Luận án: Giá trị ALP, Lysozyme, ADA, INF-γ trong chẩn đoán tràn dịch màng phổi do lao
Luận án: Giá trị chẩn đoán phosphatase kiềm, lysozyme, adenosine deaminase, interferon gamma trong tràn dịch màng phổi do lao.
Nội khoa
Luan An
Luận án tiến sĩ y học
Năm xuất bản
Số trang
181
Thời gian đọc
28 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Mục lục chi tiết
Tóm tắt nội dung
I.Tổng quan về lao màng phổi và các dấu ấn sinh học
Bệnh lao màng phổi là một thể bệnh phổ biến của bệnh lao, gây khó khăn trong chẩn đoán phân biệt với các nguyên nhân tràn dịch màng phổi khác. Việc chẩn đoán sớm và chính xác có ý nghĩa quan trọng trong điều trị và phòng ngừa lây nhiễm. Tuy nhiên, các phương pháp chẩn đoán truyền thống như nuôi cấy vi khuẩn lao thường mất nhiều thời gian và sinh thiết màng phổi là thủ thuật xâm lấn. Nhu cầu về các dấu ấn sinh học mới, hiệu quả và ít xâm lấn là rất lớn. Nghiên cứu này tập trung đánh giá giá trị chẩn đoán của Phosphatase kiềm (ALP), Lysozyme, Adenosine Deaminase (ADA) và Interferon-gamma (INF-γ) trong dịch màng phổi để cải thiện khả năng chẩn đoán lao màng phổi.
1.1. Bệnh lao màng phổi Thách thức chẩn đoán
Tràn dịch màng phổi do lao (TDMP lao) là một trong những thể lao ngoài phổi thường gặp. Chẩn đoán xác định TDMP lao thường phức tạp, đòi hỏi kết hợp nhiều yếu tố lâm sàng và cận lâm sàng. Việc phân biệt TDMP lao với các trường hợp tràn dịch màng phổi ác tính hoặc các nguyên nhân khác là một thách thức lớn đối với bác sĩ lâm sàng. Các phương pháp chẩn đoán hiện tại vẫn còn hạn chế về độ nhạy và độ đặc hiệu, làm chậm trễ quá trình điều trị.
1.2. Nhu cầu về dấu ấn sinh học mới hiệu quả
Để khắc phục hạn chế của các phương pháp chẩn đoán truyền thống, việc tìm kiếm các dấu ấn sinh học mới trong dịch màng phổi là cần thiết. Các dấu ấn này cần đảm bảo tính chính xác cao, ít xâm lấn và cho kết quả nhanh chóng. ALP, Lysozyme, ADA, và INF-γ được xem xét là những ứng viên tiềm năng. Chúng phản ánh các quá trình viêm và phản ứng miễn dịch liên quan đến nhiễm trùng lao, cung cấp cơ sở cho việc phát triển xét nghiệm chẩn đoán hiệu quả hơn.
II.Đánh giá giá trị ALP chẩn đoán tràn dịch màng phổi do lao
Phosphatase kiềm (ALP) là một enzyme có mặt trong nhiều loại mô và dịch cơ thể, tham gia vào nhiều quá trình sinh học. Nghiên cứu đã khám phá vai trò của ALP trong dịch màng phổi (DMP) như một dấu ấn sinh học tiềm năng. Phân tích nồng độ ALP trong các nhóm bệnh nhân có tràn dịch màng phổi từ nhiều nguyên nhân khác nhau là một phần quan trọng của luận án này. Mục tiêu là xác định khả năng của ALP trong việc phân biệt tràn dịch màng phổi do lao với các bệnh lý khác, đóng góp vào chẩn đoán lao màng phổi.
2.1. Đặc điểm ALP trong dịch màng phổi lao
Nghiên cứu đã tiến hành đo lường nồng độ ALP trong dịch màng phổi của các đối tượng. Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể về nồng độ ALP giữa nhóm bệnh nhân tràn dịch màng phổi do lao và các nhóm bệnh khác. Việc xác định một ngưỡng cắt (cut-off value) tối ưu cho ALP trong DMP là cần thiết. Ngưỡng này sẽ giúp tối ưu hóa độ nhạy và độ đặc hiệu của xét nghiệm ALP trong chẩn đoán TDMP lao, cung cấp một chỉ số hữu ích cho lâm sàng.
