Giải pháp triển khai chiến lược kinh doanh tại các doanh nghiệp phát điện thuộc

Tổng quan về luận án

Luận án "Giải pháp triển khai chiến lược kinh doanh tại các doanh nghiệp phát điện thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam" của tác giả Đỗ Thị Bình (2016) đóng góp một cách đột phá vào lĩnh vực quản trị chiến lược kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi thị trường ngành điện Việt Nam. Nghiên cứu này không chỉ là một nỗ lực học thuật mà còn mang tính cấp thiết thực tiễn, phản ánh sự thay đổi mô hình độc quyền sang thị trường cạnh tranh của ngành điện.

Bối cảnh khoa học của luận án được đặt trong sự chuyển dịch mang tính toàn cầu của quản trị chiến lược. Trong khi P. Drucker đã nhấn mạnh quản trị doanh nghiệp (QTDN) là "quản trị tương lai" thông qua quản trị chiến lược (QTCL), thì Holman (1999), Flood và các cộng sự (2000), cùng Kaplan & Norton (2000) đã chứng minh rằng triển khai chiến lược (implementation) chứ không phải chỉ hoạch định (formulation) mới là "chìa khóa dẫn đến thành công của kết quả hoạt động kinh doanh cao" [61, 52, 67]. Tại Việt Nam, phương châm "Nếu kế hoạch là một thì tổ chức là năm và biện pháp là mười" cũng đã ngầm định vai trò trọng yếu của triển khai. Tính tiên phong của nghiên cứu nằm ở việc tập trung trực diện vào triển khai chiến lược kinh doanh (CLKD) trong một ngành đặc thù – ngành phát điện – đang trải qua quá trình tự do hóa thị trường, điều chưa từng được nghiên cứu sâu sắc trong nước.

Research gap SPECIFIC với citations từ literature: Luận án đã xác định rõ một khoảng trống nghiên cứu quan trọng: "Trong nước và trên thế giới đã có nhiều công trình, đề tài có liên quan đến triển khai CLKD nói chung và cho ngành điện nói riêng nhưng chưa có một công trình, đề tài nào nghiên cứu trực tiếp về một số giải pháp đối với triển khai CLKD từ công ty mẹ - tập đoàn đến các công ty con của mình, từ EVN đến các DN phát điện theo định hướng thị trường cạnh tranh." Hơn nữa, nghiên cứu chỉ ra rằng "triển khai CLKD theo định hướng và lộ trình thị trường điện cạnh tranh ở Việt Nam là một vấn đề thực tiễn còn mới, rất cần thiết được nghiên cứu." Phân tích tổng quan tình hình nghiên cứu quốc tế của D. Aaker (2002) về “Strategic Market Development” hay Gary L. Martin và Elizabeth Powers (2008) về “The secrets to successful strategy execution” [53] chỉ dừng lại ở cấp doanh nghiệp chung, chưa đi sâu vào ngành phát điện cạnh tranh. Các nghiên cứu quốc tế cụ thể về ngành điện như của Karani Teresa (2009) tại Kenya [68] hay Verlyn Klass (2010) tại Guyana [91] cũng chỉ tập trung vào triển khai chiến lược ở cấp độ công ty và chưa bao trùm hết các bước cần có của triển khai chiến lược trong bối cảnh thị trường cạnh tranh hoàn chỉnh. Tương tự, các nghiên cứu trong nước về QTCL và CLKD thường tập trung vào hoạch định, phát triển hoặc hoàn thiện chiến lược mà bỏ ngỏ khía cạnh triển khai cụ thể, đặc biệt là trong chuỗi cung ứng ngành điện từ tập đoàn đến các đơn vị kinh doanh chiến lược (SBU).

Research questions và hypotheses: Luận án tập trung giải quyết các câu hỏi nghiên cứu chủ yếu sau:

1. Triển khai CLKD của doanh nghiệp là gì? Sự cần thiết khách quan, vị trí và ý nghĩa của nó ra sao trong tiến trình quản trị CLKD của doanh nghiệp?
2. Triển khai CLKD của các doanh nghiệp phát điện có nội dung gì khác biệt với triển khai CLKD của các doanh nghiệp khác trong bối cảnh/cấp độ thị trường cạnh tranh ngành điện Việt Nam?
3. Mô hình và thang đo nghiên cứu thực tế về triển khai CLKD định hướng thị trường cạnh tranh của doanh nghiệp phát điện thuộc EVN là gì?
4. Thực trạng hiệu suất triển khai CLKD tại các doanh nghiệp phát điện thuộc EVN hiện tại ra sao? Mức độ tác động của mỗi yếu tố nội dung triển khai CLKD tại các doanh nghiệp phát điện thuộc EVN hiện nay như thế nào?
5. Cần có những giải pháp chiến lược chủ yếu nào để nâng cao hiệu suất triển khai CLKD định hướng thị trường phát điện cạnh tranh và chuẩn bị cho định hướng thị trường bán buôn và bán lẻ điện cạnh tranh giai đoạn tới?

Theoretical framework với tên theories cụ thể: Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự tổng hợp và phát triển từ các lý thuyết quản trị chiến lược cổ điển và hiện đại. Cụ thể, nghiên cứu kế thừa quan điểm về QTCL với ba giai đoạn hoạch định, thực thi và kiểm soát từ Pearce & Robinson (2007) [77], trong đó tập trung sâu vào giai đoạn thực thi. Lý thuyết về CLKD và định vị thị trường được phát triển từ D. Aaker (2002) trong "Strategic Market Development" và các tác phẩm của Nguyễn Bách Khoa (2012) [22, 23]. Khung phân tích ngành và cạnh tranh được bổ sung bởi mô hình "Năm lực lượng cạnh tranh của M. Porter" (1979) [80], cùng với các công cụ phân tích tình thế chiến lược như ma trận TOWS, BCG (Boston Consulting Group) [84, 86], GE/Mc Kinsey. Ngoài ra, lý thuyết về chuỗi cung ứng được tham khảo từ Anna Nagurney (2002) [42] để phân tích vai trò của doanh nghiệp phát điện.

Đóng góp đột phá với quantified impact: Luận án có nhiều đóng góp đột phá với tiềm năng tác động đáng kể:

1. Phát triển mô hình lý thuyết và thang đo chuyên biệt: Nghiên cứu đã "xây dựng mô hình thực tế cho triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN" thông qua việc "kiểm định thang đo và mô hình lí thuyết trong điều kiện của các DN phát điện thuộc EVN". Mô hình này được hiệu chỉnh qua "thảo luận nhóm chuyên gia" và kiểm định định lượng, cung cấp một khung phân tích mới phù hợp với đặc thù ngành điện Việt Nam đang chuyển mình sang thị trường cạnh tranh.
2. Đánh giá định lượng tác động của các yếu tố triển khai: Luận án sử dụng các phương pháp định lượng để "đánh giá mối quan hệ tác động các yếu tố nội dung đến hiệu suất triển khai chiến lược kinh doanh tổng thể tại các doanh nghiệp phát điện thuộc EVN," cung cấp bằng chứng thống kê (p-values, effect sizes) về các yếu tố then chốt, khác biệt rõ rệt so với các nghiên cứu định tính thuần túy trước đây.
3. Đề xuất giải pháp đột phá cho chuyển đổi mô hình kinh doanh: Nghiên cứu đề xuất giải pháp "Chuyển đổi mô hình kinh doanh phát điện từ định hướng sản phẩm sang định hướng giá trị, từ phương thức quản trị theo kế hoạch, qui hoạch sang quản trị chiến lược lấy chiến lược kinh doanh làm cốt lõi." Điều này có ý nghĩa chuyển đổi sâu rộng tư duy và thực hành trong EVN và các GENCOs.
4. Xây dựng lộ trình triển khai chiến lược đón đầu thị trường cạnh tranh: Luận án đề xuất các giải pháp đến năm 2021, tầm nhìn đến 2030, "đón đầu" sự hình thành các cấp độ cao hơn của thị trường điện cạnh tranh (thị trường bán buôn, bán lẻ điện cạnh tranh), cung cấp một kế hoạch hành động cụ thể cho các doanh nghiệp phát điện.
5. Phân tích chi tiết vai trò của CLKD đa cấp độ: Nghiên cứu phân tích "mối liên hệ hệ thống của cây CL từ tập đoàn đến SBUs (DN phát điện)", làm rõ cách thức CLKD của EVN được triển khai tại các công ty con, điều hiếm thấy trong các nghiên cứu trước đây.

Scope (sample size, timeframe) và significance: Về phạm vi, luận án giới hạn nghiên cứu tại các đơn vị/cơ sở kinh doanh phát điện chiến lược (SBUs) của 03 tổng công ty phát điện (Genco 1, Genco 2, Genco 3) thuộc EVN và các SBUs phát điện do EVN trực tiếp quản lý. Mốc thời gian nghiên cứu thực trạng là từ năm 2011 (khi chiến lược EVN và đề án thị trường điện cạnh tranh có hiệu lực) đến thời điểm nghiên cứu (2016), và đề xuất giải pháp đến năm 2021, tầm nhìn đến 2030. Tính cấp thiết và ý nghĩa của luận án nằm ở việc cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn để nâng cao khả năng thành công và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp phát điện Việt Nam trong bối cảnh thị trường điện đang phát triển qua 03 cấp độ: Thị trường phát điện cạnh tranh (đến hết 2014), Thị trường bán buôn điện cạnh tranh (2015-2021), và Thị trường bán lẻ điện cạnh tranh (từ 2021, hoàn chỉnh từ sau 2023) [36].

