Luận án tiến sĩ: Đánh giá chất lượng cuộc sống bệnh nhân ung thư trực tràng sau phẫu thuật nội soi - Đại học Y Dược Huế 2021

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC TRẦN NGỌC THÔNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ, CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA BỆNH NHÂN UNG THƯ TRỰC TRÀNG TRÊN VÀ GIỮA ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ BẰNG PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT TRỰC TRÀNG TRƯỚC THẤP LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Huế - Năm 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC TRẦN NGỌC THÔNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ, CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA BỆNH NHÂN UNG THƯ TRỰC TRÀNG TRÊN VÀ GIỮA ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ BẰNG PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT TRỰC TRÀNG TRƯỚC THẤP Ngành: Ngoại khoa Mã số: 9 72 01 04 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. LÊ MẠNH HÀ Huế - Năm 2021 luan an LỜI CÁM ƠN Để hoàn thành công trình nghiên cứu khoa học này, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của quý thầy, các nhà khoa học, các nhà quản lý, các quý cơ quan thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn vô hạn nhất đến Quý Thầy, Quý ban ngành, Quý đồng nghiệp, đến các bệnh nhân đã hết lòng giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cám ơn: - Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, Vụ Đại học và Sau Đại học - Ban Giám Đốc Đại Học Huế, Ban đào tạo Sau Đại học – Đại học Huế - Ban Giám Hiệu trường Đại học Y Dược Huế - Ban Giám Đốc Bệnh viện Trung ương Huế - Bộ môn Ngoại Trường Đại học Y Dược Huế - Khoa Ngoại Tiêu hóa Bệnh viện Trung ương Huế - Khoa Ngoại Nhi Cấp cứu bụng Bệnh viện Trung ương Huế - Khoa Ung Bướu Bệnh viện Trung ương Huế - Khoa Giải phẫu bệnh Bệnh viện Trung ương Huế Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cán bộ hướng dẫn: PGS.

Lê Mạnh Hà, người Thầy đã tận tình hướng dẫn và động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài, đồng thời đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho việc hoàn thành luận án này. Xin cám ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã sẵn sàng tạo mọi điều kiện thuận lợi, ủng hộ nhiệt tình trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Xin gửi đến tất cả mọi người lòng biết ơn chân thành của tôi. Trần Ngọc Thông luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của bản thân.

Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, khách quan và chưa có ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Huế, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án NCS. TRẦN NGỌC THÔNG luan an KÝ HIỆU VIẾT TẮT AJCC : American Joint Committee on Cancer CA19-9 : Carbohydrat Antigen 19-9 CEA : Carcinoma Embryo Antigen CT : Computed Tomography EEA : End to End Anastomosis EORTC : European of Organization for Research and Treatment of Cancer MRI : Magnetic Resonance Imaging LARS : Low anterior resection syndrome QLQ : Quality of Life Question TNM : Tumor, Node, Metastasis TME : Total Mesorectal Excision PME : Partial Mesorectal Excision Min : Nhỏ nhất Max : Lớn nhất CLVT : Cắt lớp vi tính CLCS : Chất lượng cuộc sống CN : Chức năng GĐ : Giai đoạn HMNT : Hậu môn nhân tạo QHTD : Quan hệ tình dục TC : Triệu chứng SKTQ : Sức khỏe tổng quát PTNS : Phẫu thuật nội soi UTTT : Ung thư trực tràng UTĐTT : Ung thư đại trực tràng XHTH : Xuất huyết tiêu hóa SD : Độ lệch chuẩn TB : Trung bình luan an MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

Giải phẫu trực tràng. Hình thể ngoài và liên quan. Cấu tạo và hình thể trong trực tràng. Động mạch trực tràng.

Tĩnh mạch trực tràng. Bạch huyết trực tràng. Mạc treo trực tràng. Hệ thống thần kinh trực tràng.