2.2. Hiệu quả chẩn đoán của ALP đơn độc
Khi đánh giá ALP đơn độc, các thông số chẩn đoán như độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị tiên đoán dương (PPV) và giá trị tiên đoán âm (NPV) được tính toán. Tỉ số ALP dịch màng phổi/huyết thanh cũng được xem xét. ALP cho thấy một giá trị nhất định trong chẩn đoán. Tuy nhiên, giống như nhiều dấu ấn đơn lẻ khác, hiệu quả của ALP có thể chưa đạt mức tối ưu. Cần xem xét kết hợp ALP với các dấu ấn sinh học khác để tăng cường độ chính xác trong chẩn đoán tràn dịch màng phổi do lao.
III.Vai trò Lysozyme ADA trong chẩn đoán tràn dịch màng phổi lao
Lysozyme và Adenosine Deaminase (ADA) là hai dấu ấn sinh học được biết đến với vai trò trong phản ứng viêm và miễn dịch. Nghiên cứu này tập trung vào việc làm rõ giá trị chẩn đoán của Lysozyme và ADA trong dịch màng phổi. Đánh giá riêng lẻ từng dấu ấn này giúp hiểu rõ hơn về cơ chế sinh bệnh và tiềm năng ứng dụng của chúng. Lysozyme và ADA có khả năng cung cấp thông tin quý giá, hỗ trợ quá trình chẩn đoán tràn dịch màng phổi do lao, đặc biệt trong bối cảnh các phương pháp chẩn đoán khác còn hạn chế.
3.1. Lysozyme Dấu ấn của phản ứng viêm miễn dịch
Lysozyme là một enzyme thủy phân thành tế bào vi khuẩn, được sản xuất bởi các tế bào miễn dịch. Nồng độ Lysozyme thường tăng cao trong các tình trạng viêm, đặc biệt trong tràn dịch màng phổi do lao. Nghiên cứu đã khảo sát giá trị chẩn đoán của Lysozyme trong dịch màng phổi, đánh giá độ nhạy và độ đặc hiệu của nó. Lysozyme trong DMP là một chỉ số quan trọng, phản ánh mức độ hoạt động của hệ miễn dịch chống lại vi khuẩn lao, góp phần vào chẩn đoán lao màng phổi.
3.2. ADA Chỉ số quan trọng trong bệnh lao màng phổi
Adenosine Deaminase (ADA) là một enzyme tham gia vào quá trình chuyển hóa purin, có hoạt tính tăng cao trong các trường hợp nhiễm trùng lao. Nồng độ ADA trong dịch màng phổi được xem là một trong những chỉ số chẩn đoán tràn dịch màng phổi do lao hiệu quả nhất. Nghiên cứu đã xác định ngưỡng cắt tối ưu cho ADA và đánh giá toàn diện các thông số chẩn đoán của nó. ADA dịch màng phổi là một xét nghiệm hữu ích, có độ tin cậy cao trong chẩn đoán TDMP lao, được nhiều hướng dẫn lâm sàng khuyến nghị.
IV.INF γ Dấu ấn sinh học trong chẩn đoán lao màng phổi
Interferon-gamma (INF-γ) là một cytokine chủ chốt trong đáp ứng miễn dịch tế bào chống lại vi khuẩn lao. Nồng độ INF-γ tăng cao trong dịch màng phổi của bệnh nhân lao màng phổi, biến nó thành một trong những dấu ấn sinh học có giá trị chẩn đoán cao. Luận án này đã đánh giá chi tiết giá trị chẩn đoán của INF-γ trong tràn dịch màng phổi do lao, củng cố bằng chứng khoa học cho việc ứng dụng INF-γ trong thực hành lâm sàng. INF-γ thể hiện khả năng phân biệt TDMP lao với các nguyên nhân khác một cách hiệu quả.
