Vai trò nguồn nhân lực ngành Lao động - TB&XH Hà Nội trong thực hiện chính sách an sinh xã hội

BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN THỊ THU VAI TRß NGUåN NH¢N LùC NGµNH LAO §éng - TH¦¥NG BINH Vµ X· HéI CñA THµNH PHè Hµ NéI TRONG THùC HIÖN CHÝNH S¸CH AN SINH X· HéI HIÖN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC luan an HÀ NỘI - 2019 luan an BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN THỊ THU VAI TRß NGUåN NH¢N LùC NGµNH LAO §éng - TH¦¥NG BINH Vµ X· HéI CñA THµNH PHè Hµ NéI TRONG THùC HIÖN CHÝNH S¸CH AN SINH X· HéI HIÖN NAY Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Mã số : 922 90 02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS Nguyễn Văn Thế luan an HÀ NỘI - 2019 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, tư liệu, kết quả trong luận án đều được khai thác từ các tài liệu là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy đinh. Tác giả Nguyễn Thị Thu luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU 5 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 10 1. Những công trình tiêu biểu liên quan đến đề tài luận án 10 1.

Khái quát kết quả nghiên cứu của một số công trình khoa học liên quan và những vấn đề luận án cần tập trung nghiên cứu, giải quyết 29 Chương 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI 34 2. Những khái niệm cơ bản liên quan đến vai trò nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thực hiện chính sách an sinh xã hội 34 2. Những yếu tố cơ bản tác động đến phát huy vai trò nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội 62 Chương 3 VAI TRÒ NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI - THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA 82 3.1 Đặc điểm nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thực hiện chính sách an sinh xã hội 82 3. Thực trạng thực hiện vai trò nguồn nhân lực ngành Lao động – Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thực hiện chính sách an sinh xã hội từ năm 2008 đến nay 93 3.

Một số vấn đề đặt ra về vai trò nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thực hiện chính sách an sinh xã hội hiện nay 126 Chương 4 GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI THỜI GIAN TỚI 134 4. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm và tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của hệ thống chính trị và Sở Lao động - Thương binh và Xã hội ở thành phố Hà Nội về phát huy vai trò của nguồn nhân lực trong thực hiện chính sách an sinh xã hội 134 luan an 4. Đổi mới công tác tuyển dụng, tổ chức nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thực hiện chính sách an sinh xã hội 137 4. Thực hiện hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ về mọi mặt cho nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thời gian tới 144 4.

Xây dựng và thực hiện chế độ đãi ngộ xứng đáng đối với nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội; đồng thời, xây dựng môi trường, điều kiện làm việc chuyên nghiệp trong ngành Lao động - Thương binh và Xã hội ở các cấp của Thành phố 149 4. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội trong thực hiện chính sách an sinh xã hội ở các cấp của Thành phố Hà Nội thời gian tới 156 KẾT LUẬN 162 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ 164 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 165 PHỤ LỤC 179 luan an DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 An sinh xã hội ASXH 2 Bảo hiểm xã hội BHXH 3 Bảo hiểm y tế BHYT 4 Trợ giúp xã hội TGXH 5 Ủy ban nhân dân UBND 6 Xóa đói giảm nghèo XĐGN luan an DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH Trang Bảng 3.1 Năng lực của đội ngũ nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực Lao động - Thương binh và Xã hội của thành phố Hà Nội 88 Biểu đồ 3.1 Số Lượng nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội.2 Cơ cấu nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội.3 Chất lượng nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội.4 Nhận thức của nguồn nhân lực ngành và người dân về tầm quan trọng của việc đảm bảo ASXH đối với việc ổn định chính trị - xã hội tại Thành phố Hà Nội 90 Hình 4.1 Tạo động lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và lao động ngành lao động - thương binh và xã hội 140 luan an 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội có vai trò to lớn, trực tiếp thực hiện chính sách ASXH trong cả nước nói chung, ở Thành phố Hà Nội nói riêng. Song, việc nhận thức vai trò và tìm giải pháp phát huy vai trò này luôn là vấn đề có tính thời sự, nhất là trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.