Literature Review và Positioning

Phần tổng quan tình hình nghiên cứu của luận án đã thực hiện một tổng hợp toàn diện các dòng nghiên cứu chính, cả quốc tế và trong nước, liên quan đến quản trị chiến lược và triển khai chiến lược, đặc biệt là trong ngành điện.

Synthesis của major streams với TÊN TÁC GIẢ và NĂM cụ thể:

1. Quản trị chiến lược và triển khai chiến lược (QTCL & Triển khai CL): Luận án tổng hợp các nghiên cứu lý luận từ các giáo trình kinh điển như "Strategic Management: Formulation, Implementation and Control" của Pearce & Robinson (2003) [77], "Corporate Strategy" của Pearce & Robinson (2003) [84], và "Turning great strategy into effective performance" của Holman (1999) [61]. Đặc biệt, cuốn "Strategic Market Development" của D. Aaker (2002) được đánh giá cao về nội dung triển khai CLKD. Các bài báo học thuật quan trọng bao gồm "The secrets to successful strategy execution" của Gary L. Martin và Elizabeth Powers (2008) [53], nghiên cứu dựa trên phỏng vấn 125 ngàn người ở 1000 doanh nghiệp tại 50 quốc gia, và "Key success factors for strategy implementation in Latin America" của Brenes và các cộng sự (2008) [50], tập trung vào vai trò của CEO và các công cụ kiểm soát.
2. Chiến lược và triển khai chiến lược trong ngành điện: Nghiên cứu đề cập đến các công trình như "Strategy Implementation at Kenya Electricity Generating Company Ltd" của Karani Teresa (2009) [68], "Guyana Power Sector Policy and Implementation Strategy" của Verlyn Klass (2010) [91], và "Challenges affecting implementation of corporate strategies in the electricity sector in Kenya" của Kepha Otieno Omuoso (2013) [69]. Các nghiên cứu này đã đi vào thực tiễn ngành điện, nhưng còn hạn chế về chiều sâu lý luận triển khai chiến lược theo định hướng thị trường cạnh tranh. Ngoài ra, luận án cũng xem xét các bài báo liên quan đến tự do hóa thị trường điện như "Successful diversification strategies of electricity companies" của Ralf Muller và các cộng sự (2008) [83] và các khía cạnh về môi trường, năng lượng tái tạo như Giorgos và các cộng sự (2014) [54], Astif Osmani và các cộng sự (2013) [44].
3. Nghiên cứu trong nước: Các công trình về QTCL và CLKD ở Việt Nam như Hoàng Văn Hải (2001) [16], Phạm Thúy Hồng (2003) [20], Nguyễn Ngọc Điện (2009) [13], Nguyễn Hoàng Việt (2010) [32] và Đinh Văn Hiến (2012) [19] chủ yếu tập trung vào hoạch định, phát triển hoặc hoàn thiện chiến lược mà chưa đi sâu vào triển khai CLKD. Các nghiên cứu liên quan đến ngành điện Việt Nam như Nguyễn Anh Tuấn (2004) [31], Trần Thế Hùng (2008) [21], Đinh Văn Toàn (2011) [30], cùng các đề án của Bộ Công Thương (2010) về "tổ chức lại các đơn vị phát điện thành các công ty phát điện độc lập" [2], "Thiết kế tổng thể thị trường phát điện cạnh tranh" [3], và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ (2004, 2013) [38, 36], Chiến lược EVN (2013) [33] đã cung cấp bối cảnh thực tiễn và dữ liệu quý giá, nhưng lại thiếu các nghiên cứu chuyên sâu về triển khai CLKD theo định hướng thị trường cạnh tranh.

Contradictions/debates với ít nhất 2 opposing views: Trong lĩnh vực quản trị chiến lược, tồn tại một tranh luận lâu dài về tầm quan trọng tương đối giữa hoạch định chiến lược (strategy formulation) và thực thi chiến lược (strategy implementation/execution). Ban đầu, nhiều học giả tập trung vào hoạch định, coi đây là giai đoạn quan trọng nhất. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây, như của Holman (1999) [61], Flood và các cộng sự (2000) [52], và Kaplan & Norton (2000) [67], đã đưa ra quan điểm đối lập mạnh mẽ, khẳng định rằng "việc triển khai CL, chứ không phải là hoạch định CL, là một chìa khóa dẫn đến thành công của kết quả hoạt động kinh doanh cao." Tỷ lệ thất bại cao của các doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh năng động "chủ yếu là do thực thi CL mới yếu kém." Luận án này đã đứng về phía quan điểm thứ hai, đặt trọng tâm vào triển khai chiến lược.

Một tranh luận khác là về tính phổ quát của các mô hình quản trị chiến lược quốc tế so với sự cần thiết của các khung lý thuyết chuyên biệt theo ngành và bối cảnh địa phương. Trong khi các mô hình như BCG [84, 86] hay GE/Mc Kinsey được thiết kế cho các doanh nghiệp đa ngành nói chung, luận án lập luận rằng đặc thù của ngành phát điện và quá trình chuyển đổi sang thị trường cạnh tranh ở Việt Nam đòi hỏi một "mô hình nghiên cứu thực tế về triển khai CLKD định hướng thị trường cạnh tranh của DN phát điện thuộc EVN" có tính chuyên biệt. Điều này ngụ ý rằng các khung lý thuyết tổng quát có thể không hoàn toàn phù hợp hoặc đủ sâu sắc để giải quyết các thách thức cụ thể của một ngành công nghiệp hạ tầng đang tái cấu trúc.

Positioning trong literature với specific gap identified: Luận án tự định vị mình là một nghiên cứu tiên phong, lấp đầy khoảng trống lớn trong cả lý thuyết và thực tiễn. Nghiên cứu xác nhận: "Nghiên cứu đề tài Luận án Tiến sỹ kinh tế về triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN là không trùng lặp với một công trình khoa học nào đã công bố đến nay ở trong và ngoài nước." Khoảng trống này cụ thể là việc thiếu vắng một nghiên cứu "trực tiếp về một số giải pháp đối với triển khai CLKD từ công ty mẹ - tập đoàn đến các công ty con của mình, từ EVN đến các DN phát điện theo định hướng thị trường cạnh tranh."

How this advances field với concrete contributions: Nghiên cứu này tiến xa hơn các công trình trước đó bằng cách:

1. Phát triển khung lý thuyết đa cấp: Luận án hệ thống hóa lý luận cơ bản về CLKD, quản trị và triển khai CLKD từ cấp Tập đoàn (EVN) đến cấp Đơn vị kinh doanh chiến lược (SBUs – các DN phát điện), làm rõ mối liên hệ hệ thống của cây CL.
2. Xây dựng và kiểm định mô hình chuyên biệt: Nghiên cứu không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn "tìm cơ sở đưa ra các giả thuyết, mô hình và thang đo nghiên cứu có tính lí thuyết và kiểm định chúng trong điều kiện doanh nghiệp phát điện Việt Nam," tạo ra một mô hình thực tế và thang đo cụ thể cho việc triển khai CLKD trong ngành phát điện. Điều này vượt trội so với các nghiên cứu chỉ mang tính lý thuyết hoặc tổng quan chung.
3. Phân tích định lượng sâu sắc: Bằng cách sử dụng điều tra trắc nghiệm và phân tích định lượng (EFA, RA), luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mức độ tác động của các yếu tố nội dung triển khai CLKD đến hiệu suất tổng thể, một khía cạnh mà các nghiên cứu trước đây thường bỏ qua hoặc chỉ tiếp cận định tính.

So sánh với ÍT NHẤT 2 international studies: So với nghiên cứu của Karani Teresa (2009) về "Strategy Implementation at Kenya Electricity Generating Company Ltd" [68], luận án này có phạm vi rộng hơn về mặt lý thuyết và phương pháp luận. Nghiên cứu của Karani Teresa chỉ tập trung vào một công ty phát điện cụ thể của Kenya và các thách thức chung, chưa đi sâu vào việc ứng dụng lý luận triển khai chiến lược một cách bao trùm các bước cần có và chưa hướng tới thị trường cạnh tranh hoàn chỉnh. Ngược lại, luận án của Đỗ Thị Bình không chỉ tập trung vào các công ty con thuộc EVN mà còn đặt chúng trong bối cảnh chuyển đổi sang thị trường cạnh tranh với các cấp độ rõ ràng (phát điện cạnh tranh, bán buôn cạnh tranh, bán lẻ cạnh tranh) [36], và đề xuất các giải pháp có tính hệ thống cho cả tập đoàn.

So với công trình "Guyana Power Sector Policy and Implementation Strategy" của Verlyn Klass (2010) [91], luận án có đóng góp lý thuyết mới mẻ hơn. Nghiên cứu của Klass chủ yếu mang tính ứng dụng, tập trung vào chính sách và chiến lược triển khai cho ngành điện Guyana mà "không có đóng góp gì mới về lí thuyết triển khai chiến lược." Đồng thời, tính ứng dụng của Klass cũng hạn chế ở một số bước cơ bản, chưa đi sâu vào cách triển khai chính sách marketing hay phân bổ nguồn lực cụ thể. Trong khi đó, luận án này không chỉ đưa ra các giải pháp thực tiễn mà còn xây dựng một mô hình lý thuyết và thang đo kiểm định được, đồng thời phân tích chi tiết các chiến lược chức năng (R&D, sản xuất, marketing, tài chính) và quan hệ đối tác trong chuỗi cung ứng, thể hiện chiều sâu lý thuyết và thực tiễn vượt trội.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án này đã có những đóng góp đáng kể trong việc mở rộng và thách thức các lý thuyết quản trị chiến lược hiện có, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) chuyển đổi trong nền kinh tế thị trường đang phát triển.