4.1. Cơ chế và ý nghĩa của INF γ trong lao
INF-γ được sản xuất chủ yếu bởi các tế bào T helper type 1 (Th1) và tế bào diệt tự nhiên (NK cells) khi có mặt kháng nguyên lao. Cytokine này đóng vai trò trung tâm trong việc kích hoạt đại thực bào để tiêu diệt trực khuẩn lao. Sự tăng cao nồng độ INF-γ trong dịch màng phổi lao phản ánh một phản ứng miễn dịch cục bộ mạnh mẽ chống lại Mycobacterium tuberculosis. Hiểu rõ cơ chế này giúp tăng cường sự tin cậy và ứng dụng của INF-γ trong chẩn đoán lao màng phổi.
4.2. Hiệu quả chẩn đoán vượt trội của INF γ
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng INF-γ có độ nhạy và độ đặc hiệu cao trong chẩn đoán tràn dịch màng phổi do lao, thường vượt trội so với các dấu ấn sinh học khác. Kết quả từ luận án này cũng khẳng định giá trị vượt trội đó. INF-γ là một công cụ chẩn đoán mạnh mẽ, giúp bác sĩ lâm sàng đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác. Xét nghiệm INF-γ trong dịch màng phổi là một phương pháp đáng tin cậy để phân biệt TDMP lao với các bệnh lý màng phổi khác.
V.Kết hợp xét nghiệm Tối ưu chẩn đoán lao màng phổi
Việc sử dụng một dấu ấn sinh học đơn lẻ thường không đủ để đạt được độ chính xác chẩn đoán tối ưu cho tràn dịch màng phổi do lao. Kết hợp nhiều dấu ấn sinh học có thể cải thiện đáng kể độ nhạy và độ đặc hiệu. Nghiên cứu này đã phân tích giá trị của việc kết hợp ALP, Lysozyme, ADA và INF-γ trong dịch màng phổi. Mục tiêu là xác định tổ hợp xét nghiệm tối ưu nhất, giúp tăng cường khả năng chẩn đoán chính xác TDMP lao, giảm thiểu sai sót và nhu cầu thực hiện các thủ thuật xâm lấn.
5.1. Các chiến lược kết hợp dấu ấn sinh học
Luận án đã thử nghiệm nhiều chiến lược kết hợp khác nhau giữa các dấu ấn sinh học đã nghiên cứu. Ví dụ, sự kết hợp giữa Lysozyme và ADA, hoặc giữa ADA và INF-γ. Các chiến lược này được thiết kế để tận dụng điểm mạnh của từng dấu ấn, đồng thời khắc phục các hạn chế của chúng khi sử dụng đơn lẻ. Phân tích các tỉ số khả dĩ (Likelihood Ratio – LR) và các giá trị tiên đoán giúp đánh giá hiệu quả của từng tổ hợp trong việc chẩn đoán lao màng phổi.
5.2. Tổ hợp xét nghiệm tối ưu cho chẩn đoán TDMP lao
Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng một số tổ hợp xét nghiệm mang lại giá trị chẩn đoán vượt trội. Đặc biệt, việc kết hợp các xét nghiệm có độ nhạy và độ đặc hiệu bổ trợ lẫn nhau có thể tạo ra một công cụ chẩn đoán rất mạnh mẽ. Tổ hợp tối ưu không chỉ nâng cao độ chính xác mà còn có thể rút ngắn thời gian chẩn đoán, giảm gánh nặng cho bệnh nhân và hệ thống y tế. Phát hiện này có ý nghĩa quan trọng trong việc tối ưu hóa phác đồ chẩn đoán tràn dịch màng phổi do lao.
