Luận án TS: Nghiên cứu kỹ năng lãnh đạo và hiệu quả kinh doanh doanh nghiệp dệt may Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG -----o0o----- LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO VÀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP DỆT MAY VIỆT NAM Ngành: Quản trị Kinh doanh TRẦN THỊ BÍCH NHUNG Hà Nội – năm 2020 Luận án tiến sĩ Kinh tế BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG -----o0o----- LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO VÀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP DỆT MAY VIỆT NAM Ngành: Quản trị Kinh doanh Mã số: 9340101 Nghiên cứu sinh: Trần Thị Bích Nhung Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Nguyễn Xuân Minh Luận án tiến sĩ Kinh tế LỜI CÁM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ CHƯƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU.1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Tổng quan tình hình nghiên cứu.1 Nghiên cứu liên quan đến kỹ năng lãnh đạo.2 Nghiên cứu liên quan đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.3 Mối quan hệ giữa lãnh đạo và hiệu quả lãnh đạo, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.3 Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu và xác định khoảng trống nghiên cứu .4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.1 Mục đích nghiên cứu.2 Nhiệm vụ nghiên cứu .5 Câu hỏi nghiên cứu .6 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .7 Phương pháp nghiên cứu .8 Kết cấu của luận án.19 Tiểu kết chương 1. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU.1 Cơ sở lý thuyết về kỹ năng lãnh đạo.1 Khái niệm về lãnh đạo và nhà lãnh đạo.2 Khái niệm kỹ năng lãnh đạo.3 Các cấp lãnh đạo trong doanh nghiệp.4 Các yếu tố cấu thành kỹ năng lãnh đạo.2 Cơ sở lý thuyết về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.1 Khái niệm hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.2 Hệ thống đo lường hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.37 Luận án tiến sĩ Kinh tế 2.3 Một số đặc trưng của hệ thống đo lường hiệu quả kinh doanh.4 Một số yêu cầu đối với các chỉ tiêu đo lường hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp .3 Ảnh hưởng của kỹ năng lãnh đạo đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp .4 Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết nghiên cứu.1 Mô hình nghiên cứu tổng quát .2 Mô hình nghiên cứu chi tiết và các giả thuyết nghiên cứu.48 Tiểu kết chương 2.52 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Quy trình nghiên cứu.2 Giai đoạn 1- xây dựng và mã hóa thang đo.1 Thang đo kỹ năng lãnh đạo và mã hóa thang đo.2 Thang đo hiệu quả kinh doanh và mã hóa thang đo .3 Nghiên cứu định tính.2 Đánh giá kết quả, điều chỉnh thang đo, thiết kế bảng câu hỏi chính thức.4 Nghiên cứu định lượng và viết báo cáo .1 Thực hiện khảo sát chính thức.2 Kiểm tra và hoàn thiện dữ liệu, kiểm định thang đo, kiểm định mô hình, giả thuyết nghiên cứu và viết báo cáo.70 Tiểu kết chương 3 .75 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Tổng quan về ngành dệt may Việt Nam.1 Chỉ số sản xuất công nghiệp và xuất khẩu.2 Thị trường chủ yếu.3 Phương thức sản xuất chủ yếu.4 Lao động trong ngành dệt may.5 Số lượng và quy mô doanh nghiệp trong ngành dệt may.6 Một số chỉ tiêu tài chính của một số