Luận án Tiến sĩ Triết học: Tác động CMCN 4.0 đến lực lượng sản xuất Việt Nam

ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYÊN THỊ LIÊN O VIET NAM HIEN NAY LUAN AN TIEN Si TRIET HOC Hà Nội, 2021 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYÊN THỊ LIÊN Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS Mã số: 62 22 03 02 LUẬN AN TIEN SĨ TRIET HOC CHU TICH HOI DONG NGUOI HUONG DAN KHOA HOC: PGS. NGUYEN THI THUY VÂN PGS. NGUYEN ANH TUẦN Hà Nội, 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Anh Tuần.

Các số liệu trong luận án đã được công bố rõ ràng, được phép sử dụng và có trích nguồn đầy đủ. Các trích dẫn trong luận án đã ghi rõ tài liệu tham khảo và tác giả của tài liệu đó. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, chưa được công bố trong bất cứ công trình nào khác. Tác giả Nguyễn Thị Liên LỜI CẢM ƠN Trong quá trình viết luận án, tôi nhận được sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo hướng dẫn.

Tự đáy lòng mình, tôi vô cùng biết ơn PGS. Nguyễn Anh Tuấn - người thay đã chỉ dẫn can thận, truyền cảm hứng, đồng hành và chia sẻ với tôi, cùng tôi giải quyết những khó khăn trong quá trình viết Luận án Tiến sĩ. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các Thầy, Cô trong Khoa Triết học và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, nơi đã đào tạo và nuôi dưỡng tình yêu với khoa học trong tôi, nơi có những người đã tận tụy hết mình với sự nghiệp giảng dạy vì học trò thân yêu. Tôi xin cảm ơn gia đình và bạn bè, anh chị em đồng nghiệp thân thiết đã luôn động viên, ủng hộ tôi trong thời gian viết luận án, tiếp thêm động lực cho tôi hoàn thành nghiên cứu này.

Hà Nội, thang 10 năm 2021 Tác giả luận án Nguyễn Thị Liên MỤC LỤC 967108. TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐÉN LUẬN ÁN. Những công trình nghiên cứu liên quan đến lý luận chung về Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và lực lượng sản xuất. Những công trình nghiên cứu liên quan đến lý luận chung về Cách mang công nghiệp /877777PEEEEEEESnSEEẽh.

Những công trình nghiên cứu liên quan đến lý luận chung về lực lượng 1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trang tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những giải pháp nhằm tăng cường tác động tích cực, hạn chê tác động tiêu cực của nó đên lực lượng sản xuât ở Việt Nam hiện nay 1. Những công trình liên quan đến thực trạng tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện 71 8. Những công trình liên quan đến giải pháp nhằm tăng cường tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện 22.

Khái quát những kết quả nghiên cứu chính và những vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyẾt. Khái quát những kết quả nghiên cứu chính.--- +-cz+ce+eectertsrersrsses 44 1. Những vấn dé luận án cân tiếp tục giải qMyẾL. TAC DONG CUA CACH MANG CONG NGHIEP LAN THU TU DEN LUC LƯỢNG SAN XUẤT - MOT SO VAN DE LÝ LUẬN.

Một số van đề ly luận về cách mạng công nghiệp. Một số khái niệm CONG CUcessessesssessessesssessessesssssessessessssssessessessssssessessesssesseeseees 48 2. Lược sử các cuộc cách mạng công nghiỆ)). Sự ra đời, đặc điểm và xu hướng của Cách mạng công nghiệp lần thứ tw.

Một số vấn đề lý luận về lực lượng sản xuất. Khái niệm và kết cầu của lực lượng sản XUẤT. Đặc điểm của lực lượng sản XUẤT. CS St TT E1 E11151 11111111111 eo 75 2.

Những đặc điểm cơ bản của lực lượng sản xuất hiện đại và lực lượng sản xuất ở ⁄/2m/;,. Sự tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến lực lượng sản 2. Tính tất yếu khách quan tác động của Cách mạng công nghiệp lan thứ tư đến lực lượng sản XUGL PP 87 2. Nội dung tác động của Cách mạng công nghiệp lan thứ tư đến lực lượng sản 2.

Những nhân tổ quy định tác động của Cách mạng công nghiệp lan thứ tư đến lực lượng sản XUGL PP. 103 Tiểu kết chương 2.-- 22 55s 2SE£SEE£EE2EEE2E1221127112112112711271211 21. TÁC ĐỘNG CUA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LÀN THỨ TU DEN LỰC LƯỢNG SAN XUẤT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - THUC TRANG VÀ NHỮNG VAN DE ĐẶT RA. Thực trạng tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay.

Thực trạng tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến người lao AOng O Viet NAM NiGN NAY 0 7Ẽ7Ẽ87®A. Thực trạng tác động của Cách mang công nghiệp lan thứ tư đến tư liệu san xuất ở Việt Nam Wign Ay.- 55-56 tk ESEEEEEEEEEEEEEEEEE1111111111111111 1e rre. Những vấn đề đặt ra từ thực trạng tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay. Những van đề đặt ra đối với người lao động.-------- -cs+ccecc+cscsee 141 3.