VI.Ứng dụng thực tiễn và giới hạn chẩn đoán lao màng phổi
Những phát hiện từ luận án này mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp bằng chứng khoa học vững chắc cho việc ứng dụng các dấu ấn sinh học trong thực hành lâm sàng. Việc tích hợp ALP, Lysozyme, ADA, và INF-γ vào quy trình chẩn đoán có thể cải thiện đáng kể hiệu quả chẩn đoán tràn dịch màng phổi do lao. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận những giới hạn của nghiên cứu và định hướng phát triển trong tương lai để tiếp tục nâng cao khả năng chẩn đoán và quản lý bệnh.
6.1. Tiềm năng ứng dụng lâm sàng các xét nghiệm mới
Các xét nghiệm ALP, Lysozyme, ADA và INF-γ trong dịch màng phổi có tiềm năng trở thành công cụ chẩn đoán thường quy, đặc biệt ở những khu vực có tỷ lệ mắc bệnh lao cao. Chúng cung cấp thông tin nhanh chóng, ít xâm lấn và có độ tin cậy cao, hỗ trợ bác sĩ lâm sàng đưa ra quyết định chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc ứng dụng rộng rãi các dấu ấn này có thể cải thiện đáng kể kết quả điều trị cho bệnh nhân tràn dịch màng phổi do lao, giảm thiểu các biến chứng do chẩn đoán muộn.
6.2. Giới hạn của nghiên cứu và hướng phát triển tương lai
Nghiên cứu này, mặc dù có giá trị, nhưng vẫn có những giới hạn nhất định như cỡ mẫu, đặc điểm dân số nghiên cứu hoặc các yếu tố ngoại lai có thể ảnh hưởng đến kết quả. Do đó, cần có thêm các nghiên cứu đa trung tâm, với cỡ mẫu lớn hơn và trên các quần thể đa dạng hơn để kiểm định và xác nhận các kết quả. Hướng phát triển tương lai cũng cần tập trung vào việc khám phá các dấu ấn sinh học mới khác, hoặc kết hợp với các kỹ thuật hình ảnh hiện đại để tối ưu hóa chiến lược chẩn đoán lao màng phổi.
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (181 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộBỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƢỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ********* CAO XUÂN THỤC NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA PHOSPHATASE KIỀM, LYSOZYME, ADENOSINE DEAMINASE VÀ INTERFERON GAMMA TRONG CHẨN ĐOÁN TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI DO LAO Chuyên ngành: Nội khoa Mã số: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Trần Văn Ngọc TP. Hồ Chí Minh - Năm 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả, số liệu trong luận án này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác Tác giả CAO XUÂN THỤC MỤC LỤC Trang Tr ng ph Lời c m đo n D nh m c c c hi u, c c ch vi t t t D nh m c c c ng D nh m c c c h nh, i u đ , s đ MỞ ĐẦU.
1 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Đại cương bệnh lao. Tràn dịch màng phổi do lao. Nguồn gốc, đặc điểm, vai trò, tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước của phosphatase kiềm, lysozyme, adenosine deaminase và interferon gamma.
32 Chƣơng 2 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. 52 Chƣơng 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhóm bệnh nhân được chẩn đoán cuối cùng là TDMP lao. Giá trị chẩn đoán của từng xét nghiệm. So sánh và kết hợp giá trị chẩn đoán của các ALP, lysozyme, ADA và INF-γ trong TDMP lao. 86 Chƣơng 4 BÀN LUẬN.
Đặc điểm lâm sàng của nhóm bệnh nhân nghiên cứu có chẩn đoán cuối cùng tràn dịch màng phổi lao. Giá trị chẩn đoán của từng xét nghiệm. So sánh và kết hợp giá trị chẩn đoán của các ALP, lysozyme, ADA và INF-γ trong TDMP lao. Ứng dụng thực tiễn của đề tài.