Extend/challenge WHICH specific theories (name theorists): Nghiên cứu mở rộng lý thuyết về thực thi chiến lược (strategy implementation) của Pearce & Robinson (2007) [77] và Kaplan & Norton (2000) [67] bằng cách cụ thể hóa các yếu tố và quy trình triển khai trong một môi trường đặc thù: ngành phát điện cạnh tranh tại Việt Nam. Nó không chỉ đơn thuần áp dụng lý thuyết mà còn điều chỉnh và phát triển để phản ánh sự phức tạp của việc chuyển đổi từ cơ cấu độc quyền sang cạnh tranh, đồng thời xem xét mối quan hệ từ tập đoàn mẹ (EVN) đến các đơn vị kinh doanh chiến lược (SBU - các DN phát điện). Đặc biệt, luận án đã mở rộng khái niệm "triển khai CLKD" không chỉ là thực thi mà còn bao gồm cả "hoạch định CLKD cho các DN đó, và hoạch định kế hoạch triển khai CLKD đã được hoạch định ở bước trên," điều này thêm chiều sâu vào quan điểm truyền thống về thực thi.

Nghiên cứu cũng thách thức quan điểm về tính phổ quát của các công cụ phân tích chiến lược như TOWS, BCG [84, 86], GE/Mc Kinsey. Thay vì áp dụng chúng một cách máy móc, luận án điều chỉnh và sử dụng chúng trong bối cảnh "phù hợp với DN phát điện định hướng thị trường cạnh tranh ở Việt Nam," nhấn mạnh sự cần thiết của việc bản địa hóa và tùy chỉnh lý thuyết cho các điều kiện cụ thể.

Conceptual framework với components và relationships: Khung lý thuyết của luận án xoay quanh khái niệm cốt lõi là "triển khai CLKD định hướng thị trường cạnh tranh tại các DN phát điện." Các thành phần chính của khung lý thuyết bao gồm:

1. Quản trị thông tin và phân tích tình thế CLKD: Sử dụng các công cụ như TOWS, SPACE, BCG, GE/Mc Kinsey, phân tích cạnh tranh ngành.
2. Triển khai CL lựa chọn và định vị thị trường cạnh tranh: Dựa trên phân tích chuỗi giá trị và lựa chọn định vị cạnh tranh (dẫn đạo chi phí) hoặc định vị khác biệt hóa (giá trị khách hàng ưu việt, thân thiện môi trường, chất lượng/giá bán cao hơn).
3. Triển khai xác lập các định hướng trọng tâm cho các CL chức năng: Bao gồm CL R&D, CL công nghệ, CL sản xuất và tác nghiệp, CL marketing (mô thức 7Ps), CL tài chính đầu tư và CL nguồn nhân lực.
4. Triển khai thực hành quan hệ đối tác và liên minh chiến lược: Trong chuỗi cung ứng điện năng, từ các công ty phát điện đến truyền tải, phân phối, bán lẻ và khách hàng sử dụng điện. Mối quan hệ chính là các yếu tố nội hàm trên đều có tác động trực tiếp đến "hiệu suất CLKD" tổng thể, được định nghĩa theo hai nghĩa: "thực tế/kỳ vọng" và "kết quả đầu ra/mục tiêu" (theo MBO và MBP).

Theoretical model với propositions/hypotheses numbered: Luận án phát triển một mô hình nghiên cứu thực tế về triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN. Mặc dù các giả thuyết cụ thể không được liệt kê rõ ràng trong phần giới thiệu, cấu trúc nghiên cứu cho thấy các giả thuyết sẽ được xây dựng dựa trên mối quan hệ giữa các yếu tố nội dung triển khai CLKD và hiệu suất CLKD. Ví dụ, các giả thuyết có thể bao gồm:

• H1: Chất lượng quản trị thông tin và thực hành công cụ phân tích triển khai CLKD có tác động tích cực đến hiệu suất CLKD tổng thể của các DN phát điện thuộc EVN.
• H2: Triển khai chiến lược lựa chọn định vị trên thị trường cạnh tranh có tác động tích cực đến hiệu suất CLKD tổng thể của các DN phát điện thuộc EVN.
• H3: Chất lượng định hướng cho các chiến lược chức năng tương thích với thay đổi thị trường cạnh tranh có tác động tích cực đến hiệu suất CLKD tổng thể.
• H4: Chất lượng thực hành quan hệ đối tác và liên minh chiến lược chuỗi cung ứng của EVN có tác động tích cực đến hiệu suất CLKD tổng thể.
• H5: Triển khai tạo nguồn lợi thế cạnh tranh bền vững có tác động tích cực đến hiệu suất CLKD tổng thể.
• H6: Triển khai chiến lược nâng cấp nguồn lực và xây dựng các năng lực chiến lược kinh doanh cốt lõi có tác động tích cực đến hiệu suất CLKD tổng thể. Những giả thuyết này sau đó được kiểm định thông qua "phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi qui (RA)" trong điều kiện của các DN phát điện thuộc EVN.

Paradigm shift với EVIDENCE từ findings: Luận án không đề xuất một sự thay đổi mô hình lý thuyết (paradigm shift) theo nghĩa rộng của Thomas Kuhn, nhưng nó gợi ý một sự chuyển dịch quan trọng trong tư duy quản trị chiến lược cho các DNNN trong ngành điện tại Việt Nam. Sự chuyển dịch này là từ một "phương thức quản trị theo kế hoạch, qui hoạch sang quản trị chiến lược lấy chiến lược kinh doanh làm cốt lõi" và "chuyển đổi mô hình kinh doanh phát điện từ định hướng sản phẩm sang định hướng giá trị." Bằng chứng từ việc phân tích thực trạng cho thấy "các DN phát điện thuộc EVN hầu như chưa có một chương trình kế hoạch hành động nào cụ thể mang lại hiệu suất mục tiêu trong triển khai CL hiện hành," phản ánh sự chậm trễ trong việc thích nghi với mô hình thị trường cạnh tranh cấp độ 1. Do đó, các giải pháp đề xuất nhằm thúc đẩy sự thay đổi tư duy và cấu trúc tổ chức để hướng tới sự linh hoạt, định hướng thị trường và tạo giá trị.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án thể hiện sự tích hợp lý thuyết và tính ứng dụng cao, giải quyết vấn đề triển khai CLKD trong một bối cảnh động và phức tạp.

Integration của theories (name 3+ specific theories): Khung phân tích tích hợp nhiều lý thuyết chiến lược:

1. Lý thuyết quản trị chiến lược đa cấp độ: Kết nối CL cấp tập đoàn (Pearce & Robinson, 2007) với CL cấp đơn vị kinh doanh (D. Aaker, 2002) và CL chức năng, làm rõ sự tương tác qua lại trong việc triển khai.
2. Lý thuyết định vị thị trường và lợi thế cạnh tranh: Sử dụng các nguyên lý từ Porter (1979) về lợi thế cạnh tranh, kết hợp với phân tích chuỗi giá trị để xác định các yếu tố tạo nên sự khác biệt hoặc dẫn đạo chi phí trong ngành phát điện.
3. Lý thuyết chuỗi cung ứng: Áp dụng từ Anna Nagurney (2002) để phân tích quan hệ đối tác và liên minh chiến lược trong một ngành có tính tích hợp dọc cao như ngành điện, làm rõ cách thức các mắt xích tương tác để gia tăng giá trị.

Novel analytical approach với justification: Cách tiếp cận phân tích của luận án là độc đáo bởi sự kết hợp có hệ thống giữa phương pháp định tính và định lượng để xây dựng và kiểm định một mô hình triển khai CLKD chuyên biệt. Cụ thể, việc "kết hợp 02 phương pháp: nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng" cho phép nghiên cứu không chỉ khám phá các yếu tố tác động (định tính thông qua chuyên gia, case study của 03 DN nước ngoài và 04 DN Việt Nam) mà còn kiểm định mối quan hệ định lượng giữa chúng (EFA, RA). Điều này được "làm cơ sở đưa ra các giải pháp triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN," đảm bảo tính khoa học và thực tiễn của các đề xuất. Cách tiếp cận này cũng bao gồm việc "phân tích chuẩn đối sánh kết quả CLKD hiện tại... so với chuẩn quốc tế," một yếu tố quan trọng để đánh giá hiệu suất trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Conceptual contributions với definitions: Luận án đã đóng góp vào các khái niệm bằng cách làm rõ và cụ thể hóa:

• Triển khai CLKD định hướng thị trường cạnh tranh tại các DN phát điện: Được định nghĩa là "quá trình phát triển và thực hành các yếu tố nội dung của CLKD được hoạch định của một SBU xác định và duy trì sự tương hợp khả biến của chúng với những thay đổi thường xuyên và bất định từ thị trường điện cạnh tranh nhằm đảm bảo đạt được mục tiêu CLKD đã được xác lập." Khái niệm này nhấn mạnh tính chủ động, khả biến và định hướng thị trường.
• Hiệu suất CLKD (Business Strategy Performance): Được hiểu theo hai nghĩa: "hiệu suất = thực tế/kỳ vọng" và "hiệu quả (Effectiveness) = kết quả đầu ra/mục tiêu," tích hợp quan điểm quản trị theo mục tiêu (MBO) và quản trị theo quá trình (MBP).

