Đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi cắt toàn bộ mạc treo đại tràng trong ung thư đại tràng

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC NGUYỄN MINH THẢO ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT TOÀN BỘ MẠC TREO ĐẠI TRÀNG TRONG UNG THƯ ĐẠI TRÀNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HUẾ - 2025 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC NGUYỄN MINH THẢO ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT TOÀN BỘ MẠC TREO ĐẠI TRÀNG TRONG UNG THƯ ĐẠI TRÀNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Ngành: NGOẠI KHOA Mã số: 97 20 104 Người hướng dẫn khoa học: PGS. PHẠM ANH VŨ HUẾ - 2025 Lời Cảm Ơn Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận án này, tôi đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ quý giá và nhiệt tình từ quý Thầy Cô, các nhà khoa học, nhà quản lý cùng đồng nghiệp. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: - Ban Giám hiệu Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế; - Ban Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS.

Phạm Anh Vũ, người Thầy đáng kính đã tận tình quan tâm, chỉ dạy, hướng dẫn và truyền đạt cho tôi nhiều kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong suốt quá trình nghiên cứu, học tập và hoàn thành luận án tiến sĩ này. Đồng thời, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến: - Ban chủ nhiệm và toàn thể cán bộ Bộ môn Ngoại, Bộ môn Giải phẫu – Phẫu thuật thực hành, Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế; - Khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế; - Khoa Ngoại nhi - Cấp cứu bụng, Bệnh viện Trung ương Huế; - Khoa Ngoại Tổng hợp, Trung tâm Điều trị theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Trung ương Huế; - Ban Đào tạo và Công tác Sinh viên Đại học Huế, Phòng Đào tạo Sau đại học, Trường Đại học Y - Dược Huế. Cuối cùng, tôi xin được cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã sẵn sàng hỗ trợ, tạo mọi điều kiện thuận lợi và ủng hộ nhiệt tình trong suốt quá trình nghiên cứu và học tập. Xin được trân trọng cảm ơn với những tình cảm sâu sắc nhất! Huế, ngày 12 tháng 11 năm 2025 Nguyễn Minh Thảo LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác.