Giới hạn của đề tài. 128 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC Bảng thu thập số liệu nghiên cứu Bảng thông tin dành cho đối tượng nghiên cứu và đồng thuận tham gia nghiên cứu Các hình ảnh thu thập qua nghiên cứu Danh sách bệnh nhân nghiên cứu Giấy chấp thuận của hội đồng đạo đức DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU – CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nội dung Tiếng Việt BN Bệnh nhân BVCR Bệnh viện Chợ Rẫy CTM Công thức máu DMP Dịch màng phổi DMP/HT Dịch màng phổi/huyết thanh DRPQ Dịch rửa phế quản HT Huyết thanh GPBL Giải phẫu bệnh lý GTTĐ Giá trị tiên đoán K Ung thư KMP Tràn dịch màng phổi do ung thư LMP Lao màng phổi/ Tràn dịch màng phổi do lao PTDMP Phân tích dịch màng phổi SA Siêu âm STMP Sinh thiết màng phổi TDMP Tràn dịch màng phổi Chữ viết tắt Tiếng Việt Tiếng Anh ALP Phosphatase kiềm Alkaline Phosphatase AFB Acid Fast Bacillus ADA Adenosine Deaminase CA 19.9 CRP C-reactive protein CEA Carcinoembryonic Antigen CT Chụp cắt lớp điện toán Computed Tomography E Bạch cầu ái toan Eosinophil IAP Immunosuppressive Acidic Protein IDR Phản ứng nội bì Intradermo Reaction IL Interleukin INF-γ Interferon gamma L Bạch cầu lympho Lymphocyte LR Tỉ số khả dĩ Likelihood Ratio Lys Lysozyme LDH Lactate Dehydrogenase MGIT Mycobacteria Growth Indicator Tube MRI Cộng hưởng từ Magnetic resonance imaging NPV Giá trị tiên đoán âm Negative Predicted Value OADC Oleic acid, Albumin, Dextrose, Catalase PANTA Polymyxin B, Amphotericin B, Nalidixic acid, Trimethoprim, and Azlocillin PCR Polymerase Chain Reaction PPV Giá trị tiên đoán dương Positive Predicted Value PSA Prostate - Specific Antigen ROC Receiver Operating Characteristic TNF Yếu tố hoại tử u Tumor Necrosis Factor TST Phản ứng lao tố da Tuberculin Skin Test WHO Tổ chức y tế thế giới World Health Organization DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.1: Phân loại TDMP dịch thấm hay tiết theo tiêu chuẩn Light .2: Nguyên nhân gây TDMP. Phân bố dân số theo tuổi và giới. Phân bố tuổi và giới theo phân nhóm nguyên nhân TDMP.
Xét nghiệm chẩn đoán xác định TDMP lao. Độ nhạy của các xét nghiệm xác định TDMP lao. Đặc điểm lâm sàng của 484 bệnh nhân nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng theo phân nhóm bệnh nhân TDMP.
Đặc điểm protein, LDH và tế bào Lympho trong DMP. Giá trị chẩn đoán protein, LDH và tế bào Lympho trong DMP. Đặc điểm protein, LDH và tế bào Lympho trong phân nhóm TDMP. Phosphatase kiềm trong DMP.
Đặc điểm ALP DMP trong phân nhóm TDMP. Tỉ số Phosphatase kiềm DMP/HT. Tỉ số ALP DMP/HT trong phân nhóm TDMP. Lượng Lysozyme trong DMP.
Giá trị chẩn đoán của Lysozyme DMP. Trung bình Lysozyme trong phân nhóm TDMP. Tỉ số Lysozyme DMP/HT. Giá trị chẩn đoán của tỉ số Lysozyme DMP/HT.
Tỉ số Lys DMP/HT trong phân nhóm TDMP. Adenosine deaminase trong DMP. Giá trị chẩn đoán của ADA DMP. ADA trong phân nhóm TDMP.
INF-γ trong DMP. Giá trị chẩn đoán của INF-γ DMP. INF-γ trong phân nhóm TDMP. Trung bình của ALP, ALP DMP/HT, Lysozyme, Lysozyme DMP/HT, ADA và INF-γ TDMP lao và trong phân nhóm TDMP.
Giá trị chẩn đoán của, Lys, LysDMP/HT, ADA và INF-γ. Kết hợp tỉ lệ tế bào lympho DMP và Lys DMP. Kết hợp tỉ lệ tế bào lympho DMP và Lys DMP/HT. Giá trị chẩn đoán kết hợp lympho DMP và ADA DMP.
