein phản ứng C DNT Dịch não tủy ECMO Extracorporeal Membrane Trao đổi oxy qua màng ngoài Oxygenation cơ thể EMA European Medicines Cơ quan y tế Châu Âu Agency Fib Fibrinogen Fibrinogen HFO High Frequency Oscillatory Thông khí tần số cao HIV Human Immuno-deficiency Virus gây suy giảm miễn dịch ở Virus người I/T Immature to Total Bạch cầu chưa trưởng neutrophil ratio thành/tổng bạch cầu IFN Interferon Interferon Ig Immunoglobulin IL Interleukin Interleukin mHLA-DR mono Human Leucocyte Kháng nguyên bạch cầu người Antigen – DR typ DR trên tế bào mono v MIC Minimum Inhibitory Nồng độ ức chế tối thiểu Concentration nCD64 neutrophil CD64 Dấu ấn bề mặt tế bào 64 trên bạch cầu đa nhân trung tính NKH Nhiễm khuẩn huyết NKSS Nhiễm khuẩn sơ sinh PCR Polymerase Chain Reaction Phản ứng khếch đại gen PT Prothrombin Time Thời gian prothrombin SD Standart Deviation Độ lệch chuẩn SI Sepsis Index Chỉ số nhiễm trùng huyết sTREM1 Soluble Triggering Receptor Thụ thể kích hoạt hòa tan được Expressed on Myeloid Cells 1 biểu hiện trên các tế bào tủy 1 ROC Receiver Operating Đường cong đặc trưng hoạt Characteristic động của bộ thu nhận TC Tiểu cầu TNF Tumor Necrosis Factor Yểu tố hoại tử u WHO World health Organization Tổ chức Y Tế thế giới vi MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. Đại cương nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Lịch sử nghiên cứu nhiễm khuẩn huyết. Một số khái niệm về nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng.

Đặc điểm hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh. Cơ chế bệnh sinh và tác nhân gây bệnh nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Cơ chế bệnh sinh của nhiễm khuẩn huyết ở sơ sinh đủ tháng. Tác nhân gây nhiễm khuẩn huyết ở sơ sinh đủ tháng.

Tình hình nhiễm khuẩn huyết sơ sinh trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình nhiễm khuẩn huyết sơ sinh trên thế giới. Nghiên cứu về nhiễm khuẩn huyết sơ sinh tại Việt Nam. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng.

Đặc điểm lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng. Đặc điểm cận lâm sàng. Các xét nghiệm khác trong chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Chẩn đoán hình ảnh.

Chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Chẩn đoán phân biệt. Điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Liệu pháp truyền dịch trong điều trị sốc nhiễm khuẩn sơ sinh.

Sử dụng các thuốc trợ tim, vận mạch. Hỗ trợ đường thở. Liệu pháp kháng sinh. Một số phương pháp điều trị hỗ trợ hiện đại.

Phòng bệnh nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Chăm sóc trước sinh:. Chăm sóc sau sinh. Sơ lược về Bệnh viện Nhi Trung ương và Trung tâm Sơ sinh Bệnh viện Nhi Trung ương.

Bệnh viện Nhi Trung ương. Trung tâm Sơ sinh – Bệnh viện Nhi Trung ương.ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mục tiêu 1: Mô tả một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Đối tượng nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian thực hiện. Thiết kế nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Biến số và cách đo lường. Các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu. Các chỉ số áp dụng trong nghiên cứu. Mục tiêu 2: Xác định và mức độ nhạy cảm kháng sinh của tác nhân hay gặp gây nhiễm khuẩn huyết sơ sinh tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian thực hiện. Thiết kế nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Các biến số và cách đo lường. Các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu. Các chỉ số áp dụng trong nghiên cứu.

Mục tiêu 3: Đánh giá kết quả điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian thực hiện.

Thiết kế nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Các biến số và cách đo lường. Các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu.

Công cụ sử dụng trong nghiên cứu. Sai số, nhiễu và cách khống chế. Phương pháp xử lý số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu .KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng. Đặc điểm chung của trẻ sơ sinh đủ tháng nhiễm khuẩn huyết. Đặc điểm lâm sàng của trẻ sơ sinh đủ tháng nhiễm khuẩn huyết. Đặc điểm cận lâm sàng của trẻ.

Xác định tác nhân thường gặp gây nhiễm khuẩn huyết sơ sinh và mức độ nhạy cảm với kháng sinh. Đặc điểm tác nhân gây bệnh gây nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng .Mức độ nhạy cảm của tác nhân gây bệnh với kháng sinh. Đánh giá kết quả điều trị nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Kết quả can thiệp điều trị.

Đánh giá một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở trẻ sơ sinh đủ tháng. Tuổi thai, cân nặng. Tiền sử điều trị tuyến trước.

Tiền sử sử dụng kháng sinh tuyến trước. Tiền sử can thiệp thủ thuật tuyến trước. Tiền sử bệnh của mẹ. Tiền sử cuộc đẻ.

Hình thức sinh. Triệu chứng lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết ở sơ sinh đủ tháng. Đặc điểm cận lâm sàng của nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng. Xác định các tác nhân gây nhiễm khuẩn huyết sơ sinh và mức độ nhạy cảm kháng sinh.

Phân loại vi sinh vật theo tính chất bắt màu khi nhuộm Gram. Phân loại căn nguyên gây bệnh thời theo điểm khởi phát. Tỷ lệ nhiễm của từng vi sinh vật. Tỷ lệ kháng kháng sinh của vi khuẩn.

Kết quả điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng và một số yếu tố liên quan. Kết quả điều trị chung. Ngày điều trị trung bình. Thời gian điều trị theo căn nguyên ở nhóm trẻ sống.

Một số can thiệp trong điều trị nhiễm khuẩn huyết sơ sinh đủ tháng. Yếu tố nguy cơ liên quan đến kết quả điều trị. 129 TÍNH KHOA HỌC, TÍNH MỚI, KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG. 130 HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU.

131 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC x DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Một số căn nguyên gây nhiễm khuẩn sơ sinh. Các mức độ biểu hiện lâm sàng nhiễm khuẩn huyết sơ sinh. Triệu chứng lâm sàng của sơ sinh nhiễm khuẩn huyết.

Bảng điểm đánh giá suy chức năng cơ quan ở sơ sinh. Giá trị chẩn đoán của xét nghiệm trong nhiễm khuẩn sơ sinh. Các biến số về dịch tễ. Bảng các biến số về lâm sàng.

Bảng các biến số về cận lâm sàng. Biến số nghiên cứu căn nguyên gây bệnh và mức nhạy cảm kháng sinh .