doanh nghiệp dệt may tiêu biểu.2 Thống kê mô tả mẫu.79 Luận án tiến sĩ Kinh tế 4.3 Kết quả kiểm định thang đo.1 Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha.2 Kết quả kiểm định EFA.3 Kết quả kiểm định CFA.4 Kết quả khảo sát thực trạng kỹ năng lãnh đạo tại các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.5 Kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu.1 Kiểm định mô hình SEM sự ảnh hưởng của kỹ năng lãnh đạo đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.2 Kiểm định ước lượng mô hình bằng Bootstrap.3 Kiểm định mở rộng mô hình nghiên cứu.4 Kiểm định phương sai đa biến 1 chiều.109 Tiểu kết chương 4.110 CHƯƠNG 5: MỘT SỐ THẢO LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .1 Thảo luận về các kết quả nghiên cứu chính của luận án.1 Thực trạng về tầm quan trọng và mức độ thực hiện các kỹ năng của nhà lãnh đạo tại các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.2 Sự ảnh hưởng của kỹ năng lãnh đạo đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.2 Một số kiến nghị của tác giả liên quan đến đề tài nghiên cứu cho các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.1 Phát triển kỹ năng lãnh đạo thông qua các chương trình đào tạo.2 Phát triển kỹ năng lãnh đạo thông qua học tập từ kinh nghiệm thực tế.3 Phát triển kỹ năng lãnh đạo thông qua tự trau dồi từ bản thân nhà lãnh đạo.3 Một số đóng góp của đề tài.4Định hướng nghiên cứu tiếp theo của tác giả.134 Tiểu kết chương 5. 136 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.139 TÀI LIỆU THAM KHẢO.140 Luận án tiến sĩ Kinh tế DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC.151 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tiếng Việt Tiếng Anh CFA Phân tích nhân tố khẳng định Confirmatory Factor Analysis DN Doanh nghiệp DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa EFA Phân tích nhân tố khám phá Exploratory Factor Analysis KH Khách hàng ROA Tỷ suất sinh lợi trên tài sản Return on Assets ROE Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu Return on Equity ROI Tỷ suất sinh lợi trên vốn đầu tư Return on Investment SEM Mô hình cấu trúc tuyến tính Structural Equation Modeling SMEs Các doanh nghiệp nhỏ và vừa Small and Medium Enterprises Tp.HCM Thành phố Hồ Chí Minh Luận án tiến sĩ Kinh tế DANH MỤC BẢNG BIỂU St Tên bảng Trang t 1 Bảng 3.1: Thang đo kỹ năng lãnh đạo và mã hóa thang đo 58 2 Bảng 3.2: Thang đo hiệu quả kinh doanh và mã hóa thang đo 64 3 Bảng 3.3: Thang đo hiệu quả kinh doanh điều chỉnh và mã hóa thang 67 đo 4 Bảng 4.1: Chỉ số sản xuất công nghiệp và xuất khẩu hàng dệt may 76 Việt Nam từ 2013 đến năm 2018 5 Bảng 4.2: Thị trường xuất khẩu chủ yếu của ngành dệt may Việt Nam 77 từ năm 2013 đến năm 2018 6 Bảng 4.3: Chỉ tiêu tài chính của một số doanh nghiệp dệt may tiêu 79 biểu 7 Bảng 4.4: Thống kê mô tả mẫu 80 8 Bảng 4.5: Kết quả kiểm định lần 1 Cronbach’s Alpha thang đo kỹ 83 năng lãnh đạo 9 Bảng 4.6: Kết quả Cronbach’s Alpha lần 2 thang đo kỹ năng nhận 83 thức 10 Bảng 4.7: Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha thang đo hiệu quả 84 kinh doanh 11 Bảng 4.8: Ma trận Pattern thang đo kỹ năng lãnh đạo 85 12 Bảng 4.9: Ma trận Pattern thang đo hiệu quả kinh doanh của doanh 86 nghiệp 13 Bảng 4.10: Ma trận Pattern chung cả 2 thang đo 88 14 Bảng 