Tác động quản lý nhân lực bền vững đến kết quả công việc - Ngành chế biến gỗ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI PHẠM VĂN THIỆU TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC BỀN VỮNG ĐẾN KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC CỦA NHÂN VIÊN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH CHẾ BIẾN GỖ VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ HÀ NỘI, NĂM 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI PHẠM VĂN THIỆU TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC BỀN VỮNG ĐẾN KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC CỦA NHÂN VIÊN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH CHẾ BIẾN GỖ VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản trị nhân lực Mã số: 9.04 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học 1: GS.TS Lê Quân Người hướng dẫn khoa học 2: TS. Phạm Ngọc Thành HÀ NỘI, NĂM 2024 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận án này là do cá nhân tôi tự thực hiện dưới sự hướng dẫn của giảng viên hướng dẫn, không vi phạm yêu cầu về tính trung thực trong nghiên cứu khoa học. Các số liệu, tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và đảm bảo độ tin cậy. Hà Nội, ngày …… tháng …… năm 2024 Tác giả luận án ii LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, nghiên cứu sinh xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới tập thể giảng viên hướng dẫn đã tận tình hướng dẫn, tạo điều kiện, giúp đỡ cá nhân tôi về mọi mặt để tôi có thể nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, hoàn thành luận án.

Tiếp đến, tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô phòng Quản lý đào tạo đã tận tình hỗ trợ tôi trong suốt thời gian làm nghiên cứu sinh tại Trường Đại học Lao động – Xã hội. Đồng thời, tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến quý Thầy, Cô khoa Quản lý nguồn nhân lực đã giúp đỡ, động viên, đưa ra những nhận xét, góp ý vô cùng quý báu để luận án của tôi được hoàn thiện. Xin được cảm ơn thầy, cô, anh, chị là các chuyên gia đã giúp tôi trong việc đưa ra ý kiến góp ý để hoàn thiện bảng hỏi khảo sát, đã có những nhận xét về kết quả nghiên cứu, về dự thảo khuyến nghị tôi đề xuất để phù hợp hơn với bối cảnh nghiên cứu. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các đáp viên, anh, chị, bạn, cựu sinh viên đã giúp đỡ tôi trong công tác thu thập dữ liệu để hoàn thành luận án.

Cuối cùng con xin gửi lời cảm ơn Bố, Mẹ, cảm ơn Vợ và các anh, chị trong gia đình đã động viên, tạo mọi điều kiện giúp đỡ con để luận án được hoàn thành. Xin tri ân! Tác giả luận án iii MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lý do lựa chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án.

Kết cấu của luận án. 11 Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC BỀN VỮNG ĐẾN KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC CỦA NHÂN VIÊN .1 Tổng quan nghiên cứu về quản lý nguồn nhân lực bền vững .2 Tổng quan nghiên cứu về kết quả thực hiện công việc .3 Tổng quan nghiên cứu về tác động của quản lý nguồn nhân lực bền vững đến kết quả thực hiện công việc .1 Tác động trực tiếp của quản lý nguồn nhân lực bền vững đến kết quả thực hiện công việc .2 Tác động gián tiếp của quản lý nguồn nhân lực bền vững đến kết quả thực hiện công việc thông qua cảm nhận sự hỗ trợ tổ chức và chia sẻ tri thức .4 Khoảng trống nghiên cứu. 32 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC BỀN VỮNG ĐẾN KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC CỦA NHÂN VIÊN .1 Quản lý nguồn nhân lực bền vững .2 Kết quả thực hiện công việc .3 Cảm nhận sự hỗ trợ tổ chức .4 Chia sẻ tri thức .1 Lý thuyết trao đổi xã hội .2 Lý thuyết hỗ trợ tổ chức .6 Tác động của quản lý nguồn nhân lực bền vững đến kết quả thực hiện công việc .7 Mô hình nghiên cứu. 59 Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Các bước nghiên cứu .2 Thang đo nghiên cứu .3 Nghiên cứu định tính .1 Nghiên cứu định tính lần thứ nhất .2 Nghiên cứu định tính lần thứ hai .4 Nghiên cứu định lượng.

77 Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC BỀN VỮNG ĐẾN KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC CỦA NHÂN VIÊN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH CHẾ BIẾN GỖ VIỆT NAM .1 Tổng quan ngành chế biến gỗ Việt Nam .1 Đặc điểm ngành chế biến gỗ .2 Thực trạng lao động ngành chế biến gỗ .3 Cơ hội và thách thức đối với ngành chế biến gỗ Việt Nam .2 Phân tích thống kê mô tả .1 Thống kê mô tả đặc điểm nhân khẩu học .2 Thống kê mô tả biến tiềm ẩn trong mô hình nghiên cứu .3 Đánh giá mô hình đo lường.4 Đánh giá mô hình cấu trúc. 118 Chương 5: THẢO LUẬN VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT KHUYẾN NGHỊ.1 Thảo luận về kết quả nghiên cứu .1 Khuyến nghị về quản lý nguồn nhân lực bền vững .2 Khuyến nghị nâng cao cảm nhận sự hỗ trợ tổ chức .3 Khuyến nghị tăng cường chia sẻ tri thức .3 Đóng góp mới của luận án .1 Đóng góp về mặt lý luận .2 Đóng góp về mặt thực tiễn .4 Hạn chế của luận án và hướng nghiên cứu tiếp theo. 146 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ. 149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