Giải phẫu bệnh ung thư trực tràng. Sự phát triển của ung thư. Phân chia giai đoạn ung thư. Chẩn đoán ung thư trực tràng.

Các thăm dò cận lâm sàng. Điều trị ung thư trực tràng. Phẫu thuật nội soi hiện đại. Những kết quả điều trị ung thư trực tràng bằng phẫu thuật nội soi cắt trước thấp trong và ngoài nước.

Khái niệm về chất lượng cuộc sống. Định nghĩa chất lượng cuộc sống. Các bộ câu hỏi đo lường chất lượng cuộc sống. Bộ câu hỏi đánh giá chất lượng cuộc sống theo hiệp hội Châu Âu về nghiên cứu và điều trị ung thư EORTC QLQ- C30 và EORTC QLQ- CR29.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn chọn bệnh. Tiêu chuẩn loại trừ.

Phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu đặc điểm chung. Nghiên cứu một số đặc điểm về tiền sử. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng.

Nghiên cứu đặc điểm cận lâm sàng. Nghiên cứu đặc điểm giải phẫu bệnh trước mổ. Nghiên cứu về phẫu thuật. Nghiên cứu kết quả trong mổ.

Nghiên cứu một số đặc điểm sau mổ. Nghiên cứu điều trị bổ trợ sau mổ. Đánh giá kết quả tái khám sau mổ. Đánh giá chất lượng cuộc sống sau mổ.

Xử lý số liệu. Đạo đức nghiên cứu trong y học. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung của bênh nhân.

Giới tính, địa dư và nghề nghiệp. Tiền sử bản thân và lý do vào viện. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng.

Nghiên cứu đặc điểm cận lâm sàng. Kết quả điều trị. Phương pháp phẫu thuật. Nghiên cứu kết quả trong mổ.

Nghiên cứu sau mổ. Đặc điểm giải phẫu bệnh sau mổ. Giai đoạn ung thư. Điều trị bổ trợ sau mổ.

Phân tích tỷ lệ sống không mắc bệnh và sống thêm của bệnh nhân. Đặc điểm theo dõi bệnh nhân. Tỷ lệ sống thêm không mắc bệnh. Tỷ lệ sống thêm của bệnh nhân.

Phân tích các yếu tố liên quan với mô bệnh học và giai đoạn ung thư. Đánh giá LARS-score và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân theo thang EORTC QLQ-C30 và CR29. Đánh giá thang điểm hội chứng trước thấp LARS score. Chất lượng cuộc sống của bệnh nhân theo thang đo EORTC QLQ-C30.

Chất lượng cuộc sống theo thang đo EORTC QLQ-CR29. Chất lượng chuẩn hóa theo thang đo EORTC QLQ- CR29 ở 2 nhóm có HMNT và không có HMNT. Bảng điểm thô chức năng tình dục ở người < 60 tuổi. Các yếu tố liên quan với chất lượng sống của bệnh nhân.

Đặc điểm chung. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng. Đặc điểm lâm sàng. Đặc điểm cận lâm sàng.

Kết quả phẫu thuật. Phương pháp và kỹ thuật tiến hành phẫu thuật. Kết quả sau mổ .3 Kết quả mô bệnh học sau mổ. Giai đoạn bệnh sau mổ.

Tái phát tại chỗ - tại vùng và điều trị bổ trợ sau mổ. Thời gian sống thêm toàn bộ sau mổ và sống thêm theo giai đoạn bệnh. Sống thêm không mắc bệnh sau mổ. Chất lượng cuộc sống của bệnh nhân sau mổ.

Thang điểm hội chứng trước thấp LARS score. Thang điểm CLCS theo EORTC QLQ-C30. Thang điểm CLCS theo EORTC QLQ-CR29. Liên quan giữa CLCS và quá trình điều trị.

133 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thang điểm LARS. Phân bố nhóm tuổi. Đặc điểm giới tính, địa dư.

