Luận án Phạm Thị Lan: Sevofluran gây mê dòng thấp Ecoflow PT bụng người cao tuổi

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 -------------------- PHẠM THỊ LAN NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ, TÍNH AN TOÀN VÀ MỨC TIÊU THỤ SEVOFLURAN TRONG GÂY MÊ DÒNG THẤP CÓ SỬ DỤNGECOFLOW CHO PHẪU THUẬT BỤNG MỞ Ở NGƯỜI CAO TUỔI Chuyên ngành: Gây mê hồi sức Mã số: 62.22 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Hà Nội – 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 -------------------- PHẠM THỊ LAN NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ, TÍNH AN TOÀN VÀ MỨC TIÊU THỤ SEVOFLURAN TRONG GÂY MÊ DÒNG THẤP CÓ SỬ DỤNG ECOFLOW CHO PHẪU THUẬT BỤNG MỞ Ở NGƯỜI CAO TUỔI Chuyên ngành: Gây mê hồi sức Mã số: 62.22 NGƯỜI HƯỚNG DẪN: 1. Công Quyết Thắng 2. Tống Xuân Hùng Hà Nội – 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả và số liệu nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án Phạm Thị Lan ii LỜI CẢM ƠN Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới: PGS. Công Quyết Thắng và TS. Tống Xuân Hùng là những người Thầy hướng dẫn khoa học đã dành rất nhiều công sức chỉ dẫn tận tình, giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án của mình. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Đảng ủy, Ban Giám đốc, Bộ môn Gây mê - Hồi sức, Phòng Sau đại học Viện nghiên cứu Khoa học Y Dược lâm sàng 108.

Khoa Gây mê hồi sức, Khoa Ngoại Bệnh viện Hữu Nghị đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian thực hiện chương trình đào tạo nghiên cứu sinh. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Đảng uỷ, Ban Giám hiệu, Khoa Các chuyên khoa, Bộ môn Gây mê hồi sức Trường Đại học Y - Dược Thái Nguyên đã quan tâm giúp đỡ, động viên và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới GS. Nguyễn Quốc Kính, PGS.

Lê Thị Việt Hoa, PGS. Nguyễn Ngọc Thạch, PGS. Trịnh Văn Đồng, TS. Hoàng Văn Chương, PGS.

Nguyễn Minh Lý, PGS. Nguyễn Phương Đông, những người Thầy đã tận tâm đóng góp những ý kiến hết sức quý báu, chi tiết và khoa học trong quá trình viết và hoàn thành luận án. Tình yêu thương chia sẻ của cha, mẹ, chồng, con, anh chị em, người thân trong gia đình, đồng nghiệp, bạn bè là nguồn cổ vũ động viên lớn lao giúp cho tôi vượt qua khó khăn để hoàn thành luận án. Từ trái tim mình tôi xin gửi đến tất cả những tình cảm sâu sắc nhất và lòng biết ơn vô bờ bến của mình! Phạm Thị Lan iii DANH MỤC CÁC CHỮ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 1 ASA American Society of Anesthesiologists (Hiệp hội Gây mê Hoa Kỳ) 2 BIS Bispectral index (chỉ số lưỡng phổ) 3 BMI Body mass index (chỉ số khối cơ thể) 4 CO2 Cacbonic 5 COPD Chronic Obstructive Pulmonary Disease (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) 6 Et sevofluran Fraction of exspired sevoflurane (nồng độ sevofluran trong khí thở ra) 7 EtCO2 End tidal carbon dioxide (nồng độ cacbonic cuối thì thở ra) 8 EtO2 End tidal oxygen (nồng độ oxy cuối thì thở ra) 9 FDO2 Fraction of delivered oxygen (nồng độ oxy cung cấp) 10 FGF Fresh Gas Flow (lưu lượng khí mới) 11 Fi sevofluran Fraction of inspired sevoflurane (nồng độ sevofluran trong khí thở vào) 12 FiCO2 Fraction of inspired carbon dioxide (nồng độ cacbonic trong khí thở vào) 13 FiO2 Fraction of inspired oxygen (nồng độ oxy trong khí thở vào) 14 GMDC Gây mê dòng cao 15 GMDT Gây mê dòng thấp 16 HATB Huyết áp trung bình 17 HME Heat and moisture exchanger (trao đổi nhiệt và độ ẩm) 18 MAC Minimum Alveolar Concentration (nồng độ phế nang tối thiểu) 19 Max Maximum (lớn nhất) iv 20 Min Minumum (nhỏ nhât) 21 Mv Minute volume (thông khí phút) 22 NKQ Nội khí quản 23 NMC Ngoài màng cứng 24 NMT Neuromuscular Transmission Monitoring (theo dõi dẫn truyền thần kinh cơ) 25 O2 Oxy 26 OR Odd ratio (tỷ xuất chênh) 27 PaCO2 Partial pressure of carbon dioxide (phân áp cacbonic trong máu động mạch) 28 PaO2 Partial pressure of oxygen (phân áp oxy trong máu động mạch) 29 PEEP Positive End Expiratory Pressure (áp lực dương cuối thì thở ra) 30 RE Response Entropy (Entropy đáp ứng) 31 SaO2 Oxygen saturation (độ bão hòa oxy) 32 SD Standard deviation (độ lệch chuẩn) 33 SE State Entropy (Entropy trạng thái) 34 SPI Surgical Pleth Index (chỉ số đau trong phẫu thuật) 35 SpO2 Peripheral oxygen saturation (độ bão hòa oxy trong máu ngoại vi) 36 TOF Train of Four (chuỗi bốn đáp ứng) 37 Vt Tidal volume (thể tích khí lưu thông) v MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN.

