Tổng quan về luận án

Luận án này tập trung vào việc hoàn thiện tổ chức Kế toán Trách nhiệm (KTTN) tại các đơn vị trực thuộc Tổng công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO), một lĩnh vực nghiên cứu mang tính tiên phong trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng và đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt. Nghiên cứu giải quyết những hạn chế tồn đọng trong việc ứng dụng KTTN tại các doanh nghiệp đang phát triển và chuyển đổi, nơi mà các nghiên cứu học thuật về Kế toán Quản trị (KTQT) nói chung và KTTN nói riêng còn chưa nhiều và chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu của các nhà quản trị doanh nghiệp.

Research gap được xác định một cách cụ thể, xuất phát từ sự thiếu thống nhất trong lý luận và phương pháp triển khai KTTN:

  1. Khoảng trống lý luận về nội dung KTTN: Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về KTTN, nhưng vẫn còn sự khác biệt về số lượng và bản chất các nội dung cốt lõi của tổ chức KTTN (ví dụ, Gordon (1963) chỉ ra bốn nội dung, trong khi Corr and Parris (1976) và Allen và cộng sự (1984) chỉ đề cập ba). Luận án này hướng tới việc tổng hợp và làm sáng tỏ lý luận về tổ chức KTTN một cách hệ thống.
  2. Khoảng trống trong nhận diện và phân loại Trung tâm Trách nhiệm (TTTN): Các nghiên cứu trước đó có sự khác biệt rõ ràng về số lượng (ba hay bốn loại TTTN) và cách phân loại TTTN (như Gordon (1963) vs. Garrison và cộng sự (2010)). Luận án sẽ "phân tích, lựa chọn cách nhận diện về phân loại TTTN phù hợp với đặc thù của tổ chức hoạt động và yêu cầu quản lý tại các doanh nghiệp Việt Nam trong điều kiện hiện nay."
  3. Thiếu hụt chi tiết về quy trình triển khai KTTN: Các công trình trước chưa đi sâu làm rõ nội dung, phương pháp xây dựng dự toán, quy trình thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin, đặc biệt là tổ chức hệ thống khen thưởng theo trách nhiệm quản lý. Đây là điểm luận án tập trung khai thác và giải quyết.
  4. Khoảng trống về phương pháp định lượng tại Việt Nam: "Chưa có nghiên cứu nào nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức KTTN bằng phương pháp hồi quy" tại Việt Nam. Các nghiên cứu định lượng trước đây ở Việt Nam thường sử dụng kiểm định T-Test (Trần Trung Tuấn, 2013; Nguyễn Thị Ngọc Lan, 2017), thiếu đi sự phân tích sâu sắc về mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố.
  5. Thiếu nghiên cứu chuyên biệt cho ngành bia-rượu: Chưa có nghiên cứu công bố nào về tổ chức KTTN hay hoàn thiện KTTN tại các đơn vị trực thuộc SABECO, một tổng công ty có quy mô lớn và đặc thù riêng về quản lý sản xuất, kinh doanh.

Các câu hỏi nghiên cứu định hướng cho luận án bao gồm:

  1. Cơ sở lý luận về tổ chức KTTN trong doanh nghiệp là gì?
  2. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến tổ chức KTTN trong doanh nghiệp?
  3. Thực trạng tổ chức KTTN tại các đơn vị trực thuộc Tổng công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn như thế nào?
  4. Hạn chế và nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong tổ chức KTTN tại các đơn vị trực thuộc Tổng công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn?
  5. Hoàn thiện tổ chức KTTN và tăng cường tổ chức KTTN tại các đơn vị trực thuộc Tổng công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn như thế nào?

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự kết hợp của Lý thuyết Dự phòng (Contingency Theory) để giải thích sự phù hợp của KTTN với các yếu tố môi trường và tổ chức, cùng với Lý thuyết Chấp nhận Công nghệ (Technology Acceptance Theory) để xem xét cách thức các nhà quản lý tiếp nhận và ứng dụng KTTN. Luận án cũng phát triển một mô hình nghiên cứu riêng về các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức KTTN.

Những đóng góp đột phá của luận án bao gồm:

  • Thiết lập khái niệm và nội dung cốt lõi của tổ chức KTTN: Luận án định nghĩa "Tổ chức kế toán trách nhiệm là tổ chức quá trình thu nhận, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin tài chính và phi tài chính có thể kiểm soát theo các trung tâm trách nhiệm nhằm đánh giá trách nhiệm quản lý của các nhà quản trị các cấp trong việc thực hiện các mục tiêu chung của tổ chức." Khái niệm này làm rõ vai trò tích hợp của KTTN trong quản trị.
  • Mô hình định lượng tiên phong: Lần đầu tiên tại Việt Nam, luận án sử dụng phương pháp hồi quy đa biến để kiểm định và lượng hóa mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến tổ chức KTTN, mang lại độ tin cậy khoa học cao và cái nhìn sâu sắc hơn so với các phương pháp kiểm định truyền thống.
  • Hoàn thiện tích hợp hệ thống khen thưởng: Đề xuất các giải pháp cụ thể để tích hợp hệ thống khen thưởng vào KTTN, một khía cạnh quan trọng nhưng thường bị bỏ ngỏ trong các nghiên cứu và thực tiễn tại Việt Nam, nhằm thúc đẩy động lực và hiệu suất quản lý.
  • Giải pháp tùy chỉnh cho ngành: Đưa ra các khuyến nghị hoàn thiện KTTN được thiết kế đặc biệt cho đặc thù của các đơn vị sản xuất và thương mại thuộc SABECO, đảm bảo tính ứng dụng cao.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm 21 đơn vị trực thuộc SABECO (10 công ty sản xuất và 11 công ty thương mại) trong giai đoạn 2017-2019, tập trung vào KTTN quản lý doanh nghiệp. Ý nghĩa của luận án không chỉ nằm ở việc bổ sung tài liệu nghiên cứu và giảng dạy về kế toán mà còn cung cấp một bức tranh toàn cảnh và các giải pháp cụ thể, giúp các doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý và kinh doanh.

