Nghiên cứu ảnh hưởng dịch rửa sorbitol 3% và natriclorid 0.9% trên chỉ số xét nghiệm trong phẫu thuật TURP - Nguyễn Văn Đáng (2019)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 ========== NGUYỄN VĂN ĐÁNG Nghiªn cøu ¶nh h­ëng cña dÞch röa sorbitol 3% hoÆc natriclorid 0,9% trªn mét sè chØ sè xÐt nghiÖm trong phÉu thuËt néi soi c¾t tuyÕn tiÒn liÖt qua niÖu ®¹o Chuyên ngành: Gây mê hồi sức Mã số: 62.21 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Hoàng Văn Chương 2. Nguyễn Phú Việt HÀ NỘI – 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả Nguyễn Văn Đáng DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TSLTTTL Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt ALTT Áp lực thẩm thấu TTL Tuyến tiến liệt ASA American Society of Anesthesiologists: Hội các nhà gây mê Hoa Kỳ TURP (transurethral Nội soi cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo resection of the prostate): Bipolar Lưỡng cực Bipolar-TURP Bipolar-transurethral resection of the prostate: (B-TURP): Nội soi cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo với dao điện lưỡng cực Monopolar Đơn cực Monopolar- TURP Monopolar-transurethral resection of the (M-TURP) prostate: Nội soi cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo với dao điện đơn cực TURP syndrome (Transurethral resection of the prostate syndrome): Hội chứng nội soi cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo (hội chứng nội soi-hội chứng hấp thu dịch rửa) BMI: Body Mass Index: chỉ số khối cơ thể BN: Bệnh nhân BPH Benign Prostatic Hyperplasia (TSLTTTL): Tăng sản lành tính tuyến tiền liệt BQ Bàng quang BQ-TTL: Bàng quang-tuyến tiền liệt IPSS (The International Prostate Symptom Score):Thang điểm triệu chứng tuyến tiền liệt quốc tế ECG: Electrocardiography: điện tâm đồ GTTS Gây tê tủy sống HAĐMTB Huyết áp động mạch trung bình HATB Huyết áp trung bình SpO2 Bão hòa oxy mao mạch ngoại vi HA Huyết áp Hb- hemoglobin Huyết sắc tố Hct- hematocrit Thể tích khối hồng cầu Isotonic saline Nước muối đẳng trương tPSA (Total prostate specific antigen): kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt toàn phần NaCl 0,9% Natriclorua 0,9%- nước muối đẳng trương NKQ Nội khí quản NSAID (Non-steroid anti-inflammation drug): Thuốc giảm đau chống viêm non-steroid n Số bệnh nhân PT : Phẫu thuật TL: Trọng lượng TM: Tĩnh mạch V: Thể tích Vistra-bipolar resection Cắt bằng dòng điện lưỡng cực Vistra Laser Nd (Light amplification by stimulated emission of radiation Neodymium): tia laser YAG: Ytrium aluminum garnet MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN. Bệnh tăng sản lành tính tuyến tiền liệt. Sơ lược vị trí giải phẫu và thần kinh chi phối tuyến tiền liệt.

Nguyên nhân sinh bệnh. Chẩn đoán xác định tăng sản lành tính tuyến tiền liệt. Chẩn đoán phân biệt. Nguyên tắc điều trị tăng sản lành tính tuyến tiền liệt.

Phương pháp phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo. Chỉ định phẫu thuật nội soi cắt TTL qua niệu đạo. Chống chỉ định phẫu thuật nội soi cắt TTL qua niệu đạo. Phương tiện kỹ thuật nội soi cắt TTL qua niệu đạo.

Các loại dịch rửa trong phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt. Phương pháp vô cảm cho phẫu thuật nội soi cắt TTL qua niệu đạo18 1. Tai biến và biến chứng của nội soi cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo 21 1. Một số điện giải chủ yếu và áp lực thẩm thấu huyết thanh.

