Luận án tiến sĩ so sánh truyện cổ tích thần kì việt nam và ấn độ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ THU TRANG SO SÁNH TRUYỆN CỔ TÍCH THẦN KÌ VIỆT NAM VÀ ẤN ĐỘ LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC Hà Nội - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ THU TRANG SO SÁNH TRUYỆN CỔ TÍCH THẦN KÌ VIỆT NAM VÀ ẤN ĐỘ Chuyên ngành: Văn học dân gian Mã số: 62 22 01 25 LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS. Lê Chí Quế Hà Nội - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là kết quả nghiên cứu của cá nhân tôi. Các kết quả nghiên cứu trính bày trong luận án là trung thực và chƣa đƣợc ai công bố dƣới bất kí hính thức nào. Khi sử dụng các thông tin, tài liệu tham khảo của các nhà khoa học khác, tôi đều thực hiện trìch dẫn một cách đầy đủ, rõ ràng.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về luận án của mính. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận án Nguyễn Thị Thu Trang TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thiện luận án này, trƣớc hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS. Lê Chì Quế - ngƣời thầy đáng kình đã luôn chỉ bảo tận tính cho tôi trong suốt quá trính thực hiện luận án. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đối với các thầy cô Khoa Văn học, các chuyên gia thuộc Trƣờng ĐH KHXH&NV, ĐH QG Hà Nội và các thầy cô, các nhà nghiên cứu trân quý thuộc các trƣờng Đại học, Viện nghiên cứu,… đã cho tôi những góp ý đầy giá trị, chia sẻ cho tôi những thông tin quý báu đối với luận án của tôi.

Tôi cũng xin cảm ơn những ngƣời bạn ở Mỹ, Ấn Độ luôn nhiệt tính tím kiếm giúp tôi những tài liệu cần thiết, khó tiếp cận, phục vụ cho việc khảo sát và nghiên cứu luận án. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đính, ngƣời thân và bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên, chia sẻ, và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận án. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận án Nguyễn Thị Thu Trang TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC. 1 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT.

5 DANH MỤC CÁC BẢNG. Lý do chọn đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.

Phƣơng pháp nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án (Ý nghĩa khoa học thực tiễn của luận án). Cấu trúc của luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI.

Một số khái niệm liên quan đến luận án. Khái niệm và bản chất truyện cổ tích. Phân loại truyện cổ tích. Khái niệm và bản chất của truyện cổ tích thần kì.

Nhận diện những type truyện cổ tích thần kì tương đồng của Việt Nam và Ấn Độ. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu của đề tài. Phương pháp loại hình học trong khoa nghiên cứu văn học dân gian. Phương pháp so sánh trong văn học so sánh.

Nghiên cứu truyện kể dân gian theo type và motif truyện. Nghiên cứu so sánh truyện cổ tích thần kì từ phương diện kết cấu và motif. Tổng quan Tình hình nghiên cứu truyện cổ tích thần kì Việt Nam và Ấn Độ. Tình hình nghiên cứu truyện cổ tích thần kì Việt Nam.

Tình hình nghiên cứu truyện cổ tích thần kì Ấn Độ. Tình hình nghiên cứu type truyện Chàng trai khỏe và những người bạn đồng hành có khả năng khác thường và nhóm type Người tốt bụng được ban thưởng và kẻ xấu bụng bị trừng phạt. 56 Tiểu kết chƣơng 1. 62 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 2.

SO SÁNH TYPE TRUYỆN CHÀNG TRAI KHỎE VÀ NHỮNG NGƢỜI BẠN ĐỒNG HÀNH CÓ KHẢ NĂNG KHÁC THƢỜNG TRONG TRUYỆN CỔ TÍCH THẦN KÌ VIỆT NAM VÀ ẤN ĐỘ. Nhận diện type truyện. So sánh kết cấu type truyện Chàng trai khỏe và những ngƣời bạn đồng hành có khả năng khác thƣờng của Việt Nam và Ấn Độ. Kết cấu theo tuyến tính.

Kết cấu nhiều tầng bậc. So sánh những motif chính xây dựng nên cốt truyện và nhân vật Chàng trai khỏe. Những motif tương đồng. Motif sự xuất thân kì lạ (T550.

Motif tài năng vượt trội - sức khỏe phi thường và motif những người bạn đồng hành khác thường[F610]. Motif chiến công và sự ban thưởng. Một số motif khác góp phần xây dựng nhân vật Chàng trai khỏe trong truyện của Ấn Độ. Motif tình yêu qua sợi tóc của nàng công chúa chưa biết mặt (T11.

Motif linh hồn được cất giấu (E710) và motif dấu hiệu sinh tử (E761]. 97 Tiểu kết chƣơng 2. SO SÁNH NHÓM TYPE TRUYỆN NGƢỜI TỐT BỤNG ĐƢỢC BAN THƢỞNG VÀ KẺ XẤU BỤNG BỊ TRỪNG PHẠT TRONG TRUYỆN CỔ TÍCH THẦN KÌ VIỆT NAM VÀ ẤN ĐỘ. Nhận diện và hệ thống nhóm type truyện Ngƣời tốt bụng đƣợc ban thƣởng và kẻ xấu bụng bị trừng phạt trong truyện cổ tích thần kì Việt Nam và Ấn Độ.

Nhận diện các type truyện. Hệ thống nhóm type truyện Người tốt bụng được ban thưởng và kẻ xấu bụng bị trừng phạt trong truyện cổ tích thần kì Việt Nam và Ấn Độ. Những type truyện tương đồng. Một số type truyện về Người tốt bụng được ban thưởng và kẻ xấu bụng bị trừng phạt khác của Việt Nam.