Phân loại nghề nghiệp. Tiền sử bản thân. Lý do vào viện. Thời gian từ khi có dấu hiệu bệnh cho đến khi vào viện.

Triệu chứng toàn thân. Triệu chứng cơ năng. Triệu chứng thực thể. Giá trị công thức máu: hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu.

Chất chỉ điểm ung thư CEA, CA19. Kết quả nội soi trực tràng. Kết quả siêu âm nội soi. Kết quả CT scanner bụng.

Đánh giá TNM theo CT scanner bụng. Kết quả MRI chậu. Đặc điểm phương pháp phẫu thuật. Kích thước và tính chất khối u.

Nghiên cứu đặc điểm sau mổ. Biến chứng sau mổ. Nghiên cứu đặc điểm mổ lại. Đại thể của u.

Mô tả vi thể. Đánh giá mức độ xâm lấn, di căn hạch và di căn xa của u. 78 luan an Bảng 3. Phân chia giai đoạn theo TNM.

Điều trị bổ trợ sau mổ. Đặc điểm theo dõi bệnh nhân. Tỷ lệ sống thêm không mắc bệnh theo thời gian. Tỷ lệ sống thêm không mắc bệnh theo giai đoạn bệnh.

Tỷ lệ sống thêm của bệnh nhân. Thời gian sống thêm theo giai doạn bệnh. Liên quan tuổi, xì rò miệng nối, vị trí u, tái phát với giai đoạn bệnh. Liên quan đại thể, vị trí u với di căn hạch của u.

Liên quan giữa vị trí u, giai đoạn bệnh với mở thông hỗng tràng. Đánh giá thang điểm hội chứng trước thấp LARS score. Liên quan giữa vị trí u, phương pháp mổ với điểm LARS. Bảng điểm chuẩn hóa chất lượng cuộc sống theo thang đo EORTC QLQ-C30.

Điểm chuẩn hóa chất lượng cuộc sống của bệnh nhân theo thang đo EORTC QLQ-CR29. Chất lượng chuẩn hóa theo thang đo EORTC CR29 ở 2 nhóm có HMNT và không có HMNT. Bảng điểm thô CN tình dục ở người < 60 tuổi. Chất lượng cuộc sống đo theo thang điểm EORTC QLQ-C30 với điều trị bổ trợ sau mổ (sau mổ 3 tháng).

Liên quan giữa chất lượng cuộc sống theo thang đo EORTC CR29 với điều trị bổ trợ sau mổ. Đánh giá thang điểm hội chứng cắt trước thấp LARS - score theo thời gian. Liên quan giữa chất lượng sống theo thang đo EORTC QLQ- C30 theo thời gian. 93 luan an Bảng 3.

Liên quan giữa chất lượng cuộc sống đo theo thang EORTC CR29 theo thời gian. Tỷ lệ nam/nữ theo các tác giả khác. Thời gian trung tiện, thời gian ăn uống và thời gian nằm viện. Biến chứng và tỷ lệ mổ lại tử vong.

Biến chứng và tỷ lệ chuyển mổ mở và tử vong. Biến chứng rò miệng nối, tỷ lệ chuyển mổ mở. Giai đoạn bệnh ung thư trực tràng theo các tác giả. Tỷ lệ tái phát tại chỗ của các tác giả.

Thời gian sống thêm toàn bộ của các tác giả. So sánh thang điểm LARS giữa các kỹ thuật mổ. Thang điểm LARS của các tác giả nước ngoài. Bảng các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến thang điểm hội chứng cắt trước thấp.

Tổng hợp các nghiên cứu khác về thang điểm EORTC QLQ C- 30 khi đánh giá CLCS sau PTNS cắt trước thấp. Thống kê nghiên cứu của các tác giả về thang điểm EORTC QLQ-CR29. 130 luan an DANH MỤC HÌNH Hình 1. Hình thể ngoài và liên quan của trực tràng.

Cấu tạo các lớp thành trực tràng .