Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên các trường đại học tỉnh Quảng Ngãi - Luận án tiến sĩ quản trị kinh doanh

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NGỌC NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN DỰ ĐỊNH KHỞI SỰ KINH DOANH CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC TỈNH QUẢNG NGÃI LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI – 2019 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NGỌC NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN DỰ ĐỊNH KHỞI SỰ KINH DOANH CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC TỈNH QUẢNG NGÃI Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Nguyễn An Hà 2. Mai Hà HÀ NỘI – 2019 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của bản thân với sự giúp đỡ của 02 giáo viên hướng dẫn. Những thông tin, số liệu, dữ liệu trong luận án được trích dẫn rõ ràng, đầy đủ về nguồn gốc.

Những số liệu thu thập và tổng hợp mà nghiên cứu sinh thực hiện đảm bảo tính khách quan, trung thực. Kết quả nghiên cứu của luận án được nghiên cứu sinh công bố trên các tạp chí không trùng với bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Phương Ngọc luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU .1 Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN DỰ ĐỊNH KHỞI SỰ KINH DOANH. Tổng quan các nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước về nhân tố ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh.

Tổng quan các nghiên cứu ở nước ngoài. Tổng quan công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước. Đánh giá chung về tổng quan tình hình nghiên cứu và khoảng trống nghiên cứu .28 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 .31 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DỰ ĐỊNH KHỞI SỰ KINH DOANH, MÔ HÌNH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU. Cơ sở lý luận về dự định khởi sự kinh doanh.

Khởi sự kinh doanh. Dự định khởi sự kinh doanh. Các nhân tố ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên. Đề xuất mô hình và giả thuyết nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên.

Mô hình nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu. Kinh nghiệm thúc đẩy tinh thần khởi sự kinh doanh của sinh viên tại các trường đại học trên thế giới. Kinh nghiệm tại các trường đại học của Mỹ.

Kinh nghiệm tại các trường đại học của Phần Lan. Kinh nghiệm tại các trường đại học của Đức. Kinh nghiệm tại các trường đại học của Đài Loan .57 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 .59 Chương 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu.

Nghiên cứu sơ bộ. Xây dựng phiếu điều tra (bảng hỏi). Nghiên cứu định tính và định lượng sơ bộ. Kết quả nghiên cứu sơ bộ.

Nghiên cứu định lượng chính thức. Thu thập dữ liệu. Phương pháp xử lý dữ liệu. 78 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 .88 Chương 4: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN DỰ ĐỊNH KHỞI SỰ KINH DOANH CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC TỈNH QUẢNG NGÃI.

Tình hình về xây dựng và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian qua. Phân tích thực trạng về các nhân tố ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên các trường Đại học khu vực tỉnh Quảng Ngãi. Kiểm định độ tin cậy của thang đo và phân tích nhân tố khám phá ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên. Kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng Cronbach’s alpha.

Phân tích nhân tố khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis). Kiểm định mô hình và giả thuyết nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên các trường Đại học khu vực tỉnh Quảng Ngãi. Kiểm định mối quan hệ giữa các biến (hệ số tương quan Pearson). Phân tích hồi quy tuyến tính bội.

Kiểm định các giả thuyết của mô hình. Kiểm định sự khác biệt trong dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên theo một số đặc điểm riêng. Kiểm định sự khác biệt theo “Giới tính” của sinh viên. Kiểm định sự khác biệt theo “Ngành học” của sinh viên.

Kiểm định sự khác biệt theo “Năm học”. Kiểm định sự khác biệt theo “Nghề nghiệp của bố và/hoặc mẹ”. Thảo luận kết quả của mô hình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên các trường Đại học khu vực tỉnh Quảng Ngãi .118 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4 .126 Chương 5: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY DỰ ĐỊNH KHỞI SỰ KINH DOANH CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC TỈNH QUẢNG NGÃI. Quan điểm, định hướng của Đảng và Nhà nước về việc khuyến khích tinh thần và thúc đẩy hoạt động khởi sự kinh doanh.

Quan điểm của tác giả về định hướng thúc đẩy tinh thần, dự định khởi sự kinh doanh trong sinh viên. Một số giải pháp nâng cao nhận thức và thúc đẩy tinh thần khởi sự kinh doanh của sinh viên các trường Đại học khu vực tỉnh Quảng Ngãi. Nhóm giải pháp đối với bản thân sinh viên. Nhóm giải pháp đối với các trường đại học.

