Luận án tiến sĩ y học: Đặc điểm lâm sàng và đánh giá kết quả phẫu thuật tai nhỏ theo kỹ thuật Brent - Vũ Duy Dũng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI. VŨ DUY DŨNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHẪU THUẬT TẠO HÌNH DỊ TẬT TAI NHỎ THEO KỸ THUẬT BRENT Chuyên ngành: Chấn thương chỉnh hình và Tạo hình Mã số: 6272 01 29 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Lê Gia Vinh 2. Nguyễn Roãn Tuất HÀ NỘI - 2020 luan an i Cam đoan CAM ĐOAN Tôi là VŨ DUY DŨNG, nghiên cứu sinh khóa 34.

Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Chấn thương chỉnh hình và Tạo hình, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của các nhà khoa học: 1) GS. Lê Gia Vinh - Học viện Quân Y - Hướng dẫn thứ nhất. Nguyễn Roãn Tuất - Trường Đại học Y Hà Nội - Hướng dẫn thứ 2.

Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Công trình nghiên cứu này đã được hội đồng đạo đức nghiên cứu trường ĐHY Hà Nội và hội đồng đạo đức nghiên cứu Bệnh viện Nhi Trung Ương chấp thuận. Các số liệu, thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực, khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu mọi trách nhiệm về những cam kết này.

Hà Nội, ngày 28 tháng 05 năm 2020 Tác giả VŨ DUY DŨNG luan an ii Lời cảm ơn LỜI CẢM ƠN Sau thời gian học tập và rèn luyện tại bộ môn Phẫu thuật Tạo hình - Trường Đại học Y Hà Nội, bằng sự biết ơn và kính trọng, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu, các phòng ban chức năng, các khoa thực hành lâm sàng thuộc nhà Trường, và em xin cảm ơn các Giáo sư, P. Giáo sư, Tiến sĩ, các thầy cô trong bộ môn Phẫu thuật Tạo hình cũng như anh, chị, em đồng nghiệp tại cơ sở nghiên cứu, cơ sơ thực hành lâm sàng đã nhiệt tình chia sẻ, hướng dẫn, giảng dạy, tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện đề tài nghiên cứu khoa học này. Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS. Lê Gia Vinh, TS.

Nguyễn Roãn Tuất là những người thầy trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em trong quá trình thực hiện đề tài. Xin cảm ơn vợ, con, bố, mẹ cùng tất cả anh chị em trong gia đình, anh em, bạn bè là chỗ dựa vững chắc, luôn cổ vũ, động viên tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để hoàn thành đề tài này. Tuy nhiên điều kiện về năng lực bản thân còn hạn chế, đề tài nghiên cứu khoa học chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo và bạn bè đồng nghiệp để công trình nghiên cứu này được hoàn thiện hơn.

Em xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng 05 năm 2020. Tác giả VŨ DUY DŨNG luan an iii MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

v Danh mục đối chiếu thuật ngữ Việt – Anh. vi Giải thích thuật ngữ sử dụng trong luận án. vii Danh mục bảng. viii Danh mục sơ đồ, biểu đồ.

x Danh mục hình ảnh. xi ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Phôi thai học, quá trình phát triển vành tai.

Một số đặc điểm giải phẫu liên quan. Đặc điểm dị tật tai nhỏ bẩm sinh. Sơ lược lịch sử nghiên cứu tạo hình vành tai trên thế giới. Một số phương pháp điều trị dị tật tai nhỏ.

Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam. 35 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương tiện nghiên cứu. Các bước tiến hành nghiên cứu. Phương pháp xử lý số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu.

53 luan an iv CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung. Đặc điểm lâm sàng. Kết quả phẫu thuật tạo hình vành tai theo kỹ thuật Brent.

64 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Bàn luận các đặc điểm chung. Bàn luận các đặc điểm lâm sàng. Bàn luận kết quả tạo hình vành tai theo kỹ thuật Brent.

121 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC Phụ lục 1: Mẫu bệnh án nghiên cứu Phụ lục 2: Thông tin dành cho đối tượng tham gia nghiên cứu Phụ lục 3. Một số hình ảnh minh họa kết quả phẫu thuật Phụ lục 4: Danh sách đối tượng tham gia nghiên cứu luan an v Danh mục chữ viết tắt DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt, Kí hiệu Diễn giải BN Bệnh nhân H.C Hội chứng CT (Computer tomography) Chụp cắt lớp vi tính HRCT (High resolution computer Chụp cắt lớp vi tính độ phân giải cao tomography) MRI (Magnetic Resonance Imaging) Cộng hưởng từ OAVS (Ooculo-auriculo-vertebral Phổ hệ mắt – tai – cột sống spectrum) BOR (Branchio-Oto-Renal Hội chứng Cung mang – Tai – Thận syndrome) TH Tiểu học TH.CS Trung học cơ sở TH.PT Trung học phổ thông PTTH Phẫu thuật tạo hình OTN Ống tai ngoài ĐM Động mạch Ʃ Tổng số ↑,↓, ≡, ≈ Tăng, giảm, không đổi, tương đương MBA, MKB Mã bệnh án, Mã khám bệnh luan an vi Danh mục đối chiếu thuật ngữ Việt – Anh DANH MỤC ĐỐI CHIẾU THUẬT NGỮ VIỆT - ANH Tiếng Việt Tiếng Anh Dị tật tai nhỏ Microtia Vết tích, tàn dư, phần còn lại Remnant Di tích tai nhỏ Microtic vestige Sụn (sườn) tự thân Autologous (rib) cartilage Công nghệ tổ chức Tissue engineering Vành tai, loa tai Auricle / Pinna Tai/ tai ngoài Ear/ External ear Tạo hình (toàn bộ) vành tai (Total) Ear reconstruction luan an vii Giải thích thuật ngữ sử dụng trong luận án GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN Thuật ngữ sử dụng Giải thích nghĩa Tạo hình (vành) tai Tạo hình toàn bộ khung độn vành tai Vành tai Là tai ngoài (phần nhô ra khỏi sọ), loa tai Sụn tự thân Sụn sườn tự thân Thì phẫu thuật Là các lần phẫu thuật độc lập nhau luan an viii Danh mục bảng DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Kết hợp các thì trong kỹ thuật Brent cải tiến. Kết hợp các thì phẫu thuật khi tạo hình tai hai bên.

