Luận án tiến sĩ: Giá trị siêu âm 2D, Doppler, chỉ số hiệu suất cơ tim và Manning trong chẩn đoán thai kém phát triển - Nguyễn Trần Thảo Nguyên

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC NGUYỄN TRẦN THẢO NGUYÊN NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA SIÊU ÂM HAI CHIỀU, SIÊU ÂM DOPPLER, CHỈ SỐ HIỆU SUẤT CƠ TIM VÀ CHỈ SỐ MANNING TRONG CHẨN ĐOÁN, XỬ TRÍ THAI KÉM PHÁT TRIỂN LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HUẾ, 2020 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC NGUYỄN TRẦN THẢO NGUYÊN NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA SIÊU ÂM HAI CHIỀU, SIÊU ÂM DOPPLER, CHỈ SỐ HIỆU SUẤT CƠ TIM VÀ CHỈ SỐ MANNING TRONG CHẨN ĐOÁN, XỬ TRÍ THAI KÉM PHÁT TRIỂN LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGÀNH: SẢN PHỤ KHOA MÃ SỐ: 9 72 01 05 Người hướng dẫn khoa học: TS. CAO NGỌC THÀNH HUẾ, 2020 LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành câm ơn Ban giám hiệu Trường Đäi học Y Dược, Đäi học Huế Phòng Đào täo Sau đäi học, Ban giám đốc Bệnh viện Đäi học Y Dược đã täo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Tôi xin gởi lời câm ơn đến:  Ban chủ nhiệm Bộ môn Phụ Sân, quý Thæy Cô trong Bộ môn đã däy dỗ, giúp đỡ tôi trong thời gian học tập.  Ban chủ nhiệm Khoa Phụ Sân, Phòng Tiền Sân - Bệnh viện Đäi học Y Dược, quý bác sĩ, điều dưỡng täi các Khoa, Phòng đã täo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành nghiên cứu.

 Các anh chị Phòng Kế hoäch tổng hợp, bộ phận Quân lý hồ sơ bệnh án – Bệnh viện Đäi học Y Dược đã giúp đỡ tôi tham khâo hồ sơ bệnh án lưu trữ. Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn såu sắc đến TS. Cao Ngọc Thành đã tận tình hướng dẫn, cung cçp cho tôi những kiến thức quý báu, phương pháp luận và trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt thời gian nghiên cứu, thực hiện đề tài này. Xin được gởi lời câm ơn đến các bệnh nhån, gia đình bệnh nhån đã nhiệt tình hợp tác, täo nhiều thuận lợi để tôi có thể hoàn thành nghiên cứu.

Cuối cùng, xin gởi lời câm ơn đến quý anh chị đồng nghiệp, quý thân hữu đã động viên, khích lệ, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Huế, tháng 5 năm 2020 Nguyễn Træn Thâo Nguyên LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực chính xác và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Trần Thảo Nguyên DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT AC : Chu vi vòng bụng (Abdominal Circumference) ACOG : Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (The American College of Obstetricians and Gynecologists) AEDV : Mất sóng tâm trương ống tĩnh mạch (Absent end-diastolic volume ductus venous) AFI : Chỉ số nước ối (Amniotic fluid index) AUC : Diện tích dưới đường cong ROC (Area under the ROC Curve) BMI : Chỉ số khối cơ thể (Body Mass Index) BPD : Đường kính lưỡng đỉnh (Biparietal diameter) BPP : Chỉ số sinh lý – vật lý (Biophysical profile) BPV : Bách phân vị CNGOF : Hội Sản Phụ khoa Pháp (Collège national des gynécologues et obstétriciens Français) CPR : Chỉ số não – rốn (Cerebroplacental ratio) CRL : Chiều dài đầu mông (Crown-rump length) CTG : Cardiotocography DV : Ống tĩnh mạch (Ductus venous) ĐMNG : Động mạch não giữa ĐMR : Động mạch rốn EFW : Ước lượng trọng lượng thai nhi (Estimated fetal weight) ET : Thời gian tống máu thất trái (Ejection time) FL : Chiều dài xương đùi (Femur length) Hb : Hemoglobin HC : Chu vi đầu ( Head Circumference) IA : Chỉ số Apgar (Apgar index) ICT : Thời gian co đồng thể tích thất trái (Isovolumetric relaxation Time) IOM : Viện Y học Mỹ (The Institute of Medicine) IRT : Thời gian giãn đồng thể tích thất trái (Isovolumetric Contraction Time) MCA : Động mạch não giữa (Middle cerebral artery) MPI : Chỉ số hiệu suất cơ tim (Myocardial Performance Index) NZMFMN : Mạng lưới y học sản phụ - thai New Zealand (New Zealand Maternal Fetal Medicine Network) ÔTM : Ống tĩnh mạch PI : Chỉ số xung (Pulsatility index) PIĐMNG : Chỉ số xung động mạch não giữa PIĐMR : Chỉ số xung động mạch rốn PIÔTM : Chỉ số xung ống tĩnh mạch RCOG : Đại học Sản phụ khoa hoàng gia (The Royal College of Obstetricians and Gynaecologists) REDV : Đảo ngược thì tâm trương (Reversed end-diastolic volume) RR : Nguy cơ tương đối (Relative risk) SD : Độ lệch chuẩn (Standard deviation) Se : Độ nhạy (Sensitivity) Sp : Độ đặc hiệu (Specificity) TKPT : Thai kém phát triển UA : Động mạch rốn (Umbilical artery) MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Sinh lý phát triển bình thường của thai nhi. Định nghĩa và phân loại thai kém phát triển .3 Các yếu tố nguy cơ và sinh bệnh học thai kém phát triển. Chẩn đoán thai kém phát triển.