Đề xuất, kiến nghị đối với chính phủ và chính quyền địa phương.142 TIỂU KẾT CHƯƠNG 5 .147 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ .151 TÀI LIỆU THAM KHẢO .165 luan an DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT AB Attitude Toward Behavior Thái độ đối với hành vi BI Behavior Intention Dự định hành vi ĐH Đại học GEM Global Entrepreneurship Monitor KSKD Khởi sự kinh doanh KSDN Khởi sự doanh nghiệp PBC Perceived Behavirol Control Nhận thức kiểm soát hành vi TPB Theory of Planed Behavior Thuyết hành vi hoạch định TRA Theory of Reasoned Action Thuyết hành động hợp lý VCCI Vietnam Chamber of Commerce Phòng Thương mại và Công and Industry nghiệp Việt Nam SV Sinh viên UBND Ủy ban nhân dân luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Thang đo đặc điểm tính cách .2: Thang đo thái độ đối với hành vi kinh doanh .3: Thang đo nhận thức kiểm soát hành vi .4: Thang đo về sự hỗ trợ của giáo dục .5: Thang đo ý kiến người xung quanh .6: Thang đo địa vị xã hội của chủ doanh nghiệp .7: Thang đo dự định khởi nghiệp.8: Thang đo nguồn vốn .9: Thông tin mẫu nghiên cứu .10: Thông tin về các hoạt động trong - ngoài trường .1: Thái độ đối với hành vi kinh doanh của sinh viên .2: Cảm nhận của sinh viên về ý kiến của người xung quanh .3: Nhận thức của sinh viên về việc kiểm soát hành vi kinh doanh.4: Cảm nhận của sinh viên về vấn đề huy động vốn .5: Cảm nhận của sinh viên về môi trường giáo dục kinh doanh .6: Cảm nhận của sinh viên về địa vị xã hội của chủ doanh nghiệp .7: Đặc điểm tính cách của sinh viên khởi nghiệp .8: Mức độ đánh giá về dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên .9: Kết quả kiểm định độ tin cậy các thang đo bằng Cronbach’s alpha .10: Kết quả phân tích tương quan giữa các biến .11: Kết quả phân tích hồi quy .12: Kết luận về giả thuyết nghiên cứu .13: Kết quả tổng hợp kiểm định sự khác biệt theo “Giới tính” .14: Kết quả tổng hợp kiểm định sự khác biệt theo “Ngành học” .15: Kết quả tổng hợp kiểm định sự khác biệt theo “Năm học” .16: Kết quả tổng hợp kiểm định sự khác biệt theo “Nghề nghiệp của bố và/hoặc mẹ” .117 luan an DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ Hình 1.1: Mô hình kinh doanh giữa các sinh viên ở Bắc Âu và ở Mỹ. Mô hình dự định khởi nghiệp dựa trên giáo dục tinh thần kinh doanh .3: Mô hình tác động của các chương trình giáo dục kinh doanh đến dự định khởi nghiệp. Mô hình ý định khởi nghiệp kinh doanh của sinh viên trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ. Mô hình ý định khởi sự doanh nghiệp của sinh viên Khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Kinh tế - Luật.

Mô hình thuyết hành động hợp lý (TRA). Mô hình thuyết hành vi hoạch định (TPB). Mô hình dự định khởi nghiệp của Shapero – Krueger. Mô hình cấu trúc dự định khởi nghiệp .5: Mô hình lý thuyết các nhân tố ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên .1: Quy trình nghiên cứu .2: Quy trình xây dựng phiếu điều tra (bảng hỏi) .3: Mô hình lý thuyết các nhân tố ảnh hưởng đến dự định khởi sự kinh doanh của sinh viên .1: Kết quả tương quan tuyến tính của các thành phần trong mô hình nghiên cứu (Nguồn: Kết quả phân tích của tác giả) .1: Mức độ tham gia các hoạt động trong trường – ngoài trường .1: Biểu đồ phân tán phần dư chuẩn hóa và giá trị dự đoán chuẩn hóa .2: Biểu đồ tần số của phần dư chuẩn hóa .109 luan an MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Khởi sự kinh doanh đã và đang là câu chuyện thời sự - kinh tế của đất nước, là chìa khóa quan trọng để tăng trưởng kinh tế. Sự phát triển của doanh nghiệp nói chung và hệ thống doanh nghiệp nhỏ và vừa nói riêng là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế của đất nước. Các doanh nghiệp mới thành lập ngoài việc đóng góp vào sự tăng trưởng GDP của đất nước còn tạo ra nhiều việc làm mới, góp phần giải quyết các vấn đề xã hội. Tại Việt Nam, đóng góp của các doanh nghiệp mới, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ từ khu vực tư nhân chiếm gần 50% GDP và hàng năm thu hút khoảng 90% lao động mới vào làm việc [14].

Như vậy, để giải quyết vấn đề việc làm, giảm tỉ lệ thất nghiệp, đồng thời làm tăng tính năng động của nền kinh tế thì cần phải thúc đẩy hoạt động khởi sự kinh doanh. Trong những năm qua, Chính phủ đã đưa ra nhiều chương trình, chính sách khuyến khích và thúc đẩy thành lập doanh nghiệp, trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa với mục tiêu có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp hoạt động vào năm 2020.