Luận án tiến sĩ: Đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và kết quả thay khớp háng - Trần Mạnh Hùng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI TRẦN MẠNH HÙNG Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm l©m sµng, cËn l©m sµng vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ ®iÒu trÞ phÉu thuËt thay l¹i khíp h¸ng LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – 2022 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ======= TRẦN MẠNH HÙNG Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm l©m sµng, cËn l©m sµng vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ ®iÒu trÞ phÉu thuËt thay l¹i khíp h¸ng Chuyên ngành : Chấn thương chỉnh hình và tạo hình Mã số : 9720104 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Xuân Thùy HÀ NỘI – 2022 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CÁM ƠN Hoàn thành luận án này, tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: Ban giám hiệu trường Đại học Y Hà Nội Ban giám đốc bệnh viện Hữu nghị Việt Đức Bộ môn ngoại trường Đại học Y Hà Nội Phòng Sau đại học trường Đại học Y Hà Nội Khoa Phẫu thuật Chi dưới bệnh viện Việt Đức Phòng kế hoạch tổng hợp bệnh viện Việt Đức Khoa Gây mê Hồi sức bệnh việ Việt Đức Đã cho phép và tạo điều kiện giúp đỡ cho tôi trong suốt quá trình nghin cứu hoàn thành luận án. Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới: PGS. Nguyễn Xuân Thùy – Người thầy giàu kiến thức và kinh nghiệm đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt kinh nghiệm trong suốt quá trình học tập, nghin cứu khoa học, làm việc và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cám ơn các thầy, các bạn đồng nghiệp đã quan tâm động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận án Sau cùng tôi xin cám ơn tới bố mẹ, vợ, các con và những người thân đã hết lòng ủng hộ động viên tôi trong suốt quá trình học tập và là động lực giúp tôi vượt qua những khó khăn để đạt được kết quả khóa học và hoàn thành luận án.

Trần Mạnh Hùng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi là Trần Mạnh Hùng, nghiên cứu sinh khóa 33, chuyên ngành Chấn thương chỉnh hình và tạo hình, Trường Đại học Y Hà Nội xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Xuân Thùy 2. Công trình nghiên cứu này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam.

Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp nhận của cơ sở nơi nghiên cứu cho phép lấy số liệu. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Ngƣời viết luận án Trần Mạnh Hùng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT AAOS American Association of Orthopedic Surgeons: Hội phẫu thuật viên chỉnh hình Mỹ CRP C-reactive protein: Protein phản ứng C KHX Kết hợp xương NSAIDs Non-steroidal anti-inflammation drug: Thuốc chống viêm không steroid SOFCOT Société Française de Chirurgie Orthopédique et Traumatologique: Hội phẫu thuật chấn thương và chỉnh hình Pháp TKHTP Thay khớp háng toàn phần LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN. Cấu tạo khớp háng nhân tạo.

Ổ cối nhân tạo. Chỏm khớp háng nhân tạo. Chuôi khớp háng nhân tạo. Thay đổi quanh khớp háng nhân tạo.

Thay đổi cơ học quanh khớp háng nhân tạo. Thay đổi sinh học quanh khớp háng nhân tạo. Đánh giá sự cố định của chuôi khớp và ổ cối nhân tạo. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của các nguyên nhân phải thay lại khớp háng nhân tạo không do nhiễm khuẩn.

Lỏng khớp háng nhân tạo vô khuẩn. Gãy xương quanh khớp. Các chỉ định thay lại khớp háng khác. Vật liệu thay lại khớp háng nhân tạo.

Thay lại ổ cối. Thay lại chuôi khớp háng. Mảnh ghép và dụng cụ kết hợp xương. Khó khăn khi thay lại khớp háng.

Tình hình thay khớp háng và thay lại khớp háng tại Việt Nam và trên thế giới. Lịch sử phẫu thuật thay khớp háng. Tình hình thay lại khớp háng trên thế giới. Một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thay lại.

Tình hình thay khớp tại Việt Nam. 34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn.

Tiêu chuẩn loại trừ. Phương pháp nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu.

Quy trình phẫu thuật thay lại khớp háng nhân tạo. Các biến số nghiên cứu. Các tiêu chuẩn để đánh giá kết quả trong nghiên cứu. Tập phục hồi chức năng.

Phân tích và xử lý số liệu. Sai số và biện pháp khống chế. Khía cạnh đạo đức của đề tài. 56 Chƣơng 3: KẾT QUẢ.

Đặc điểm bệnh nhân. Tuổi và giới. Lý do thay khớp lần đầu. Thời gian giữa hai lần thay khớp.

Lý do thay lại khớp háng. Đặc điểm lâm sàng và Xquang trước mổ của bệnh nhân thay lại khớp háng. Đặc điểm lâm sàng. Đặc điểm cận lâm sàng.

Kết quả phẫu thuật. Đặc điểm phẫu thuật. Kết quả gần. 72 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Kết quả xa. Một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật. 80 Chƣơng 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm bệnh nhân.Tuổi và giới.

Lý do thay khớp lần đầu. Thời gian giữa hai lần thay khớp. Lý do thay lại khớp háng. Đặc điểm lâm sàng và Xquang trước mổ của bệnh nhân thay lại khớp háng 93 4.