Kết hợp Lys DMP/ Lys DMP/HT + ADA / INF-γ DMP. Giá trị chẩn đoán khi kết hợp ADA DMP và INF-γ DMP. Giá trị chẩn đoán khi kết hợp Lys, ADA và INF-γ DMP. Giá trị chẩn đoán khi kết hợp Lys DMP/HT, ADA và INF-γ DMP.
So sánh triệu chứng lâm sàng với một số tác giả. So sánh Lys DMP giữa các tác giả. So sánh Lys DMP/HT giữa các tác giả. 110 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ/ SƠ ĐỒ Trang Biểu đồ 3.
Nguyên nhân tràn dịch màng phổi. Phân nhóm nguyên nhân tràn dịch màng phổi. Tỉ lệ chẩn đoán TDMP lao. Phân bố Lysozyme DMP.
Đường cong ROC của Lysozyme DMP. Phân bố tỉ số Lysozyme DMP/HT. Đường cong ROC của Lysozyme DMP/HT. Phân bố ADA DMP.
Đường cong ROC của ADA DMP. Phân bố INF-γ DMP. Đường cong ROC của INF-γ. So sánh đường cong ROC của ALP, Lys, ADA và INF-γ .1: Tiếp cận chẩn đoán tràn dịch màng phổi.
Lưu đồ phổ biến và vai trò các dấu ấn sinh hóa trong chẩn đoán TDMP lao. 123 DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1.1 Cấu tr c giải phẫu của màng phổi. Các dấu ấn sinh hóa và con đường liên quan đến đáp ứng miễn dịch trong tràn dịch màng phổi do lao.3: Xquang phổi của bệnh nhân nam, 18 tuổi, TDMP trái lượng nhiều, không phát hiện tổn thương nhu mô phổi. Chẩn đoán xác định TDMP trái dựa trên sinh thiết màng phổi cho kết quả là mô viêm lao màng phổi.
Sinh thiết màng phổi mù bằng kim Abram. Hình ảnh nang lao với hoại tử bã đậu, sự hiện diện của tế bào biểu mô và đại bào Langhans. 32 1 MỞ ĐẦU Lao là nguyên nhân nhiễm trùng gây tử vong hàng đầu trên thế giới [23],[37],[47],[83]. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) 2010 có 8,8 triệu trường hợp lao mới (13% đồng nhiễm với HIV) và 1,1 triệu người chết vì bệnh lao ở người HIV (-) và 0,35 triệu người chết ở người HIV (+) [105].
Tỷ lệ tử vong do lao chiếm 1/4 (25%) trong tổng số tử vong do mọi nguyên nhân khác cộng lại. Lao cũng là một trong hai nguyên nhân thường gặp nhất gây ra tràn dịch màng phổi (TDMP) dịch tiết ưu thế lympho bào [6],[10],[15],[49]. Ở Việt Nam TDMP do lao đứng hàng đầu trong các bệnh lao ngoài phổi (chiếm 39,2% theo thống kê của Viện lao và bệnh phổi [17]. Việc chẩn đoán nguyên nhân tràn dịch màng phổi do lao ở Việt Nam cũng như trên thế giới đôi khi khó khăn và cần đặt ra ở bất kỳ bệnh nhân tràn dịch màng phổi dịch tiết nào.
Chẩn đoán xác định được thực hiện qua kỹ thuật chọc dò màng phổi lấy dịch màng phổi đi phân tích về sinh hóa, tế bào, vi trùng, sinh thiết màng phổi lấy mẫu mô làm giải phẫu bệnh. Ở nước ngoài, xét nghiệm phân tích dịch màng phổi cho kết quả chẩn đoán cao nhờ sử dụng nhiều xét nghiệm tiên tiến về sinh hóa, tế bào, vi trùng trong dịch màng phổi. Tuy nhiên, các xét nghiệm tế bào và vi trùng trong chẩn đoán lao có độ nhạy còn thấp. Sinh thiết màng phổi - một tiêu chuẩn vàng cho phép chẩn đoán xác định TDMP do lao thông qua sự tồn tại mô viêm lao đặc hiệu – tỉ lệ chẩn đoán dương tính vẫn còn thấp 56 – 82% [19], [21],[49],[59].