Error! Bookmark not defined. DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC HÌNH. x DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ.

xi ĐẶT VẤN ĐỀ. xii CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN. Đặc điểm phẫu thuật ổ bụng cho người cao tuổi. Thay đổi sinh lý và dược lý ở người cao tuổi.

Các vấn đề liên quan đến phẫu thuật bụng ở người cao tuổi. Các phương pháp gây mê trong phẫu thuật bụng mở ở người cao tuổi. Gây mê cân bằng dựa trên bằng chứng. Gây mê dòng thấp.

Định nghĩa gây mê dòng thấpvà hệ thống vòng kín. Lượng khí tiêu thụ trong gây mê và hằng số thời gian. Cách thức tiến hành gây mê dòng thấp. Các yêu cầu để gây mê dòng thấp.

Ưu và nhược điểm của gây mê dòng thấp. Các theo dõi để đảm bảo tính an toàn trong gây mê dòng thấp. Giảm oxy máu và ưu thán. Máy gây mê giúp thở advance CS2 với Ecoflow.

Cơ chế tác dụng của sevofluran. Dược động học của sevofluran. Dược lực học của sevofluran. Hệ thống thần kinh trung ương.

Hệ thống tuần hoàn. Hệ hô hấp. Chuyển hóa và thải trừ. Các phương pháp tính lượng thuốc mê hô hấp tiêu thụ trong gây mê.

Một số nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam về gây mê dòng thấp. Một số nghiên cứu trên thế giới. Một số nghiên cứu ở Việt Nam. 33 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn. Tiêu chuẩn loại trừ. Tiêu chuẩn đưa ra khỏi nghiên cứu.

Thời gian, địa điểm nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Tính cỡ mẫu.

Phương tiện và vật liệu nghiên cứu. Cách tiến hành. Chỉ tiêu nghiên cứu. Các định nghĩa, tiêu chuẩn áp dụng trong nghiên cứu.

Phương pháp xử lý số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu. 49 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung của bệnh nhân và gây mê, phẫu thuật.

Đặc điểm chung của bệnh nhân. Đặc điểm gây mê và phẫu thuật. Hiệu quả duy trì mê và thoát mê của gây mê sevofluran dòng thấp 0,5 lít/phút hoặc 1 lít/phút trong phẫu thuật bụng mở ở người cao tuổi. Hiệu quả duy trì mê.

