Luận án: Kết quả điều trị ung thư phổi NSCLC bằng PTNS cắt thùy, nạo hạch

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH  TRẦN MINH BẢO LUÂN ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI KHÔNG TẾ BÀO NHỎ BẰNG PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT THÙY PHỔI VÀ NẠO HẠCH LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC TP.HỒ CHÍ MINH - Năm 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH  TRẦN MINH BẢO LUÂN ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI KHÔNG TẾ BÀO NHỎ BẰNG PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT THÙY PHỔI VÀ NẠO HẠCH NGÀNH: NGOẠI LỒNG NGỰC MÃ SỐ: 62720124 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN HOÀI NAM 2. NGUYỄN TRUNG TÍN TP.HỒ CHÍ MINH - Năm 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án TRẦN MINH BẢO LUÂN MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ ANH – VIỆT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ DANH MỤC CÁC HÌNH Trang ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Vai trò CLVT trong chẩn đoán UTP và đánh giá hạch trung thất .2 Bản đồ hạch rốn phổi và trung thất .3 Điều trị bằng phẫu thuật nội soi lồng ngực .4 Quan điểm hiện nay về phẫu thuật nạo hạch .5 Kỹ thuật PT nạo hạch hệ thống qua NSLN .6 Tai biến và biến chứng của PT NSLN .7 Điều trị hỗ trợ sau phẫu thuật .8 Kết quả PT NSLN cắt thùy phổi và nạo hạch. Nghiên cứu PT NSLN điều trị ung thư phổi tại Việt Nam. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phương pháp nghiên cứu .3 Các bước tiến hành nghiên cứu .4 Các bước tiến hành phẫu thuật .5 Chăm sóc và điều trị sau phẫu thuật .6 Các biến số theo mục tiêu nghiên cứu .7 Thu thập và xử lý số liệu .8 Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu .9 Quy trình nghiên cứu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 Đặc điểm nhóm nghiên cứu .2 Đặc điểm cận lâm sàng .3 Kết quả sớm phẫu thuật nội soi lồng ngực .4 Các yếu tố liên quan đến kết quả sớm PT NSLN .5 Khả năng nạo hạch của PT NSLN và giá trị CLVT. tiên đoán khả năng nạo hạch .6 Kết quả dài hạn của PT nội soi lồng ngực .1 Đặc điểm nhóm bệnh nhân nghiên cứu .2 Đặc điểm về tính chất khối u phổi trên CLVT .3 Kết quả sớm của phẫu thuật nội soi lồng ngực .4 Khả năng nạo hạch của PT NSLN và giá trị CLVT. tiên đoán khả năng nạo hạch .5 Kết quả dài hạn của PT NSLN cắt thùy phổi và nạo hạch. 114 HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU.

130 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC PHỤ LỤC 1. BỆNH ÁN NGHIÊN CỨU PHỤ LỤC 2. BẢN THÔNG TIN DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU PHỤ LỤC 3. ASA – VAS – KARNOFSKY PHỤ LỤC 4.

