Nghiên cứu yếu tố tiên lượng tái nhập viện đợt cấp BPTNMT - Nguyễn Thị Thanh Huyền

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN THỊ NGUYÊTHANH HUYỀN NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN NGHIÊN CỨU MỘT SỐ YẾU TỐ TIÊN LƯỢNG TÁI NHẬP VIỆN VÌ ĐỢT CẤP BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y HỌC HÀ NỘI - 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN THỊ THA NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN NH HUN NGHIÊN CỨU MỘT SỐ YẾU TỐ TIÊN LƯỢNG TÁI NHẬP VIỆN VÌ ĐỢT CẤP BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH Chuyên ngành: Nội hô hấp Mã số : 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Chu Thị Hạnh PGS.TS Chu Thị Hạnh HÀ NỘI - 2024 LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và làm luận án, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ từ phía thầy cô, đồng nghiệp, gia đình và bạn bè. Với tất cả lòng biết ơn và kính trọng, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Chu Thị Hạnh, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Hô hấp Bệnh viện Bạch Mai, người Thầy trực tiếp hướng dẫn đã tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong thời gian học tập và tiến hành nghiên cứu. Cô đã cho tôi nhiều kiến thức quý báu, chỉ bảo tận tình, động viên tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án. Với tất cả lòng biết ơn và kính trọng, tôi xin gửi lời tri ân đến GS.TS Ngô Quý Châu, nguyên Trưởng Bộ môn Nội, Đại học Y Hà Nội, nguyên Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, nguyên quyền Chủ tịch Hội đồng quản lý Bệnh viện Bạch Mai - Người Thầy đã luôn tận tình chỉ bảo, truyền đạt những kiến thức và ý kiến quý báu, luôn khích lệ động viên và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập kể từ khi còn là bác sỹ nội trú đến nay.

Tôi xin trân trọng cám ơn PGS.TS Vũ Văn Giáp – Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Viện đào tạo và nghiên cứu y dược Bạch mai; PGS.TS Phan Thu Phương, Phó Chủ nhiệm Bộ môn nội - Đại học Y Hà Nội, Giám đốc Trung tâm Hô hấp Bệnh viện Bạch mai là những Thầy Cô luôn tận tình hướng dẫn, truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn, luôn động viên và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành luận án nghiên cứu. Tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc tới Ban Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Phòng Tổ chức cán bộ, Phòng Kế hoạch tổng hợp, Trung tâm điện quang, Trung tâm huyết học truyền máu, Khoa hóa sinh và đặc biệt là tập thể các bác sỹ, điều dưỡng của Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch mai đã luôn hỗ trong công việc, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để tôi có thời gian học tập và thực hiện luận án. Tôi xin trân trọng cám ơn Ban giám hiệu, phòng đào tạo sau đại học và bộ môn Nội tổng hợp Trường Đại học Y Hà Nội đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới bố mẹ, chồng con và những người thân trong gia đình, bạn bè đồng nghiệp đã luôn giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận án.

Hà nội, tháng 7 năm 2024 Nguyễn Thị Thanh Huyền LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Nguyễn Thị Thanh Huyền, nghiên cứu sinh khóa 35 trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Nội hô hấp, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Chu Thị Hạnh. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam.

Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những cam kết này. Hà Nội, tháng 7 năm 2024 Nguyễn Thị Thanh Huyền DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ATS American Thorax Society – Hội lồng ngực Hoa Kỳ BC Bạch cầu BCAT Bạch cầu ái toan BCTT Bạch cầu trung tính BMI Body Mass Index – Chỉ số khối cơ thể NB Người bệnh BPTNMT Chronic Obstructive Pulmonary Disease - Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính CAT COPD Assessment Test – Bảng câu hỏi đánh giá BPTNMT CLVT Cắt lớp vi tính CLS Cận lâm sàng CNHH Chức năng hô hấp CRPhs High-sensitivity C- reactive protein – Protein C phản ứng độ nhạy cao DALY Disability Adjusted Live Years – số năm sống được hiệu chỉnh theo mức độ bệnh tật ĐLC Độ lệch chuẩn FEV1 Forced Expiratory Volume in the 1st second – Thể tích thở ra gắng sức trong giây đầu tiên. FEV1/ FVC Chỉ số Gaensler FRC Functional residual capacity – Dung tích cặn chức năng FVC Forced Vital Capacity – Dung tích sống thở mạnh GOLD The Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease -Sáng kiến toàn cầu về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính GPN Giãn phế nang ICS/LABA Inhaled Corticosteroid/ Long active bronchodilator action Corticoisteroid đường hít/thuốc kích thích beta 2 giãn phế quản tác dụng kéo dài IRR Incidence rate ratio, tỉ số tỉ lệ mới mắc KPT Khí phế thũng KTC Khoảng tin cậy KMĐM Khí máu động mạch LAV Low attenuation volume - Thể tích vùng tỷ trọng thấp LS Lâm sàng LABA Long active bronchodilator action Thuốc kích thích beta 2 tác dụng kéo dài LAMA Long Acting Muscarinic Antagonists Thuốc kháng cholinergic tác dụng kéo dài LABA/LAMA Long active bronchodilator action/ Long Acting Muscarinic Antagonists - Thuốc kích thích beta 2 tác dụng kéo dài/Thuốc kháng cholinergic tác dụng kéo dài MLD Mean Lung Density - Tỷ trọng trung bình của phổi mMRC Modified Medical Research Council – Thang điểm khó thở NC Nghiên cứu NCS Nghiên cứu sinh RV Residual volume - Thể tích khí cặn PaO2 Phân áp oxy máu động mạch PaCO2 Phân áp khí carbonic máu động mạch pH Nồng độ toan kiềm SaO2 Độ bão hòa oxy trong máu động mạch.

