Luận án: Quan điểm của C.Lênin về chân lý và ý nghĩa hiện tại - Đới Thị Thêu

Vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, thế giới có nhiều thay đổi. Chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Khoa học tự nhiên đạt được nhiều thành tựu lớn. Những khám phá này thách thức các quan điểm triết học truyền thống. Chủ nghĩa duy tâm có xu hướng phủ nhận khả năng nhận thức chân lý. Các trào lưu triết học khác cũng xuất hiện. Bối cảnh này đòi hỏi một lý luận nhận thức mới. Lý luận đó phải giải thích được các hiện tượng phức tạp. Nó cần khẳng định khả năng nhận thức của con người. Quan điểm Lênin về chân lý ra đời. Nó đáp ứng yêu cầu của thời đại. Nó chống lại các quan điểm duy tâm và hoài nghi. Lênin khẳng định tính khách quan của thế giới. Ông nhấn mạnh vai trò của thực tiễn trong nhận thức. Điều này củng cố nền tảng chủ nghĩa duy vật biện chứng. Luận án làm rõ các cuộc tranh luận triết học lớn. Các cuộc tranh luận này là tiền đề quan trọng. Chúng giúp Lênin phát triển lý luận chân lý.

Mác và Ăngghen đã xây dựng các quan điểm nền tảng. Họ phát triển lý luận chân lý theo hướng duy vật biện chứng. Lý luận này khác biệt với triết học trước đó. Nó đặt chân lý vào trong quá trình lịch sử. Nó gắn liền chân lý với thực tiễn xã hội. Mác và Ăngghen chỉ ra tính khách quan của chân lý. Đồng thời, họ nhấn mạnh tính cụ thể của nó. Họ cũng đề cao vai trò của thực tiễn. Thực tiễn là tiêu chuẩn kiểm nghiệm chân lý. Lênin kế thừa và phát triển sâu sắc những tư tưởng này. Ông bổ sung các khía cạnh mới. Ông đặc biệt quan tâm đến chân lý trong bối cảnh cách mạng. Lênin bảo vệ và làm phong phú thêm chủ nghĩa Mác. Ông chống lại các quan điểm xét lại. Luận án phân tích chi tiết sự kế thừa này. Nó cho thấy Lênin đã ứng dụng lý luận Mác. Ông phát triển lý luận đó trong điều kiện mới. Điều này làm cho học thuyết chân lý hoàn chỉnh hơn. Nó có ý nghĩa thực tiễn lớn lao.

Lênin định nghĩa chân lý là sự phản ánh đúng đắn hiện thực khách quan. Chân lý là nội dung khách quan của tri thức. Nó không phụ thuộc vào con người và loài người. Chân lý có tính khách quan. Nghĩa là nó tồn tại độc lập với ý thức chủ quan. Vật chất là cái có trước và độc lập. Ý thức là sự phản ánh vật chất. Tri thức đúng đắn phải phù hợp với khách thể. Điều này phân biệt chân lý với quan điểm chủ quan. Nó cũng khác biệt với niềm tin cá nhân. Chân lý không thay đổi theo ý muốn. Nó phản ánh bản chất của sự vật, hiện tượng. Tính khách quan là nền tảng. Nó giúp xây dựng lý luận nhận thức khoa học. Nếu chân lý không khách quan. Mọi tri thức sẽ trở thành tương đối. Mọi nỗ lực nhận thức sẽ vô nghĩa. Lênin kiên quyết bảo vệ quan điểm này. Ông coi đó là nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa duy vật. Nó chống lại mọi hình thức duy tâm và thuyết bất khả tri.

