Luận án tiến sĩ: Ảnh hưởng các nhân tố đến thành quả doanh nghiệp Đà Nẵng - Võ Hồng Tâm

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÕ HỒNG TÂM NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG, VIỆT NAM Ngành: Kế toán Mã số: 62 34 03 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN: 1: PGS. TRẦN ĐÌNH KHÔI NGUYÊN 2: PGS. HOÀNG TÙNG Đà Nẵng, 12/ 2021 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi. Tất cả dữ liệu và trích dẫn trong luận án đều có nguồn gốc rõ ràng.

Kết quả phân tích của luận án chưa được công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nào khác. Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. Nghiên cứu sinh VÕ HỒNG TÂM i luan an LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án Tiến sĩ này, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Trần Đình Khôi Nguyên, PGS.

Hoàng Tùng – Người hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện công trình nghiên cứu này. Cho phép tôi được gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS. Lê Văn Huy, PGS. Đoàn Ngọc Phi Anh và các Anh, Chị trong phòng Đào tạo – Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng đã giúp đỡ tôi mọi mặt để tôi có được sự chuyên tâm thực hiện công trình nghiên cứu này.

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu, Quý Thầy giáo, Cô giáo Khoa Kế toán – Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng đã quan tâm động viên, khích lệ và giúp đỡ chuyên môn để tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Quý Anh, Chị là lãnh đạo, là kiểm toán viên của công ty TNHH Kiểm toán – Thẩm định giá và tư vấn ECOVIS AFA VIETNAM đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong việc tổ chức thu thập dữ liệu phục vụ cho việc kiểm định sơ bộ để hoàn chỉnh thang đo các biến trong luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Quý Anh, Chị là lãnh đạo, Là chuyên viên Cục Thống kê – Thành phố Đà Nẵng, người đã giúp đỡ tôi thu thập dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu chính thức của luận án. Cuối cùng, trong sâu thẳm tận đáy lòng mình, tôi xin gửi lời cảm ơn và yêu thương đến Gia đình, nơi đã tạo mọi điều kiện vật chất, tinh thần để tôi thực hiện công việc học tập, nghiên cứu làm luận án này.

Xin chân thành cảm ơn! Nghiên cứu sinh Võ Hồng Tâm ii luan an MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG BIỂU.

viii DANH MỤC HÌNH. xi MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu nghiên cứu. Những đóng góp của đề tài.

Bố cục đề tài .7 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ ẢNH HƯỞNG CÁC NHÂN TỐ ĐẾN THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP 8 1. Thành quả và đo lường thành quả hoạt động của doanh nghiệp. Khái niệm thành quả hoạt động của doanh nghiệp. Đo lường thành quả hoạt động doanh nghiệp .2 Các nhân tố tác động đến thành quả hoạt động của doanh nghiệp .1 Nhóm nhân tố bên trong .2 Các nhân tố bên ngoài.

Các lý thuyết có liên quan. Lý thuyết dựa trên nguồn lực .24 iii luan an 1. Lý thuyết dựa trên thị trường. Lý thuyết các bên có liên quan.

Tổng quan nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến thành quả hoạt động doanh nghiệp. Tổng quan các nghiên cứu trên thế giới .2 Tổng quan các nghiên cứu ở Việt nam .5 Khoảng trống nghiên cứu .1 Khoảng trống nghiên cứu về đo lường thành quả. Khoảng trống nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến thành quả hoạt động của doanh nghiệp .58 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .61 CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .1 Xây dựng mô hình và phát triển giả thuyết nghiên cứu .1 Xây dựng mô hình nghiên cứu .2 Xây dựng giả thuyết nghiên cứu. Thiết kế đo lường các biến nghiên cứu.1 Đo lường biến phụ thuộc .2 Đo lường các biến độc lập .3 Đo lường biến kiểm soát.