Tại Việt Nam, các xét nghiệm cần thiết chẩn đoán lao không đủ, hiệu quả chẩn đoán của phân tích dịch màng phổi còn thấp. Hiện nay, ở nước ta, AFB dương tính trong đàm là phương tiện thường nhất để chẩn đoán tràn dịch màng phổi đi kèm với lao phổi. Nếu AFB không 2 được phát hiện, phần lớn các trường hợp TDMP do lao khác được chẩn đoán tại địa phương đơn thuần dựa vào đặc điểm tràn dịch màng phổi dịch tiết ưu thế lympho bào có kèm hoặc không với phản ứng lao tố dương tính mạnh. Ngoài các xét nghiệm thường qui cho lao, các xét nghiệm mới, tiên tiến để chẩn đoán lao đa phần không phổ biến ngoại trừ ở các bệnh viện trung tâm khu vực.
Vì vậy, rất nhiều bệnh nhân tràn dịch màng phổi dịch tiết ưu thế lympho bào đã được chẩn đoán và điều trị thử lao. Mặc dù TDMP do lao có thể tự giới hạn trong vài tháng mà không cần điều trị, việc chẩn đoán và điều trị sai có thể làm bệnh diễn tiến nặng và biến chứng lao các cơ quan khác trong khoảng 65% trường hợp [17],[63],[88]. Điều trị thử không được khuyến cáo vì mang đến nhiều nguy cơ như: bỏ sót chẩn đoán khác, đặc biệt là ung thư; tốn kém tiền bạc và thời gian; tác dụng phụ thuốc kháng lao trên gan, thận, thần kinh ngoại biên, khớp., gây tâm lý hoang mang lo lắng cho thân nhân và bệnh nhân. Vài dấu ấn sinh hóa đã được phát hiện gi p ích cho việc chẩn đoán TDMP do lao, bao gồm sự gia tăng các chất sau trong dịch màng phổi: Phosphatase kiềm, Adenosin deaminase (ADA), Interferon gamma (INF-γ), Lysozyme, Interleukin (IL)-12p40, IL-18, Immunosuppressive Acidic Protein (IAP), soluble IL-2 receptors (sIL-2Rs).
Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã cho thấy rằng những dấu ấn này có giá trị trong chẩn đoán TDMP do lao. Trong tình hình Việt Nam hiện nay, các cơ sở chưa trang bị được phòng xét nghiệm đủ tiêu chuẩn để thực hiện kỹ thuật PCR lao, chưa làm được một số dấu ấn sinh hóa, chưa làm được sinh thiết màng phổi và/hoặc chưa đọc được tiêu bản giải phẫu bệnh mảnh mô màng phổi.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Giá trị ALP, Lysozyme, ADA, INF-γ chẩn đoán lao màng phổi" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận án: Giá trị chẩn đoán phosphatase kiềm, lysozyme, adenosine deaminase, interferon gamma trong tràn dịch màng phổi do lao.
Luận án "Giá trị ALP, Lysozyme, ADA, INF-γ chẩn đoán lao màng phổi" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Năm bảo vệ: 2018.
Luận án "Giá trị ALP, Lysozyme, ADA, INF-γ chẩn đoán lao màng phổi" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Giá trị ALP, Lysozyme, ADA, INF-γ chẩn đoán lao màng phổi" thuộc chuyên ngành Nội khoa. Danh mục: Y Học.
Luận án "Giá trị ALP, Lysozyme, ADA, INF-γ chẩn đoán lao màng phổi" có bao nhiêu trang?
Luận án "Giá trị ALP, Lysozyme, ADA, INF-γ chẩn đoán lao màng phổi" có 181 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Giá trị ALP, Lysozyme, ADA, INF-γ chẩn đoán lao màng phổi" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.