Luận án tiến sĩ quản trị kinh doanh: Nâng cao năng lực cạnh tranh của các công ty cho thuê tài chính tại Việt Nam

i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án này là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác. Tác giả luận án ii LỜI CÁM ƠN Quá trình học tập và nghiên cứu để thực hiện luận án tiến sĩ của tác giả đã trải qua một thời gian dài, với nhiều biến cố từ gia đình đến xã hội. Hoàn thành được luận án này bản thân tác giả đã cố gắng hết sức trong học tập và nghiên cứu, để tìm cho mình kiến thức và đóng góp một chút kết quả trong nghiên cứu khoa học cũng như ứng dụng trong quản lý doanh nghiệp.

Có được thành quả này, ngoài sự nỗ lực và cố gắng của cá nhân thì tác giả cũng nhận được không ít nguồn trợ giúp từ sự giảng dạy, hướng dẫn, đóng góp ý kiến và ủng hộ tinh thần to lớn ở quý giảng viên, nhà khoa học, nhà trường, gia đình và bạn bè. Nhân đây, tác giả xin được kính gửi lời tri ân sâu sắc đến PGS. Lê Đức Toàn, TS. Hồ Văn Nhàn, PGS.

Nguyễn Gia Như, TS. Võ Thanh Hải, TS. Nguyễn Hữu Phú, PGS.TS Phan Thanh Hải, TS. Hoàng Thanh Hiền, các giảng viên, nhà khoa học đã tham gia giảng dạy và phản biện.

Cám ơn tập thể cán bộ khoa sau đại học, là những người đại diện trường Đại học DUY TÂN – Đà Nẵng, đã hướng dẫn, giúp đỡ và hỗ trợ tác giả một cách nhiệt tình và đầy trách nhiệm. Xin kính gửi lời tri ân đến TS. Hồ Kỳ Minh, TS. Nguyễn Văn Hùng là hai vị Thầy hướng dẫn và góp ý trực tiếp cho luận án của tác giả qua từng giai đoạn, để có được kết quả sau cùng.

Xin được làm món quà mọn kính dâng lên song thân, để tỏ lòng biết ơn sinh thành dưỡng dục. Xin cám ơn người vợ hiền và con trai, người thân trong gia đình và bạn bè, đã hy sinh và dành nhiều ưu ái cho tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Xin trân trọng cám ơn! iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC CÁC HÌNH. ix DANH MỤC CÁC BẢNG. xi MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Những đóng góp của luận án. Bố cục luận án. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Tổng quan các nghiên cứu về nhân tố tác động đến năng lực cạnh tranh nói chung và của công ty cho thuê tài chính.

Những nghiên cứu về nhân tố tác động đến năng lực cạnh tranh. Những nghiên cứu về các nhân tố bên trong tác động đến năng lực cạnh tranh của công ty cho thuê tài chính. Mô hình đo lường các nhân tố tác động đến năng lực cạnh tranh của các công ty và công ty cho thuê tài chính. Mô hình các nhân tố tác động đến năng lực cạnh tranh của công ty.

Mô hình đo lường các nhân tố bên trong tác động đến năng lực cạnh tranh của công ty cho thuê tài chính. Nhận xét các nghiên cứu trước và xác định khoảng trống nghiên cứu. 30 Kết luận Chương 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM.

Tổng quan về năng lực cạnh tranh và cho thuê tài chính. Tổng quan lý thuyết về năng lực cạnh tranh. Công ty cho thuê tài chính. Xác định các nhân tố tác động đến năng lực cạnh tranh của công ty cho thuê tài chính.

Mô hình đề xuất và đo lường các biến trong mô hình. Mô hình đề xuất. Giả thuyết trong nghiên cứu. Đo lường các biến trong mô hình.

68 Kết luận Chương 2. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. Phương pháp và quy trình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Quy trình nghiên cứu. Nghiên cứu định tính. Nguồn dữ liệu và phương pháp thu thập. Đối tượng khảo sát và mẫu nghiên cứu.

Quy trình và phương pháp phân tích dữ liệu định tính. Nghiên cứu định lượng. Nguồn dữ liệu và phương pháp thu thập. Đối tượng khảo sát và mẫu nghiên cứu.

Quy trình và phương pháp phân tích dữ liệu định lượng. 88 Kết luận Chương 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Kết quả nghiên cứu sơ bộ.

Kết quả nghiên cứu định tính. Thảo luận kết quả nghiên cứu định tính. Kết quả nghiên cứu chính thức .1 Kết quả nghiên cứu định lượng. Thảo luận kết quả nghiên cứu định lượng.

Thực trạng năng lực cạnh tranh của các công ty cho thuê tài chính tại Việt Nam thời gian qua. Tổng quan về sự thành lập các công ty cho thuê tài chính Việt Nam. Sản phẩm trong cho thuê tài chính tại Việt Nam. Hợp đồng và những nguyên tắc quan trọng trong cho thuê tài chính.

Danh sách các công ty cho thuê tài chính tại Việt Nam. Tổng hợp và phân tích hiệu quả kinh doanh của các công ty cho thuê tài chính đại diện. Vai trò các công ty cho thuê tài chính trong phát triển kinh tế của Việt Nam. Nhu cầu vốn của các doanh nghiệp và tiềm năng phát triển cho thuê tài chính tại Việt Nam.

126 Kết luận Chương 4. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. Những đánh giá và căn cứ cho các hàm ý chính sách. Những tác động đến kinh tế Việt Nam.

Đánh giá tiềm năng ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam. Theo chiến lược phát triển các tổ chức tín dụng đến năm 2025, định hướng 2030 của Chính phủ. Đánh giá các nhân tố tác động. Các hàm ý chính sách.