Chọn mẫu, thu thập và xử lý dữ liệu .1 Chọn mẫu nghiên cứu .2 Thu thập dữ liệu nghiên cứu .3 Xử lý dữ liệu .90 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .93 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .94 iv luan an 3.1 Đặc điểm của mẫu nghiên cứu.1 Về thành quả doanh nghiệp .2 Về các nguồn lực bên trong doanh nghiệp .3 Về các nguồn lực bên ngoài doanh nghiệp.2 Kiểm định độ tin cậy của thang đo .1 Kiểm định sơ bộ độ tin cậy của thang đo thành quả hoạt động của doanh nghiệp .2 Kiểm định sơ bộ độ tin cậy của thang đo vốn con người .3 Kiểm định sơ bộ độ tin cậy của thang đo vốn xã hội .4 Kiểm định độ tin cậy thang đo nguồn lực nội bộ khác.5 Kiểm định độ tin cậy thang đo chính sách hỗ trợ của chính quyền địa phương .6 Kiểm định độ tin cậy thang đo cơ sở hạ tầng của địa phương .3 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) .1 Phân tích nhân tố khám phá với Thang đo Thành quả hoạt động của doanh nghiệp .2 Phân tích nhân tố khám phá với thang đo Vốn con người .3 Phân tích nhân tố khám phá với thang đo Vốn xã hội .4 Phân tích nhân tố khám phá với thang đo Nguồn lực nội bộ khác.5 Phân tích nhân tố khám phá với thang đo Chính sách hỗ trợ của chính quyền địa phương .6 Phân tích nhân tố khám phá với thang đo Cơ sở hạ tầng .4 Đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố đến thành quả các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng .1 Ảnh hưởng của các biến trong mô hình nghiên cứu đến thành quả hoạt động của doanh nghiệp.2 Phân tích ảnh hưởng các nhân tố đến thành quả hoạt động của nhóm doanh nghiệp .3 Đánh giá ảnh hưởng của đặc điểm nhà quản lý đến thành quả hoạt động của các doanh nghiệp.144 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .146 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH 148 4.1 Bàn luận kết quả nghiên cứu .1 Thành quả hoạt động của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng .2 Ảnh hưởng của nhóm nhân tố bên trong doanh nghiệp đến thành quả hoạt động .3 Ảnh hưởng của các nhân tố bên ngoài đến thành quả hoạt động cua doanh nghiệp .2 Hàm ý chính sách.1 Đối với người chủ, người quản lý doanh nghiệp.2 Đối với chính quyền thành phố .3 Đối với các đơn vị đào tạo nhân lực .4 Đối với người lao động.157 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 .159 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .186 vi luan an DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ANOVA : Phân tích phương sai Analysis of Variance BCTC : Báo cáo tài chính Financial statements BSC : Thẻ điểm cân bằng The Balanced Scorecard CEO : Giám đốc điều hành Chief Executive Officer CNTT : Công nghệ thông tin Information technology DN : Doanh nghiệp Enterprise DNVVN : Doanh nghiệp vừa và nhỏ Small and Medium Enterprise EPS : Thu nhập trên một cổ phần thường Earning per share ERP : Hoạch định nguồn lực doanh nghiệp Enterprise Resource Planning FDI : Đầu tư trực tiếp nước ngoài Foreign Direct Investment GDP : Tổng sản phẩm quốc nội Gross domestic product HC : Vốn con người Human Capital KPI : Chỉ số đánh giá thành quả Key Performance Indicator M/B : Hệ số giá thị trường trên giá ghi sổ Market to Book value P/E : Hệ số giá trên lợi nhuận một cổ phiếu Price to Earning Ratio PTTH : Phổ Thông trung học High School ROA : Khả năng sinh lời của tài sản Return on Assets ROE : Khả năng sinh lời của vốn chủ sỡ hữu Return on Equity ROI : Tỷ suất sinh lời của vốn đầu tư Return on Investment ROS : Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu Return on Sale SEM : Mô hình cấu trúc Structural Equation Modelling TSCĐ : Tài sản cố định Fixed assets TTCK : Thị trường chứng khoán Stock market vii luan an DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1. Các chỉ tiêu đo lường thành quả theo khía cạnh kế toán. Các chỉ tiêu đo lường thành quả hoạt động của doanh nghiệp theo khía cạnh thị trường. Bảng tổng hợp các chỉ tiêu đo lường thành quả theo khía cạnh phi tài chính.

So sánh giữa đo lường thành quả theo chỉ tiêu tài chính và chỉ tiêu phi tài chính. Vận dụng các lý thuyết giải thích sự ảnh hưởng các nhân tố đến thành quả hoạt động các doanh nghiệp. Bảng tổng hợp một số nghiên cứu về ảnh hưởng nguồn lực vô hình đối với thành quả. Bảng tổng hợp một số nghiên cứu về tác động của khía cạnh thuộc nhà lãnh đạo đến thành qủa hoạt động của doanh nghiệp.

Bảng tổng hợp một số nghiên cứu về ảnh hưởng cấu trúc vốn đối với thành quả. Tổng hợp các nghiên cứu ảnh hưởng các nhân tố liên quan sở hữu doanh nghiệp đối với thành quả hoạt động tại Việt Nam. Đặc điểm chung các DN trong giai đoạn 2015 - 2018. Đặc điểm chung các DN trong năm 2018 theo qui mô.

Đo lường thành quả theo chỉ tiêu phi tài chính. Thang đo biến vốn con người khía cạnh tiềm lực người lao động. Đo lường các biến thuộc đặc điểm nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Thang đo biến vốn xã hội.

Thang đo các nguồn lực nội bộ khác. Thang đo sự hỗ trợ chính quyền địa phương. Thang đo về cơ sở hạ tầng địa phương. Đo lường biến kiểm soát.

Kích cỡ mẫu nghiên cứu. Thống kê mô tả loại hình và lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp. Thống kê mô tả qui mô và thời gian hoạt động của doanh nghiệp .88 viii luan an Bảng 2. So sánh CB-SEM và PLS-SEM.

Thống kê mô tả thành quả doanh nghiệp. Thống kê mô tả vốn con người. Thống kê mô tả đặc điểm của nhà quản lý. Thống kê mô tả vốn xã hội.

Thống kê mô tả nguồn lực nội bộ khác. Thống kê mô tả tình hình ứng dụng CNTT trong quản lý. Thống kê mô tả thành quả theo các nhóm sử dụng và không sử dụng phần mềm kế toán. Phân tích sự khác biệt về thành quả giữa các nhóm sử dụng và không sử dụng phần mềm kế toán.

Thống kê thành quả theo các nhóm sử dụng và không sử dụng trang web hoặc mạng xã hội để quảng bá sản phẩm và phục vụ kinh doanh .