Huế, ngày 12 tháng 11 năm 2025 Tác giả luận án Nguyễn Minh Thảo DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết Tiếng Anh Tiếng Việt tắt AJCC American Joint Committee on Uỷ ban phòng chống ung thư Hoa Cancer Kỳ ASA The American Society of Hiệp hội gây mê Hoa Kỳ Anesthesiologists ASCRS American Society of Colon and Hiệp Hội Phẫu thuật viên Đại tràng Rectal Surgeons và Trực tràng Hoa Kỳ ASCO The American Society of Clinical Hội ung thư lâm sàng Hoa Kỳ Oncology BMI Body Mass Index Chỉ số khối cơ thể CEA Carcinoma Embryonic Antigen Kháng nguyên ung thư bào thai CI Confidence Interval Khoảng tin cậy CME Complete Mesocolic Excision Cắt mạc treo đại tràng hoàn toàn cs Cộng sự CRM Circumferential Resection Margin Diện cắt chu vi CT Scan Computed Tomography Scan Chụp cắt lớp vi tính cTNM clinical Tumor Nodes Metastasis Giai đoạn lâm sàng theo hệ thống TNM (Khối u nguyên phát, hạch vùng, di căn xa) CVL Central Vascular Ligation/Central Thắt mạch máu trung tâm Vessel Ligation DFS Disease free survival Thời gian sống thêm không bệnh ĐM Động mạch ĐT Đại tràng ETBV Estimated Total Blood Volume Ước tính lượng máu mất toàn bộ ESMO European Society for Medical Hội ung thư nội khoa Châu Âu Oncology ERAS Enhanced Recovery After Surgery Chương trình phục hồi sớm sau mổ FDA Food and Drug Administration Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ GIA GastroIntestinal Anastomosis Nối đường tiêu hóa GEWF Glacial acetic acid - Ethanol - Water - Formalin HR Hazard Ratio Tỷ số nguy cơ ICSH International Council for Hội đồng tiêu chuẩn quốc tế về Standardization in Haematology huyết học JSCCR Japanese Society for Cancer of Hiệp hội ung thư đại trực tràng the Colon and Rectum Nhật Bản VAS Visual Analog Scale MP Mặt phẳng MSI-H High-level microsatellite Mất ổn định vi vệ tinh mức độ cao instability MSI-L Low-level microsatellite Mất ổn định vi vệ tinh mức độ thấp instability MSS Microsatellite Stable Ổn định vi vệ tinh MTTT Mạc treo tràng trên MTTD Mạc treo tràng dưới MRI Magnetic Resonance Imaging Chụp cộng hưởng từ NRS Nutritional Risk Screening Sàng lọc nguy cơ dinh dưỡng NCCN National Comprehensive Cancer Mạng lưới ung thư toàn diện quốc Network gia OR Odds ratio Tỷ số chênh OS Overall survival Sống thêm toàn bộ PET Positron Emission Tomography Chụp cắt lớp phát bức xạ positron pTNM pathological Tumor Nodes Giai đoạn giải phẫu bệnh theo hệ Metastasis thống TNM PTNS Phẫu thuật nội soi RCT Randomised Controlled Trials Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên SGA Subjective Global Assessment Đánh giá tổng thể chủ quan SPSS Statistical Package for the Social Sciences SAGES Society of American Hiệp hội phẫu thuật nội soi và tiêu Gastrointestinal and Endoscopic hóa Hoa Kỳ Surgeons TM Tĩnh mạch UICC Union for International Cancer Hiệp hội Phòng chống Ung thư Control Quốc tế WHO World Health Organization Tổ chức Y tế Thế giới MỤC LỤC Trang ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Giải phẫu đại tràng. Giải phẫu bệnh ung thư đại tràng.

Đặc điểm lâm sàng – cận lâm sàng ung thư đại tràng. Điều trị ung thư đại tràng. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Dạo đức nghiên cứu. Dặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng.

Kết quả phẫu thuật. Đặc điểm chung của bệnh nhân. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng. Kết quả phẫu thuật .135 TÀI LIỆU THAM KHẢO .136 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .152 PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 1.

Giai đoạn ung thư đại trực tràng theo AJCC 8th. Các đặc điểm chung của bệnh nhân. So sánh đặc điểm ASA theo nhóm tuổi. Các bệnh lý nội khoa kèm theo.

Sự phân bố bệnh kèm ở các nhóm tuổi. Lý do vào viện và thời gian khởi phát. Tiền sử phẫu thuật bụng. Triệu chứng cơ năng.

Triệu chứng thực thể. Chuẩn bị đại tràng. Nguy cơ dinh dưỡng trước mổ theo NRS-2002. Đặc điểm nguy cơ dinh dưỡng theo nhóm tuổi.

Nồng độ hemoglobin theo vị trí u. Chất chỉ điểm ung thư CEA trước và sau mổ. So sánh nồng độ CEA trước và sau phẫu thuật. Vị trí khối u trên siêu âm.

Hình ảnh khối u trên siêu âm. Vị trí khối u trên CT scan bụng. Hình ảnh khối u trên CT scan bụng. Vị trí khối u trên nội soi đại tràng.

Hình ảnh đại thể qua nội soi đại tràng. Tổn thương kèm theo qua nội soi đại tràng. Mức độ chính xác của chẩn đoán hình ảnh về vị trí u so với trong mổ. Kết quả giải phẫu bệnh trước mổ qua nội soi sinh thiết.

Một số đặc điểm giải phẫu bệnh sau mổ. Mức độ phù hợp giữa hạch vét trên bệnh phẩm của phẫu thuật viên và số lượng hạch trên giải phẫu bệnh. Mối tương quan giữa vị trí u và số lượng hạch bạch huyết. Mối liên quan giữa số lượng hạch vét được và các yếu tố.