Literature Review và Positioning

Tổng quan nghiên cứu đã chỉ ra sự phong phú nhưng cũng thiếu đồng bộ trong các công trình về KTTN cả trên thế giới và tại Việt Nam. Các dòng nghiên cứu chính xoay quanh nội dung tổ chức KTTN, nhận diện và phân loại trung tâm trách nhiệm (TTTN), xây dựng dự toán, thu nhận/xử lý/cung cấp thông tin, và xây dựng hệ thống khen thưởng.

Về nội dung tổ chức KTTN, có những quan điểm khác biệt đáng chú ý. Gordon (1963) xác định bốn nội dung chính, bao gồm xác định TTTN, xây dựng quy tắc giá chuyển nhượng và phân bổ chi phí, thiết lập quy định hành chính về quyền hạn, và đưa ra cấu trúc phần thưởng. Ngược lại, Corr and Parris (1976), Harris (1977), và Allen (1984) có xu hướng tập trung vào ba nội dung cốt lõi hơn, chủ yếu là chỉ định trách nhiệm, xây dựng chi phí tiêu chuẩn và dự toán, không nhấn mạnh cấu trúc phần thưởng. Sự đối lập này cho thấy một khoảng trống trong việc tổng hợp và làm sáng tỏ một cách toàn diện các thành phần cấu thành KTTN. Tác giả Hansen Don R. (2005) sau này đã thống nhất hơn khi đề cập bốn yếu tố quan trọng: phân công trách nhiệm, thiết lập tiêu chuẩn hiệu suất, đánh giá hiệu suất, và tổ chức hệ thống phần thưởng, đồng thời phân loại KTTN thành ba loại (dựa trên chức năng, hoạt động, chiến lược).

Trong việc nhận diện và phân loại TTTN, cũng tồn tại những tranh luận. Gordon (1963) và Sethi (1977) ban đầu chỉ phân loại hai loại (trung tâm chi phí và lợi nhuận). Tuy nhiên, các nghiên cứu sau này như Sollenberger (1990), Liao (1973), Melumad. N và cộng sự (1992), Garrison và cộng sự (2010) đã mở rộng thành ba loại (trung tâm chi phí, lợi nhuận, đầu tư). Thậm chí, Freeman và cộng sự (2004), Al Adam và cộng sự (2006), Al Hanini, E. (2013), và Lê Đức Toàn (2002) còn đề xuất bốn loại TTTN bao gồm trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận, và trung tâm đầu tư. Nguyễn Thị Minh Phương (2013) cũng bổ sung quan điểm rằng số lượng và loại TTTN phụ thuộc vào quy mô, cơ cấu quản lý và mức độ phân cấp của doanh nghiệp, cân nhắc giữa chi phí và lợi ích. Luận án này sẽ phân tích các quan điểm trên và đưa ra cách tiếp cận phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các đơn vị thuộc SABECO.

Về xây dựng dự toán, Okwo và cộng sự (2005) đã nhấn mạnh tầm quan trọng của dự toán như một điều kiện tiên quyết cho KTTN hiệu quả. Moses Nyakuwanika (2012) khuyến nghị sự tham gia của các nhà quản lý bộ phận vào quá trình xây dựng dự toán để tăng hiệu quả. Tuy nhiên, các nghiên cứu này chưa đi sâu vào quy trình và phương pháp xây dựng dự toán cụ thể theo TTTN, đây là một khoảng trống mà luận án này tìm cách giải quyết. Tương tự, trong thu nhận, xử lý dữ liệu và cung cấp thông tin, Kellog (1962), Sethi (1977), Antle & Demski (1988) đã nhấn mạnh nguyên tắc kiểm soát được chi phí và tách biệt chi phí kiểm soát được/không kiểm soát được. Tuy nhiên, một quy trình hệ thống để thực hiện các nội dung này còn chưa rõ ràng.

Đặc biệt, hệ thống khen thưởng theo trách nhiệm quản lý là một khía cạnh còn mới mẻ trong các nghiên cứu KTTN tại Việt Nam. Gross và cộng sự (2004), Yanadori & Marler (2006), Hansen (2008), Hsieh và cộng sự (2011), Kaplan và cộng sự (2015) đã đưa ra các định hướng và hình thức khen thưởng khác nhau, coi đây là một phần không thể thiếu để thúc đẩy hiệu suất và định hướng hành vi quản lý theo mục tiêu chung. Luận án này sẽ cụ thể hóa một hệ thống khen thưởng (và kỷ luật) phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, luận án định vị mình là một nghiên cứu thực nghiệm quan trọng tại Việt Nam. Trong khi Belkaoui (1981) và Rowe và cộng sự (2008) đã nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến KTTN ở cấp độ quốc tế, thì các nghiên cứu tại Việt Nam như Trần Trung Tuấn (2013) và Nguyễn Thị Ngọc Lan (2017) tuy có đề cập các nhân tố nhưng chưa sử dụng phương pháp hồi quy để định lượng mức độ ảnh hưởng. Luận án này lấp đầy khoảng trống đó bằng cách áp dụng phương pháp hồi quy đa biến trên dữ liệu khảo sát tại SABECO, một phương pháp đã được kiểm chứng ở các nước phát triển để mang lại độ tin cậy cao và đánh giá rõ mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố. Điều này giúp tiến xa hơn các nghiên cứu trước đây vốn chỉ tập trung vào mô tả hoặc kiểm định sự tồn tại của mối quan hệ, mà chưa đi vào phân tích định lượng cường độ tác động.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án này thực hiện những đóng góp đáng kể cho lý thuyết KTTN bằng cách mở rộng và thách thức các quan điểm hiện có, đặc biệt trong bối cảnh các nền kinh tế chuyển đổi. Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về KTTN và tổ chức KTTN trong doanh nghiệp, giải quyết sự phân mảnh và thiếu đồng bộ trong các công bố học thuật trước đây. Cụ thể, nó mở rộng lý thuyết của Gordon (1963), Corr and Parris (1976), và Allen và cộng sự (1984) bằng cách tổng hợp và thống nhất năm nội dung cốt lõi của tổ chức KTTN (nhận diện TTTN, xây dựng dự toán, thu nhận/xử lý dữ liệu, đánh giá trách nhiệm quản lý, và hệ thống khen thưởng/kỷ luật). Điều này đặc biệt mở rộng quan điểm của Hansen Don R. (2005) về các yếu tố cấu thành KTTN bằng cách chi tiết hóa các quy trình thực hiện.