150 vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1 Chương trình phỏng vấn định tính giai đoạn thứ nhất.2 Chương trình phỏng vấn định tính giai đoạn thứ hai.3 Tổng hợp thang đo các biến nghiên cứu .4 Chương trình phỏng vấn định tính lần 2 .1 Mã ngành chế biến gỗ .2 Số lượng cơ sở chế biến gỗ ở Việt Nam .3 Tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp ngành chế biến gỗ Việt Nam .4 Năng lực ngành chế biến gỗ .5 Tỷ trọng lao động theo loại hình doanh nghiệp .6 Kích thước mẫu khảo sát theo độ tuổi .7 Phân bổ doanh nghiệp theo tỉnh, thành phố.8 Quản lý nguồn nhân lực tuân thủ pháp luật .9 Quản lý nguồn nhân lực định hướng nhân viên.10 Quản lý nguồn nhân lực tạo thuận lợi trách nhiệm xã hội doanh nghiệp .11 Tuyển dụng xanh .12 Đào tạo và sự tham gia xanh.13 Quản lý hiệu suất và thù lao xanh.14 Cảm nhận sự hỗ trợ tổ chức .15 Chia sẻ tri thức .16 Kết quả thực hiện công việc của nhân viên .17 Hệ số tải ngoài (outer loadings) .18 Hệ số mức độ tin cậy nhất quán nội bộ và sự hội tụ.19 Ma trận hệ số tải chéo .20 Giá trị phân biệt tiêu chuẩn Fornell – Larcker.21 Giá trị phân biệt HTMT .22 Giá trị kiểm định chỉ số HTMT .23 Giá trị VIF (Variance Inflation Factor) .24 Giá trị kiểm định P values .25 Hệ số tải ngoài (outer loadings) .26 Hệ số mức độ tin cậy nhất quán nội bộ và sự hội tụ.27 Ma trận hệ số tải chéo .28 Giá trị phân biệt tiêu chuẩn Fornell – Larker .29 Giá trị phân biệt HTMT .30 Giá trị kiểm định chỉ số HTMT .31 Giá trị VIF (Variance Inflation Factor) .33 Mức độ ý nghĩa của hệ số hồi quy đường dẫn .34 Kiểm định mức độ tác động gián tiếp.36 Tổng hợp kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu .125 viii DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất.1 Các bước nghiên cứu.1 Doanh nghiệp chế biến gỗ phân bổ theo vùng kinh tế .2 Số lao động ngành chế biến gỗ giai đoạn 2015-2021 .3 Thu nhập bình quân 1 tháng của người lao động .4 Kích thước mẫu khảo sát theo giới tính .5 Kích thước mẫu khảo sát theo trình độ học vấn.6 Kích thước mẫu khảo sát theo địa bàn .7 Kích thước mẫu khảo sát theo quy mô doanh nghiệp .8 Kích thước mẫu khảo sát theo thâm niên làm việc .9 Kết quả xử lý biến bậc cao quản lý nguồn nhân lực bền vững .10 Mô hình nghiên cứu .11 Kết quả mô hình nghiên cứu. Lý do lựa chọn đề tài Trong những năm gần đây, chúng ta đã được chứng kiến sự vươn lên mạnh mẽ của ngành chế biến gỗ trong đóng góp giá trị xuất khẩu của Việt Nam, trung bình mỗi năm ngành công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam thu về hơn 10 tỷ đô la, đưa Việt Nam trở thành nước xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ lớn thứ 5 trên thế giới, xếp thứ 2 châu Á, đứng đầu khu vực Đông Nam Á (Nguyễn Tri, 2024). Thị trường xuất khẩu chính là Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu. Không chỉ đem lại giá trị tài chính, sự phát triển của ngành chế biến gỗ còn giúp giảm nghèo đáng kể, giải quyết việc làm và cải thiện sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương (Zada và cộng sự, 2019).

Tuy nhiên, ngành chế biến gỗ hiện tại cũng đối mặt nhiều khó khăn, thách thức như: Năng suất lao động trong ngành chế biến gỗ của Việt Nam còn thấp, bằng 50% của Philippines, 40% năng suất lao động Trung Quốc và chỉ bằng 20% năng suất lao động của Liên Minh Châu Âu (Đỗ Hải, 2021); Thị trường các nước nhập khẩu chính đồ gỗ Việt Nam có các quy định về sản phẩm nhập khẩu ngày càng khắt khe, và được lập lên như hàng rào kỹ thuật liên quan đến phát triển bền vững, phát triển xanh và sạch như chỉ thị về báo cáo phát triển bền vững của doanh nghiệp tại Liên minh châu Âu, Ủy ban chứng khoán và giao dịch tại Mỹ, quản lý dữ liệu về ESG – môi trường, xã hội và quản trị (Cao Thị Cẩm & Trần Lê Huy, 2024). Yêu cầu doanh nghiệp chế biến gỗ cung cấp minh chứng tình trạng sử dụng lao động, tiền lương, xử lý chất thải, chứng chỉ SA 8000,… (Việt Dương, 2024). Bên cạnh đó, bài học kinh nghiệm hiện tiền của ngành may mặc khi không đáp ứng các tiêu chuẩn xanh nên bị mất đơn hàng vào quốc gia Bangladesh, cần được rút ra cho ngành chế biến gỗ ở Việt Nam. Việc duy trì và phát triển ngành chế biến gỗ theo hướng bền vững là một yêu cầu cấp thiết, và quản lý nguồn nhân lực bền vững là một nhân tố 2 quan trọng trong quá trình này.