TNM 7TH và TNM 8TH PHỤ LỤC 5. DANH SÁCH BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU PHỤ LỤC 6. CHẤP THUẬN CỦA HỘI ĐỒNG ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU Y SINH HỌC ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HỒ CHÍ MINH DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ đầy đủ BN Bệnh nhân BV Bệnh viện CLVT Cắt lớp vi tính DLMP Dẫn lưu màng phổi ĐLC Độ lệch chuẩn ĐM Động mạch GPB Giải phẫu bệnh KTC Khoảng tin cậy NĐĐ Nốt đơn độc NSLN Nội soi lồng ngực PT Phẫu thuật PTNS Phẫu thuật nội soi PQ Phế quản ST Sinh thiết TB Tế bào TBN Tế bào nhỏ TM Tĩnh mạch TPHCM Thành phố Hồ Chí Minh UTBM Ung thư biểu mô UTP Ung thư phổi DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ ANH – VIỆT Thuật ngữ tiếng Anh Chữ viết tắt Thuật ngữ tiếng Việt The American College of ACOSOG Hội phẫu thuật ung thư Hoa kỳ Surgeons Oncology Group Anaplastic Lymphoma Tái sắp xếp của thụ thể tyrosine ALK Kinase kinase ALK American Joint Committee for AJCC Ủy ban ung thư Hoa kỳ Cancer American Society of Hiệp hội gây mê hồi sức Hoa ASA Anesthesiologist Kỳ The American Thoracic Hội phẫu thuật Lồng ngực Hoa ATS Society Kỳ Hội phẫu thuật Lồng ngực Britain Thoracic Society BTS vương quốc Anh Chronic Obstruction COPD Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính Pulmonary Disease Computer Tomography CT scan Chụp cắt lớp vi tính đa lớp cắt Multislice Scanner Epidermal Growth Factor EGFR Thụ thể tăng trưởng thượng bì Receptor The European Society of Hội phẫu thuật Lồng ngực Châu ESTS Thoracic Surgeons Âu Hazard Ratio HR Hounsfield Unit HU Đơn vị Hounsfield International Association for Hiệp hội nghiên cứu ung thư IASLC the Study of Lung Cancer Quốc tế Lymph node dissecsion LND Phẫu thuật nạo hạch Lymph node sampling LNS Phẫu thuật lấy mẫu hạch Magnetic Resonance Imaging MRI Chụp cộng hưởng từ National Comprehensive Mạng lưới phòng chống ung thư NCCN Cancer Network quốc gia Hoa Kỳ Positron Emission Tomography-Computed PET-CT Cắt lớp vi tính phát xạ Positron Tomography Odds Ratio OR Stappler Máy khâu cắt tự động Tyrosine Kynase Inhibitor TKI Chất ức chế Tyrosine kynase Tumor – Lymph Node – TNM Hệ thống phân loại giai đoạn Metastasis ung thư Clinical TNM cTNM Giai đoạn TNM trên lâm sàng Union for International Cancer Hiệp hội Phòng chống Ung thư UICC Control Quốc tế Thang điểm đánh giá mức độ Visual Analog Score VAS đau Video assisted thoracoscopic VATS PTNS lồng ngực với sự trợ giúp surgery màn hình video Completely VATS cVATS PTNS lồng ngực hoàn toàn Vascular Endothelial Growth Yếu tố tăng trưởng nội mô VEGF Factor mạch máu DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.1: Kết quả cắt thùy phổi bằng phẫu thuật nội soi lồng ngực .1: Tỷ lệ phân bố giới tính theo độ tuổi .2: Tiền sử bệnh, bệnh kèm theo và thói quen hút thuốc lá .3: Vị trí khối u phổi .4: Đặc điểm của khối u phổi trên CLVT cản quang .5: Vị trí các nhóm hạch trên CLVT cản quang .6: Kích thước hạch trên CLVT cản quang .7: Hạch nghi ngờ di căn trên CLVT cản quang .8: Giai đoạn ung thư phổi trên CLVT cản quang .9: Kết quả nội soi phế quản theo vị trí khối u phổi .10: Kết quả ST xuyên thành ngực dưới hướng dẫn CLVT .11: Đặc điểm chung của phẫu thuật .12: Các vị trí hạch được PT nạo hạch hệ thống theo từng thùy phổi .13: Khả năng nạo hạch của PT NSLN .14: Thời gian phẫu thuật và lượng máu mất .15: Thời gian dẫn lưu màng phổi và nằm viện .16: Biến chứng và mức độ đau sau phẫu thuật .17: Giải phẫu bệnh khối u và các chặng hạch sau phẫu thuật .18: Tỷ lệ giai đoạn ung thư phổi sau phẫu thuật .19: So sánh tai biến trong mổ giữa các vị trí hạch được phẫu thuật .20: So sánh chuyển PTNS hỗ trợ hay PT mở ngực. giữa các vị trí hạch được phẫu thuật .21: Lượng máu mất trong mổ theo số vị trí hạch được PT nạo vét .22: Lượng máu mất trong mổ theo tình trạng dính phổi .23: Lượng máu mất trong mổ và tình trạng rãnh liên thùy phổi .24: Mức độ đau sau mổ theo số vị trí hạch được phẫu thuật .25: Mức độ đau sau mổ theo tình trạng dính phổi .26: Mức độ đau sau mổ theo tình trạng rãnh liên thùy phổi .27: Mức độ đau sau mổ và chiều dài vết mổ nhỏ .28: Các yếu tố liên quan đến biến chứng sau mổ .29: Độ chính xác của CLVT trong định giai đoạn ung thư phổi .30: Khả năng PT nạo hạch theo các vị trí trong mổ và trên CLVT .31: Khả năng PT nạo hạch theo vị trí hạch tìm thấy trong mổ .32: Khả năng PT nạo hạch theo vị trí hạch thấy được trên CLVT .33: Khả năng PT nạo hạch theo kích thước hạch trong mổ .34: Khả năng PT nạo hạch theo kích thước hạch trên CLVT .35: Khả năng PT nạo hạch của hạch di căn trên mô bệnh học .36: Khả năng PT nạo hạch các vị trí hạch di căn trên mô bệnh học .37: Khả năng PT nạo hạch của hạch nghi ngờ di căn trên CLVT .38: Khả năng PT nạo hạch của hạch nghi ngờ di căn.