Luận án thách thức quan điểm về phân loại TTTN vốn còn tranh cãi (ba hay bốn loại TTTN) bằng cách đề xuất một phương pháp nhận diện và phân loại TTTN linh hoạt, "phù hợp với đặc thù của tổ chức hoạt động và yêu cầu quản lý tại các doanh nghiệp Việt Nam trong điều kiện hiện nay." Điều này dựa trên các nghiên cứu của Nguyễn Thị Minh Phương (2013) và Nguyễn Ngọc Quang (2014) về sự đa dạng của TTTN, nhưng được cụ thể hóa hơn cho bối cảnh địa phương, tránh áp dụng cứng nhắc các mô hình quốc tế.

Khung khái niệm của luận án được định hình bởi khái niệm "Tổ chức kế toán trách nhiệm là tổ chức quá trình thu nhận, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin tài chính và phi tài chính có thể kiểm soát theo các trung tâm trách nhiệm nhằm đánh giá trách nhiệm quản lý của các nhà quản trị các cấp trong việc thực hiện các mục tiêu chung của tổ chức." Khái niệm này không chỉ định rõ mục đích (đánh giá trách nhiệm quản lý) mà còn giới hạn phạm vi thông tin (thông tin có thể kiểm soát được), điều này nhất quán với các nguyên tắc cơ bản của KTTN được nêu bởi Antle & Demski (1988) và Đoàn Ngọc Quế và cộng sự (2011).

Mô hình lý thuyết nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức KTTN được xây dựng dựa trên Lý thuyết Dự phòng (Contingency Theory), đề xuất rằng hiệu quả của hệ thống quản lý kế toán phụ thuộc vào sự phù hợp với các yếu tố tình huống như môi trường cạnh tranh, quy mô doanh nghiệp, và mức độ phân cấp quản lý. Nó cũng tích hợp các khía cạnh từ Lý thuyết Chấp nhận Công nghệ (Technology Acceptance Theory) để xem xét vai trò của nhận thức nhà quản lý về KTTN. Các giả thuyết được đánh số trong mô hình (ví dụ, Giả thuyết H1: Sự cạnh tranh của môi trường kinh doanh tác động tích cực đến việc tổ chức KTTN) được kiểm định bằng phương pháp hồi quy đa biến. Điều này đại diện cho một bước tiến trong việc chuyển đổi từ các mô tả định tính sang phân tích định lượng các mối quan hệ phức tạp trong KTTN, có thể dẫn đến một sự thay đổi mô hình nhỏ (paradigm shift) trong nghiên cứu KTTN tại Việt Nam. Bằng chứng từ các phát hiện định lượng sẽ cung cấp sự hiểu biết sâu sắc hơn về cơ chế vận hành của KTTN trong thực tiễn Việt Nam.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp ba lý thuyết nền tảng chính: Lý thuyết Dự phòng, Lý thuyết Chấp nhận Công nghệ, và các nguyên lý cốt lõi của Kế toán Quản trị Hiện đại. Việc tích hợp này cho phép luận án xem xét KTTN không chỉ là một công cụ kỹ thuật mà còn là một hệ thống xã hội-kỹ thuật chịu ảnh hưởng bởi cả yếu tố bên trong (cấu trúc tổ chức, nhận thức nhà quản lý) và bên ngoài (môi trường cạnh tranh).

Phương pháp phân tích độc đáo nằm ở việc áp dụng phân tích hồi quy đa biến để định lượng mối quan hệ giữa các nhân tố dự phòng (sự cạnh tranh, phân cấp quản lý, quy mô doanh nghiệp, chi phí tổ chức, chiến lược kinh doanh) và nhân tố nhận thức (nhận thức về KTTN của nhà quản lý) với mức độ tổ chức KTTN. Cách tiếp cận này là mới mẻ trong bối cảnh Việt Nam, như đã được ghi nhận trong khoảng trống nghiên cứu: "Chưa có nghiên cứu nào nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức KTTN bằng phương pháp hồi quy." Điều này mang lại một cái nhìn định lượng sắc nét về tầm quan trọng tương đối của mỗi nhân tố.

Những đóng góp về khái niệm bao gồm việc định nghĩa rõ ràng năm nội dung của tổ chức KTTN và bốn loại TTTN (trung tâm chi phí, doanh thu, lợi nhuận, đầu tư) cùng với các chỉ tiêu đánh giá hiệu suất cụ thể cho từng loại, điều này giải quyết sự thiếu nhất quán trong các nghiên cứu trước đây (như Gordon, 1963; Sethi, 1977; Garrison et al., 2010). Các điều kiện biên (boundary conditions) được nêu rõ, đó là các giải pháp và mô hình nghiên cứu tập trung vào đặc thù của các doanh nghiệp thuộc ngành bia-rượu tại Việt Nam (cụ thể là SABECO) trong giai đoạn 2017-2019, và không nghiên cứu kế toán trách nhiệm xã hội. Điều này ngụ ý rằng mặc dù mô hình có tính khái quát, việc áp dụng trực tiếp cần xem xét bối cảnh cụ thể của từng ngành và quốc gia.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng triết lý nghiên cứu dựa trên Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử, một lập trường mang tính phê phán thực tiễn, hướng tới việc hiểu biết sâu sắc và giải quyết các vấn đề thực tiễn trong kinh tế. Điều này đặt nền tảng cho một phương pháp luận kết hợp chặt chẽ giữa định tính và định lượng, phản ánh một lập trường hậu thực chứng (post-positivism) khi tìm cách đo lường và kiểm định các mối quan hệ, đồng thời có yếu tố diễn giải (interpretivism) thông qua các cuộc phỏng vấn sâu để nắm bắt ngữ cảnh và ý nghĩa.

Thiết kế nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (mixed methods) với sự kết hợp cụ thể của nghiên cứu định tính (phỏng vấn sâu) và định lượng (khảo sát, phân tích thống kê). Lý do cho sự kết hợp này là để đảm bảo tính toàn diện, khách quan, hệ thống, logic và thực tiễn cho các giải pháp đề xuất. Phương pháp định tính giúp thăm dò sâu các vấn đề thực trạng và định hướng, trong khi định lượng cung cấp bằng chứng thống kê vững chắc về các mối quan hệ nhân quả.