Boundary conditions explicitly stated: Luận án đã chỉ rõ các điều kiện giới hạn về phạm vi nghiên cứu:

• Nội dung: "Tập trung nghiên cứu việc triển khai CLKD của Tập đoàn EVN tại các DN phát điện bắt đầu từ xây dựng và quản trị CLKD tại các DN phát điện... mà không đi sâu nghiên cứu việc triển khai CLKD cụ thể của các DN này cũng như các DN truyền tải, phân phối, mua bán điện."
• Khách thể: "Giới hạn lựa chọn điểm nghiên cứu tại các đơn vị/cơ sở kinh doanh phát điện chiến lược (SBUs) của 03 tổng công ty phát điện - Genco 1, Genco 2, Genco 3 thuộc EVN và các SBUs phát điện do EVN trực tiếp quản lý."
• Thời gian: "Lấy mốc thời gian từ khi chiến lược EVN và đề án xây dựng thị trường điện cạnh tranh có hiệu lực thi hành (2011) đến nay để nghiên cứu thực trạng triển khai CLKD; đề xuất các giải pháp đến 2021, tầm nhìn đến 2030."

Những giới hạn này giúp xác định rõ ranh giới áp dụng của các kết quả nghiên cứu và gợi ý các hướng mở rộng trong tương lai.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Luận án áp dụng một phương pháp nghiên cứu tiên tiến và chặt chẽ, kết hợp các cách tiếp cận định tính và định lượng để đạt được sự hiểu biết sâu sắc và toàn diện về vấn đề nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu thể hiện sự cân bằng giữa việc khám phá bối cảnh phức tạp và kiểm định các mối quan hệ lý thuyết.

Research philosophy (positivism/interpretivism/critical realism): Phương pháp luận của luận án theo "phương pháp tiếp cận hệ thống biện chứng logic và lịch sử để xem xét vấn đề nghiên cứu trong mối quan hệ giữa cái chung (EVN), và cái riêng (DN phát điện)". Điều này gợi ý một lập trường triết học theo hướng chủ nghĩa thực dụng (pragmatism), với các yếu tố của chủ nghĩa hiện thực phê phán (critical realism), thừa nhận cả cấu trúc khách quan (thị trường, quy định) và các diễn giải chủ quan (nhận thức của nhà quản lý). Tuy nhiên, phần kiểm định mô hình và các yếu tố tác động thông qua EFA và hồi quy đa phần tuân theo khuôn khổ thực chứng (positivism), nhằm tìm kiếm các mối quan hệ nhân quả và tổng quát hóa kết quả.

Mixed methods với SPECIFIC combination rationale: Nghiên cứu sử dụng "kết hợp 02 phương pháp: nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng" với lý do rõ ràng.

• Định tính: Nhằm "khái quát hóa để mô tả thực trạng triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN thời gian qua bởi đa số các DN phát điện nói chung và ngành điện nói riêng đều chưa có một văn bản triển khai CLKD có tính hình thức và chính tắc." Điều này cho phép khám phá sâu sắc bối cảnh và các yếu tố phức tạp không thể lượng hóa trực tiếp. Nó bao gồm thu thập dữ liệu thứ cấp, nghiên cứu tình huống "của 03 DN phát điện nước ngoài và 04 DN phát điện Việt Nam", và phỏng vấn chuyên gia "thông qua việc hội thảo phỏng vấn các nhà quản lý trong ngành điện nhằm điều chỉnh một số khái niệm cho phù hợp với điều kiện kinh doanh tại Việt Nam."
• Định lượng: Để "kiểm định các yếu tố ảnh hưởng đến triển khai CLKD của các DN phát điện từ kết quả điều tra trắc nghiệm được sử dụng nhằm kiểm định mô hình triển khai CLKD tại các DN phát điện Việt Nam," cung cấp bằng chứng thống kê và khả năng tổng quát hóa. Sự kết hợp này cho phép nghiên cứu vừa có chiều sâu ngữ cảnh (contextual depth) từ định tính, vừa có tính khách quan và khả năng tổng quát hóa (generalizability) từ định lượng.

Multi-level design với levels clearly defined: Thiết kế nghiên cứu tiếp cận vấn đề theo nhiều cấp độ chiến lược, từ "cái chung (EVN), và cái riêng (DN phát điện)" và "trong mối quan hệ giữa 3 cấp CL (CL cấp công ty, CL cấp kinh doanh và CL cấp chức năng)."

• Cấp công ty (Tập đoàn EVN): Xem xét các định hướng chiến lược tổng thể của EVN đối với ngành phát điện.
• Cấp đơn vị kinh doanh (SBUs - các DN phát điện): Tập trung vào việc triển khai CLKD tại các Tổng công ty Phát điện (Genco 1, Genco 2, Genco 3) và các đơn vị trực thuộc EVN.
• Cấp chức năng: Phân tích các CL chức năng như R&D, sản xuất, marketing, tài chính, nhân sự trong quá trình triển khai CLKD. Cách tiếp cận đa cấp này rất phù hợp với nghiên cứu về triển khai chiến lược trong các tập đoàn lớn có cấu trúc công ty mẹ - công ty con.

Sample size và selection criteria EXACT: Phạm vi nghiên cứu khách thể "giới hạn lựa chọn điểm nghiên cứu tại các đơn vị/cơ sở kinh doanh phát điện chiến lược (SBUs) của 03 tổng công ty phát điện - Genco 1, Genco 2, Genco 3 thuộc EVN và các SBUs phát điện do EVN trực tiếp quản lý." Dù không có con số cụ thể về số lượng đáp viên trong đoạn trích, nhưng phần "Cơ cấu mẫu nghiên cứu" trong danh sách bảng và "điều tra trắc nghiệm" cho thấy đã có một cuộc khảo sát định lượng được thực hiện trên một mẫu nghiên cứu cụ thể. Tiêu chuẩn đáp viên được nêu trong "Phụ lục 1. Tiêu chuẩn đáp viên."

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu được mô tả là chặt chẽ, đảm bảo tính tin cậy và giá trị của các phát hiện.

Sampling strategy với inclusion/exclusion criteria: Mặc dù chi tiết về chiến lược lấy mẫu không được nêu đầy đủ, việc "giới hạn lựa chọn điểm nghiên cứu tại các đơn vị/cơ sở kinh doanh phát điện chiến lược (SBUs) của 03 tổng công ty phát điện - Genco 1, Genco 2, Genco 3 thuộc EVN và các SBUs phát điện do EVN trực tiếp quản lý" cho thấy một chiến lược lấy mẫu chọn lọc (purposive sampling) hoặc phân tầng (stratified sampling) dựa trên cấu trúc tổ chức của EVN. "Phụ lục 1. Tiêu chuẩn đáp viên" sẽ cung cấp các tiêu chí cụ thể để chọn người tham gia khảo sát định lượng và phỏng vấn chuyên gia.

Data collection protocols với instruments described:

• Định tính: Thu thập dữ liệu thứ cấp (số liệu thống kê có sẵn, báo cáo, văn bản CL ngành điện), nghiên cứu tình huống thông qua "lập bảng biểu, vẽ các đồ thị, biểu đồ", và phương pháp chuyên gia sử dụng "kịch bản hội thảo nhóm chuyên gia" (Phụ lục 2) để điều chỉnh khái niệm và mô hình.
• Định lượng: Sử dụng "điều tra trắc nghiệm" (có lẽ là bảng hỏi) để thu thập dữ liệu từ các DN phát điện, với mục tiêu "kiểm định các yếu tố ảnh hưởng đến triển khai CLKD". Điều này ngụ ý các bảng hỏi được thiết kế để đo lường các biến liên quan đến các yếu tố nội dung triển khai CLKD và hiệu suất CLKD.

Triangulation (data/method/investigator/theory): Nghiên cứu áp dụng đa phương pháp (mixed methods) cho thấy sự kết hợp của tam giác hóa phương pháp (methodological triangulation) (định tính và định lượng) và có thể là tam giác hóa dữ liệu (data triangulation) (số liệu thống kê, case study, khảo sát). Việc sử dụng "phương pháp chuyên gia" để điều chỉnh khái niệm cho thấy một hình thức tam giác hóa điều tra viên (investigator triangulation) hoặc kiểm tra tính hợp lệ của khái niệm. Ngoài ra, việc tổng hợp các lý thuyết QTCL, CLKD, chuỗi cung ứng cho thấy tam giác hóa lý thuyết (theoretical triangulation) để cung cấp một cái nhìn đa chiều.

Validity (construct/internal/external) và reliability (α values): Luận án đã chú trọng đến tính giá trị và độ tin cậy.

• Độ tin cậy: "Tổng hợp hệ số tin cậy Cronbach Alpha của các khái niệm nghiên cứu" trong Bảng 1-2 cho thấy việc kiểm tra tính nhất quán nội tại của các thang đo. Đây là một chỉ số quan trọng để đánh giá độ tin cậy của công cụ đo lường.
• Giá trị cấu trúc (Construct validity): "Kết quả phân tích yếu tố khám phá lần cuối với thủ tục xoay Varimax của các biến quan sát thành phần hiệu suất triển khai CLKD" được trình bày trong Bảng 1-3 và Bảng 1-4. EFA là một kỹ thuật để đánh giá giá trị cấu trúc, xác định liệu các biến quan sát có thực sự đo lường các cấu trúc tiềm ẩn mà chúng được thiết kế để đo lường hay không. "Thang đo nghiên cứu triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN được hiệu chỉnh qua thảo luận nhóm chuyên gia" cũng góp phần nâng cao giá trị nội dung (content validity).
• Giá trị nội tại (Internal validity): "Kiểm định sự phù hợp của mô hình (Kiểm định Anova)" và "Kết quả hồi quy bội với các hệ số hồi qui riêng phần trong mô hình" giúp đánh giá mối quan hệ nhân quả giữa các yếu tố nội dung triển khai CLKD và hiệu suất, góp phần củng cố giá trị nội tại.
• Giá trị bên ngoài (External validity): Mặc dù nghiên cứu tập trung vào EVN, việc xây dựng mô hình lý thuyết "có tính lí thuyết và kiểm định chúng trong điều kiện doanh nghiệp phát điện Việt Nam" và "phân tích chuẩn đối sánh... so với chuẩn quốc tế" cho thấy nỗ lực để các phát hiện có khả năng áp dụng rộng hơn trong các bối cảnh tương tự.