Kết quả các chặng hạch vét được theo vị trí ung thư đại tràng. Kết quả hạch các chặng vét được theo phương pháp phẫu thuật. Số lượng hạch di căn theo các chặng hạch. Mối liên quan giữa di căn hạch và kích thước, độ xâm lấn của khối u.

Các đặc điểm trong mổ. Thời gian phẫu thuật theo các đặc điểm. Phương pháp phẫu thuật và tai biến trong mổ. Các đặc điểm chăm sóc bệnh nhân hậu phẫu.

Biến chứng hậu phẫu. Biến chứng hậu phẫu theo phân loại Clavien - Dindo. Mối liên quan giữa phương pháp phẫu thuật và biến chứng sau mổ. Thời gian nằm viện.

Điều trị bổ trợ sau mổ. Số bệnh nhân theo dõi được qua các thời điểm tái khám. Tỷ lệ di căn, tái phát và tử vong. Một số đặc điểm của bệnh nhân tái phát, di căn, tử vong.

Thời gian sống thêm toàn bộ tích lũy. Sống thêm theo nhóm tuổi. Liên quan giữa tử vong và ASA. Liên quan giữa tử vong và kích thước u.

Liên quan giữa tử vong và biến chứng sau mổ theo Clavien-Dindo. Mối liên quan giữa điều trị hóa chất sau mổ và tử vong. Liên quan giữa tử vong và độ biệt hóa u. Thời gian sống thêm theo giai đoạn ung thư.

Thời gian phẫu thuật của một số nghiên cứu trong và ngoài nước. Các đặc điểm liên quan đến kết quả hậu phẫu 30 ngày ở nghiên cứu trong ngoài nước. Tỷ lệ tái phát 5 năm theo giai đoạn UICC giảm từ năm 2004 - 2019 .128 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 3. Mối liên quan giữa số lượng hạch sau mổ và vị trí u đại tràng.

Thời gian sống thêm toàn bộ theo Kaplan – Meier. Thời gian sống thêm không bệnh theo Kaplan – Meier. Thời gian sống thêm theo nhóm tuổi. Thời gian sống thêm theo ASA.

Thời gian sống thêm theo kích thước u. Thời gian sống thêm theo biến chứng Clavien-Dindo. Thời gian sống thêm theo điều trị hóa chất sau mổ. Thời gian sống thêm theo giai đoạn .95 DANH MỤC HÌNH Trang Hình 1.

Biến thể giải phẫu động mạch đại tràng phải. Biến thể giải phẫu động mạch đại tràng giữa. Động mạch bờ, cung Riolan và cung Drummond. Vòng nối chữ V của đại tràng và ảnh hưởng của các vị trí nếu cắt bỏ.

Vòng nối trung tâm. Các nhóm hạch bạch huyết và phân chia nhóm bạch huyết theo chặng. Nguyên tắc cơ bản của phân chia nhóm hạch bạch huyết. Liên quan của khối u và hạch liên quan đối với động mạch nuôi.

Phát triển ruột thời kì phôi thai. Sự quay quanh trục mạc treo của mạc treo ruột non và đại tràng .5D do Zbrush tạo ra thể hiện phần mạc treo đính kèm của đại tràng và trực tràng. Các vùng cắt bỏ đối với vị trí khác nhau của u đại tràng. Khối u và vị trí cắt phúc mạc thành bên di động đại tràng phải, vị trí phẫu tích mạch máu và cắt bán phần mạc nối lớn.

Vị trí các cơ quan liên quan đến đại tràng trái. Khối u và vị trí mở bụng ở phúc mạc thành bên. Mặt phẳng phẫu tích mạc treo đại tràng theo hai phương pháp tiếp cận từ trong ra ngoài và ngoài vào trong .