Những vấn dé đặt ra đối với tư liệu sản xuất. Những vấn dé đặt ra về thể chế và chính SGCNicecceccesvessesssssessessesssessecsessessees 149 Tiểu kết chương 3.--- 2-2 2 t+SE2EE+EEEEEEEEEEE 1211211211 711111 1111111. MOT SO QUAN DIEM VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM TANG CƯỜNG TAC ĐỘNG TÍCH CỰC VÀ HAN CHE TÁC ĐỘNG TIEU CỰC CUA CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LAN THỨ TƯ DEN LỰC LƯỢNG SAN XUẤT Ở VIỆT NAM HIEN NAY. Những quan điểm cơ bản để tăng cường tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay.-- -- G0 22112111 111 111 110111 11 11011 11 g1 HH nh HH Hy 157 4.

Phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay trên cơ sở nhận thức đúng về cơ hội và thách thức của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Thực sự quán triệt tư tưởng coi “khoa học - công nghệ là quốc sách hàng dau” đảm bảo sự phát triển đột phá và bên vững của đất nước. Hiện thực hóa phương châm chỉ đạo “con người là mục tiêu ”, là tâm điểm có ý nghĩa quyết định sự phát triển của lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay. Một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến lực lượng sản xuất ở Viet Nam WiéM may.

Giải pháp nâng cao chất lượng người lao động ở Việt Nam hiện nay. Giải pháp cải tiến, đổi mới tư liệu sản xuấtt. Giải pháp xây dựng thể chế - chính sách phù hợp.------:--z©-secs+: 179 Tiểu kết chương 4. ---¿- 2-52 %SE+SEEE+EEEEEEEEEEEEEE11211211117111 1111111111 xe.1111 ree 185 DANH MỤC CAC CONG TRÌNH KHOA HỌC CUA TÁC GIA LIEN QUAN DEN LUẬN ÁN.11 11Eerre 188 TÀI LIEU THAM KHẢO.- 22-22 +s2SE2EEE£EEEt2EEEEEE2EE12E12712EExerrrrer 189 MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Các Mác (1818 - 1883) từng nói: “Những thời đại kinh tế khác nhau không phải ở chỗ chúng sản xuất ra cái gì, mà là ở chỗ chúng sản xuất bằng cách nào với những tư liệu lao động nào” [45, 269]!. Điều này thật đúng khi chúng ta lược khảo về lịch sử khoa học và sản xuất. Cho đến nay, nhân loại đã trải qua ba cuộc cách mạng công nghiệp. Ở thế kỷ XXI này, nhân loại đang bước vào cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư với một loạt các phát minh lớn trên các lĩnh vực vật lý, kỹ thuật số, sinh học.

đến mức GS. Klaus Schwab (người Đức, Chủ tịch diễn đàn kinh tế thế giới) phải khang định: “Chúng ta đang ở điểm khởi đầu của một cuộc cách mạng sẽ thay đổi sâu sắc cách chúng ta sống, làm việc và liên hệ với nhau. Xét về quy mô, tầm vóc và độ phức tạp, hiện tượng mà tôi coi là cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư này không giống bat kỳ điều gi mà nhân loại từng trải qua” [63, 11]. Có thé nói rang, thé giới đang chứng kiến và chịu sự tác động mạnh mẽ từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Như một xu thế tất yếu không thê đảo ngược, sự phát triển thần kỳ như vũ bão của khoa học, kỹ thuật, công nghệ và những ứng dụng của nó làm nên cuộc cách mạng trong công nghiệp đã và đang mang lại một diện mạo hết sức mới mẻ cho các quốc gia, đúng như nhận định của Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế Thể giới: “Những thay đổi này có tính lich sử cả về quy mô, tốc độ và phạm vi” [63, 13]. Tuy nhiên, “Những thay đôi này sâu sắc đến mức, từ góc độ lịch sử nhân loại, chưa bao giờ có một thời điểm vừa tràn đầy hứa hẹn vừa tiềm tàng hiểm họa như lúc này” [63, 14]. Do đó, việc đánh giá đúng tầm vóc và nhận thức được tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư này đối với mỗi chính phủ, mỗi tô chức và môi người dân là điêu rât quan trọng. ' Từ đây trở đi số thứ nhất trong ngoặc vuông biểu thi số thứ tự của công trình trong Danh mục tài liệu tham khảo, số thứ hai (sau dâu phây) là sô trang của tài liệu đó.

Trong phạm vi quốc gia, khi chịu sự tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 thì việc đón nhận những thời cơ dé tận dụng nó và vượt qua thách thức luôn là bài toán khó. Việc này phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố, trong đó không thể bỏ qua lực lượng sản xuất. Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất là thước do chủ yếu sự phát trién của mỗi quốc gia. Ngày nay, khi khoa học - công nghệ đã từng bước trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp thì vai trò, vi trí của lực lượng san xuất trong tiễn trình phát triển xã hội lại càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Kế thừa quan niệm duy vật về lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lénin, Dang Cộng sản Việt Nam cũng luôn quan tâm, chú trọng đến sự phát triển của lực lượng sản xuất nhằm tạo tiền đề vững chắc cho sự phát trién của chủ nghĩa xã hội. Điều này đã được khẳng định trong các Văn kiện Đảng từ Đại hội XI “Phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất” [14, 30-31] hay “phát triển lực lượng sản xuất hiện đại” [15, 27]. Với 2 thành tố là người lao động và tư liệu sản xuất, lực lượng sản xuất nói chung và lực lượng sản xuất ở Việt Nam nói riêng luôn là chủ thể đón nhận trực tiếp những thành tựu mới nhất của khoa học, kỹ thuật, công nghệ.