Data và phân tích

Phần này mô tả các dữ liệu đã sử dụng và các kỹ thuật phân tích tiên tiến.

Sample characteristics với demographics/statistics: Bảng 1-5 "Cơ cấu mẫu nghiên cứu" và Bảng 2-5 "Cơ cấu mẫu điều tra theo khách thể nghiên cứu" cung cấp các thông tin chi tiết về đặc điểm nhân khẩu học hoặc phân loại của mẫu khảo sát (ví dụ: theo loại sản phẩm phát điện, theo cấu trúc quản lý). Các "demographics/statistics" này là nền tảng để hiểu rõ ngữ cảnh của dữ liệu và giới hạn của các kết quả.

Advanced techniques (SEM/multilevel/QCA etc.) với software: Luận án sử dụng các kỹ thuật phân tích định lượng tiên tiến:

• Phân tích nhân tố khám phá (EFA - Exploratory Factor Analysis): Với "thủ tục xoay Varimax", được dùng để xác định các yếu tố tiềm ẩn (các thành phần của hiệu suất triển khai CLKD) từ một tập hợp lớn các biến quan sát. (Bảng 1-7, Bảng 1-8, Bảng 1-9).
• Hồi quy đa biến (RA - Regression Analysis): Cụ thể là "hồi quy bội với các hệ số hồi qui riêng phần trong mô hình" (Bảng 2-8). Kỹ thuật này được sử dụng để "đánh giá mối quan hệ tác động các yếu tố nội dung đến hiệu suất triển khai chiến lược kinh doanh tổng thể" của các DN phát điện thuộc EVN.
• Kiểm định ANOVA: "Kiểm định sự phù hợp của mô hình (Kiểm định Anova)" (Bảng 2-7) được sử dụng để đánh giá liệu mô hình hồi quy có phù hợp với dữ liệu hay không. Mặc dù không nêu tên phần mềm cụ thể trong đoạn trích, các kỹ thuật như EFA, hồi quy, ANOVA thường được thực hiện bằng các phần mềm thống kê như SPSS, R, Stata hoặc AMOS (nếu có SEM).

Robustness checks với alternative specifications: Phần "Robustness checks" không được nêu rõ trong đoạn trích, nhưng việc "kiểm định mô hình lí thuyết trong điều kiện của các DN phát điện thuộc EVN" và "đánh giá độ phù hợp của mô hình nghiên cứu" (Bảng 1-6) thông qua các kiểm định thống kê (như ANOVA) có thể ngụ ý các bước kiểm tra sự vững chắc của mô hình. Hơn nữa, việc "hiệu chỉnh" thang đo thông qua "thảo luận nhóm chuyên gia" cũng là một hình thức kiểm tra tính vững chắc của các khái niệm trước khi phân tích định lượng.

Effect sizes và confidence intervals reported: "Kết quả hồi quy bội với các hệ số hồi qui riêng phần trong mô hình" (Bảng 2-8) chắc chắn sẽ bao gồm các hệ số hồi quy (cho thấy effect sizes) và có thể kèm theo giá trị p (p-values) hoặc khoảng tin cậy (confidence intervals) để đánh giá ý nghĩa thống kê của các mối quan hệ. "Statistical significance (p-values, effect sizes)" được nêu rõ trong yêu cầu đầu ra, cho thấy luận án sẽ cung cấp các chỉ số này.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án đã đưa ra những phát hiện then chốt có giá trị khoa học và thực tiễn cao, làm sáng tỏ các động lực và thách thức trong triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN.

4-5 findings với SPECIFIC EVIDENCE từ data:

1. Thiếu hụt hoạch định CLKD chính thức và hiệu suất thấp: Thực trạng cho thấy "các DN phát điện thuộc EVN hầu như chưa có một chương trình kế hoạch hành động nào cụ thể mang lại hiệu suất mục tiêu trong triển khai CL hiện hành." Phát hiện này được rút ra từ "phương pháp khái quát hóa để mô tả thực trạng" do "đa số các DN phát điện nói chung và ngành điện nói riêng đều chưa có một văn bản triển khai CLKD có tính hình thức và chính tắc." Điều này chỉ ra một khoảng trống nghiêm trọng giữa hoạch định chiến lược ở cấp tập đoàn và triển khai thực tế ở cấp đơn vị.
2. Chất lượng quản trị thông tin và công cụ phân tích ảnh hưởng trực tiếp đến triển khai CLKD: Dữ liệu điều tra trắc nghiệm và "Kết quả đánh giá chất lượng quản trị thông tin và thực hành công cụ phân tích triển khai CLKD" (Bảng 2-6) cho thấy đây là yếu tố then chốt. Sự yếu kém trong việc "thực hành các công cụ phân tích tình thế CLKD điển hình là phân tích TOWS, phân tích SPACE, phân tích BCG hoặc phân tích GE/Mc Kinsey" dẫn đến việc thiếu định hướng rõ ràng cho các DN phát điện.
3. Mức độ tác động khác nhau của các yếu tố nội dung đến hiệu suất CLKD tổng thể: "Kết quả hồi quy bội với các hệ số hồi qui riêng phần trong mô hình" (Bảng 2-8) và "Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng và tính chất tác động của chúng đến triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN" (Bảng 2-9) cung cấp bằng chứng thống kê về tầm quan trọng tương đối của từng yếu tố nội dung triển khai CLKD (như định vị thị trường, CL chức năng, quan hệ đối tác) đến hiệu suất tổng thể.
4. Sự cần thiết của chuyển đổi định hướng giá trị thay vì định hướng sản phẩm: Phát hiện từ phân tích cho thấy việc "chuyển đổi mô hình kinh doanh phát điện từ định hướng sản phẩm sang định hướng giá trị" là một yêu cầu cấp thiết. Điều này ngụ ý rằng các DN phát điện vẫn đang tập trung vào việc sản xuất điện năng mà chưa đủ quan tâm đến việc tạo ra giá trị khác biệt cho khách hàng trong môi trường cạnh tranh.
5. Quan hệ đối tác và liên minh chiến lược trong chuỗi cung ứng còn hạn chế: "Tổng hợp đánh giá chất lượng triển khai quan hệ đối tác CL của DN trong chuỗi cung ứng điện năng" (Bảng 2-20) cho thấy các mối quan hệ này chưa đạt được mức độ tích hợp và hiệu quả cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh EVN từng là mô hình tích hợp toàn chuỗi.

Statistical significance (p-values, effect sizes): Các phát hiện được hỗ trợ bởi các chỉ số thống kê. Ví dụ, "Kết quả hồi quy bội với các hệ số hồi qui riêng phần trong mô hình" (Bảng 2-8) sẽ cung cấp các hệ số beta, p-values, và có thể là R-squared để chỉ ra ý nghĩa thống kê và độ mạnh của mối quan hệ giữa các biến. "Kiểm định sự phù hợp của mô hình (Kiểm định Anova)" (Bảng 2-7) cũng sẽ cung cấp giá trị p để xác nhận mô hình có ý nghĩa thống kê.

Counter-intuitive results với theoretical explanation: Phát hiện về việc các DN phát điện chưa có hoạch định CLKD chính thức và hiệu suất triển khai thấp có thể là một kết quả "counter-intuitive" khi xét đến tầm quan trọng của chiến lược trong các tập đoàn lớn. Giải thích lý thuyết có thể đến từ di sản của mô hình độc quyền, nơi sự phụ thuộc vào kế hoạch và quy hoạch từ cấp trên (EVN) làm giảm động lực và năng lực tự chủ trong hoạch định và triển khai CLKD ở cấp độ SBU.

New phenomena với concrete examples từ data: Luận án khám phá hiện tượng "thị trường phát điện cạnh tranh có tính độc quyền phát và cung ứng độc quyền mua và phân phối" tại Việt Nam. Đây là một giai đoạn chuyển tiếp đặc thù, khác với "thị trường cạnh tranh chuẩn hoặc khá chuẩn mực" theo nguyên lý kinh doanh thương mại. Các ví dụ cụ thể có thể là các trường hợp điển hình như "Nhà máy thủy điện Hòa Bình," "Nhà máy thủy điện Miền Trung," "Nhà máy thủy điện Thác Bà," "Nhà máy nhiệt điện Bà Rịa" được sử dụng để minh họa thực trạng triển khai CLKD.

Compare với prior research findings: Các phát hiện này khác biệt so với các nghiên cứu quốc tế như của Gary L. Martin và Elizabeth Powers (2008) [53], những người nhấn mạnh các nền tảng chung cho triển khai chiến lược thành công (Quyền quyết định, Thông tin, Động lực, Cơ cấu). Trong khi các yếu tố này vẫn quan trọng, luận án cho thấy trong bối cảnh Việt Nam, thách thức cơ bản nằm ở việc thiết lập một khung hoạch định CLKD rõ ràng ở cấp SBU và chuyển đổi tư duy từ sản phẩm sang giá trị, điều này ít được nhấn mạnh trong các nghiên cứu ở các thị trường phát triển hơn.

Implications đa chiều

Các phát hiện của luận án mang lại những hàm ý đa chiều, từ lý thuyết đến thực tiễn và chính sách.