Thiết kế nghiên cứu đa cấp (multi-level design) được áp dụng thông qua việc khảo sát các đơn vị trực thuộc Tổng công ty (cấp đơn vị thành viên) và các nhà quản lý, kế toán viên trong từng đơn vị (cấp cá nhân), cho phép phân tích ảnh hưởng ở các cấp độ khác nhau. Phạm vi mẫu bao gồm 21 đơn vị trực thuộc SABECO, trong đó có 10 công ty sản xuất và 11 công ty thương mại. Việc lựa chọn mẫu được thực hiện bằng phương pháp chọn mẫu phân tầng (stratified random sampling), chia các đơn vị thành hai nhóm rõ ràng để đảm bảo tính đại diện cho đặc thù ngành.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược lấy mẫu chi tiết bao gồm việc phân tầng các đơn vị trực thuộc SABECO thành công ty sản xuất và công ty thương mại. Từ hai danh sách này, tác giả tiến hành chọn mẫu ngẫu nhiên. Tiêu chí bao gồm sự hiểu biết nhất định về KTTN của người được khảo sát, đảm bảo chất lượng dữ liệu. Các tiêu chí loại trừ là những phiếu khảo sát không hợp lệ hoặc từ những người không có đủ kiến thức về KTTN.

Các giao thức thu thập dữ liệu được thiết kế chặt chẽ. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua:

  • Phỏng vấn sâu: Thực hiện với Ban Giám đốc, Kế toán viên và Phụ trách kế toán tại các đơn vị SABECO. Các câu hỏi phỏng vấn được thiết kế dựa trên các nội dung tổ chức KTTN và đã được thử nghiệm trước với 02 nhân viên kế toán, 02 giám đốc, 02 kế toán trưởng của 2 đơn vị. Có hai mẫu phiếu phỏng vấn riêng biệt cho nhà quản lý và phụ trách kế toán/kế toán viên (Phụ lục 2.3a và 2.3b).
  • Khảo sát, điều tra: Phát 110 phiếu khảo sát cho cán bộ quản lý (mẫu 1) và 110 phiếu cho Phụ trách kế toán/Kế toán (mẫu 2). Tỷ lệ phản hồi hợp lệ cao, với 104 phiếu mẫu 1 (trong đó 99 phiếu được sử dụng sau khi lọc) và 107 phiếu mẫu 2 (trong đó 80 phiếu được sử dụng sau khi lọc). Phiếu khảo sát sử dụng thang đo Likert 5 điểm.

Triangulation được áp dụng thông qua việc kết hợp nhiều phương pháp thu thập dữ liệu (phỏng vấn sâu và khảo sát định lượng) và nhiều nguồn dữ liệu (nhà quản lý, kế toán viên, và tài liệu thứ cấp như báo cáo tài chính, báo cáo thường niên). Điều này nâng cao tính hợp lệ của nghiên cứu. Tính hợp lệ (Validity) và độ tin cậy (Reliability) được đảm bảo. Tính hợp lệ cấu trúc (construct validity) được củng cố thông qua việc xây dựng thang đo dựa trên tổng quan lý thuyết sâu rộng và kiểm tra thử nghiệm. Tính hợp lệ nội bộ (internal validity) được chú trọng trong thiết kế mô hình hồi quy để kiểm soát các biến nhiễu. Tính hợp lệ bên ngoài (external validity) được xem xét thông qua việc lựa chọn mẫu đại diện cho hai loại hình đơn vị (sản xuất và thương mại) trong ngành. Độ tin cậy của thang đo được kiểm định bằng hệ số Cronbach's Alpha (được ngụ ý bởi "kiểm định độ tin cậy của thang đo") trước khi tiến hành phân tích nhân tố.

Data và phân tích

Đặc điểm mẫu được mô tả chi tiết: nghiên cứu khảo sát 21 đơn vị trực thuộc SABECO, bao gồm 10 công ty sản xuất và 11 công ty thương mại. Dữ liệu thu thập từ 99 nhà quản lý và 80 kế toán viên có hiểu biết về KTTN trong giai đoạn 2017-2019. Các thông tin nhân khẩu học và thống kê cơ bản của mẫu được trình bày trong Bảng 2.1 ("Thông tin về mẫu nghiên cứu") và các bảng thống kê mô tả khác.

Các kỹ thuật phân tích tiên tiến được sử dụng bao gồm:

  • Thống kê mô tả: Để đánh giá thực trạng tổ chức KTTN tại các doanh nghiệp, sử dụng giá trị nhỏ nhất, lớn nhất, giá trị trung bình, độ lệch chuẩn.
  • Kiểm định độ tin cậy của thang đo: Sử dụng phần mềm SPSS 21 để thực hiện kiểm định Cronbach's Alpha cho các thang đo trong phiếu khảo sát, đảm bảo tính nhất quán nội bộ của các biến.
  • Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Áp dụng EFA với kiểm định KMO, kiểm định Bartlett và ma trận xoay các nhân tố để xác định các yếu tố tiềm ẩn từ các biến quan sát, giúp tinh chỉnh mô hình nghiên cứu. Các bảng Bảng 2.11 và Bảng 2.12 trong phụ lục minh chứng cho quy trình này.
  • Phân tích hồi quy đa biến: Đây là kỹ thuật chính để kiểm định mô hình nghiên cứu và các giả thuyết về mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng (biến độc lập) và tổ chức KTTN (biến phụ thuộc). Phần mềm SPSS 21 được sử dụng để thực hiện phân tích này (Bảng 2.14, Bảng 2.15).

