Luận án kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH Cơ khí Chính xác Nam Trường An

1 CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Lý do chọn đề tài Theo đà phát triển nền kinh tế Việt Nam, đi cùng với quy luật tất yếu về sự chuyển dịch lao động từ nơi có nhu cầu lao động thấp đến nơi có nhu cầu lao động cao, hàng năm có đến hàng ngàn người lao động đổ về các trung tâm văn hoá chính trị, các thành phố lớn để tìm kiếm việc làm trong công cuộc mưu sinh. Chính vì vậy mà việc đầu tư xây lắp ngày càng nhiều. Công tác kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp là một khâu rất quan trọng để nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Đặc biệt trong các doanh nghiệp xây lắp việc tập hợp chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm được xem là một khâu quan trọng hàng đầu trong hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị vì ngành xây lắp là một ngành công nghiệp đặc biệt, là cơ sở cho các ngành kinh tế khác nên việc hạch toán chính xác chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp không chỉ là căn cứ xây dựng hiệu quả kinh tế của ngành mà còn ảnh hưởng đến giá thành và hiệu quả của ngành khác. Chi phí sản xuất nếu được tập hợp, tính toán chính xác, đầy đủ đúng đối tượng và đúng phương pháp sẽ là căn cứ quan trọng để việc tính giá thành sản phẩm được chính xác. Hạch toán đúng, đủ chi phí và giá thành không những cho phép doanh nghiệp xác định đúng kết quả kinh doanh của mình mà còn giúp doanh nghiệp tìm ra được những biện pháp nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. Tại công ty TNHH cơ khí chính xác Nam Trường An, xây lắp là lĩnh vực chủ đạo trong việc tạo ra nguồn lợi nhuận mỗi năm.

Trong khi đó, trên thị trường, các doanh nghiệp cùng ngành cũng xuất hiện thêm ngày càng nhiều. Sự 2 cạnh tranh giữa các doanh nghiệp xây lắp trong bối cảnh khó khăn diễn ra có tính chất phức tạp, thường xuyên và gay gắt hơn bao giờ hết. Điều đó đòi hỏi công ty TNHH cơ khí chính xác Nam Trường An phải nâng cao được ưu thế cạnh tranh trên thị trường bằng việc giảm chi phí hạ giá thành và vẫn đảm bảo được chất lượng đề ra. Bởi vậy, tổ chức kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp là một yêu cầu rất cấp thiết tại công ty giúp các nhà quản lý nắm rõ tình hình chi phí của từng công trình, hạng mục công trình, sử dụng vốn hiệu quả tránh thất thoát lãng phí và nâng cao lợi nhuận.

Hiện nay, công ty đang thực hiện rất nhiều công trình lớn nhỏ trên khắp đất nước nên việc tập hợp chi phí và tính giá thành rất phức tạp, kế toán phải có phương pháp hạch toán hợp lý để tránh chồng chéo giữa các công trình lên nhau, thông tin kế toán rõ ràng chi tiết. Bên cạnh đó, các chi phí xây lắp phát sinh bao gồm các chi phí tiền lương, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí nguyên vật liệu,. Do vậy, sự quan trọng của kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại công ty thể hiện ở chỗ đây là một khâu liên quan đến nhiều phần hành kế toán khác đòi hỏi kế toán viên phải có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng. Hơn nữa, trong tương lai, công ty sẽ không ngừng mở rộng quy mô các công trình trên nhiều tỉnh thành khắp cả nước yêu cầu kế toán phải kiểm soát chi phí hết sức chặt chẽ.

Xuất phát từ tầm quan trọng của ngành công nghiệp xây lắp nói chung và công ty TNHH cơ khí chính xác Nam Trường An nói riêng, từ vai trò của công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong hệ thống kế toán đồng thời từ những tồn tại vốn có của công ty trong phần hành kế toán trên, tác giả lựa chọn đề tài “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty TNHH cơ khí chính xác Nam Trường An” làm đề tài nghiên cứu của mình. Tổng quan đề tài nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu trong nước - Luận văn thạc sĩ: “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty thiết bị và vật liệu xây dựng HANCONRP” của tác giả Nguyễn Quỳnh Phương năm 2016. Đề tài hệ thống hóa những lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp và vận dụng những lý luận đó vào thực tiễn để tìm hiểu và đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty thiết bị và vật liệu xây dựng HANCONRP dưới góc độ kế toán tài chính và kế toán quản trị từ đó tìm giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty.

Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phục vụ quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Cơ khí và Xây lắp An Ngãi” năm 2014 của tác giả Phạm Thị Ngọc Trinh. Tác giả đã đề cập đến cả hai phương diện kế toán tài chính và kế toán quản trị. Đưa ra những đề xuất cho việc vận dụng và hoàn thiện tốt hơn các quy định về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp thực tế tại công ty. Tuy nhiên, những đề xuất này vẫn còn chung chung và mang tính lý thuyết cao, chưa cụ thể.

Vì vậy, khó khăn trong việc vận dụng vào thực tế của công ty. - Luận văn thạc sĩ: “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần VT Vạn Xuân” của tác giả Trần Thị Hoa năm 2016. Luận văn đã trình bày cơ sở lý luận chung và thực trạng về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp như khái niệm phân loại, phương pháp kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung…kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong công ty xây dựng từ đó tác giả đưa ra các giải 4 pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty Cổ phần VT Vạn Xuân. - Luận văn thạc sĩ: “ Kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại các doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa” của tác giả Lê Thị Hương - năm 2014 đã hệ thống hóa được những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp.

Đồng thời đã làm sáng tỏ bản chất, nội dung và phương pháp kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp. - Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty CP Xây dựng số 5 Hà Nội” của tác giả Nguyễn Vân Anh K47. Đề tài đã nêu những vấn đề lý luận cũng như thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp khá đầy đủ, tuy nhiên việc đối chiếu, áp dụng và phân tích với chuẩn mực kế toán chi phối đến kế toán chưa có. Giải quyết vấn đề trên góc độ đối chiếu với chế độ kế toán.

Hơn nữa chưa phân tích được những điều kiện chi phối đến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp. - Luận án: “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất kinh doanh và tính giá thành sản phẩm xây lắp ở các doanh nghiệp xây lắp nhà nước trong điều kiện hiện nay” của tác giả Nguyễn Minh Thành năm 2001 - Làm NCS tại Học Viện Tài Chính. Đề tài đã nêu các lý luận và thực trạng kế toán chi phí sản xuất kinh doanh và tính giá thành sản phẩm xây lắp ở bốn doanh nghiệp nhà nước như công ty xây dựng sông đà 4, sông đà 8, vinaconex 9, đầu tư xây lắp thương mại Hà Nội. Đề tài đã nêu được thực trạng kế toán chi phí và giá thành tại các công ty nhà nước trong điều kiện các doanh nghiệp đang cổ phần hóa.

Từ đó đưa ra các giải pháp mang tính hệ thống như hoàn thiện nội dung và chi phí, hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí và giá thành, kế toán bảo hành, phương pháp xác 5 định chi phí dở dang và cả về kế toán quản trị. Tuy nhiên đề tài có phạm vi là các doanh nghiệp nhà nước nên các giải pháp đưa ra phục vụ cho phạm vi đó, bên cạnh đó đề tài áp dụng chuẩn mực vào đề tài chưa rõ. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở nước ngoài - Luận văn: “Cost accounting method for construction project in North - West Russia” của tác giả Jouni Keisala 2009 nói về các phương pháp kế toán chi phí được sử dụng trong dự án xây lắp ở Tây Bắc Nga. Tác giả đã nêu thực tế kế toán chi phí thực tế tại các dự án xây lắp ở khu vực Tây Bắc Nga đồng thời đề xuất các phương pháp kế toán chi phí phù hợp cho dự án khu vực này.

- Luận văn: “The Adoption of Activity - Based Costing In Thailand” của tác giả Wiriya Chongruksut 2002 nói về tình hình áp dụng hạch toán chi phí theo hoạt động trong các doanh nghiệp xây lắp ở Thái Lan. Đồng thời luận văn cũng đi sâu nghiên cứu vấn đề của kế toán quản trị là phân bổ chi phí chung cho các xây lắp. Tuy nhiên luận văn chỉ nghiên cứu với số lượng doanh nghiệp nhỏ niêm yết chứng khoán ở khu vực Bangkok nên kết quả chưa mang tính đại diện. - Báo cáo: “Research strategic analsis of the Finish doctoral dissertation in management accounting from 1990 to 2009” của tác giả Lili - Anne Kihn và Salme Nasi (2009) nói về kế toán quản trị chi phí chỉ tập trung vào: Sự khác biệt kế toán chi phí và kiểm soát quản trị, phân tách chi phí hạch toán chi phí theo hoạt động (ABC).