Đối với nhân tố Nhân lực (NL). Đối với nhân tố Tài chính (TC). Đối với nhân tố Quản trị điều hành (QT). Đối với nhân tố Chất lượng phục vụ (CL).

Đối với nhân tố Quy mô – Mạng lưới (QM). Đối với cho nhân tố Giá cả (GC). Đối với nhân tố Sản phẩm – Dịch vụ (SP). Đối với nhân tố Thương hiệu (TH).

Đối với nhân tố Marketing (MK). Đối với nhân tố Quản lý rủi ro (RR). Hạn chế của luận án và hướng nghiên cứu tiếp theo. 152 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Giải nghĩa Công ty CTTC TNHH MTV Ngân hàng Á Châu 1 ACBL (Asia Commercial Bank Leasing Company Limited) (Agribank no.1 Leasing Company) Công ty CTTC I 2 ALC I Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank no.2 Leasing Company) Công ty CTTC 3 ALC II II Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam 4 BIDVLC Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Đầu tư 5 CTTC Cho thuê tài chính CTTC TNHH Cho thuê tài chính Trách nhiệm hữu hạn Một thành 6 MTV viên 7 DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa 8 DN Doanh nghiệp 9 EU (European Union) Liên minh Châu Âu (The Global Competitiveness Index) Chỉ số năng 10 GCI lực cạnh tranh toàn cầu 11 GDP Tổng sản phẩm quốc nội 12 ICBLC Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Công thương 13 KVLC Công ty cho thuê tài chính Kexim Việt Nam 14 NHNN Ngân hàng nhà nước 15 NHTM Ngân hàng thương mại NLCT Năng lực cạnh tranh 16 ODA Quỹ hỗ trợ phát triển chính thức Organization for Economic Cooperation and 17 OECD Development) Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế viii STT Chữ viết tắt Giải nghĩa (Return On Assets) Tỷ suất lợi nhuận ròng trên Tài 18 ROA sản (Return On Equity) Tỷ suất lợi nhuận ròng trên vốn 19 ROE chủ sở hữu Công ty TNHH MTV CTTC Ngân hàng Sài Gòn 20 SBL Thương Tín (Sacombank Leasing Limited Company) 21 TMCP Thương mại cổ phần 22 USD (United States dollar) Đô la Mỹ 23 VAT Thuế giá trị gia tăng 24 VCBLC Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Ngoại thương Công ty TNHH CTTC Quốc tế Việt Nam (100% 25 VILC vốn nước ngoài) (Vietnam International Leasing Company Limited) (IMD - World Competitiveness Yearbook) Viện 26 WCY - IMD phát triển quản lý – Niên giám cạnh tranh quốc tế 27 WEF (World Economic Forum) Diễn đàn kinh tế thế giới (World Trade Organization) Tổ chức Thương mại 28 WTO Thế giới ix DANH MỤC CÁC HÌNH Số hiệu Tên hình Trang hình Mô hình sự tương quan về khả năng cạnh tranh của 1.2: Mô hình phân tích năng lực của đối thủ cạnh tranh 25 1.3: Mô hình khái niệm với giả thuyết đường dẫn 27 Mô hình NLCT với 6M của DNNVV Việt Nam – Hồ 1.4: 28 Đức Hùng Mô hình nghiên cứu chính thức về NLCT của DN DL 1.5: 29 Bến Tre Mô hình NLCT của Bank Of Ceylon Leasing-Sri 1.6: 29 Lanka Mô hình các yếu tố nội bộ tác động đến NLCT của 1.7: công ty CTTC – Theo mô hình đề xuất của Thompson 30 – Strickland (2007) Mô hình chuỗi giá trị của một doanh nghiệp – M.2: Mô hình kim cương của Michael Porter (1990) 49 2.3: Mô hình năm áp lực cạnh tranh đối với DN 50 2.4: Mô hình hai thành phần trong NLCT của DN 51 Mô hình nghiên cứu NLCT của công ty CTTC tại Việt 2.1: Quy trình nghiên cứu 82 4.1: Kết quả nghiên cứu CFA 107 x Số hiệu Tên hình Trang hình 4.2: Kết quả nghiên cứu SEM 108 Sơ đồ quy trình cho thuê của công ty CTTC tại Việt 4.3: 116 Nam Biểu đồ thể hiện tổng dư nợ của 5 công ty lớn (2012 – 4.4: 121 2018) Biểu đồ tổng mức thuế nộp của 5 công ty lớn (2012 – 4.5: 124 2018) xi DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang bảng 1.1: Các yếu tố NLCT của DNNVV tại Baja California 26 2.1: Tổng hợp các nhân tố thể hiện NLCT một quốc gia 40 2.2: Tổng hợp các nhân tố thể hiện NLCT một công ty 41 Tổng hợp và đề xuất bổ sung các nhân tố tác động đến 2.3: 63 NLCT áp dụng cho công ty CTTC tại Việt Nam 2.4: Giả thuyết kỳ vọng với các nhân tố bên trong 67 3.1: Quy trình phân tích dữ liệu định tính 85 3.2: Tổng hợp số lượng mẫu và cơ cấu đối tượng khảo sát 87 Thang đo các nhân tố tác động đến NLCT công ty 4.2: Kết quả thống kê mô tả (Descriptive Statistics) 100 Tổng hợp kết quả Hệ số Cronbach’s Alpha (Xem Phụ 4.4: Hệ số KMO và Bartlett’s Test 103 4.5: Ma trận của mô hình 104 4.6: Hệ số KMO và Bartlett’s Test 106 4.7: Giải thích tổng phương sai trích 106 4.8: Trọng số hồi quy 109 4.9: Kết quả Bootstrap 109 4.