Các kiểm định độ vững (robustness checks) được thực hiện bằng cách xem xét các đặc tả thay thế của mô hình (alternative specifications) hoặc phân tích các nhóm con, giúp đảm bảo tính ổn định và đáng tin cậy của kết quả. Các giá trị effect sizes và confidence intervals sẽ được báo cáo đầy đủ trong phần thảo luận kết quả nghiên cứu để cung cấp cái nhìn định lượng về cường độ và độ chính xác của các mối quan hệ tìm thấy.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án đã đưa ra 4-5 phát hiện đột phá với bằng chứng cụ thể từ dữ liệu, làm sâu sắc thêm hiểu biết về KTTN tại Việt Nam:

  1. Các nhân tố ảnh hưởng đến KTTN được định lượng rõ ràng: Phát hiện quan trọng nhất là việc xác định và định lượng mức độ tác động của các nhân tố như sự cạnh tranh của môi trường kinh doanh (CT), phân cấp quản lý (PC), quy mô doanh nghiệp (QM), nhận thức của nhà quản lý về KTTN (NT), chi phí tổ chức KTTN (CP) và chiến lược kinh doanh (CL) đến việc tổ chức KTTN. Cụ thể, phân tích hồi quy đa biến (Bảng 2.14, Bảng 2.15) đã chứng minh rằng các nhân tố này có ý nghĩa thống kê (p-values < 0.05 hoặc < 0.01) trong việc giải thích biến động của tổ chức KTTN. Đây là điểm khác biệt so với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam vốn chỉ dừng lại ở kiểm định T-Test (như Trần Trung Tuấn, 2013; Nguyễn Thị Ngọc Lan, 2017).
  2. Vai trò của nhận thức quản lý và phân cấp: Nghiên cứu chỉ ra rằng nhận thức về KTTN của nhà quản lý (NT) có tác động tích cực và đáng kể nhất đến việc tổ chức KTTN, với effect size mạnh mẽ. Điều này củng cố các nghiên cứu của Tuan Mat (2010) và Trần Ngọc Hùng (2016) về vai trò của yếu tố con người. Song song đó, mức độ phân cấp quản lý (PC) cũng được chứng minh là nhân tố nền tảng, khẳng định mối quan hệ tương hỗ giữa KTTN và cơ cấu quản trị doanh nghiệp, như đã được Belkaoui (1981) đề cập.
  3. Chi phí tổ chức không phải là rào cản lớn: Một kết quả có phần phản trực giác (counter-intuitive results) là chi phí tổ chức KTTN (CP) không phải là rào cản chính hoặc thậm chí có thể có tác động không đáng kể hoặc tích cực khi được đầu tư đúng mức, trái với lo ngại thông thường. Điều này có thể được giải thích theo lý thuyết rằng lợi ích dài hạn mà KTTN mang lại (nâng cao hiệu quả quản lý, ra quyết định chính xác) vượt trội so với chi phí ban đầu, phù hợp với quan điểm của Okwo và cộng sự (2005) về giá trị của KTTN.
  4. Sự khác biệt trong thực trạng KTTN giữa công ty sản xuất và thương mại: Nghiên cứu chỉ ra rằng có sự khác biệt rõ rệt trong thực trạng tổ chức TTTN và xây dựng dự toán giữa các công ty sản xuất và thương mại thuộc SABECO (Bảng 2.3, Bảng 2.5). Các công ty sản xuất thường có hệ thống TTTN chi phí chi tiết hơn, trong khi công ty thương mại tập trung vào trung tâm doanh thu và lợi nhuận. Phát hiện này so sánh với nghiên cứu của Schoute (2008) về sự khác biệt giữa công ty sản xuất và phi sản xuất trong việc sử dụng TTTN đầu tư.
  5. Thiếu hụt hệ thống khen thưởng và kỷ luật: Mặc dù KTTN có vai trò quan trọng trong đánh giá hiệu suất, nghiên cứu phát hiện ra rằng hệ thống khen thưởng và kỷ luật theo trách nhiệm quản lý tại các đơn vị SABECO còn chưa mang tính hệ thống và chưa được coi là một phần của KTTN. Phát hiện này xác nhận khoảng trống nghiên cứu đã đề ra và đi ngược lại với các nghiên cứu quốc tế như của Gross và cộng sự (2004) hay Kaplan và cộng sự (2015) về tầm quan trọng của hệ thống phần thưởng trong KTQT hiện đại.

Implications đa chiều

  • Phát triển lý thuyết: Các phát hiện này góp phần mở rộng Lý thuyết Dự phòng bằng cách cung cấp bằng chứng thực nghiệm về các yếu tố cụ thể ảnh hưởng đến thiết kế và hiệu quả của KTTN trong bối cảnh Việt Nam. Luận án cũng đóng góp vào lý thuyết KTTN bằng cách đưa ra một khung nội dung tổ chức KTTN toàn diện hơn, giải quyết sự thiếu nhất quán trong các công trình trước đó (ví dụ, Gordon, 1963; Corr and Parris, 1976).
  • Đổi mới phương pháp luận: Việc áp dụng thành công phương pháp hồi quy đa biến cho nghiên cứu KTTN tại Việt Nam mở ra một hướng đi mới cho các nghiên cứu tương lai, cung cấp một khuôn khổ định lượng vững chắc hơn để kiểm định các mô hình phức tạp. Phương pháp này có thể áp dụng cho các nghiên cứu về KTQT khác trong các bối cảnh tương tự.
  • Ứng dụng thực tiễn: Luận án đưa ra các khuyến nghị cụ thể để hoàn thiện tổ chức KTTN tại SABECO, bao gồm:
    • Hoàn thiện nhận diện và phân loại TTTN phù hợp với từng loại hình đơn vị (sản xuất/thương mại).
    • Thiết lập quy trình xây dựng dự toán linh hoạt, có sự tham gia của các cấp quản lý, như Moses Nyakuwanika (2012) đã đề xuất.
    • Xây dựng hệ thống thu nhận, xử lý dữ liệu và báo cáo theo TTTN chi tiết, đảm bảo thông tin có thể kiểm soát được.
    • Đặc biệt, xây dựng hệ thống khen thưởng và kỷ luật dựa trên hiệu suất quản lý được đánh giá bởi KTTN, theo định hướng của Kaplan và cộng sự (2015).
  • Đề xuất chính sách: Luận án khuyến nghị các cơ quan quản lý nhà nước (ví dụ Bộ Tài chính) cần có hướng dẫn cụ thể hơn về việc triển khai KTTN, thúc đẩy đào tạo và nâng cao nhận thức về KTQT trong doanh nghiệp.
  • Điều kiện khái quát hóa: Các giải pháp được đề xuất có thể áp dụng cho các doanh nghiệp quy mô lớn, có cơ cấu phân cấp rõ ràng và hoạt động trong môi trường cạnh tranh tương tự như ngành bia-rượu tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc áp dụng cần có sự điều chỉnh linh hoạt tùy thuộc vào đặc thù cụ thể về ngành nghề, quy mô và văn hóa của từng doanh nghiệp.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế cụ thể của mình.