4.11: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu 89 thị trường đối với thang đo kỹ năng lãnh đạo 15 Bảng 4.12: Kết quả tính độ tin cậy tổng hợp và tổng phương sai trích 91 đối với thang đo kỹ năng lãnh đạo 16 Bảng 4.13: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu 92 thị trường đối với thang đo hiệu quả kinh doanh 17 Bảng 4.14: Kết quả tính độ tin cậy tổng hợp và tổng phương sai trích 92 Luận án tiến sĩ Kinh tế đối với thang đo hiệu quả kinh doanh 18 Bảng 4.15: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu 94 thị trường 19 Bảng 4.16: Kết quả tính độ tin cậy tổng hợp và tổng phương sai trích 94 tổng thể 2 thang đo 20 Bảng 4.17: Kết quả đánh giá về tầm quan trọng và mức độ thực hiện 97 các kỹ năng của nhà lãnh đạo tại các doanh nghiệp dệt may Việt Nam 21 Bảng 4.18: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu 99 thị trường đối với mô hình nghiên cứu chi tiết của luận án 22 Bảng 4.19: Kết quả phân tích mô hình SEM chi tiết sự ảnh hưởng của 100 kỹ năng lãnh đạo đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp dệt may Việt Nam 23 Bảng 4.20: Kết luận về các giả thuyết nghiên cứu 102 24 Bảng 4.21: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu 103 thị trường đối với mô hình nghiên cứu tổng quát của luận án 25 Bảng 4.22: Các trọng số chưa chuẩn hóa phân tích Bootstrap 104 26 Bảng 4.23: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình nghiên cứu 105 mở rộng với dữ liệu thị trường (lần 1) 27 Bảng 4.24: Kết quả phân tích SEM lần 1 mô hình nghiên cứu mở 105 rộng 28 Bảng 4.25: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình nghiê ncứu 106 mở rộng với dữ liệu thị trường (lần 2) 29 Bảng 4.26: Kết quả phân tích SEM lần 2 mô hình nghiên cứu mở 106 rộng Luận án tiến sĩ Kinh tế DANH MỤC HÌNH St Tên hình trang t 1 Hình 4.1: Mô hình phân tích CFA thang đo kỹ năng lãnh đạo 91 2 Hình 4.2: Mô hình phân tích CFA thang đo hiệu quả kinh doanh 93 3 Hình 4.3: Mô hình phân tích CFA tổng thể 2 thang đo 95 4 Hình 4.4: Phân tích SEM mô hình nghiên cứu chi tiết 100 5 Hình 4.5 Phân tích SEM mô hình nghiên cứu tổng quát 103 6 Hình 4.6: Phân tích SEM đối với mô hình nghiên cứu mở rộng lần 2 108 Luận án tiến sĩ Kinh tế DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Stt Tên sơ đồ, biểu đồ Trang Danh mục sơ đồ 1 Sơ đồ 1.1: Kỹ năng lãnh đạo trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh 7 của Việt Nam 2 Sơ đồ 2.1: Các yếu tố cấu thành kỹ năng lãnh đạo của Mumford và cộng 32 sự 3 Sơ đồ 2.2: Khung đo lường hiệu quả kinh doanh của Brown 39 4 Sơ đồ 2.3: Ảnh hưởng của kỹ năng lãnh đạo đến hiệu quả lãnh đạo theo 43 Kehinde, J.4: Ảnh hưởng của kỹ năng đến hiệu quả lãnh đạo của Md Atiqur 44 Rahman Sarker và cộng sự 6 Sơ đồ 2.5: Ảnh hưởng của kỹ năng lãnh đạo đến hiệu quả kinh doanh tại 45 các DNNVV trên địa bàn Hà Nội của Đỗ Anh Đức 7 Sơ đồ 2.6: Ảnh hưởng của kỹ năng lãnh đạo đến hiệu quả kinh doanh tại 46 các DNNVV khu vực Bắc Miền Trung của Lê Thị Phương Thảo 8 Sơ đồ 2.7: Mô hình nghiên cứu tổng quát 47 9 Sơ đồ 2.8: Mô hình nghiên cứu chi tiết của luận án 52 10 Sơ đồ 3.1: Quy trình nghiên cứu 54 Danh mục biểu đồ 1 Biểu đồ 4.1: Ma trận GAP về tầm quan trọng và mức độ thực hiện các 98 kỹ năng lãnh đạo 2 Biểu đồ 5.1: Ma trận GAP về tầm quan trọng và mức độ thực hiện các 114 kỹ năng nhận thức 3 Biểu đồ 5.