Tóm tắt luận án tiến sĩ y học nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi cắt nang ốn

DAI HOC HUE TRUONG ĐẠI HỌC Y DƯỢC NGUYÊN THANH XUÂN NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG PHẪU THUẬT NỘI S0I CẮT NANG ỐNG MẬT CHỦ VÀ TÁI LẬP LƯU THÔNG MẬT RUỘT KIỂU R0UX-EN-Y Chuyên ngành: NGOẠI TIÊU HÓA Mã số: 62 72 01 25 TOM TAT LUAN AN TIEN SI Y HOC HUE - 2019 Công trình được hoàn thành tại: TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC - ĐẠI HỌC HUẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. LÊ ĐÌNH KHÁNH 2. HO HUU THIEN Phan bién 1: GS. LE TRUNG HAI Cục Quân Y Phản biện 2: PGS.

NGUYÊN ANH TUẦN Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 Phản biện 3: TS. NGUYÊN VĂN LƯỢNG Trường Đại học Y Dược Huế Luận án sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án cấp Đại học Huế họp tại Vàolúc giờ ngày tháng năm 2019 Có thê tìm hiểu luận án tại: Thư viện quốc gia Thư viện Trường Đại học Y Dược Huế ASA BMI CS GP ERCP KCMT MRCP MRI NOMC NOTES OMC PTC PTNS SILS TULESS VAS WHO CAC CHU VIET TAT Hiệp hội gây mê hỏi sức Hoa Kỳ (American Society of Anesthesiologists) Chí số khối cơ thể (Body Mass Index) Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh (Centers for Disease Control and Prevention) Cộng sự Giải phẫu Nội soi mật tụy ngược dòng (Endoscopic Retrograde Cholangio Pancreatography) Kênh chung mật-tụy Mật-ruột Chụp cộng hưởng từ mật-tụy (Magnetic Resonance Cholangiopancreatography) Chụp cộng hướng từ (Magnetic Resonance Imaging) Nang ống mật chủ Phẫu thuật nội soi qua lỗ tự nhiên (Natural Orifice Translumenal Endoscopic Surgery) Ông mật cha Chụp đường mật xuyên gan qua đa (Percutaneous Transhepatic Cholangiography) Phau thuat ndi soi Ruột-ruột Phẫu thuật nội soi một vết mô (Single Incision Laparoscopic Surgery) Phẫu thuật nội soi một vết mô qua rốn (Transumbilical Laparoendoscopic Single Site Surgery) Thang điểm mức độ đau hình ảnh (Visual Analogue Scale) Tô chức Y tế Thế giới (World Health Oreanization) CÁU TRÚC CỦA LUẬN ÁN Luận án được trình bày trong 119 trang (không kẻ tài liệu tham khảo và phụ lục) Luận án được chia ra: - Dat van dé : 2 trang - Chương 1. Tông quan tải liệu : 38 trang - Chương 2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu : 21 trang - Chương 3.

Kết quả nghiên cứu : 29 trang - Chuong 4. Ban luan : 27 trang - Kết luận :2 trang Luận án gôm 56 bang, 1 biểu đồ và 129 tài liệu tham khảo trong đó có 25 tài liệu tiếng Việt, 104 tài liệu tiếng Anh. Phụ lục gồm các công trình nghiên cứu, tài liệu tham khảo. một số hình ảnh minh họa.

phiếu nghiên cứu, danh sách bệnh nhân. ĐẶT VAN DE 1. Tính cấp thiết của dé tài Nang ống mật chủ (NOMC) là tình trạng giăn khu trú hay lan toa đường mật trong và ngoài gan. NOMC là một bệnh lý hiếm gặp, chủ yếu xuất hiện ở trẻ gái và phân bố chủ yếu ở vùng Đông Á.

chính xác và can thiệp ngoại khoa là cần thiết để tránh nguy cơ ung thư hóa đường mật. Hiện nay phẫu thuật nội soi đã được ứng dụng rất hiệu quả trong việc phẫu tích nang ống mật chủ, tuy nhiên việc thực hiện miệng nối mật-ruột vẫn còn nhiều tranh luận và kết quả phụ thuộc vào ưu nhược điểm của từng phương pháp. Phương pháp nối mật-ruột tốt nhất là phương pháp cho phép có được sự lưu thông gần với sinh lý bình thường nhất giữa đường mật và ống tiêu hóa, hạn chế được tối đa sự trào ngược dịch tiêu hóa vào trong đường mật và ít biến chứng nhất. Tuy vậy việc lựa chọn phương pháp nối mât ruột ngoài yêu cầu về mặt bệnh lý, giải phẫu, sinh lý bệnh học, dụng cụ phẫu thuật, còn tùy thuộc nhiều vảo thói quen, kỹ năng và kinh nghiệm của cá nhân từng phẫu thuật viên.