Áp lực thẩm thấu huyết thanh. Nghiên cứu trên thế giới và ở trong nước về biến đổi natri máu khi thực hiện TURP. Nghiên cứu về biến đổi natri máu khi thực hiện TURP ở nước ngoài. Nghiên cứu về biến đổi natri máu và nội soi cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo ở trong nước.

36 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu .Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân khỏi nghiên cứu. Tiêu chuẩn đưa ra khỏi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu. Phương tiện nghiên cứu.

Cách thức tiến hành nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu đánh giá. Đặc điểm chung của hai nhóm nghiên cứu. Các chỉ số nghiên cứu chung của hai nhóm.

Đánh giá sự biến đổi một số điện giải chủ yếu, ALTT huyết thanh và yếu tố liên quan với sự biến đổi đó. Đánh giá các chỉ số đường máu, Hb ở các thời điểm trước mổ, ngay sau mổ, 5 giờ sau mổ và so sánh giữa hai nhóm. Nghiên cứu một số đặc điểm lâm sàng ở những bệnh nhân có biến đổi các chỉ số xét nghiệm và yếu tố liên quan. Một số tiêu chuẩn áp dụng trong nghiên cứu.

Thể trạng bệnh nhân theo ASA. Trọng lượng tuyến tiền liệt trước mổ. Mẫu bệnh phẩm và xét nghiệm:. Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng hấp thu dịch rửa.

Biến chứng trong khi phẫu thuật. Phương pháp xử lý số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu. Sơ đồ thiết kế nghiên cứu .57 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Đặc điểm chung của hai nhóm bệnh nhân nghiên cứu. Đặc điểm chung của bệnh nhân hai nhóm. Các chỉ số nghiên cứu trước, trong và sau mổ chung của hai nhóm. Nồng độ trung bình các chất điện giải chủ yếu ở các thời điểm nghiên cứu của hai nhóm.

Nồng độ Na+ máu trung bình theo thời gian nghiên cứu. Nồng độ K+ máu trung bình ở các thời điểm nghiên cứu. Nồng độ Ca++ máu trung bình ở các thời điểm nghiên cứu. Nồng độ Cl- máu trung bình ở các thời điểm nghiên cứu.

Áp lực thẩm thấu trung bình ở các thời điểm nghiên cứu. Chỉ số Hb và đường máu trung bình ở các thời điểm nghiên cứu. Biểu hiện lâm sàng của hội chứng hấp thu dịch rửa và yếu tố liên quan. Các triệu chứng lâm sàng chung của hai nhóm liên quan với hội chứng hấp thu dịch rửa.

Kết quả chẩn đoán hội chứng hấp thu dịch rửa. Một số yếu tố liên quan đến nguy cơ xuất hiện hội chứng hấp thu dịch rửa và giảm nồng độ Na+ máu. 81 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Các chỉ số nghiên cứu chung và so sánh giữa hai nhóm bệnh nhân.

Đặc điểm hai nhóm bệnh nhân nghiên cứu. Bàn luận về phương pháp vô cảm và một số chỉ số liên quan đến gây tê tủy sống cho phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt. Một số chỉ số nghiên cứu chung giữa hai nhóm. Ảnh hưởng của dịch rửa trong TURP lên một số chỉ số xét nghiệm.

Bàn luận về sự lựa chọn dịch rửa trong phẫu thuật TURP .Sự biến đổi một số chất điện giải chủ yếu trong máu. Sự biến đổi áp lực thẩm thấu huyết thanh. Sự biến đổi chỉ số hemoglobin máu giữa hai nhóm. Sự biến đổi chỉ số glucose máu giữa hai nhóm.

Đặc điểm lâm sàng và yếu tố liên quan đến biến đổi chỉ số xét nghiệm. Hội chứng hấp thu dịch rửa trong nội soi cắt TTL qua niệu đạo. Đặc điểm lâm sàng các bệnh nhân có biến đổi chỉ số xét nghiệm 110 4.3 Yếu tố liên quan đến biến đổi nồng độ natri máu. 124 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG LUẬN ÁN.