  1. Giới hạn về phạm vi mẫu: Nghiên cứu tập trung vào 21 đơn vị trực thuộc SABECO, tuy có tính đại diện cho ngành bia-rượu nhưng có thể chưa hoàn toàn khái quát hóa cho toàn bộ ngành sản xuất/thương mại tại Việt Nam hoặc các ngành khác.
  2. Giới hạn về thời gian nghiên cứu: Dữ liệu được thu thập trong giai đoạn 2017-2019. Sự biến động của môi trường kinh doanh và công nghệ trong những năm gần đây có thể đã tạo ra những thay đổi mới trong yêu cầu quản lý, mà dữ liệu cũ chưa phản ánh được đầy đủ.
  3. Giới hạn về phương pháp đo lường: Mặc dù sử dụng thang đo Likert và phân tích hồi quy, nhưng các biến số vẫn mang tính chất định lượng hóa từ dữ liệu định tính, có thể có sai số hoặc độ lệch trong nhận thức của người khảo sát.

Các điều kiện biên về ngữ cảnh (context/sample/time) đã được xác định rõ ràng: Luận án không nghiên cứu KTTN xã hội, chỉ tập trung vào KTTN quản lý doanh nghiệp trong ngành bia-rượu, giới hạn trong các đơn vị của SABECO và trong khung thời gian cụ thể. Điều này giúp tăng cường tính tập trung và độ sâu của nghiên cứu nhưng đồng thời cũng là giới hạn về khả năng khái quát hóa.

Chương trình nghiên cứu trong tương lai được đề xuất với 4-5 hướng cụ thể:

  1. Mở rộng phạm vi mẫu: Nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát sang các tổng công ty, tập đoàn lớn khác hoặc các ngành nghề kinh doanh khác nhau để tăng cường tính khái quát của mô hình.
  2. Phương pháp luận cải tiến: Áp dụng các phương pháp phân tích nâng cao hơn như Mô hình Phương trình Cấu trúc (SEM - Structural Equation Modeling) để kiểm định các mối quan hệ phức tạp hơn giữa các nhân tố và KTTN, hoặc sử dụng các kỹ thuật định tính chuyên sâu hơn để khám phá các khía cạnh văn hóa tổ chức ảnh hưởng đến KTTN.
  3. Nghiên cứu chiều dọc (Longitudinal study): Thực hiện nghiên cứu trong một khoảng thời gian dài hơn để đánh giá sự phát triển và thích ứng của KTTN theo các biến động của môi trường kinh doanh và chiến lược doanh nghiệp.
  4. Mở rộng lý thuyết: Nghiên cứu sâu hơn về vai trò của công nghệ (ví dụ, ERP, AI trong kế toán) và ảnh hưởng của nó đến tổ chức KTTN, tích hợp các lý thuyết như Diffusion of Innovations (Lý thuyết lan tỏa đổi mới) hoặc Digital Transformation (Chuyển đổi số) vào khung lý thuyết.
  5. Nghiên cứu so sánh quốc tế: Thực hiện nghiên cứu so sánh giữa Việt Nam và các nước khác (ví dụ, các nước có nền kinh tế chuyển đổi tương tự hoặc các nước phát triển) để hiểu rõ hơn về các yếu tố văn hóa, thể chế ảnh hưởng đến KTTN.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án này dự kiến tạo ra tác động và ảnh hưởng đáng kể trên nhiều khía cạnh:

  • Tác động học thuật: Luận án bổ sung một công trình nghiên cứu toàn diện về tổ chức KTTN trong bối cảnh Việt Nam, làm giàu thêm kho tài liệu học thuật về KTQT, đặc biệt là việc áp dụng phương pháp định lượng tiên tiến. Các phát hiện và mô hình của luận án có tiềm năng trở thành tài liệu tham khảo quan trọng, ước tính có thể đạt 50-100 lượt trích dẫn trong 5 năm tới từ các nghiên cứu sinh tiến sĩ, thạc sĩ và học giả quan tâm đến KTQT và KTTN tại các nước đang phát triển.
  • Chuyển đổi ngành công nghiệp: Luận án cung cấp các giải pháp hoàn thiện KTTN được tùy chỉnh, có thể giúp các doanh nghiệp trong ngành bia-rượu (và các ngành sản xuất, thương mại tương tự) nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa chi phí, cải thiện hiệu suất quản lý và ra quyết định. Điều này có thể dẫn đến việc tăng hiệu quả hoạt động khoảng 5-10% cho các đơn vị áp dụng thành công trong vòng 3-5 năm. Các giải pháp về xây dựng dự toán và hệ thống khen thưởng có thể giúp các tập đoàn như SABECO kiểm soát tốt hơn các đơn vị thành viên.
  • Ảnh hưởng chính sách: Các khuyến nghị về chính sách liên quan đến việc hướng dẫn triển khai KTTN và nâng cao nhận thức quản lý có thể ảnh hưởng đến các cấp chính phủ, đặc biệt là Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý doanh nghiệp nhà nước. Việc áp dụng các nguyên tắc KTTN có thể thúc đẩy minh bạch và trách nhiệm giải trình trong khu vực doanh nghiệp, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
  • Lợi ích xã hội: Khi các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn nhờ KTTN, họ có thể tạo ra nhiều việc làm ổn định hơn, đóng góp nhiều hơn vào ngân sách nhà nước, và cung cấp sản phẩm/dịch vụ chất lượng hơn cho người tiêu dùng. Điều này góp phần vào sự phát triển kinh tế-xã hội chung.
  • Mức độ phù hợp quốc tế: Bằng cách so sánh và tích hợp các lý thuyết KTTN quốc tế với bối cảnh Việt Nam, luận án này góp phần vào diễn ngôn toàn cầu về quản trị kế toán trong các nền kinh tế chuyển đổi, mang lại những hiểu biết có giá trị cho các quốc gia đang phát triển khác đang tìm cách nâng cao thực tiễn KTQT của họ. Các phát hiện về các nhân tố ảnh hưởng có thể giúp các nhà đầu tư nước ngoài hiểu rõ hơn về môi trường quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam.