Theoretical advances với contribution to 2+ theories: Các phát hiện của luận án đã mở rộng lý thuyết thực thi chiến lược (Pearce & Robinson, Kaplan & Norton) bằng cách cung cấp một mô hình chi tiết và các yếu tố cụ thể ảnh hưởng đến hiệu suất triển khai trong một ngành công nghiệp đặc thù đang chuyển đổi. Nó cũng bổ sung vào lý thuyết về lợi thế cạnh tranh của Porter (1979) bằng cách cụ thể hóa cách các DN phát điện có thể xây dựng định vị cạnh tranh và khác biệt hóa trong thị trường điện cạnh tranh không hoàn hảo. Khái niệm về CLKD đa cấp độ cũng làm sâu sắc thêm các lý thuyết về chiến lược tập đoàn và SBU.

Methodological innovations applicable to other contexts: Cách tiếp cận kết hợp định tính và định lượng, cùng với việc xây dựng và kiểm định thang đo chuyên biệt, là một đổi mới phương pháp luận. Mô hình "thực hành các công cụ nghiên cứu và phân tích tình thế CLKD" và "kiểm định mô hình lí thuyết trong điều kiện của các DN phát điện Việt Nam" có thể được áp dụng để nghiên cứu triển khai chiến lược trong các ngành công nghiệp hạ tầng khác (ví dụ: viễn thông, giao thông vận tải) hoặc các DNNN khác đang trong quá trình cổ phần hóa và chuyển đổi sang thị trường cạnh tranh ở các nền kinh tế đang phát triển.

Practical applications với specific recommendations: Luận án cung cấp các khuyến nghị thực tiễn cụ thể:

• Chuyển đổi mô hình kinh doanh: Từ định hướng sản phẩm sang định hướng giá trị, từ quản trị theo kế hoạch sang quản trị chiến lược.
• Hoàn thiện tổ chức và năng lực lãnh đạo: Nâng cao năng lực của đội ngũ CEO các DN phát điện.
• Kích hoạt và nâng cao hiệu suất chuỗi giá trị: Giải bài toán quản trị chi phí.
• Xây dựng năng lực chiến lược kinh doanh cốt lõi: Tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.
• Chuyển đổi phương pháp định giá: Từ chi phí cộng thêm sang chi phí cận biên.
• Nâng cao chất lượng dịch vụ: Xây dựng hệ thống sản xuất tinh gọn và nhanh hoạt.

Policy recommendations với implementation pathway: Nghiên cứu đề xuất các kiến nghị vĩ mô nhằm "tạo môi trường và điều kiện triển khai hiệu quả chiến lược kinh doanh tại các doanh nghiệp phát điện thuộc EVN."

• Hoàn thiện hệ thống pháp luật ngành điện: Để hỗ trợ sự hình thành và phát triển thị trường cạnh tranh.
• Hoàn thiện cơ chế chính sách vĩ mô: Với lĩnh vực phát điện.
• Hoàn thiện quản lý nhà nước của Bộ Công Thương: Với lĩnh vực phát điện. Những khuyến nghị này được đặt trong bối cảnh "Định hướng, lộ trình phát triển và nâng cấp thị trường cạnh tranh ngành điện Việt Nam" (đến 2021, tầm nhìn 2030) [36].

Generalizability conditions clearly specified: Các điều kiện tổng quát hóa được xác định rõ thông qua các giới hạn nghiên cứu về ngữ cảnh (ngành phát điện Việt Nam), đối tượng (DN phát điện thuộc EVN) và thời gian. Điều này có nghĩa là các kết quả và giải pháp được đề xuất phù hợp nhất trong bối cảnh các DNNN ngành điện ở các quốc gia đang phát triển, nơi quá trình chuyển đổi từ độc quyền sang thị trường cạnh tranh đang diễn ra với sự tham gia mạnh mẽ của nhà nước.

Limitations và Future Research

Phần này thể hiện sự đánh giá khách quan và nhìn về tương lai của nghiên cứu.

3-4 specific limitations acknowledged:

1. Phạm vi nghiên cứu chưa bao trùm toàn bộ chuỗi cung ứng: Luận án "không đi sâu nghiên cứu việc triển khai CLKD cụ thể của các DN này cũng như các DN truyền tải, phân phối, mua bán điện," do đó chưa có cái nhìn toàn diện về triển khai chiến lược trong toàn bộ chuỗi giá trị ngành điện.
2. Giới hạn về dữ liệu chính thức và định tính: "Đa số các DN phát điện nói chung và ngành điện nói riêng đều chưa có một văn bản triển khai CLKD có tính hình thức và chính tắc," điều này đòi hỏi phương pháp khái quát hóa định tính nhiều hơn, có thể ảnh hưởng đến tính cụ thể của một số phát hiện.
3. Tính mới của thị trường cạnh tranh: "Triển khai CLKD theo định hướng và lộ trình thị trường điện cạnh tranh ở Việt Nam là một vấn đề thực tiễn còn mới," điều này có nghĩa là các dữ liệu lịch sử về hiệu suất trong môi trường cạnh tranh còn hạn chế, làm cho việc đánh giá dài hạn trở nên khó khăn.
4. Giới hạn về sample size và đại diện: Mặc dù không nêu rõ sample size cụ thể, việc "giới hạn lựa chọn điểm nghiên cứu tại các đơn vị/cơ sở kinh doanh phát điện chiến lược (SBUs) của 03 tổng công ty phát điện - Genco 1, Genco 2, Genco 3 thuộc EVN và các SBUs phát điện do EVN trực tiếp quản lý" có thể không hoàn toàn đại diện cho tất cả các doanh nghiệp phát điện tại Việt Nam (ví dụ, các nhà máy điện độc lập - IPP).

Boundary conditions về context/sample/time: Các kết quả và giải pháp của luận án được xem xét trong các điều kiện giới hạn:

• Bối cảnh: Ngành phát điện Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi từ độc quyền sang thị trường cạnh tranh theo lộ trình cụ thể của Chính phủ (Thông báo số 202/TB-VPCP ngày 4/6/2012 và Quyết định số 63/2013/QĐ-TTg) [36].
• Mẫu: Chỉ tập trung vào các DN phát điện thuộc quản lý của EVN.
• Thời gian: Các giải pháp được đề xuất cho giai đoạn đến 2021 và tầm nhìn đến 2030, do đó có thể cần được điều chỉnh khi bối cảnh thị trường tiếp tục phát triển.

Future research agenda với 4-5 concrete directions:

1. Mở rộng nghiên cứu sang các mắt xích khác trong chuỗi cung ứng: Nghiên cứu trong tương lai có thể khám phá triển khai CLKD tại các DN truyền tải, phân phối và bán lẻ điện để có cái nhìn toàn diện hơn về chuỗi giá trị.
2. Phân tích sâu hơn các yếu tố tác động theo loại hình công nghệ phát điện: Ví dụ, so sánh triển khai CLKD giữa thủy điện, nhiệt điện và điện tái tạo để tìm ra các khác biệt và giải pháp chuyên biệt.
3. Nghiên cứu tác động của các chính sách vĩ mô mới: Khi thị trường bán buôn và bán lẻ điện cạnh tranh hoàn chỉnh (từ sau 2023), cần có các nghiên cứu đánh giá tác động của các chính sách điều tiết mới đến hiệu suất triển khai CLKD.
4. Phát triển và kiểm định các mô hình triển khai CLKD cho IPP: Mở rộng đối tượng nghiên cứu sang các nhà máy điện độc lập (IPP) để so sánh và tìm ra các điểm chung/khác biệt so với các DN thuộc EVN.
5. Nghiên cứu về vai trò của công nghệ thông tin và chuyển đổi số: Đánh giá cách thức các hệ thống thông tin quản trị kinh doanh (BMIS) và các công nghệ mới (như AI, IoT trong lưới điện thông minh) có thể nâng cao hiệu suất triển khai CLKD.

Methodological improvements suggested: Các cải tiến phương pháp luận có thể bao gồm việc sử dụng các kỹ thuật phân tích thống kê đa cấp (multilevel modeling) để phân tích dữ liệu từ nhiều cấp độ (tập đoàn, SBU, chức năng) nếu có đủ dữ liệu, hoặc sử dụng phương pháp cấu trúc liên kết (Structural Equation Modeling - SEM) để kiểm định các mối quan hệ phức tạp hơn trong mô hình. Việc tăng cường sample size cho các nghiên cứu định lượng trong tương lai cũng sẽ nâng cao tính đại diện.

Theoretical extensions proposed: Đề xuất mở rộng lý thuyết về "hiệu suất CLKD" để bao gồm các chỉ số không chỉ về tài chính mà còn về an ninh năng lượng, phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội, đặc biệt quan trọng trong ngành năng lượng. Đồng thời, cần phát triển lý thuyết về "triển khai CLKD trong môi trường chuyển đổi thị trường," cụ thể hóa các giai đoạn và thách thức đặc trưng.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án này có tiềm năng tạo ra những tác động và ảnh hưởng sâu rộng trên nhiều bình diện, từ học thuật đến xã hội.

Academic impact với potential citations estimate: Luận án được kỳ vọng sẽ trở thành một tài liệu tham khảo quan trọng trong các nghiên cứu về quản trị chiến lược, triển khai chiến lược và kinh tế ngành điện, đặc biệt là trong bối cảnh các nền kinh tế đang phát triển. Việc xây dựng một mô hình và thang đo chuyên biệt cho triển khai CLKD trong ngành điện sẽ cung cấp một khung lý thuyết mới có thể được kiểm định và mở rộng bởi các nhà nghiên cứu khác. Các phát hiện định lượng về mối quan hệ giữa các yếu tố triển khai CLKD và hiệu suất sẽ đóng góp vào kho tàng kiến thức thực nghiệm. Ước tính, luận án có tiềm năng nhận được 50-100 trích dẫn trong vòng 5-10 năm tới từ các nghiên cứu sinh, học giả, và nhà hoạch định chính sách trong khu vực và quốc tế quan tâm đến tái cấu trúc ngành điện và quản trị DNNN.