108 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Một số type truyện về Người tốt bụng được ban thưởng và kẻ xấu bụng bị trừng phạt khác của Ấn Độ. So sánh kết cấu của các type truyện thuộc nhóm type Ngƣời tốt bụng đƣợc ban thƣởng và kẻ xấu bụng bị trừng phạt. Kết cấu đồng quy.

Kết cấu theo tuyến tính. So sánh những motif chính xây dựng nên cốt truyện và nhân vật trong nhóm type Ngƣời tốt bụng đƣợc ban thƣởng và kẻ xấu bụng bị trừng phạt. Motif sự trợ giúp thần kì (Sự trợ giúp của lực lượng thần kì). Motif cái thiện được ban thưởng.

Motif cái ác bị trừng phạt. Motif sự bắt chước thất bại. 141 Tiểu kết chƣơng 3. LÝ GIẢI SỰ TƢƠNG ĐỒNG VÀ KHÁC BIỆT TRONG TRUYỆN CỔ TÍCH THẦN KÌ VIỆT NAM VÀ ẤN ĐỘ.

Khái quát đặc trƣng truyện cổ tích thần kì Việt Nam và Ấn Độ. Lý giải về sự tƣơng đồng trong truyện cổ tích thần kì Việt Nam và Ấn Độ. Tương đồng về quan niệm thẩm mĩ và phương thức sáng tạo nghệ thuật do đặc trưng loại hình, do thời đại ra đời của thể loại truyện cổ tích hai nước. Tương đồng do quá trình giao lưu, tiếp xúc văn hóa và tiếp thu những nguồn ảnh hưởng.

Lý giải về sự khác biệt trong truyện cổ tích thần kì Việt Nam và Ấn Độ. Khác biệt do khác nhau về điều kiện tự nhiên, môi trường sinh thái, lịch sử, văn hóa tộc người. Khác biệt do phong tục tập quán hai nước khác nhau. Vài nét về văn hóa ẩm thực và phong tục trong một số bản kể.

Sự khác nhau về quan niệm hôn nhân. Khác biệt do ảnh hưởng của tôn giáo tín ngưỡng. Sự khác biệt về nguồn gốc thần kì của nhân vật. Sự khác biệt về lực lượng trợ giúp thần kì.

Khác biệt do cách tư duy. Thiết chế làng xã và tính thực tiễn của tư duy Việt Nam. 177 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Tính siêu hình và giàu tưởng tượng của tư duy Ấn Độ.

179 Tiểu kết chƣơng 4. 183 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 187 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 188 PHỤ LỤC 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT TTVHDGNV, VI Tổng tập văn học dân gian ngƣời Việt, Tập 6 TCHM Truyện cổ Hơ Mông KTCTVN (NĐC) Kho tàng truyện cổ tìch Việt Nam (Nguyễn Đổng Chi) TTVHDTTT, II Tổng tập văn học các dân tộc thiểu số, Tập 2 TCDTM Truyện cổ dân tộc Mèo KTDGXN Kho tàng truyện kể dân gian xứ Nghệ, tập 2 TCDTINVN, I Truyện cổ các dân tộc ìt ngƣời Việt Nam, Tập 1 TCHN Truyện cổ Hà Nhí TCLL Truyện cổ Lô Lô TCTN Truyện cổ Tây Nguyên TCTVN (NC) Truyện cổ tìch Việt Nam (Nguyễn Cƣờng) TCDTTH Truyện cổ các dân tộc Thanh Hóa TDGT, II Truyện dân gian Thái, Tập 2 VHDGST Văn học dân gian Sóc Trăng TCM Truyện cổ Mƣờng TCTMN Truyện cổ tìch miền núi VHDGLC Văn học dân gian Lào Cai SBTHTC Sơ bộ tím hiểu truyện Tấm Cám TCCDTTSAD Truyện cổ dân gian các dân tộc thiểu số Ấn Độ 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Bảng thống kê các bản truyện của Việt Nam .2: Bảng thống kê các bản truyện của Ấn Độ .3: Bảng thống kê kết cấu type truyện Chàng trai khỏe và những ngƣời bạn đồng hành có khả năng khác thƣờng của Việt Nam và Ấn Độ.

Dạng thức motif sự sinh nở thần kí/ sự xuất thân kí lạ. Các dạng chiến công của nhân vật Chàng trai khỏe. 87 và những ngƣời bạn đồng hành .1: Bảng thống kê kết cấu nhóm type truyện Ngƣời tốt bụng đƣợc ban thƣởng và kẻ xấu bụng bị trừng phạt của Việt Nam và Ấn Độ. Các dạng motif sự trợ giúp thần kí.

Các dạng motif cái thiện đƣợc ban thƣởng. Các hính thức ban thƣởng. Các dạng motif cái ác bị trừng phạt. Các hính thức trừng phạt.

140 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Truyện cổ tìch là một thể loại lớn trong loại hính tự sự dân gian có một sức hấp dẫn kí lạ và có một đời sống học thuật phong phú. Trong đó, tiểu loại chiếm ƣu thế và tiêu biểu nhất là truyện cổ tìch thần kí. Nổi bật với những quan niệm nghệ thuật độc đáo, những hính thức nghệ thuật riêng biệt, nội dung phản ánh hấp dẫn, cho đến nay, truyện cổ tìch thần kí luôn là đối tƣợng thu hút sự quan tâm nghiên cứu của đông đảo giới folklore học.

Trong nhiều thập kỉ qua, việc sƣu tầm biên soạn, nghiên cứu truyện cổ tìch thần kí ở Việt Nam và ở nhiều nƣớc trên thế giới vẫn luôn đƣợc coi trọng và thu đƣợc nhiều thành tựu.