SVC (VC) Slow Vital Capacity – Dung tích sống thở chậm SLT Số lý thuyết Test HPPQ Test hồi phục phế quản TB Trung bình TLC Total lung capacity - Dung tích toàn phổi THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông VPQMT Viêm phế quản mạn tính WHO World Health Organization - Tổ chức Y tế thế giới MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Tổng quan về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Gánh nặng bệnh tật do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Triệu chứng lâm sàng. Đặc điểm thăm dò chức năng hô hấp ở người bệnh bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Đặc điểm chụp cắt lớp vi tính định lượng phổi. Tổng quan về đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Định nghĩa đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Ảnh hưởng của đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Tỷ lệ đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Triệu chứng lâm sàng của đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Triệu chứng cận lâm sàng của đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Chẩn đoán xác định đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Điều trị đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Tỷ lệ tái nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Các yếu tố tiên lượng đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. 23 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn.

Tiêu chuẩn loại trừ. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Cách chọn mẫu. Phương pháp thu thập số liệu. Các bước tiến hành. Các chỉ số chính của nghiên cứu.

Các kỹ thuật thực hiện trong nghiên cứu. Các tiêu chuẩn đánh giá trong nghiên cứu. Phân tích số liệu. Khống chế sai số nghiên cứu.

Vấn đề đạo đức. 55 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và tỷ lệ tái nhập viện của người bệnh nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Tỷ lệ tái nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Mối liên quan giữa một số yếu tố nguy cơ với tỷ lệ tái nhập viện trong 12 tháng vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng nhóm người bệnh tái nhập viện vì đợt cấp BPTNMT. Mối liên quan đơn biến giữa một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng với tái nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Mối liên quan đa biến giữa một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng với tái nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.83 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và tỷ lệ tái nhập viện của người bệnh nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Tỷ lệ tái nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Mối liên quan đơn biến giữa tái nhập viện vì đợt cấp BPTNMT với các yếu tố nguy cơ. Mối liên quan đơn biến giữa tái nhập viện vì đợt cấp BPTNMT với một số đặc điểm dân số học. Mối liên quan đơn biến giữa tái nhập viện vì đợt cấp BPTNMT với một số đặc điểm lâm sàng. Mối liên quan đơn biến giữa tái nhập viện vì đợt cấp BPTNMT với một số đặc điểm cận lâm sàng.

Mối liên quan đa biến giữa tái nhập viện vì đợt cấp BPTNMT với một số yếu tố nguy cơ. 128 HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU. 133 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Tỷ lệ tái nhập viện vì đợt cấp BPTNMT trong một số nghiên cứu .2: Các nghiên cứu về yếu tố nguy cơ của đợt cấp BPTNMT nhập viện .1: Bảng điểm CAT .2: Phân loại mức độ nặng của đợt cấp theo mức độ suy hô hấp.1: Số liệu người bệnh thu nhận theo từng năm .2: Đặc điểm chung về dân số học .3: Đặc điểm về tiền sử bệnh tật.4: Đặc điểm về điều trị trước khi thu nhận vào nghiên cứu .5: Đặc điểm nhóm NB BPTNMT .6: Triệu chứng lâm sàng của đợt cấp BPTNMT .7: Nguyên nhân của đợt cấp BPTNMT nhập viện .8: Kết quả khí máu động mạch của nhóm NB nghiên cứu.9: Đặc điểm về công thức bạch cầu máu ngoại vi .10: Giá trị CRPhs và Albumin huyết thanh .