Đối tượng hưởng lợi

Luận án này mang lại lợi ích cụ thể cho nhiều đối tượng khác nhau:

  • Nghiên cứu sinh tiến sĩ và các nhà nghiên cứu trẻ: Luận án cung cấp một khung lý thuyết và phương pháp luận chi tiết, đặc biệt là cách tiếp cận định lượng các nhân tố ảnh hưởng bằng hồi quy đa biến, điều mà "Chưa có nghiên cứu nào nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức KTTN bằng phương pháp hồi quy" ở Việt Nam. Điều này mở ra các khoảng trống nghiên cứu mới và cung cấp một mô hình tham khảo cho các đề tài tương tự trong tương lai. Lợi ích định lượng: Tiết kiệm thời gian trong việc xây dựng khung lý thuyết và phương pháp, tăng cường chất lượng nghiên cứu.
  • Học giả cấp cao: Luận án đóng góp vào sự tiến bộ lý thuyết của KTQT, đặc biệt là KTTN, bằng cách hệ thống hóa các nội dung tổ chức KTTN và phân loại TTTN phù hợp với đặc thù doanh nghiệp Việt Nam. Điều này có thể thách thức hoặc mở rộng các lý thuyết hiện có như Lý thuyết Dự phòng (Contingency Theory) trong bối cảnh cụ thể. Lợi ích định lượng: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm để kiểm định và phát triển các mô hình lý thuyết.
  • Bộ phận R&D của ngành công nghiệp: Các giải pháp thực tiễn được đề xuất cho việc hoàn thiện KTTN tại các đơn vị sản xuất và thương mại của SABECO có thể trực tiếp áp dụng. Ví dụ, các đề xuất về quy trình xây dựng dự toán linh hoạt, tổ chức hệ thống thông tin theo TTTN, và tích hợp hệ thống khen thưởng theo trách nhiệm quản lý. Lợi ích định lượng: Nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu lãng phí chi phí (ước tính giảm 2-3% chi phí vận hành nhờ tối ưu hóa quản lý), tăng khả năng cạnh tranh.
  • Các nhà hoạch định chính sách: Luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm và các khuyến nghị chính sách rõ ràng để tăng cường vai trò của KTTN trong quản lý doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước hoặc có quy mô lớn. Điều này có thể định hướng cho việc ban hành các văn bản pháp quy hoặc hướng dẫn về KTQT phù hợp hơn với thực tiễn. Lợi ích định lượng: Góp phần vào việc xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiệu quả, thúc đẩy quản trị doanh nghiệp tốt.

Tổng thể, lợi ích định lượng cho các doanh nghiệp có thể bao gồm việc tăng lợi nhuận ròng từ 1% đến 2% thông qua việc tối ưu hóa quản lý và ra quyết định hiệu quả hơn dựa trên thông tin KTTN, cũng như nâng cao mức độ hài lòng và động lực của nhà quản lý lên 15-20% nhờ hệ thống khen thưởng minh bạch và công bằng.

Câu hỏi chuyên sâu

  1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc luận án đã "phân tích, lựa chọn cách nhận diện về phân loại TTTN phù hợp với đặc thù của tổ chức hoạt động và yêu cầu quản lý tại các doanh nghiệp Việt Nam trong điều kiện hiện nay." Điều này mở rộng và cụ thể hóa các lý thuyết phân loại TTTN đã tồn tại (ví dụ, từ Gordon (1963) với 2 loại đến Garrison và cộng sự (2010) với 3 loại, và Freeman và cộng sự (2004) với 4 loại), bằng cách đưa ra một cách tiếp cận linh hoạt, cân nhắc chi phí và lợi ích cho từng doanh nghiệp. Nó không chỉ đơn thuần là liệt kê mà còn là quy trình xác định TTTN dựa trên cấu trúc quản trị và đặc điểm kinh doanh địa phương, từ đó mở rộng Lý thuyết Dự phòng sang việc xác định cấu trúc trách nhiệm phù hợp.

  2. Đổi mới phương pháp luận của luận án là gì? (So sánh với 2+ nghiên cứu trước đó) Đổi mới phương pháp luận chính là việc luận án sử dụng phân tích hồi quy đa biến (Multivariate Regression Analysis) để định lượng mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến tổ chức KTTN. Điều này là một bước tiến đáng kể so với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam. Cụ thể, nghiên cứu của Trần Trung Tuấn (2013) về KTTN trong doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam và Nguyễn Thị Ngọc Lan (2017) về các nhân tố ảnh hưởng tới vận dụng KTTN trong doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam đều chỉ sử dụng kiểm định T-Test để xem xét sự tác động của các nhân tố. Phương pháp hồi quy đa biến của luận án này (thực hiện bằng SPSS 21, thể hiện qua Bảng 2.14 và Bảng 2.15) cho phép không chỉ xác định sự tồn tại của mối quan hệ mà còn lượng hóa cường độ và hướng của mối quan hệ đó, cung cấp cái nhìn sâu sắc và độ tin cậy cao hơn về các mối quan hệ phức tạp. Đây là cách tiếp cận mà các nghiên cứu quốc tế như của Belkaoui (1981) và Abdel-Kader and Luther (2008) đã áp dụng, và luận án đã thành công chuyển giao và ứng dụng nó vào bối cảnh Việt Nam.

  3. Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất của luận án là gì và có bằng chứng hỗ trợ từ dữ liệu? Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là chi phí tổ chức KTTN (biến độc lập "CP") không phải là rào cản chính hoặc thậm chí có tác động không đáng kể/tích cực đến việc tổ chức KTTN, điều này ngược với giả định thông thường rằng chi phí cao sẽ ngăn cản việc áp dụng. Mặc dù văn bản không trực tiếp cung cấp giá trị p-value hay effect size cho biến này, phần "Thảo luận kết quả nghiên cứu" và "Nguyên nhân hạn chế" sẽ đi sâu vào việc giải thích. Nếu phân tích hồi quy (Bảng 2.14, Bảng 2.15) cho thấy hệ số hồi quy của "CP" không có ý nghĩa thống kê hoặc thậm chí dương, điều đó ngụ ý rằng các doanh nghiệp đã nhận ra giá trị dài hạn của KTTN hoặc đã tìm cách tối ưu hóa chi phí triển khai, làm cho chi phí không còn là yếu tố cản trở chính. Điều này thách thức quan điểm rằng chi phí là một biến độc lập tiêu cực mạnh mẽ trong các mô hình vận dụng KTQT/KTTN, như Trần Ngọc Hùng (2016) đã từng kiểm chứng.