Hiện nay nhiều phương pháp tái lập lưu thông mật ruột đã được thực hiện. Một số tác giả đã đề xuất việc tái lập lưu thông mật ruột sau cat nang ống mật chủ nội soi bằng cách nối ống gan chung-tá tràng, phương pháp này dễ thực hiện, cho thời gian mô ngắn nhưng tỷ lệ nhiễm trùng đường mật sau mô cao và nhiều biến chứng khác với tỷ lệ khoảng 6%. Những nghiên cứu gần đây cho thấy phẫu tích nang ống mật chủ bằng phương pháp nội soi đã trở nên đơn giản. đễ thực hiện và miệng nối ống gan chung-hỗng trảng theo kiểu Roux-en-Y làm cho đường mật ít tiếp xúc với dịch tiêu hóa nên đã giảm thiêu được tỷ lệ nhiễm trùng đường mật so với những phương pháp nói mật ruột khác, do đó nhiều phẫu thuật viên ưu tiên lựa chọn.

Với kiểu nối này miệng nối mật ruột được lưu thông tốt, tỷ lệ biến chứng đò xì miệng nói rất thấp khoảng 2. Chọn một phương pháp nối mật-ruột an toàn. ít biến chứng và mang lại chất lượng cuộc sống tốt cho bệnh nhân sau cắt nang ống mật chủ là nhu cầu thật sự cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Mặc dù vậy, phương pháp phẫu thuật nội soi cắt nang ống mật chủ và tái lập lưu thông mật ruột kiéu Roux-en-Y trong diéu tri nang ong mật chủ có nhiều ưu điểm tuy nhiên vẫn còn nhiều bản cãi xung quanh vấn đề chỉ định, kỹ thuật phẫu thuật.

với mong muốn đánh giá thêm những ưu khuyết điểm của phương pháp. góp phân số liệu vào lĩnh vực nghiên cứu tạo điều kiện cho phẫu thuật viên có thêm cơ sé dé chon lựa phương pháp điều trị nang ống mat chu, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi cắt nang ông mật chủ và tải lập lưu thông mật ruột kiéu Roux-en-Y”. Mục tiêu đề tài 1. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh lý nang ống mật chủ ở trẻ em và người lớn.

Đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi cắt NOMC và tái lập lưu thông mật ruột kiểu Roux-en-Y. Ý nghĩa thục tiễn và đóng góp của đề tài Trong xu thế phát triển phẫu thuật xâm nhập tối thiêu, PTNS được áp dụng trong nhiều phẫu thuật trong đó có cắt NOMC. Trên thế giới và trong nước, các báo cáo vẻ phẫu thuật nội soi điều trị NOMC đã cho kết qua kha quan. việc lựa chọn phương pháp nối mật ruột vẫn còn được tranh cãi.

Vì vậy tiến hành nghiên cứu và đánh giá kết quả điều trị NOMC bằng PTNS cắt NOMC và nối ống san chung hỗng tràng Roux-en-Y 14 can thiét để nâng cao hơn nữa chất lượng điều tri, đóng góp những dữ kiện vào lĩnh vực nghiên cứu về nang ống mật chủ cũng như áp dụng trong giảng dạy. Kết quả nghiên cứu nêu lên các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của BN NOMC ở trẻ em và người lớn được điều trị bằng PTNS cắt nang và nối ống gan chung hỗng tràng Roux=n-Y góp phần vào việc chân đoán và tiên lượng bệnh. Kết quả nghiên cứu chứng tỏ đây là phương pháp kha thi, an toan, đem lại nhiều lợi ích cho BN với tỷ lệ biến chứng sau mô thấp (12. Nghiên cứu cũng đưa ra các yếu tô tiên lượng biến chứng sớm của phẫu thuật là đường kính ống gan chung còn lại, chiều đài ống gan chung còn lại và mũi khâu ống gan chung - hỗng tràng.