trên CLVT theo từng vị trí hạch .39: Tổng hợp các biến cố tái phát, di căn và tử vong .40: Thời gian sống thêm toàn bộ .41: Thời gian sống thêm toàn bộ theo giai đoạn ung thư phổi .42: Thời gian sống thêm toàn bộ theo khả năng PT nạo hạch .43: Các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian sống thêm toàn bộ .44: Thời gian sống thêm không bệnh .45: Thời gian sống thêm không bệnh theo giai đoạn ung thư phổi .46: Thời gian sống thêm không bệnh theo khả năng PT nạo hạch .47: Các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian sống thêm không bệnh .1: Tổng hợp thời gian phẫu thuật của các tác giả .2: Tổng hợp lượng máu mất của các tác giả .3: Tổng hợp số trocar và chiều dài vết mổ trong các nghiên cứu .4: Tỷ lệ chuyển mổ mở của một số tác giả .5: Tổng hợp thời gian dẫn lưu màng phổi của nhiều tác giả .6: So sánh thời gian nằm viện sau mổ trong một số báo cáo. 104 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 3.1: Triệu chứng lâm sàng .2: Kết quả chung của PT NSLN cắt thùy phổi và nạo hạch .3: Tương quan lượng máu mất và thời gian phẫu thuật .4: Tương quan mức độ đau sau mổ và thời gian phẫu thuật .5: Vị trí di căn xa .6: Thời gian sống thêm toàn bộ .7: Thời gian sống thêm toàn bộ theo giai đoạn ung thư phổi .8: Thời gian sống thêm toàn bộ theo khả năng PT lấy hết hạch .9: Kaplan Meier về thời gian sống không bệnh .10: Thời gian sống thêm không bệnh theo giai đoạn ung thư phổi .11: Thời gian sống thêm không bệnh theo khả năng PT nạo hạch. 89 DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1.1: Nốt phổi với hình dạng bất thường trên CLVT .2: Hình CLVT của ung thư biểu mô tế bào vảy .3: Hình CLVT của ung thư biều mô tuyến .4: Hình CLVT của ung thư phổi với dạng vôi hóa không điển hình .5: Hình CLVT của ung thư phổi với vôi hóa dạng lấm chấm .6: Hình CLVT của hạch nhóm 4 bên phải và nhóm 6 bên trái .7: Hình CLVT của hạch nhóm 7 và nhóm 10 .8: Bảng phân bố 14 vị trí nhóm hạch trong lồng ngực theo UICC .9: Giới hạn hạch chặng N2 dưới ngã ba khí phế quản .10: Ranh giới giải phẫu hạch chặng N1 và chặng N2 .11: Tỷ lệ các nhóm hạch di căn cho từng thùy phổi ung thư .12: Nạo hạch nhóm 2, 4 bên phải .13: Nạo hạch nhóm 7 bên phải.14: Nạo hạch nhóm 7 bên trái .15: Nạo hạch nhóm 8,9 .16: Nạo hạch nhóm 10 .