Hiệu quả thoát mê dựa vào thời gian tỉnh, thời gian rút ống NKQ, thời gian lưu hồi tỉnh. Nguy cơ giảm oxy máu và ưu thán khi gây mê dòng thấp bằng lưu lượng khí mới 0,5 lít/phút hoặc 1 lít/phút với Ecoflow trong phẫu thuật bụng ở người cao tuổi. Nguy cơ giảm oxy máu và các yếu tố liên quan. Nguy cơ ưu thán và các yếu tố liên quan.

Mức tiêu thụ sevofluran. 78 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm chung của bệnh nhân và gây mê, phẫu thuật. Đặc điểm chung của bệnh nhân.

Đặc điểm gây mê và phẫu thuật. Hiệu quả duy trì mê và thoát mê của gây mê sevofluran dòng thấp 0,5 lít/phút hoặc 1 lít/phút trong phẫu thuật bụng mở ở người cao tuổi. Hiệu quả duy trì mê. Hiệu quả thoát mê.

Nguy cơ giảm oxy, ưu thán và mức tiêu thụ sevofluran khi gây mê dòng thấp bằng lưu lượng khí mới 0,5 lít/phút hoặc 1 lít/phút có sử dụng ecoflow trong phẫu thuật bụng mở ở người cao tuổi. Giảm oxy máu và các yếu tố liên quan. Nguy cơ ưu thán và các yếu tố liên quan.3 Mức tiêu thụ sevofluran. 119 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC PHIẾU NGHIÊN CỨU viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Giá trị Entropy sử dụng trong lâm sàng .2: Phân loại hệ thống gây mê hô hấp theo Baker .3: Các thông số chính khi đo khí máu .4: Một số yếu tố ảnh hưởng đến vị trí của đường cong phân ly O2.

Phác đồ xử trí huyết áp của Gurman. Tiêu chuẩn ra khỏi phòng hồi tỉnh theo Aldrete sửa đổi. Phân bố theo tuổi, giới, cân nặng, chiều cao, BMI.2: Phân bố bệnh nhân theo ASA và các bệnh lý kèm theo .3: Phân bố bệnh nhân theo các cơ quan phẫu thuật.4: Thời gian phẫu thuật, thời gian duy trì mê .5: Các thuốc dùng trong gây mê .6: Thay đổi MAC .7: Thay đổi nồng độ sevofluran ở bình bốc hơi .8: Nồng độ sevofluran trong khí thở vào, thở ra và mức chênhtại các thời điểm nghiên cứu .9: Hằng số thời gian của hai nhóm nghiên cứu.10: Thời gian tỉnh, thời gian rút ống NKQ, thời gian lưu hồi tỉnh.11: Số bệnh nhân giảm O2 máu và thời gian từ khi bắt đầu GMDT đến khi xuất hiện giảm O2 máu .12: Thay đổi khí máu động mạch tại một số thời điểm nghiên cứu.13: Thời gian từ khi FiO2 giảm đến 25% trên máy và trên Ecoflow đến khi xuất hiện giảm O2 máu .14: Thay đổi FiO2 tại các thời điểm nghiên cứu .15: Thay đổi EtO2 tại các thời điểm nghiên cứu .16: Mức chênh giữa FiO2 và EtO2 tại các thời điểm nghiên cứu .17: Mức chênh FDO2- FiO2 (50-FiO2) tại các thời điểm nghiên cứu.18: Yếu tố liên quan đến giảm O2 máu với SpO2 = 92% .19: Số bệnh nhân ưu thán và thời gian từ khi bắt đầu GMDT đến khi xuất hiện ưu thán .20: Các yếu tố liên quan đến ưu thán .21: Lượng sevofluran tiêu thụ trung bình mỗi phút .22: Lượng sevofluran tiêu thụ tại các thời điểm nghiên cứu .23: Tổng lượng sevofluran cộng dồn tại các thời điểm nghiên cứu .79 x DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1: Sơ đồ của hệ thống vòng kín .2: Đường phân ly oxyhemoglobin và mối tương quan giữa .3: Máy gây mê giúp thở advance CS2 .4: Sơ đồ khối tổng quan máy gây mê giúp thở advance CS2 .5: Phần mềm Ecoflow. Màn hình hiển thị của máy gây mê giúp thở GE healthcare Avance CS2….