125 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 126 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Đặc tính của một số loại dịch rửa. Dấu hiệu và triệu chứng chung của hội chứng hấp thu dịch rửa.

Bảng xác định triệu chứng và điểm triệu chứng của hội chứng hấp thu dịch rửa. Mối liên quan giữa nồng độ natri máu và triệu chứng tim mạch, thần kinh. Một số đặc điểm chung bệnh nhân trước mổ giữa hai nhóm. So sánh tiền sử bệnh mạn tính liên quan giữa hai nhóm.

So sánh tiền sử hút thuốc lá và uống rượu giữa hai nhóm. So sánh một số chỉ số cận lâm sàng trước mổ của hai nhóm. Các chỉ số nghiên cứu chung trong mổ. Phân nhóm thời gian mổ.

Tần số tim ở các thời điểm nghiên cứu của hai nhóm. So sánh độ bão hòa oxy giữa hai nhóm nghiên cứu. So sánh nồng độ natri máu trung bình tại các thời điểm nghiên cứu giữa hai nhóm. Mức độ giảm Na+ máu (mmol/l) trung bình ở các thời điểm so với trước phẫu thuật.

Nồng độ trung bình của Na+ máu (mmol/l) theo nhóm thời gian phẫu thuật. Nồng độ trung bình Na+ máu sau mổ theo trọng lượng tuyến của nhóm 1. Nồng độ trung bình Na+ máu sau mổ theo trọng lượng tuyến của nhóm 2. So sánh ảnh hưởng của thủng vỏ bao tuyến, xoang mạch với sự biến đổi Na+ máu sau mổ.

So sánh nồng độ K+ máu trước, trong và sau mổ của hai nhóm. So sánh nồng độ Ca++ máu trung bình trước, trong và sau mổ của hai nhóm. So sánh nồng độ Cl- máu trung bình trước, trong và sau mổ ở hai nhóm. So sánh ALTT trung bình trước, trong và sau mổ của hai nhóm.

So sánh chỉ số Hb trước, sau mổ và thời điểm 5 giờ sau mổ. So sánh chỉ số glucose trước, sau mổ và thời điểm 5 giờ sau mổ. Triệu chứng lâm sàng chung của hai nhóm. Phân nhóm Na+ máu (mmol/l) liên quan với các triệu chứng lâm sàng.

Một số triệu chứng lâm sàng và chỉ số nghiên cứu ở các bệnh nhân có hội chứng hấp thu dịch rửa. So sánh tỉ lệ chẩn đoán hội chứng hấp thu dịch rửa. Một số yếu tố liên quan đến xuất hiện hội chứng hấp thu dịch rửa. Một số yếu tố liên quan gây giảm Na+ <135 mmol/l ở từng nhóm nghiên cứu.

82 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Trọng lượng tuyến tiền liệt trước mổ. Biểu thị sự thay đổi HAĐMTB giữa hai nhóm nghiên cứu. So sánh tần số thở giữa hai nhóm ở các thời điểm nghiên cứu 64 Biểu đồ 3.

Mối tương quan giữa mức độ giảm natri máu (mmol/l) của mỗi nhóm theo thời gian mổ (phút). Mối tương quan giữa trọng lượng tuyến (g) trước mổ với mức độ giảm Na+ máu (mmol/l) sau mổ của mỗi nhóm. Mối tương quan giữa trọng lượng tuyến cắt được (g) với mức độ biến đổi giảm Na+ máu (mmol/l) sau mổ của mỗi nhóm. 70 DANH MỤC HÌNH Hình 1.

Vị trí giải phẫu tuyến tiền liệt. Mạch máu cung cấp cho tuyến tiền liệt gồm 2 nhánh chính: nhánh niệu đạo và nhánh vỏ bao. Tương quan vị trí giải phẫu bó mạch thần kinh chi phối tuyến tiền liệt theo Kessler. Hình ảnh tăng sản tuyến tiền liệt theo Gravenstein.

Máy cắt lưỡng cực. Mô hình tưới rửa liên tục 2 dòng chảy đồng trục. Dàn máy nội soi bipolar.