Quá trình nhận thức chân lý diễn ra hai giai đoạn chính. Giai đoạn đầu là nhận thức cảm tính. Con người tiếp xúc trực tiếp với thế giới. Thông qua các giác quan. Giai đoạn này tạo ra cảm giác, tri giác, biểu tượng. Tuy nhiên, nhận thức cảm tính còn giới hạn. Nó chỉ nắm bắt các thuộc tính bề ngoài. Nó chưa thấu hiểu bản chất. Tiếp theo là giai đoạn nhận thức lý tính. Giai đoạn này sử dụng tư duy, logic. Con người hình thành khái niệm, phán đoán, suy luận. Lý tính giúp phát hiện quy luật. Nó nắm bắt được bản chất bên trong. Quá trình này không dừng lại. Nó tiếp tục phát triển và hoàn thiện. Từ lý tính quay trở lại thực tiễn. Thực tiễn kiểm nghiệm và bổ sung lý luận. Điều này tạo nên vòng khép kín. Nó là sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn. Sự vận động không ngừng này. Nó thúc đẩy nhận thức đạt đến chân lý đầy đủ hơn. Nó là cốt lõi của phép biện chứng duy vật.

Tính khách quan là đặc tính cốt lõi của chân lý. Chân lý phản ánh hiện thực như nó vốn có. Nó tồn tại độc lập với ý thức con người. Điều này đã được Mác và Ăngghen khẳng định. Lênin tiếp tục bảo vệ và phát triển. Ông chống lại các quan điểm duy tâm chủ quan. Bên cạnh tính khách quan, chân lý còn có tính cụ thể. Tính cụ thể có nghĩa là chân lý luôn gắn với điều kiện nhất định. Nó phụ thuộc vào không gian, thời gian và hoàn cảnh cụ thể. Một mệnh đề có thể là chân lý trong điều kiện này. Nhưng nó có thể sai lầm trong điều kiện khác. Ví dụ, 'nước sôi ở 100 độ C' chỉ đúng ở áp suất khí quyển tiêu chuẩn. Thay đổi áp suất, nhiệt độ sôi sẽ khác. Không có chân lý chung chung, trừu tượng. Bóc tách chân lý khỏi điều kiện cụ thể. Nó sẽ dẫn đến sai lầm giáo điều. Sự thống nhất giữa khách quan và cụ thể. Nó là yêu cầu cơ bản của phương pháp luận khoa học. Nó đòi hỏi xem xét sự vật trong bối cảnh thực tế.

Chân lý tuyệt đối và chân lý tương đối là hai mặt của cùng một quá trình. Lênin làm rõ mối quan hệ biện chứng này. Chân lý tuyệt đối là tri thức đầy đủ. Nó phản ánh hoàn toàn khách thể. Nó không phụ thuộc vào bất kỳ điều kiện nào. Tuy nhiên, chân lý tương đối là tri thức chưa đầy đủ. Nó chỉ phản ánh một phần của khách thể. Nó còn mang tính ước lệ, lịch sử. Nó phụ thuộc vào trình độ nhận thức. Con người không thể đạt chân lý tuyệt đối ngay lập tức. Quá trình nhận thức là một chuỗi các chân lý tương đối. Mỗi chân lý tương đối là một bước tiến. Nó dần tiến đến chân lý tuyệt đối. Chân lý tuyệt đối chứa đựng tổng hòa các chân lý tương đối. Ngược lại, mỗi chân lý tương đối chứa đựng mầm mống của chân lý tuyệt đối. Mối quan hệ này là động lực. Nó thúc đẩy nhận thức không ngừng phát triển. Nó tránh tư tưởng tuyệt đối hóa hoặc phủ nhận chân lý. Đồng thời, nó cho phép điều chỉnh tri thức. Nó phù hợp với thực tiễn biến đổi.

Thực tiễn được Lênin xác định là tiêu chuẩn cuối cùng. Nó là thước đo duy nhất để kiểm tra chân lý. Mọi lý thuyết, giả thuyết khoa học. Chúng đều phải được kiểm chứng qua thực tiễn. Nếu lý thuyết phù hợp với thực tiễn. Nó được xem là chân lý. Ngược lại, nếu nó mâu thuẫn. Nó sẽ bị phủ nhận hoặc điều chỉnh. Thực tiễn mang tính khách quan. Nó là hoạt động có tính xã hội, lịch sử. Nó không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan. Do đó, nó có khả năng đánh giá tri thức một cách công bằng. Tiêu chuẩn thực tiễn không chỉ là sự kiểm chứng đơn thuần. Nó còn là quá trình phát triển tri thức. Con người thông qua thực tiễn. Họ phát hiện vấn đề mới. Họ bổ sung và hoàn thiện lý luận. Điều này đảm bảo tính khoa học. Nó cũng đảm bảo tính năng động của nhận thức. Không có tiêu chuẩn thực tiễn. Lý luận dễ rơi vào giáo điều. Hoặc nó sẽ xa rời đời sống. Việc áp dụng thực tiễn là trọng tâm. Nó giúp tri thức trở nên sống động, hữu ích.