  4. Luận án có cung cấp giao thức tái tạo (replication protocol) không? Luận án không cung cấp một "giao thức tái tạo" chính thức theo nghĩa một tài liệu riêng biệt. Tuy nhiên, các phần "Phương pháp nghiên cứu", "Thiết kế nghiên cứu", "Quy trình nghiên cứu rigorous", và "Data và phân tích" mô tả rất chi tiết các bước thực hiện. Cụ thể, luận án đã cung cấp:

    • Phương pháp luận: "kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và phương pháp nghiên cứu định lượng".
    • Chiến lược lấy mẫu: "phương pháp chọn mẫu phân tầng; các đơn vị trực thuộc được chia ra 2 nhóm: nhóm doanh nghiệp sản xuất và nhóm các doanh nghiệp thương mại khu vực. Từ 2 danh sách này, tác giả tiến hành chọn mẫu ngẫu nhiên."
    • Dụng cụ thu thập dữ liệu: "Phiếu phỏng vấn sâu dành cho nhà quản lý các cấp trong DN (Phụ lục 2.3a)", "Phiếu khảo sát thứ nhất (Phụ 2.4a)... bao gồm 31 câu hỏi về mức độ ảnh hưởng của sáu biến đôc lập...".
    • Phần mềm và kỹ thuật phân tích: "sử dụng phần mềm SPSS 21, trong đó tiến hành kiểm định độ tin cậy của thang đo, phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi quy đa biến". Mức độ chi tiết này, cùng với các phụ lục về phiếu khảo sát, đủ để các nhà nghiên cứu khác có thể tái tạo nghiên cứu với những điều chỉnh nhỏ về ngữ cảnh.

  5. Chương trình nghiên cứu 10 năm có được phác thảo không? Luận án không phác thảo một chương trình nghiên cứu cụ thể cho 10 năm, nhưng trong phần "Limitations và Future Research", nó đã đưa ra các "hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài" với 4-5 hướng cụ thể. Các hướng này, khi được tổng hợp, có thể hình thành nền tảng cho một chương trình nghiên cứu dài hạn, bao gồm:

    • Mở rộng nghiên cứu sang các ngành và loại hình doanh nghiệp khác (ví dụ, các tập đoàn khác, các doanh nghiệp vừa và nhỏ).
    • Ứng dụng các phương pháp định lượng phức tạp hơn như SEM.
    • Thực hiện các nghiên cứu theo chiều dọc để theo dõi sự phát triển của KTTN qua thời gian.
    • Nghiên cứu vai trò của công nghệ mới và chuyển đổi số trong KTTN.
    • Thực hiện nghiên cứu so sánh quốc tế để hiểu bối cảnh đa dạng. Các đề xuất này, nếu được tiếp tục theo đuổi, có thể kéo dài và định hình một chương trình nghiên cứu trong thập kỷ tới, tập trung vào việc làm sâu sắc thêm sự hiểu biết về KTTN trong bối cảnh toàn cầu hóa và số hóa.

Kết luận

Luận án này đại diện cho một công trình nghiên cứu toàn diện và có giá trị cao về tổ chức KTTN, mang lại nhiều đóng góp cụ thể và đo lường được:

  1. Hệ thống hóa lý luận KTTN: Luận án đã thành công trong việc hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về tổ chức KTTN, thống nhất năm nội dung cốt lõi của nó, giải quyết sự thiếu đồng bộ trong các tài liệu trước đây.
  2. Mô hình định lượng tiên phong: Luận án đã tiên phong trong việc sử dụng phương pháp hồi quy đa biến để định lượng mức độ ảnh hưởng của sáu nhân tố đến tổ chức KTTN tại Việt Nam, mang lại bằng chứng thực nghiệm vững chắc và đáng tin cậy.
  3. Giải pháp hoàn thiện KTTN cụ thể: Đưa ra các giải pháp hoàn thiện tổ chức KTTN được tùy chỉnh cho các đơn vị thuộc SABECO, bao gồm nhận diện TTTN, xây dựng dự toán, thu nhận/xử lý dữ liệu, và đặc biệt là tích hợp hệ thống khen thưởng và kỷ luật.
  4. Nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp: Các phát hiện và khuyến nghị của luận án có tiềm năng nâng cao đáng kể hiệu quả quản lý, tối ưu hóa chi phí và cải thiện khả năng ra quyết định tại các doanh nghiệp, góp phần tăng cường năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.
  5. Mở ra các hướng nghiên cứu mới: Luận án đã chỉ ra các khoảng trống và đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về KTTN, từ việc mở rộng phạm vi mẫu, áp dụng phương pháp luận tiên tiến hơn đến khám phá vai trò của công nghệ và nghiên cứu so sánh quốc tế.

Những đóng góp này đánh dấu một bước tiến trong việc phát triển lý thuyết và thực tiễn KTTN tại Việt Nam, đồng thời mở ra ít nhất ba luồng nghiên cứu mới: 1) Nghiên cứu định lượng các nhân tố ảnh hưởng đến KTTN trong các ngành và bối cảnh khác; 2) Phát triển các mô hình KTTN tích hợp công nghệ (ví dụ: AI, Big Data) và chuyển đổi số; 3) Nghiên cứu về tác động của hệ thống khen thưởng và kỷ luật lên hành vi quản lý trong KTTN.

Luận án có ý nghĩa toàn cầu bởi nó góp phần vào sự hiểu biết chung về KTTN trong các nền kinh tế đang phát triển, nơi các thách thức về quản trị thường phức tạp hơn. Di sản của nghiên cứu này có thể được đo lường bằng sự cải thiện đáng kể trong hiệu suất quản lý và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp áp dụng, cũng như bằng số lượng các công trình học thuật tiếp nối và trích dẫn trong tương lai.