Đặc điểm lâm sàng. Đặc điểm trên phim Xquang. Kết quả phẫu thuật. Đặc điểm phẫu thuật.

Kết quả gần. Kết quả xa. Một số yếu tố ảnh hưởng đến chức năng khớp háng. 127 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

Tiêu chí đánh giá khớp háng nhân tạo trên phim Xquang. Đánh giá khả năng cố định chuôi khớp theo Engh. Đánh giá khả năng ổn định chuôi khớp theo Engh CA. Đánh giá khả năng lỏng chuôi khớp dựa trên phim chụp Xquang thường quy theo Harris.

Phân loại khuyết xương ổ cối theo Paprosky. Lý do thay khớp lần đầu. Thời gian giữa hai lần thay khớp. Lý do thay lại khớp háng nhân tạo.

Thời gian đau theo lý do thay lại khớp. Mức độ đau khớp háng theo phân loại của Harris trước mổ. Điểm chức năng khớp háng trước mổ theo Harris. Loại khớp háng nhân tạo đã thay.

Các tổn thương xương và khớp háng nhân tạo trên phim Xquang 62 Bảng 3. Tổn thương khuyết xương đùi trước mổ theo Paprosky. Tổn thương khuyết xương ổ cối trước mổ theo Paprosky. Tình trạng ngắn chân trước mổ.

Chỉ số bạch cầu và máu lắng trước mổ. Thời gian phẫu thuật. Thời gian phẫu thuật theo kĩ thuật thay lại khớp háng. Các phương pháp vô cảm sử dụng trong phẫu thuật.

Số lượng bệnh nhân thay lại khớp háng toàn phần và bán phần. Kĩ thuật phụ trong thay lại khớp. Liên quan giữa khuyết xương đùi và thay lại chuôi. Liên quan giữa tổn thương khuyết xương ổ cối và thay lại ổ cối.

69 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Liên quan giữa tổn thương khuyết xương đùi và kĩ thuật ghép xương đùi. Liên quan giữa khuyết xương ổ cối và kĩ thuật ghép xương ổ cối. Loại khớp háng sử dụng trong phẫu thuật thay lại.

Loại chuôi sử dụng trong phẫu thuật thay lại khớp háng. Thời gian nằm viện sau mổ. Khối lượng máu truyền trong và sau mổ. Vị trí chuôi khớp thay lại sau mổ.

Chênh lệch chiều dài chân sau mổ. Các tai biến trong mổ và biến chứng sớm. Tỉ lệ thành công của phẫu thuật tại các thời điểm. Ảnh hưởng của tuổi bệnh nhân đến điểm chức năng khớp háng.

Liên quan giữa lý do thay lại khớp và mức độ cải thiện điểm chức năng khớp háng. Liên quan giữa lý do thay lại khớp và điểm chức năng khớp háng. Ảnh hưởng của kĩ thuật thay lại đến mức độ cải thiện điểm chức năng khớp háng. Ảnh hưởng của kĩ thuật thay lại đến điểm chức năng khớp háng 84 Bảng 3.

Ảnh hưởng của việc mở cửa sổ xương đến mức độ cải thiện điểm chức năng khớp háng. Ảnh hưởng của mở cửa sổ xương đến điểm chức năng khớp háng. Ảnh hưởng của biến chứng vỡ xương trong mổ đến mức độ cải thiện chức năng khớp háng. Ảnh hưởng của biến chứng vỡ xương trong mổ đến điểm chức năng khớp háng.

Ảnh hưởng của loại khớp thay lại đến điểm chức năng khớp háng. 89 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi. Phân bố bệnh nhân phẫu thuật theo năm.

Phân bố số lượng khớp có xi măng và không xi măng theo năm phẫu thuật. Tương quan các vị trí ổ cối thay lại so với khoảng an toàn của Lewinnek. Mức độ đau trước và sau mổ. Điểm đau trung bình trước và sau mổ.

Phân loại chức năng khớp háng sau mổ theo Harris. Điểm chức năng khớp háng trước và sau mổ theo Harris. 78 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 1. Hình ảnh khớp háng nhân tạo.

Phân vùng xương đùi theo Gruen. Các kiểu cơ chế tác động theo Gruen. Phân vùng ổ cối theo Delee và John Charnley. Tâm xoay ngang.

Đánh giá ổn định chuôi khớp trên X-quang. Lún chuôi khớp không vững, bề mặt quanh chuôi xấu. Tiêu xương quanh chuôi. Phì đại và hao mòn calcar.

Các hạt kim loại tách ra khỏi bề mặt chuôi. Hình ảnh lỏng khớp. Phân loại khuyết xương đùi theo Paprosky. Tổn thương khuyết xương đùi trên Xquang theo phân loại Paprosky (A) độ II, (B) độ IIIA, (C) độ IIIB, (D) độ IV.

Các cấu trúc của ổ cối được sử dụng để đánh giá tổn thương khuyết xương. Phân loại khuyết xương ổ cối theo Paprosky. Phân loại gãy xương đùi quanh khớp theo Vancouve. Hình ảnh trật khớp háng.

Hình ảnh gãy chuôi khớp háng. Ổ cối không xi măng phủ nhám. Hình ảnh rọ ổ cối. Hình ảnh chuôi có xi măng.

Hình ảnh chuôi dài không xi măng. 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.