Thực tiễn không chỉ là tiêu chuẩn. Nó còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển chân lý. Thông qua hoạt động thực tiễn. Con người thu thập dữ liệu mới. Họ kiểm nghiệm các giả thuyết cũ. Họ đặt ra những vấn đề nghiên cứu mới. Thực tiễn là nguồn gốc của mọi tri thức. Hoạt động sản xuất vật chất. Đấu tranh giai cấp. Thực nghiệm khoa học. Tất cả đều cung cấp kinh nghiệm phong phú. Những kinh nghiệm này thúc đẩy nhận thức. Thực tiễn giúp con người thay đổi thế giới. Đồng thời, nó thay đổi chính bản thân họ. Quá trình biến đổi này. Nó làm sâu sắc thêm hiểu biết về chân lý. Ví dụ, sự phát triển của công nghệ. Nó không chỉ ứng dụng các nguyên lý khoa học. Nó còn phát hiện ra những quy luật mới. Hoặc nó bác bỏ những lý thuyết cũ. Thực tiễn là không ngừng vận động. Do đó, việc kiểm nghiệm chân lý cũng là một quá trình liên tục. Nó đòi hỏi sự sáng tạo và linh hoạt. Không ngừng học hỏi và đổi mới. Thực tiễn là sợi dây nối kết lý luận với đời sống.

Quan điểm chân lý của Lênin là kim chỉ nam. Nó định hướng cho mọi hoạt động nhận thức và cải tạo thế giới. Về mặt lý luận, nó củng cố chủ nghĩa duy vật biện chứng. Nó chống lại các trào lưu triết học sai lầm. Nó cung cấp phương pháp luận khoa học. Nó giúp phân tích các hiện tượng phức tạp của đời sống. Nó là cơ sở để xây dựng các lý thuyết khoa học. Nó định hướng cho các nghiên cứu xã hội. Về mặt thực tiễn, quan điểm này thúc đẩy hành động. Nó yêu cầu gắn lý luận với đời sống. Nó đòi hỏi kiểm nghiệm mọi chủ trương, chính sách. Nó thông qua thực tiễn khách quan. Trong thời đại thông tin bùng nổ, Lênin nhắc nhở. Cần có tư duy phản biện. Cần phân tích khách quan các thông tin. Nó giúp phân biệt thật giả, đúng sai. Nó tránh bị cuốn vào các trào lưu phi lý. Ý nghĩa này càng trở nên cấp thiết. Nó giúp chúng ta xây dựng niềm tin khoa học vững chắc. Đồng thời, nó là nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Việt Nam hiện đang trong quá trình đổi mới. Đất nước phải đối mặt nhiều thách thức mới. Đó là toàn cầu hóa, cách mạng công nghiệp 4.0. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo. Những vấn đề này đòi hỏi nhận thức sâu sắc. Nó cần vận dụng sáng tạo quan điểm Lênin về chân lý. Việc xác định đường lối phát triển. Nó phải dựa trên thực tiễn khách quan của Việt Nam. Không sao chép máy móc mô hình nước ngoài. Đồng thời, không tuyệt đối hóa kinh nghiệm cá nhân. Thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Nó là một minh chứng sống động. Nó cho thấy sự vận dụng linh hoạt. Kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin. Kết hợp tư tưởng Hồ Chí Minh. Các chính sách phát triển kinh tế, xã hội. Các cải cách trong giáo dục, y tế. Tất cả đều cần được kiểm nghiệm bằng thực tiễn. Và không ngừng điều chỉnh. Điều này giúp tránh chủ quan, duy ý chí. Nó đảm bảo tính đúng đắn của các quyết sách. Nó giúp Việt Nam phát triển bền vững. Luận án nhấn mạnh sự cần thiết. Nó phải tiếp tục nghiên cứu, phát triển lý luận. Nó phù hợp với điều kiện mới.