Một quốc gia có nền kinh tế phát triển cần phải có một xã hội ổn định, trong đó mọi người dân phải được thụ hưởng thành quả mà kinh tế mang lại. Có nghĩa quốc gia đó phải có một hệ thống an sinh xã hội hoàn thiện để mọi người dân sống trong xã hội được an toàn, được nâng đỡ, bảo vệ, chở che và hạnh phúc. Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam không đơn giản chỉ là công cuộc xây dựng kinh tế, mà chính là quá trình biến đổi sâu sắc, toàn diện mọi mặt đời sống xã hội, nhằm đưa xã hội phát triển lên một trạng thái mới về chất. Để đáp ứng yêu cầu đó, phải có nguồn nhân lực mạnh về số lượng, phát triển cao về chất lượng, thật sự là động lực để đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo con đường rút ngắn, đi tắt, đón đầu.

Đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về việc xây dựng, phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội trong quá trình thực hiện an sinh xã hội là cơ sở, nền tảng để các địa phương trong cả nước vận dụng, triển khai phù hợp với điều kiện cụ thể nhằm phát triển hiệu quả, bền vững trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện nay. luan an 6 Sau khi sát nhập tỉnh Hà Tây cũ vào Hà Nội (2008) đến nay, Thành phố Hà Nội luôn giữ vững là trung tâm kinh tế - xã hội, là “điểm sáng” trong việc thực hiện chính sách ASXH cho người dân. Số lượng người thụ hưởng chính sách ngày càng mở rô ̣ng, mức hỗ trợ được nâng lên. Các lĩnh vực xã hội đạt được nhiều thành tựu quan trọng, nhất là giảm nghèo, tạo việc làm, ưu đãi người có công, giáo dục và đào tạo, y tế, trợ giúp người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, công tác gia đình được quan tâm.

Một trong những nguyên nhân để đạt được thành tựu quan trọng đó là Đảng bộ, chính quyền Thành phố Hà Nội, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã có những chủ trương, giải pháp phát huy vai trò nguồn nhân lực ngành lao động - thương binh và xã hội của Thành phố Hà Nội trong quá trình thực hiện chính sách ASXH cho người dân. Đội ngũ nguồn nhân lực ngành lao động - thương binh và xã hội của Thành phố Hà Nội ngày càng được chú trọng, phát triển cả về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, trong những năm qua, việc phát huy vai trò nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội chưa thực sự phát huy hết vai trò của nó, còn nhiều hạn chế trong thực tiễn: nguồn nhân lực là các cán bộ công chức, viên chức và người lao động thuộc ngành lao động - thương binh và xã hội của Thành phố Hà Nội còn chưa được sử dụng hết trong công tác chuyên môn khi thực thi 05 lĩnh vực cơ bản của chính sách ASXH;. Để khắc phục những hạn chế và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình thực hiện chính sách ASXH cho người dân trên địa bàn Thành phố Hà Nội, đòi hỏi Thành phố Hà Nội, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Thành phố cần có những chủ trương, giải pháp cụ thể mới có thể phát huy hơn nữa vai trò tích cực nguồn nhân lực trong ngành.

luan an 7 Vì vậy, nghiên cứu vai trò nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thực hiện chính sách ASXH hiện nay, là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết, góp phần phát huy tốt vai trò của nguồn nhân lực ngành lao động - thương binh và xã hội trong thực hiện nhiệm vụ của mình. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn nhằm đánh giá thực trạng thực hiện với một số vấn đề đặt ra qua đó đề xuất giải pháp cơ bản phát huy vai trò nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thực hiện chính sách ASXH hiện nay. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến vai trò nguồn nhân lực ngành Lao động - Thương binh và Xã hội của Thành phố Hà Nội trong thực hiện chính sách an sinh xã hội.