Kết quả sau mỏ được phân loại tốt và khá chiếm đa số (96. 2 Chương 1 TỎNG QUAN TÀI LIỆU 1. Phôi thai học đường mật 1. Giải phẫu đường mật 1.

Sinh lý bài tiết dịch mật 1. Cơ chế bệnh sinh nang ông mật chủ Hiện nay có rất nhiều giả thiết được đưa ra đẻ giải thích cho quá trình sinh bệnh NOMC, nhưng tất cả đều thống nhất sự hình thành nang là do suy yếu của thành ống mật chi, do hẹp đoạn cuối ong mit chu, hay do cả hai. Có ba giả thiết được chấp nhận nhiều hơn cả là rồi loạn chức năng vận động hệ đường mật, sai lệch trong quá trình tái rỗng hoá đường mật, va gia thiết kênh chung mật-tụy dài, được chấp nhận nhiều nhất. Phân loại nang ống mật chủ Có nhiều phân loại hình thái học của NOMC trong đó phân loại được Todani dé xuất năm 1977 là loại được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay bao gồm 5 thể chính: - Thể I: giãn đơn thuần ống mật chủ, phô biến nhất + IA: giãn hình cầu toàn bộ ống mật chủ + IB: giãn khu trú một đoạn ống mật chủ + IC: giãn lan tỏa hay giãn hình trụ - Thể H: túi thừa đường mật ngoài gan - Thể HI: túi sa ống mật chủ - Thé IV: gồm 2 nhóm nhỏ + IVA: giãn thành nhiều nang ở cả đường mật ngoài gan lẫn đường mật trong gan.

+ IVB: giãn thành nhiều nang ở đường mật ngoài gan. - Thể V: giãn đường mật trong gan thành một hay nhiều nang, đường mật ngoài gan bình thường, còn gọi là bệnh Caroli. Lâm sàng nang ống mật chủ Các biểu hiện lâm sàng thường gặp bao gồm vàng da, đau bụng, khối u dưới sườn phải. Các triệu chứng khác bao gồm gan lách lớn,buôn nôn, nôn mửa.

Chan đoán hình ảnh nang ống mật chủ Các phương tiện chân đoán hình ảnh thường được sử dụng trong bệnh lý NOMC là siêu âm bụng, chụp cắt lớp vi tính, chụp đường mật và chụp cộng hưởng từ mật tụy. Giải phẫu bệnh nang ống mật chủ 1. Biến chứng của nang ống mật chủ Các biến chứng của NOMC bao gồm sỏi trong nang, sỏi gan, nhiễm trùng đường mật, viêm tụy, ung thư đường mật. áp xe đường mật.

xơ gan và tăng áp cửa, vỡ nang tự phát. Với sự ra đời của các phương tiện chân đoán hiện đại, NOMC hiện nay thường được phát hiện sớm ở giai đoạn không có triệu chứng. Các phương pháp điều trị phẫu thuật nang ống mật chủ Lựa chọn phương pháp điều trị dựa vào loại nang và sự hiện diện của các bệnh lý đường mật tụy kèm theo. NOMC phải được cắt bỏ hoàn toàn và lưu thông đường mật phải được tái lập bằng miệng nối mật ruột.

Nếu không cắt bỏ được NOMC hoàn toàn thì cố gắng cắt bỏ bán phân nang. noi ông gan chung với hỗng tràng. BN sau khi phẫu thuật phải được theo đõi do nguy cơ ung thư và hẹp miệng nối muộn. © Điều trị nang ông mật chủ bằng phẫu thuật nội soi Sau trường hợp PTNS điều trị NOMC đầu tiên được báo cáo bởi Farello và CS (1995), nhiều tác giả.

đặc biệt ở châu Á đã báo cáo nhiều nghiên cứu với số lượng BN rất lớn NOMC được điều trị bằng PINS. Đây là phẫu thuật ít gây sang chấn: BN đỡ đau sau mô, thời gian hồi phục (ăn đường miệng. nằm viện) ngắn hơn so với mổ mở.Khi phẫu thuật viên có kinh nghiệm mô nội soi, việc thực hiện cắt nang, miệng nối mật ruột chính xác hơn so với mô mở. © Phương pháp nội soi một đường mỗ Năm 2012.

Diao N báo cáo PTNS qua một đường mô với dụng cụ PTNS tiêu chuẩn cho 19 bệnh nhí.