Đánh giá biến chứng trong và sau mổ. Đánh giá kết quả gần - nơi lấy sụn sườn. Đánh giá kết quả gần - nơi tai tạo hình. Đánh giá kết quả xa - nơi lấy sụn sườn.

Đánh giá chi tiết tai tạo hình. Đánh giá kích thước, vị trí tai (theo Jeong Hwan Choi). Đánh giá kết quả gần sau phẫu thuật - thì II. Đánh giá kết quả xa của vành tai tạo hình.

Phân bố theo độ dị tật. Phân bố một số biến dạng vùng mặt kèm theo tai dị tật. Phân bố theo một số hội chứng kèm theo. Phân bố theo bệnh nhân phẫu thuật.

Phân bố tuổi bệnh nhân phẫu thuật theo giới tính. Bên tai tạo hình theo độ dị tật. Phân bố theo thời gian nằm viện. Đánh giá biến chứng trong, sau mổ < 1 tháng.

Kết quả đánh giá biến chứng trong, sau mổ < 1 tháng. Kết quả gần - Nơi lấy sụn sườn. Điểm đánh giá kết quả gần - Nơi lấy sụn sườn. Kết quả gần - Nơi tai tạo hình.

Điểm đánh giá kết quả gần - Nơi tai tạo hình. Tại vị trí lấy sụn sườn. Điểm đánh giá kết quả xa - Nơi lấy sụn sườn. 74 luan an ix Bảng 3.

Tiểu đơn vị giải phẫu tạo hình được trên tai mới. Điểm đánh giá mốc trên tai mới (theo Mohit Sharma). Kích thước trên tai tạo hình. Kết quả sớm sau mổ thì II ≤ 1 tháng.

Điểm đánh giá kết quả sớm sau mổ thì II ≤ 1 tháng. Tại vị trí tai tạo hình (sau mổ thì II > 3 tháng). Khả năng đeo kính, khẩu trang. Mức độ hài lòng với tạo hình tai.

So sánh nhóm tuổi với một số tác giả khác. So sánh tỷ lệ sẹo thành ngực với các tác giả khác. So sánh góc giữa tai - xương chũm với tác giả khác. So sánh kích thước tai mới với các tác giả khác.

114 luan an x Danh mục sơ đồ, biểu đồ DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Sơ đồ 2. Qui trình thực hiện nghiên cứu. Diễn biến các biến chứng trong tạo hình vành tai. Phân bố theo nhóm tuổi.

Phân bố theo giới tính. Phân bố theo yếu tố gia đình. Phân bố theo yếu tố tiền sử mang thai của người mẹ. Phân bố theo bên tai dị tật.

Phân bố theo cấu trúc giải phẫu còn lại trên tai dị tật. Phân bố một số dị tật khác kèm theo dị tật tai. Phân bố di tích trên tai đã phẫu thuật và kỹ thuật áp dụng. Phân bố theo thời gian theo dõi.

Điểm đánh giá kết quả nơi tai tạo hình > 3 tháng. Kích thước trên tai tạo hình (theo Jeong Hwan Choi). Điểm đánh giá kết quả kích thước trên tai tạo hình. 84 luan an xi c hình ảnhDANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1.

Quá trình phát triển tai ngoài từ cung mang I, II. Các mốc giải phẫu trên vành tai. Các kích thước, trục trên vành tai. Động mạch cấp máu vành tai.

Các góc trên vành tai. Các lớp giải phẫu vùng quanh tai. Phân bố da vùng đầu. Hội chứng Goldenhar.

Độ di tật tai nhỏ theo Marx. Dị tật nụ mang 3 và minh họa lâm sàng. Dị tật nụ mang 5 và minh họa lâm sàng. Dị tật nụ mang 3, 4 và minh họa lâm sàng.

Dị tật nụ mang 2,3,4 và minh họa lâm sàng. Dị tật nụ mang 2,3,5 và minh họa lâm sàng. Dị tật nụ mang từ 1 - 6 và minh họa lâm sàng. Độ dị tật tai theo phân loại Nagata.

Các bước tạo khung sụn trong thì 1. Các bước đặt khung sụn trong thì 1. Các bước trong phẫu thuật thì 2. Phẫu thuật thì 3.

Các bước trong phẫu thuật thì 4. Khung sụn kiểu Brent cải tiến. Khung độn Medpor trong tạo vành tai và các mốc. 33 luan an xii Hình 2.

Lấy mẫu tai lành lên phim X. Đối chiếu vị trí cực trên, dưới của tai hai bên. Lấy mốc trên tai lành chuyến sang bên dị tật. Vị trí đường rạch da lấy sụn sườn.

Tạo khung sụn kiểu Brent. Đặt khung sụn dưới da, xoay vị trí dái tai. Dựng vành tai, ghép da dầy toàn bộ. Mức độ hài lòng theo thang điểm Likert.

Dụng cụ thu thập số liệu. Dụng cụ trong phẫu thuật.