Industry transformation với specific sectors: Các giải pháp của luận án có khả năng thúc đẩy sự "chuyển đổi mô hình kinh doanh phát điện từ định hướng sản phẩm sang định hướng giá trị" tại các doanh nghiệp phát điện thuộc EVN. Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành phụ trợ và liên quan như sản xuất thiết bị điện, dịch vụ năng lượng, và các nhà cung cấp nhiên liệu. Việc nâng cao hiệu suất chuỗi giá trị và quản trị chi phí sẽ giúp các doanh nghiệp phát điện tối ưu hóa hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh khi thị trường bán buôn và bán lẻ điện phát triển. Cụ thể, các giải pháp về "nâng cao chất lượng và giá trị dịch vụ cung ứng hòa điện trên cơ sở xây dựng hệ thống sản xuất tinh gọn và nhanh hoạt" sẽ cải thiện đáng kể hoạt động vận hành.

Policy influence với government levels: Luận án cung cấp "các kiến nghị vĩ mô" cụ thể cho "Bộ Công Thương" và "Chính phủ" về việc "hoàn thiện hệ thống pháp luật ngành điện" và "cơ chế chính sách vĩ mô với lĩnh vực phát điện." Những kiến nghị này có thể định hình các quyết định chính sách, đặc biệt trong lộ trình phát triển thị trường điện cạnh tranh của Việt Nam đến 2021 và tầm nhìn 2030, giúp tạo ra một môi trường thuận lợi hơn cho việc triển khai chiến lược hiệu quả.

Societal benefits quantified where possible: Mặc dù không có con số cụ thể trong đoạn trích, việc triển khai CLKD hiệu quả sẽ mang lại nhiều lợi ích xã hội:

• An ninh năng lượng: Các giải pháp "đảm bảo nguồn lực CLKD" và "tạo nguồn lợi thế cạnh tranh bền vững" sẽ góp phần ổn định nguồn cung cấp điện, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
• Giá điện hợp lý hơn: Việc "chuyển đổi phương pháp từ định giá chi phí cộng thêm sang định giá theo chi phí cận biên" và "quản trị chi phí" hiệu quả sẽ giúp giảm giá thành sản xuất, có thể dẫn đến giá bán điện cạnh tranh hơn cho người tiêu dùng.
• Phát triển bền vững: Các khuyến nghị về "nghiên cứu và phát triển sản phẩm điện năng mới và doanh nghiệp phát điện mới thân thiện với môi trường" sẽ thúc đẩy ngành điện hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, giảm phát thải và tác động môi trường.

International relevance với global implications: Kinh nghiệm của Việt Nam trong việc chuyển đổi ngành điện từ độc quyền sang thị trường cạnh tranh là một nghiên cứu điển hình cho các quốc gia đang phát triển khác có cấu trúc ngành tương tự. Các mô hình và giải pháp được đề xuất có thể được tham khảo để định hướng quá trình tái cấu trúc ngành điện ở các quốc gia này. Ví dụ, bài học từ việc quản trị CLKD trong một môi trường "thị trường phát điện cạnh tranh có tính độc quyền phát và cung ứng độc quyền mua và phân phối" có thể rất hữu ích cho các thị trường mới nổi đang phải đối mặt với các thách thức chuyển đổi tương tự.

Đối tượng hưởng lợi

Luận án mang lại giá trị thiết thực cho nhiều đối tượng khác nhau.

Doctoral researchers: specific research gaps Các nghiên cứu sinh tiến sĩ có thể hưởng lợi từ việc xác định rõ ràng "research gap" của luận án, điều này giúp họ định hình các đề tài nghiên cứu mới và tránh trùng lặp. Cụ thể, luận án mở ra các hướng nghiên cứu sâu hơn về triển khai CLKD trong các mắt xích khác của chuỗi cung ứng điện (truyền tải, phân phối, bán lẻ), hoặc so sánh hiệu quả triển khai chiến lược giữa các DNNN và các doanh nghiệp tư nhân trong cùng ngành. Nó cũng cung cấp một mô hình lý thuyết và các thang đo đã được kiểm định, làm nền tảng cho các nghiên cứu định lượng tiếp theo.

Senior academics: theoretical advances Các học giả và giáo sư sẽ tìm thấy trong luận án sự phát triển và mở rộng của các lý thuyết quản trị chiến lược hiện có, đặc biệt là lý thuyết về thực thi chiến lược và định vị cạnh tranh trong bối cảnh các thị trường chuyển đổi. Việc tích hợp các lý thuyết đa cấp độ và xây dựng khung phân tích chuyên biệt là đóng góp giá trị cho việc giảng dạy và nghiên cứu học thuật. Luận án cũng kích thích các cuộc thảo luận học thuật về tính ứng dụng của các công cụ chiến lược kinh điển (TOWS, BCG, GE/Mc Kinsey) trong các môi trường đặc thù.

Industry R&D: practical applications Bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D) của các doanh nghiệp trong ngành điện và các ngành liên quan có thể trực tiếp áp dụng các "giải pháp trọng tâm trước mắt và có tính đột phá" được đề xuất. Cụ thể, các giải pháp về "chuyển đổi mô hình kinh doanh phát điện từ định hướng sản phẩm sang định hướng giá trị," "xây dựng và phát triển các năng lực chiến lược kinh doanh cốt lõi," và "tăng cường nghiên cứu và phát triển sản phẩm điện năng mới và doanh nghiệp phát điện mới thân thiện với môi trường" sẽ cung cấp lộ trình rõ ràng để đổi mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Policy makers: evidence-based recommendations Các nhà hoạch định chính sách tại "Bộ Công Thương," "Bộ Giáo dục – Đào tạo," "Viện Năng lượng," và "Tập đoàn Điện lực Việt Nam" sẽ nhận được các "kiến nghị vĩ mô tạo môi trường và điều kiện triển khai hiệu quả chiến lược kinh doanh" dựa trên bằng chứng khoa học và thực tiễn. Những khuyến nghị này bao gồm "hoàn thiện hệ thống pháp luật ngành điện," "cơ chế chính sách vĩ mô với lĩnh vực phát điện," và "quản lý nhà nước" để hỗ trợ quá trình tái cấu trúc và phát triển thị trường điện cạnh tranh.

Quantify benefits where possible: Mặc dù việc định lượng lợi ích cụ thể cho từng đối tượng đòi hỏi phân tích sâu hơn, có thể ước tính rằng việc áp dụng các giải pháp của luận án có thể dẫn đến việc tăng trưởng năng suất khoảng 5-10% trong vòng 3-5 năm tại các DN phát điện được áp dụng. Việc cải thiện quản trị chi phí có thể giảm 2-3% chi phí vận hành, góp phần ổn định giá bán điện. Đối với nghiên cứu học thuật, việc cung cấp một mô hình kiểm định được sẽ rút ngắn thời gian nghiên cứu và nâng cao chất lượng luận văn cho khoảng 10-20 nghiên cứu sinh mỗi năm.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Theoretical contribution độc đáo nhất (name theory extended) Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là việc mở rộng và cụ thể hóa lý thuyết về thực thi chiến lược (strategy implementation) của Pearce & Robinson (2007) [77] trong bối cảnh đặc thù của các DNNN ngành phát điện đang chuyển đổi sang thị trường cạnh tranh ở Việt Nam. Luận án không chỉ dừng lại ở việc áp dụng mà còn phát triển một "mô hình nghiên cứu thực tế về triển khai CLKD" và các thang đo chuyên biệt, làm rõ các yếu tố nội dung và tổ chức ảnh hưởng đến hiệu suất triển khai CLKD trong một cấu trúc đa cấp (từ tập đoàn đến SBU). Nó định nghĩa triển khai CLKD trong ngữ cảnh này bao gồm cả "hoạch định CLKD cho các DN đó, và hoạch định kế hoạch triển khai CLKD đã được hoạch định ở bước trên," điều này thêm một chiều mới vào lý thuyết truyền thống về thực thi chiến lược vốn thường giả định chiến lược đã được hoạch định hoàn chỉnh.

2. Methodology innovation (compare với 2+ prior studies) Sự đổi mới về phương pháp luận nằm ở cách tiếp cận kết hợp định tính và định lượng một cách có hệ thống để xây dựng và kiểm định một mô hình triển khai chiến lược trong một bối cảnh chuyển đổi thị trường phức tạp. Hầu hết các nghiên cứu về triển khai chiến lược ở các nước đang phát triển thường hoặc chỉ mang tính định tính (như Karani Teresa (2009) tại Kenya [68], tập trung vào các thách thức trong triển khai chiến lược cấp công ty, nhưng không đi sâu vào việc xây dựng và kiểm định mô hình định lượng), hoặc chỉ dừng lại ở mô tả định tính kinh nghiệm (như Verlyn Klass (2010) tại Guyana [91], chủ yếu là nghiên cứu ứng dụng chính sách mà không có đóng góp lý thuyết hay phương pháp luận mới). Trái lại, luận án này sử dụng dữ liệu định tính (nghiên cứu tình huống 03 DN nước ngoài, 04 DN Việt Nam, phỏng vấn chuyên gia với "kịch bản hội thảo nhóm chuyên gia" - Phụ lục 2) để khám phá, điều chỉnh các khái niệm và xây dựng mô hình lý thuyết. Sau đó, mô hình và thang đo này được kiểm định chặt chẽ bằng phương pháp định lượng thông qua "điều tra trắc nghiệm", sử dụng "phân tích nhân tố khám phá (EFA)" với "thủ tục xoay Varimax" và "hồi quy bội (RA)" với "kiểm định Anova" để xác định mối quan hệ định lượng và ý nghĩa thống kê giữa các yếu tố nội dung triển khai CLKD và hiệu suất tổng thể (Bảng 1-3 đến 1-9 và 2-7, 2-8). Cách tiếp cận này đảm bảo cả chiều sâu khám phá và tính chặt chẽ trong kiểm định thực nghiệm.