Giá trị của siêu âm doppler, chỉ số hiệu suất cơ tim và chỉ số Manning trong chẩn đoán, xử trí thai kém phát triển. Hướng xử trí thai kém phát triển trong tử cung. Một số nghiên cứu trong nước và nước ngoài. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Thu thập và xử lý số liệu. Đạo đức nghiên cứu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung nhóm nghiên cứu. Chỉ số siêu âm hai chiều, siêu âm doppler, chỉ số hiệu suất cơ tim và chỉ số Manning trong thai kém phát triển. Giá trị siêu âm doppler, chỉ số hiệu suất cơ tim và chỉ số Manning trong chẩn đoán giai đoạn, xử trí thai kém phát triển.

Đặc điểm chung nhóm nghiên cứu. Chỉ số siêu âm hai chiều, siêu âm doppler, chỉ số hiệu suất cơ tim và chỉ số Manning trong thai kém phát triển. Giá trị siêu âm doppler, chỉ số hiệu suất cơ tim và chỉ số Manning trong chẩn đoán giai đoạn, xử trí thai kém phát triển. 132 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.

Cân nặng và chiều dài thai nhi theo tuần tuổi thai. So sánh chẩn đoán thai kém phát triển hiện nay của các nước trên thế giới. Phân loại thai chậm phát triển trong tử cung. Hướng dẫn dự đoán ngày sinh dựa vào siêu âm.

Thời điểm chấm dứt thai kỳ và phương pháp sinh thai kém phát triển khởi phát muộn của một số quốc gia. Khuyến cáo thời điểm và phương pháp chấm dứt thai kỳ dựa vào Doppler ống tĩnh mạch của một số quốc gia. Hệ thống điểm số Manning cổ điển. Tiên lượng và quản lý thai theo hệ thống điểm số Manning.

Phân loại BMI của WHO cho người châu Á. Khuyến cáo tăng cân trong thai kỳ của IOM. Đáp ứng tim thai với thử nghiệm không đã kích. Điểm số Manning.

Bảng đánh giá chỉ số APGAR. Ý nghĩa của diện tích dưới đường biểu diễn ROC (AUC). Giá trị chẩn đoán của xét nghiệm. Giá trị tham chiếu của các biến số.

Đặc điểm chung của sản phụ. Phân loại giai đoạn nguy cơ thai kém phát triển theo ước lượng trọng lượng thai nhi. Phân loại thai kém phát triển theo tuần tuổi thai. Đặc điểm số lần mang thai.

Đặc điểm kết thúc thai kỳ. Kết cục sơ sinh theo mức độ nặng thai kém phát triển. Kết cục sơ sinh theo tuần tuổi thai. Giá trị trung bình các chỉ số sinh học.

Chỉ số nước ối. Hình thái phổ doppler động mạch rốn trong thai kém phát triển. Phân loại bách phân vị chỉ số xung động mạch rốn. Phân loại bách phân vị và giá trị trung bình chỉ số xung động mạch não giữa.

Phân loại bách phân vị và giá trị trung bình tỷ số não – rốn. Hình thái phổ Doppler ống tĩnh mạch. Phân loại bách phân vị và giá trị trung bình chỉ số xung ống tĩnh mạch. Phân loại bách phân vị và giá trị trung bình chỉ số hiệu suất cơ tim.

Chỉ số Manning trong thai kém phát triển. Hình thái Doppler động mạch rốn. Giá trị chỉ số xung động mạch rốn. Giá trị chỉ số xung động mạch não giữa.

Giá trị tỷ số não – rốn. Giá trị chỉ số xung ống tĩnh mạch. Giá trị chỉ số hiệu suất cơ tim. Giá trị chỉ số Manning.

Giá trị PIĐMR trong chỉ định phương pháp kết thúc thai kỳ mổ lấy thai theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới. Giá trị PIĐMNG trong chỉ định phương pháp kết thúc thai kỳ mổ lấy thai theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới .27 Giá trị CPR trong chỉ định phương pháp kết thúc thai kỳ mổ lấy thai theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới. Giá trị PIÔTM trong chỉ định phương pháp kết thúc thai kỳ mổ lấy thai theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới. Giá trị PIĐMR tiên lượng kết cục sơ sinh bất lợi theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới.

Giá trị PIĐMR tiên lượng chỉ số Apgar < 7 điểm theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới. Giá trị PIĐMNG tiên lượng kết cục sơ sinh bất lợi theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới. Giá trị PIĐMNG tiên lượng chỉ số Apgar < 7 điểm theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới. Giá trị CPR tiên lượng kết cục sơ sinh bất lợi theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới.34 Giá trị CPR tiên lượng chỉ số Apgar < 7 điểm theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới.

Giá trị PIÔTM tiên lượng kết cục sơ sinh bất lợi theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới .36 Giá trị chỉ số xung ống tĩnh mạch trongtiên lượngchỉ số Apgar < 7 điểm theo ngưỡng bách phân vị và theo ngưỡng cắt mới. Giá trị MPI trong chỉ định phương pháp kết thúc thai kỳ mổ lấy thai theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới. Giá trị MPI tiên lượng kết cục sơ sinh bất lợi theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới. Giá trị MPI tiên lượng kết cục sơ sinh bất lợi theo ngưỡng bách phân vị và theo điểm cắt mới.

Giá trị chỉ số Manning trong chỉ định phương pháp kết thúc thai kỳ mổ lấy thai. Giá trị chỉ số Manning trong tiên lượng kết cục sơ sinh bất lợi. Giá trị chỉ số Manning trong tiên lượng IA < 7. So sánh giá trị AUC của siêu âm Doppler, chỉ số hiệu suất cơ tim và chỉ số Manning trong chỉ định mổ lấy thai .