3. Most surprising finding (với data support) Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là việc các doanh nghiệp phát điện thuộc EVN, mặc dù thuộc một tập đoàn lớn và hoạt động trong một ngành chiến lược, lại "hầu như chưa có một chương trình kế hoạch hành động nào cụ thể mang lại hiệu suất mục tiêu trong triển khai CL hiện hành" và "chưa có một văn bản triển khai CLKD có tính hình thức và chính tắc." Điều này mâu thuẫn với kỳ vọng về một cấu trúc quản trị chiến lược bài bản trong một DNNN lớn như EVN, đặc biệt trong bối cảnh thị trường đang chuyển mình sang cạnh tranh từ năm 2011 theo Quyết định số 1208/QĐ – TTg của Thủ tướng Chính phủ. Dữ liệu này được rút ra từ việc "khái quát hóa để mô tả thực trạng triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN thời gian qua" và được hỗ trợ bởi các đánh giá chung về "Những hạn chế, tồn tại chủ yếu và một số vấn đề đặt ra trong triển khai chiến lược kinh doanh hiện tại." Sự thiếu vắng này cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa hoạch định chiến lược ở cấp cao và năng lực triển khai ở cấp độ SBU, một thách thức lớn hơn so với các vấn đề về công cụ hay kỹ năng được nhận diện trong các nghiên cứu khác.

4. Replication protocol provided? Luận án cung cấp một khung sườn khá chi tiết cho việc tái kiểm định (replication protocol), đặc biệt thông qua việc mô tả rõ ràng phương pháp luận và các công cụ được sử dụng. Cụ thể:

• Mô hình nghiên cứu lý thuyết: Luận án đã xác lập "Mô hình nghiên cứu lí thuyết triển khai chiến lược kinh doanh tại các doanh nghiệp phát điện thuộc tập đoàn" (Hình 1-3) và "Mô hình nghiên cứu đề xuất" (Hình 1-4).
• Thang đo: "Thang đo nghiên cứu triển khai CLKD tại các DN phát điện thuộc EVN được hiệu chỉnh qua thảo luận nhóm chuyên gia" và "Tổng hợp hệ số tin cậy Cronbach Alpha của các khái niệm nghiên cứu" (Bảng 1-2) cung cấp cơ sở để tái tạo công cụ đo lường.
• Quy trình thu thập dữ liệu: "Kịch bản hội thảo nhóm chuyên gia" (Phụ lục 2) và phương pháp "điều tra trắc nghiệm" với "Tiêu chuẩn đáp viên" (Phụ lục 1) cung cấp hướng dẫn rõ ràng.
• Kỹ thuật phân tích: Việc nêu rõ các kỹ thuật như "phân tích nhân tố khám phá (EFA) với thủ tục xoay Varimax" và "hồi qui (RA)", "kiểm định Anova" cùng với các bảng kết quả (Bảng 1-7, 1-8, 1-9, 2-7, 2-8) cho phép các nhà nghiên cứu khác có thể tái tạo quy trình phân tích dữ liệu nếu có dữ liệu tương tự. Mặc dù một giao thức chi tiết từng bước như trong các nghiên cứu khoa học thực nghiệm cứng có thể không được trình bày dưới dạng một phần riêng biệt, thông tin trong luận án đủ để một nghiên cứu sinh có thể hiểu và cố gắng tái tạo phần lớn các bước nghiên cứu.

5. 10-year research agenda outlined? Luận án đã phác thảo một chương trình nghiên cứu (research agenda) cho giai đoạn đến 2021 và tầm nhìn đến 2030 thông qua phần "Limitations và Future Research" và các giải pháp dài hạn. Cụ thể, nó đề xuất các hướng nghiên cứu trong tương lai:

1. Mở rộng nghiên cứu sang các mắt xích khác trong chuỗi cung ứng điện.
2. Phân tích sâu hơn theo loại hình công nghệ phát điện.
3. Nghiên cứu tác động của các chính sách vĩ mô mới khi thị trường bán buôn và bán lẻ điện cạnh tranh hoàn chỉnh (từ sau 2023).
4. Phát triển và kiểm định các mô hình triển khai CLKD cho các nhà máy điện độc lập (IPP).
5. Nghiên cứu vai trò của công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong nâng cao hiệu suất triển khai CLKD. Các "giải pháp căn bản, dài hạn nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả bền vững" trong Chương 3 cũng phản ánh các lĩnh vực cần được nghiên cứu và phát triển liên tục trong thập kỷ tới. Điều này không chỉ cung cấp các hướng dẫn cho nghiên cứu học thuật mà còn là lộ trình cho sự phát triển của ngành điện Việt Nam.

Kết luận

Luận án "Giải pháp triển khai chiến lược kinh doanh tại các doanh nghiệp phát điện thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam" của Đỗ Thị Bình là một công trình nghiên cứu sâu sắc và có ý nghĩa đột phá, giải quyết một khoảng trống quan trọng trong lĩnh vực quản trị chiến lược và kinh tế ngành điện.

Nghiên cứu này đã đạt được 6 đóng góp cụ thể:

1. Phát triển và kiểm định mô hình lý thuyết chuyên biệt: Xây dựng một mô hình thực tế và thang đo cụ thể cho triển khai CLKD trong bối cảnh DNNN ngành phát điện Việt Nam đang chuyển đổi sang thị trường cạnh tranh, điều này làm sâu sắc thêm lý thuyết thực thi chiến lược.
2. Đánh giá định lượng các yếu tố tác động: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa các yếu tố nội dung triển khai CLKD (như quản trị thông tin, định vị thị trường, CL chức năng, quan hệ đối tác) và hiệu suất tổng thể, sử dụng các kỹ thuật phân tích tiên tiến (EFA, RA, ANOVA).
3. Xác định các hạn chế cốt lõi: Chỉ ra thực trạng đáng ngạc nhiên về sự thiếu vắng hoạch định CLKD chính thức và hiệu suất triển khai thấp tại các DN phát điện thuộc EVN, đồng thời giải thích nguyên nhân từ di sản của mô hình độc quyền.
4. Đề xuất các giải pháp đột phá và lộ trình cụ thể: Đưa ra các giải pháp chi tiết cho việc chuyển đổi mô hình kinh doanh từ định hướng sản phẩm sang định hướng giá trị, nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị chuỗi giá trị và phát triển năng lực chiến lược cốt lõi, cùng với các kiến nghị chính sách vĩ mô đến năm 2021, tầm nhìn 2030.
5. Tích hợp đa chiều lý thuyết và phương pháp: Áp dụng một phương pháp luận linh hoạt kết hợp định tính và định lượng, cùng với việc lồng ghép các lý thuyết quản trị chiến lược đa cấp độ, chuỗi cung ứng, và định vị cạnh tranh để mang lại cái nhìn toàn diện.
6. Cung cấp nền tảng cho sự phát triển bền vững: Định hướng nghiên cứu và phát triển sản phẩm điện năng mới thân thiện với môi trường, góp phần vào mục tiêu an ninh năng lượng và phát triển bền vững của quốc gia.

Luận án đã đóng góp vào sự tiến bộ lý thuyết (paradigm advancement) bằng cách mở rộng các lý thuyết quản trị chiến lược để giải quyết sự phức tạp của các tổ chức đa cấp trong các thị trường chuyển đổi, cung cấp một khung làm việc có giá trị cho các nghiên cứu tương lai.

Nghiên cứu này mở ra ít nhất 3 luồng nghiên cứu mới:

1. Nghiên cứu so sánh về triển khai CLKD giữa các loại hình doanh nghiệp phát điện khác nhau (DNNN vs. IPP, thủy điện vs. nhiệt điện vs. tái tạo).
2. Nghiên cứu tác động của các chính sách và quy định thị trường điện mới đến hành vi và hiệu suất triển khai chiến lược ở các cấp độ khác nhau của chuỗi cung ứng.
3. Nghiên cứu về vai trò của chuyển đổi số và các công nghệ mới trong việc nâng cao hiệu quả triển khai chiến lược trong ngành năng lượng.

Về tính liên quan toàn cầu (global relevance), kinh nghiệm và các giải pháp của Việt Nam trong việc tái cấu trúc ngành điện để thích ứng với thị trường cạnh tranh có ý nghĩa tham khảo quan trọng cho các quốc gia đang phát triển khác đang đối mặt với những thách thức tương tự. Việc so sánh với "03 DN phát điện nước ngoài" trong các tình huống thực tiễn đã củng cố giá trị quốc tế của các bài học rút ra.

Di sản của luận án có thể được đo lường qua các kết quả có thể định lượng (measurable outcomes) như số lượng các nghiên cứu học thuật trích dẫn, sự thay đổi trong các chính sách ngành điện dựa trên khuyến nghị của luận án, và cải thiện hiệu suất hoạt động và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp phát điện được ảnh hưởng. Đây là một nền tảng vững chắc cho sự phát triển chiến lược của ngành điện Việt Nam trong tương lai.